T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1006
KARAR NO: 2021/888
DAVA: MENFİ TESPİT (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/11/2017
KARAR TARİHİ: 14/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesi ile dava dışı ...'nden ticari faaliyet karşılığı 30/09/2017 keşide tarihli, keşide yeri ... olan ...bank ... Şubesine ait ... nolu 20.000,00 TL bedelli çeki aldığını, daha sonra bu çeki zayi ettiklerini, zayi talebiyle .. 13. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esasta dava açtıklarını, dava konusu çekin davalı şirket yetkilisi ... tarafından ...bank ... Şubesine tevdi edilmesi nedeniyle Mahkemenin kendilerine menfi tespit davası açılması için 7 günlük süre verdiğini, dava konusu bu çekin davalı tarafından ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esaslı dosyasında takibe konulduğunu, dava konusu çekte davacı yetkilisinin imzasının ve şirket kaşesinin taklit edildiğini, sahte olduğunu, davacının çekteki ciro silsilesindeki kişilerle ticari bağlantısı olmadığını, olay hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ...soruşturmanın devam ettiğini, ... 24. İcra Hukuk Mahkemesinde...Esas sayılı dosyada icra takibinin iptali davasını açtıklarını, davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile dava konusu çekin iptaline, icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararının verilmesi ve %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesi için dava açmıştır.
Birleşen ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esaslı dosyada davacı ... davalı ... Şirketine menfi tespit davası ve ihtiyati tedbir talep etmiştir. Bu dosya mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir.
Birleşen her iki davanın davalısı ve konusu aynı olup ... Esas sayılı dosyada dava konusu 20.000,00 TL'lik çekin keşidecisi ... Esas sayılı dosyada ise çekin lehdarı çekin rıza dışı lehdarın elinden çıktığını, lehtarın imza ve kaşesinin taklit edilerek ciro edildiğini, lehtarın cirosunun sahta olduğunu iddia edip menfi tespit talep etmektedirler.
Davalı taraf davalara cevap vermemiştir. Birleşen dosyada dava konusu 20.000,00 TL'lik çekteki lehtar ... Şirketi'nin yetkilileri ... ve ...'nın imza incelemesi için dosya grafoloji uzmanı ...'a verilmiş alınan raporda çekin ara yüzünün ilk sırasında lehtar adına atılan imzanın davacı lehtar ...Şirketi yetkilileri ... ve ...'ya ait olmadığı tespit edilmiştir. Yani lehtar adına yapılan ciro sahtedir. Davacı ...Şirketi bu sahteliği herkese karşı dermeyan edebilir. Bir cironun tek başına sahte olması tüm çeki sahte duruma getirmez. İmzası sahte atılan lehtar dışındaki çekteki diğerleri yani keşideci ve diğer cirantaların kural olarak sorumlulukları ortadan kalkmaz. Ancak bunun istisnası Türk Ticaret Kanununun 792. maddesinde yazılı ağır kusur ve kötü niyet durumudur. İmzası sahte çıkan davacı lehtar ...'nın davalı ...'a karşı açtığı menfi tespit davası bu davacının imzasının sahte çıkması nedeniyle kabul etmek gerekirken birleşen dosyanın davacısı keşideci ... Şirketi'nin davasının değerlendirilmesi gerekir. Çekteki bir imzanın veya cironun sahte olması kural olarak o çekin sıhhatine halel getirmez. Ancak Türk Ticaret Kanununun 792. maddesi gereği hamil kötü niyetli veya ağır kusurlu ise çeki geri vermekle yükümlüdür. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 08/07/2021 tarihli 2020/1236 Esas - 2021/1120 Karar sayılı kararı incelendiğinde ''Dairemizde ve diğer dairelerde yapılan istinaf incelemeleri sırasında, ciro zincirinde bulunan bazı şirketlerin pek çok dosyada davalı sıfatını haiz olduğu ve istirdat davalarının davalısı oldukları tespit edildiğinden davalı da incelendiğinde pek çok soruşturma dosyalarının bulunduğu ve muhatap olduğu bu durumun tesadüfle açıklanamayacağı davalının bu çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü''' şeklindedir. Uyap sistemi incelendiğinde davalı ... Şirketi için birçok benzer davanın olduğu ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi ilamında da yazıldığı gibi bu durumun tesadüfle açıklanamayacağı davalının bu çeki elde etmede ağır kusurunun bulunduğunu kabul etmek gerekir. Bunun yanında lehtarın cirosunun sahteliği davalının ağır kusuru birlikte gözetildiğinde çekin sıhhatine halel gelmezse bile davacı keşideci ...'nin de diğer davacı gibi davalıya karşı borçlu olmadığının tespiti gerekir. Dolayısıyla birleşen her iki dosyada da her iki davanın menfi tespit davasının kabulü gerekir. Ancak davacılardan ... dava konusu çekin iptalini de talep etmiş ise de bir cironun sahte imza ile imzalanmış oluşu o çekin iptalini gerektirmez. Zaten aynı davacı bu konuda yani çekin iptali konusunda bu davadan önce ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi .. Esaslı dosyada çekin iptali davasını açmıştır. Aynı talebin mevcut dava varken mahkememizde tekrarlanması Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1-ı maddesine aykırı olup derdest dava nedeniyle davacı ... Şirketi'nin çek iptaline ilişkin davanın bu kısma ilişkin talebi konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115/1 maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir. Menfi tespit davalarının ise kabulü yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
ESAS DAVADA;
Davacı ... Ltd Şti davalıya karşı açmış olduğu dava konusu 30/09/2017 keşide tarihli ...bank-...Şubesine ait ... nolu 20.000,00 TL bedelli çekin iptaline ilişkin davada aynı talep konusunda ... 13. ATM ...Esas sayılı dosyada daha önce devam eden dava bulunduğundan HMK 114/1-ı ve HMK 115/1 maddeleri gereğince davanın bu kısmı için dava şartı oluşmadığından bu kısım yönünden DAVANIN USULDEN REDDİNE,
Davacı ... Ltd Şti davalıya karşı açmış olduğu menfi tespit davasının KABULÜ ile; davacının 30/09/2017 keşide tarihli ...bank-... Şubesine ait ... nolu 20.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalı ... Tic Ltd Şti'ye borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Davalı kötü niyetli olduğundan %20 kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacı ...Şti'ye verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.366,20 TL nispi karar harcının, 341,55 TL peşin harçtan mahsubu ile noksan kalan 1.024,65 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 981,20 TL yargılama gideri ile 341,55 TL peşin harç, 31,40 TL başvuru harcı toplamı 1.354,15 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının ve teminatın kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
BİRLEŞEN ... 18. ATM ... ESAS SAYILI DAVADA;
Birleşen dosyada davacı ... Ltd Şti'nin davalıya karşı açmış olduğu menfi tespit davasının KABULÜ ile; davacının 30/09/2017 keşide tarihli ...bank-... Şubesine ait ... nolu 20.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalı ...Tic Ltd Şti'ye borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Birleşen dosyada davalı kötü niyetli olduğundan %20 kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacı ...Tic Ltd Şti'ye verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.366,20 TL nispi karar harcının, 341,55 TL peşin harçtan mahsubu ile noksan kalan 1.024,65 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 75,00 TL yargılama gideri ile 341,55 TL peşin harç, 31,40 TL başvuru harcı toplamı 447,95 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının ve teminatın kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı yanın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/12/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)
ESAS DAVA
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç: 341,55 TL
Karar Harcı : 1.366,20 TL
Noksan Harç: 1.024,65 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.230,00 TL
Teminat: 3.000,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama gideri detayları
Bilirkişi Ücreti : 800,00 TL
Posta ve Diğer Giderler : 181,20 TL
BİRLEŞEN DAVA
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç: 341,55 TL
Karar Harcı : 1.366,20 TL
Noksan Harç: 1.024,65 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans :180,00 TL
Teminat: 3.000,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama gideri detayları
Posta Giderleri : 75,00 TL