T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1012
KARAR NO: 2019/457
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 09/11/2017
KARAR TARİHİ: 09/05/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 14/03/2003 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmeleri, 14/03/2008 tarihli satış taahhütnamesi, 25/09/2010 tarihli ariyet sözleşmesi, ayni tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi ve bayilik protokolü imzalandığını ve ... ili ... İlçesi, ... Mah., 654 Ada, 347 Parselde kurulu benzin istasyonu ve müştemilatında davalı şirkete bayilik ve işletme hakkı tanındığını, diğer davalının 14/03/2008 ve 25/09/2010 tarihlerinde imzalanan bayilik sözleşmelerine garantör sıfatıyla taraf olduğunu, davalı şirketin süre gelen ilişki boyunca oluşan cari hesap borcunu ödemediğini, bu nedenle birçok kez protokol ve sözleşme yapıldığını ve davalı tarafından keşide edilen çeklerin banka aracılığıyla tahsil edildiğini, ancak 2015 yılına ait 366.495,95 TL ve 174.927,78 TL ki toplam 541.423,73 TL cari hesap alacağını ödemediğini, bu borcun ödenmesi için davalı şirketin yetkilisi diğer davalı ... tarafından 18/12/2015 tarihli 210323,34 TL ve 04/12/2015 tarihli 329.192,53 TL'lik ...bank ... Şubesine ait 2 adet çek keşide edildiğini, çeklerin bankaya ibrazı üzerine karşılıksız çıktığını, anılan çeklerin cari hesap borcuna karşılık verildiğini, ... E sayılı dosyasıyla icra takibi yapıldığını, davalı şirketin takibe imzaya itiraz ettiğini ve şirketin müşterek imzayla temsil edilmesine rağmen çekin tek imzayla keşide edildiğini belirterek itirazda bulunduğunu, ... 2. İcra hukuk Mahkemesinin ... Esas 2017/337 Karar sayılı kararıyla itirazın kabul edilerek takibin durdurulduğunu ve müvekkili aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedildiğini, bu nedenle alacağın tahsil edilemediğini belirterek cari hesaptan kaynaklanan 541.423,73 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve davalının kötü niyet tazminatını tahsil amacıyla ... 5. Dairesinin ... Esas sayılı dosyasındaki takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA /
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkememizin yetkisiz olup, müvekkillerinin bulunduğu ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenle davanın öncelikle yetki yönünden reddi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin süresinin 5 yıl olup, bu süre sonunda kendiliğinden sona ereceğine ilişkin düzenleme bulunduğunu, müvekkili ...'nun sözleşmelerde imzasının olmadığını, karşılıksız kaldığı belirtilen çeklerin teminat çekleri olup, kayıtsız şartsız borç ikrarını içermediğinin kabulü gerektiğini, cari hesaba esas teşkil eden faturaların taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve protokollere uygun olarak düzenlenip düzenlemediğinin belli olmadığını belirterek haksız davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE /
Taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmeleri, taahhütname ve protokoller, ... 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2017/161 E- 337 K sayılı kararı, karşılıksız çıktığı belirtilen çeklerin bir sureti ve dayanılan tüm deliller celp edilip incelenmiş, davalı şirketin talimat yoluyla ticari defter ve kayıtlarının inceletilmesi sonucunda rapor alınmış, ayrıca davacının ticari defter ve kayıtları ile dosya üzerinde inceleme yaptırılarak alınan rapor dosya içinde sağlanmış, tüm deliller toplanmıştır.
Dava, cari hesap borcuna karşılık verilen 2 ayrı çekin karşılıksız çıkması nedeniyle cari hesaptan kaynaklanan bu alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için ... Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimat sonucu alınan 25/06/2018 tarihli raporda özetle; "davalı şirketin ticari defterlerinde, davacıyla ilgili alt hesap kullanılmadığı, dava dilekçesinde cari hesaba karşılık aldığı belirtilen çeklerden 13/04/2015 tarihli 77.697,36 TL ve 06/04/2015 tarihli 111.688,32 TL tutarındaki toplam 189.385,68 TL bedelli olan iki ayrı çekin davalının defterlerinde kayıtlı olduğu, 18/12/2015 tarihli 210.323,34 TL ve 04/12/2015 tarihli 329.192,53 TL ile 11/12/2017 tarihli 38.008,04 TL tutarındaki toplam 577.523,91 TL tutarındaki 3 adet çekin davalı defterlerinde kaydının olmadığı, yasal kayıtlarının alt hesabının bulunmadığı, davalı şirketin 2014 ve 2015 yılı ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığı, davalının ticari defterlerine göre, davacı şirketin dava tarihi itibariyle 91.114,90 TL alacaklı olduğu" açıklanmıştır.
Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ve taraf defterleri arasındaki farkın açıklanması için mahkememizce uzman bilirkişiden rapor alınmış ve 26/11/2018 tarihli bu raporda da " davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının (2014 ile 2017 yıllarına ilişkin) TTK ve Vergi Usul kanununa uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil teşkil edebileceği, taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinin iki ayrı hesapta takip edildiği, Mayıs 2015 ve sonrasında aynı bedeldeki çeklerin bir çok defa yenileriyle değiştirildiği, nihayetinde değiştirilen çeklerin yerine ve cari hesap bakiyesinin tasfiyesine yönelik olarak 18/12/2015 tarihli 210.323,34 TL bedelli ve 04/12/2015 tarihli 329.192,53 TL bedelli çeklerin alındığı, ancak bu çeklerin de karşılıksız çıktığı, davalı şirketin defterlerinin incelenmesine ilişkin rapora göre davacı ile davalı şirketin ticari defterleri arasındaki farkın bir kısım faturaların ve cari hesap karşılığı alınan ancak ödenmemesi nedeniyle yenileriyle değiştirilen çeklerin davalı defterinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı, davacının dava tarihi itibariyle kendi defterlerine göre 541.423,73 TL alacağının bulunduğu" açıklanmıştır.
Mahkememizce davalı şirketin defterlerinin incelenmesine ilişkin talimat raporu ve davacı şirketin defterlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen rapordaki açıklamalara itibar edilmiştir.
Davacı ile davalı şirket arasında akaryakıt bayilik sözleşmesi, protokol ve bu sözleşmenin eki olan satış taahhütnamesi ve ariyet sözleşmesinin imzalandığı, diğer davalı ...'nun 25/09/2010 tarihli bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli protokolü garantör sıfatıyla imzaladığı, sözleşmenin 5 yıl süreli olduğu ve 25/09/2015 tarihi itibariyle sona erdiği anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında oluşan cari hesap ilişkisine göre davacının davalı şirketten olan alacağının tasfiyesi için 18/12/2015 tarihli 210.323,10 TL bedelli ve 04/12/2015 tarihli 329.192,53 TL bedelli ...bank ... Şubesine ait iki adet çekin keşide edilerek davacı şirkete verildiği, çeklerin bankaya ibrazında karşılıksız çıktığı ve bu nedenle davacı tarafından alacağın tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi yapıldığı, davalı şirketin itirazı üzerine ... 2. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında borca itiraz davasının görüldüğü ve yapılan yargılama neticesinde, 2017/337 K sayılı, 21/09/2017 tarihli kararla itirazın kabul edildiği ve icra takibinin İİK 169/a-5.maddesi uyarınca durdurulduğu anlaşılmıştır. Kararın gerekçesinin "takibe konu çeklerin keşidecisinin davalı ... ... A.Ş. olduğu, şirketi temsil yetkisinin müşterek imza ile davalı ... ve ...'e ait olduğunu, ancak çeklerin tek imzayla keşide edilmesi ..." ne dayalı olduğu görülmüştür. Davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine ilişkin talimat raporunda belirtildiği şekilde, davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığı, dayanak kayıtlarının bulunmadığı, alt hesap kullanılmadığı ve davacı tarafa cari hesap borcuna karşılık verdiği 13/04/2015 tarihli ve 06/04/2015 tarihli toplam 189.385,68 TL tutarındaki iki adet çekin defterlerinde kayıtlı olduğu, bunun dışındaki çeklerin ve özellikle ... 2. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E sayılı dosyasına konu ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında takip konusu yapılan iki adet çekin defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalının kendi defterlerine göre davacı şirkete cari hesap borcunun 91.114,90 TL olduğu, mahkememizce davacı şirketin ticari defterlerinde yaptırılan incelemesi sonucu düzenlenen rapordan anlaşıldığı üzere, davacı şirketin ticari şirket defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu ve bayilik sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap borcunun tasfiyesi amacıyla davalı şirket tarafından muhtelif çeklerin verildiği, sözleşmenin devam ettiği Mayıs 2015 tarihi ve bu tarihten sonra da aynı tutardaki çeklerin bir çok kez yenileriyle değiştirildiği ve borcun tasfiyesi amacıyla davalı şirket tarafından verilen 18/12/2015 tarihli 210.323,34 TL bedelli ve 04/12/2015 tarihli 329.192,53 TL bedelli çeklerin yine davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, taraf defterleri arasındaki farkın, davalı şirket tarafından keşide edilip davacıya verilen ancak daha sonra yenileriyle değiştirilen çeklerin davalı şirket deflerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı, bedeli ödenmemiş olan ve karşılıksız çıkan bu çekler nedeniyle davacının cari hesaptan kaynaklanan alacağının 541.423,73 TL olduğu anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin süresinin dolması nedeniyle sona ermiş olması daha önce devam eden sözleşmesel ilişkiden kaynaklanan alacağın da sona ereceği anlamına gelmediği, davalının bu yöndeki savunmasına itibar edilmesinin mümkün bulunmadığı, davacı şirketin usulüne uygun bulunan, dayanak kayıtlarla doğrulanan ve kendi lehine delil teşkil eden ticari defterlerine göre cari hesaptan kaynaklanan alacağının 543.423,73 TL miktarında bulunduğu, davalı şirketin ticari defterlerindeki kayıtların dayanak belge ve kayıtlarla doğrulanmadığı gibi defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, bu nedenle lehine delil teşkil ettiğinin kabul edilemeyeceği ve HMK 222/3.maddesi uyarınca davacın usulüne uygun bulunan ticari defterlerindeki kayıtlara itibar edilmesi gerektiği ve davacının 541.423,73 TL alacağını talep etmesinin mümkün bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Davalı şirket tarafından borcun tasfiyesi amacıyla davacı şirkete verilen 13/04/2015 tarihli 77.697,36 TL bedelli ve 06/04/2015 tarihli 111.688,32 TL bedelli çeklerinde davalı şirket adına tek imzayla keşide edildiği, ancak bu çeklerin davalı şirket defterlerinde kayıtlı olduğu, ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında takip konusu yapılan ve davalı şirketin, takibe konu çeklerin şirket adına tek imzayla keşide edildiği, şirketin çift imzayla temsilinin gerektiği, dolayısıyla bu çeklerin şirketi bağlamayacağı yönündeki itirazının ... 2. İcra Hukuk Mahkemesince kabul edilerek icra takibinin durdurulmasına karar verilmiş ise de, icra hukuk mahkemesinin dar yetkili mahkeme olup, sınırlı ve belirli kurallar çerçevesinde yargılama yapabildiği, dolayısıyla anılan mahkeme kararının huzurdaki bu davanın neticesine bir etkisi olamayacağı, davalı şirketin davacıya olan borcuna karşılık, davalı şirket adına tek imzayla keşide edilen iki adet çekin davalı şirket kayıtlarında yer alması ve davacıya olan borcun bu şekilde ödenmesi karşısında taraflar arasındaki ticari ilişkide davalı şirket temsilcilerinin tek imzayla keşide ettiği çeklerin davalı şirket tarafından benimsendiğinin kabulü gerektiği, bunun dışında esasında bu davanın cari hesabına dayalı olduğu ve davacının da cari hesap nedeniyle davalı tarafından alacaklı olduğu alınan bilirkişi raporuyla sübuta erdiği anlaşılmakla davanın kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.
Davalı ...'nun davalı şirketin temsilcisi olduğu, 25/09/2010 tarihli protokol ve bayilik sözleşmesinde garantör sıfatıyla imzalarının bulunduğu anlaşılmıştır. Eski 818 sayılı BK 111.maddesinde ve 6098 sayılı TBK'nun 129.maddesinde 3. kişinin edimini taahhüt düzenlenmiştir, 3 kişinin taahhüt sözleşmesinin geçerli olabilmesi için borcun belirlenebilir yahutta sınırlarının çizilebilir olması yeterli olup, kefalet sözleşmesinden farklı olarak belli bir limiti ya da bedeli içermesinin zorunlu olmadığı, 25/09/2010 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesinin 49.maddesinde ve aynı tarihli bayilik protokolünün 3.1.1.maddesinde, garantörlüğün ne şekilde olacağının açıklandığı ve sözleşmede garantör sıfatıyla imzası bulunan davalı ...'nun sorumluluğunun anılan maddelerde açıkça tanımlandığı ve davalı şirketin tüm yükümlülük, taahhüt ve edimlerinin davacı şirkete 3. kişinin edimini taahhüt niteliğinde ve sözleşmenin tarafı davalı şirketin taahhüdünden bağımsız olarak garanti edildiği anlaşılmakla, davacının bayilik sözleşmesi kapsamında oluşan cari hesaptan kaynaklanan alacağını davalı ...'ndan da talep edebileceği kabul edilmiş ve davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE,
541.423,73 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlardaki avans faiziyle birlikte müteselsilen davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 36.984,65 TL nispi karar harcından, peşin yatırılan 9.246,17 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 27.738,48 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 35.606,95 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 1.510,50 TL yargılama gideri ile 9.246,17 TL peşin harç, 31,40 TL başvuru harcı toplamı 10.788,07 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı vekili Av. ... ile davalılar vekili Av. ...'in yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.09/05/2019
BAŞKAN ...
¸e-imzalıdır
ÜYE ...
¸e-imzalıdır
ÜYE ...
¸e-imzalıdır
KATİP ...
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç: 9.246,17 TL
Karar Harcı : 36.984,65 TL
Noksan Harç: 27.738,48 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans: 1.692,50 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans: 50,00 TL
Yargılama gideri detayları
Bilirkişi Ücreti: 1.300,00 TL
Posta Giderleri: 260,50 TL