T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1128
KARAR NO: 2021/391
DAVA: ALACAK
DAVA TARİHİ: 12/01/2012
KARAR TARİHİ: 01/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/ Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında 01.01.2002 başlangıç 01.01.2012 bitiş tarihli 10 yıl süreli dövize endeksli birikim ve emeklilik sigorta sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin 34.680,00 USD toplam primi süresinde ve eksiksiz olarak davalıya ödediğini, taraflar arasındaki sözleşme gereğince sigortalının primlerin ödemesinden 1 gün sonra davacı tarafça yatırıma dönüştürülmesi sonucu elde edilecek gelirler toplamının %90 oranındaki kar payı ile ayrıca sigortalının yatırdığı toplam primlerin toplanması ile elde edilen rakamın tamamının poliçenin süre sonu teminatını oluşturduğunu, bu nedenle müvekkiline 10 yılın sonunda ödenmesi gereken toplam süre sonu teminatının en ez 50.000,00 USD olması gerektiğini, ancak davalı tarafça müvekkiline vergiler düşüldükten sonra 35.284,00 USD ödeme yapılabileceği söylendiğini, bu miktarı kabul etmediklerini, sözleşmeye aykırı olduğunu belirterek 50.000,00 USD karşılığı 92.050,00 TL'nin, müvekkilin gerçek alacak miktarının şifahen red edildiği 08.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/ Davalı sigorta şirketi vekili, davalı tarafça dövize endeksli bireysel emeklilik sigortası sözleşmesinin 12.01.2012 tarihli dilekçe ile sonlandırılması isteminde bulunulduğunu, Hazine Müsteşarlığının onayladığı tarifeler üzerinden yaptırılan aktüer hesabında poliçenin sonlandırılması için 35.290,49 USD tazminat hesaplandığını, ancak davacı tarafça bu miktarın kabul edilmediğini, hayat poliçelerinin yatırım amaçlı olmadığını, ölüm vs gibi nedenlerle teminat altına alınırken aynı zamanda küçük primler ile sigorta şirketinin oluşturduğu büyük fonların getiri şansının kullanılarak paranın değerlendirildiğini, tazminat hesabında uygulanan stopajın toplam bedel üzerinden uygulanması gerektiğini, bu nedenle müvekkil şirket tarafından hesaplanan ve davacıya teklif edilen 35.290,49 USD tazminatın yasa ve mevzuata uygun olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talebin reddinin gerektiğini savunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Mahkememiz 2012/9 esas, 2013/258 karar sayılı ve 03/12/2013 tarihli kararı Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2014/19222 esas, 2017/7304 karar sayılı ilamı ile bozulmakla mahkememiz iş bu esasına kayıt olmuş ve verilen bozma kararına mahkememizce uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
Bozma öncesi, dövize endeksli birikim emeklilik sigorta poliçesi, prim ödemelerine ilişkin makbuzlar, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığından tazminat hesabına ilişkin gerekli bilgi, veri ve tablolar, davalı sigorta şirketi tarafından poliçe ile ilgili tutulan dosya getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılarak uzman bilirkişi heyetinden rapor, ek rapor ve duruşmada beyanlar alınmıştır.
Bozma sonrası, ...Sigorta A.Ş., T.C.Hazine ve Maliye Bakanlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü, Türkiye Sigorta Birliği yazı cevapları dosya içerisine alınmış ve konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.
Sigorta Konusunda Uzman Bilirkişi ...tarafından düzenlenen 29/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosya kapsamının incelenmesi sonucunda hukuki taktir ve değerlendirme mahkemeye ait olmak üzere; dosyada düzenlenen bilirkişi raporu incelenmesinde; bilgilendirme yükümlülüğü sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce başlar ve sözleşmenin geçerli olduğu süre içinde de devam eder şeklinde görüş mevcut olduğunu, ancak dava dilekçesinin eklerinde de görüldüğü gibi davalı ... Sigorta AŞ'nin davacı ...'a Kar Payınız Hk.'konu başlıklı her yıl yıllık ödenen prim ve toplam birimi gösterir yazılı belgeyi düzenli olarak göndermiş olduğunun tespit edildiği, sigorta şirketinin vergi mevzuatı ve T.C. Hazine Müsteşarlığı tarafından onaylanmış tarife uyarınca yapılan hesaplama sonucu ödemesi gereken tazminat tutarının birikim tutarı 38.781,00 USD + gelir vergisinden istisna tutar (%10) 3.878,00 USD + stopaja konu tutar 34.902,00 USD + stopaj (%10) 3.490,00 USD olmak üzere toplam 35.291,00 USD x 1.8497 = 65.277,75 TL olduğunu, mahkemece yıllık toplam primden ilk yıl %45 ikinci yıl %20 sonraki yıllar %15 oranında komisyon ve masraflar düşüldükten sonra kalan primin yatırıma yönlendirilip gelirin %90 kar payının davalıya ödeneceğine dair bil bilgilendirmesinin gerekliliği kanaati oluşması halinde; sigorta şirketinin ödemesi gereken tazminat tutarı (vergi mevzuatı gereği %10 stopaj kesintisi sonrası) toplam birikim 44.482,80 USD + gelir vergisinden istisna tutar %10 4.448,28 USD + stopaja konu tutar 40.034,52 USD + stopaj %10 4.003,45 USD olmak üzere toplam 36.031,06 x 1.8497 = 66.646,66 TL olduğunu, dosyada yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dosya kapsamı ile uyumlu, gerekçeli ve denetime açık olan 29/01/2021 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilmiştir.
Yapılan yargılamadan toplanan delillerden; davacı ile davalı şirket arasında 01.01.2002 başlangıç 01.01.2012 bitiş tarihli 10 yıl süreli dövize endeksli birikim ve emeklilik sigorta sözleşmesi yapıldığı ve davacı tarafından 12.01.2012 tarihinde sözleşmenin sona erdirilmesi ve iştira talebinde bulunulduğu, davalı tarafça iştira bedelinin 35.290,49 USD olarak hesaplandığı, ancak davacı tarafça iştira bedelinin eksik hesaplandığı iddia edilerek iştira bedeli olarak 50.000,00 USD nin TL karşılığının davalıdan tahsilinin istendiği, davalı tarafça kendilerince hesaplanan 35.290,49 USD nin sözleşme şartlarına uygun olup bu miktarın davacıya ödenmesine ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesinin istendiği, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2014/19222 esas, 2017/7304 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, ilgili sigorta yönetmeliği, tarifeye göre hesaplanan matematiksel karşılığının esas alındığı genel uygulama dikkate alındığında, banka ve sigorta işlemlerinde ödeme yapılırken vergi, masraf vs gibi kesintilerin yapılması olağan olup; banka ve sigorta mevzuatının doğal gereğidir.
Ancak, 29/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda da kesintiler sonrası davacıya verilmesi gereken toplam birim tutarının, 44.482,80 USD olmakla birlikte vergi mevzuatı gereği 10 yılını dolduran poliçeler için toplam tutardan %10 istisna edilerek kalan tutara %10 stopaj uygulandığında ve sigortacının, yıllık toplam primden ilk yıl %45 ikinci yıl %20 sonraki yıllar %15 oranında komisyon ve masraflar düşüldükten sonra kalan primin yatırıma yönlendirilip gelirin %90 kar payının davalıya ödeneceğine dair bir bilgilendirme de tespit edilememekle, dava tarihi itibari ile 36.031,06 USD karşılığı (36.031,06 USD x 1.8497 ) 66.646,66 TL' nin talep edilebilir olduğu değerlendirilmekle davanın kısmen kabulü ile 66.646,66 TL 'nin 12/01/2012 dava tarihinden (davacı tarafça davalının daha önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından) itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile; 66.646,66 TL 'nin 12/01/2012 dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 4.552,63 TL nispi karar harcından, peşin yatırılan 1.366,95 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 3.185,68 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.464,07 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 2.014,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 1.458,18 TL yargılama gideri ile 1.366,95 TL peşin harç ve 21,15 TL başvuru harcı toplamı 2.846,28 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 300,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 82,79 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
Davacı ve davalı tarafından yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Mahkememiz dosyasında verilen karar daha önce Yargıtay incelemesinden geçmiş olmakla; dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde YARGITAY YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 01/06/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç: 1.366,95 TL
Karar Harcı : 4.552,63 TL
Noksan Harç: 3.185,68 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 2.200,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 900,00 TL
Yargılama gideri detayları
Bilirkişi Ücreti : 2.100,00 TL
Posta Giderleri : 214,00 TL