T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/380 Esas
KARAR NO: 2019/1047 Karar
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/04/2017
KARAR TARİHİ: 18/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının dava dışı ...Ltd. Şti'ye hurda mal sattığını, sattığı malın karşılığı olarak ...Cad....Şubesi muhattaplı, keşidecisi... olan, 15/10/2016 keşide tarihli ve 15.000,00 TL miktarlı, ... Şubesi muhattaplı, 20/09/2016 - 17.000,00 TL miktarlı ve ...Şubesi muhattaplı, 30/09/2016 - 15.000,00 TL miktarlı 3 adet çekin alıcı tarafından cirolanmak suretiyle kendisine verildiğini, ancak beyaza ciro şeklinde teslim alınan bu çeklerin davacı tarafından ciro edilmeden davacıdan çalındığını, bu nedenle İstanbul ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden çek iptali talebinde bulunulduğunu ve bu dosya üzerinden ödeme yasağı karar alındığını, ancak ödeme yasağı kararı bankaya ibraz edilmeden önce... Cad. ...Şubesi muhattaplı, keşidecisi... olan, 15/10/2016 keşide tarihli ve 15.000,00 TL miktarlı çekin dava dışı ... Ltd. Şti tarafından ciro edilip ...ankası'na teslim edildiğini ve bu banka tarafından kredi alacağın mahsuben tahsil edildiğini, ... Ltd. Şti.'ni temsil ve ilzama yetkili temsilcisinin ...olduğunu, esasen bu kişinin bu çeki çalan kişi olduğunu ve bu nedenle bu kişi aleyhine...CBS'nin... soruşturma sayılı dosyası üzerinden suç duyurusunda bulunulduğunu, bu ilişkide davalı... AŞ'nin kötü niyetli olduğunu bu nedenle...Cad. ... Şubesi muhattaplı, keşidecisi...olan, 15/10/2016 keşide tarihli ve 15.000,00 TL miktarlı çek nedeniyle davalı bankaca tahsil edilen 15.000,00 TL'nin en yüksel banka reeskont faizi ile birlikte istirdadını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hem taraf sıfatı yokluğundan hem de usul ve yasaya açık aykırılıktan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının öne sürmüş olduğu bahse konu şirketler ile arasındaki ilişki ve çalınma iddialarının müvekkilini hiçbir surette bağlamayacağını ve bu ilişkinin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkilinin davacı ile bahse konu şirketler arasındaki ticari ilişkinin ve çalınma iddialarının tarafı olmadığını, sadece taraflar arasındaki ticari ilişkide ödeme aracı olan çekleri elinde bulundurakın yasal hamil ve iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, müvekkilinin yasal yükümlülüklerini yerine getirdiğini, müvekkilinin kötü niyetinin olmadığını, müvekkilinin sadece yasal yükümlülüklerini yerine getirdiğini, müvekkilinin davacının zararına hareket ettiğine dair herhangi bir somut bilgi veya belgenin dosyaya ibraz edilmediğini, TTK m.599 uyarınca da kötü niyet kanıtlanmadıkça keşideciyle lehtar arasındaki şahsi defilerin iyi neyitle üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, davacının iddialarının müvekkili açısından yerinde olmadığını, bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK m.72 kapsamında istirdat davasıdır.
İhtilaf, davalı bankanın çeki ciro yoluyla temlik ve teslim alırken kötü niyetli veya ağır bir kusuru olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Davalının çeki temlik alırken kötü niyetli ve ağır kusuru olduğunu ispat yükü davacı taraftadır.
Davacı, davalı tarafın kötü niyetini ispat amacıyla tanık deliline de başvurmuş olduğundan davacının dinlenen tanıkları ..., ... ve...dinlenmiş ise de bu tanıklardan herhangi biri bu çekin davalı bankaya temliki aşamasında davalı bankanın kötü niyetli veya ağır kusuru olduğu yönünde herhangi bir beyanları söz konusu olmamıştır.
Bankacı bilirkişi ...'dan alınan 21/10/2019 tarihli bilirkişi raporu ile; davalı banka ile ... Ltd. Şti arasında kredi sözleşmesi akdedildiği ve bu sözleşmeye dayanılarak davalı bankanın kredi kullandırdığı ve kredi alacağına mahsuben ... Ltd. Şti.'den ciro yoluyla... Cad. ... Şubesi muhattaplı, keşidecis... olan, 15/10/2016 keşide tarihli ve 15.000,00 TL miktarlı çeki temlik ve teslim aldığı, davalının bu çeki temlik alırken kötü niyeti ve ağır kusuru olduğu iddiasının dayanaktan yoksun olduğu, bu çekin temlik alınması aşamasında gerçekleşen uygulamanın bankacılık uygulama ve teamüllerine uygun olduğu tespit edilmiştir.
6102 sayılı TTK m.778/1-a atfı kapsamında m.686/2'nin “Poliçe herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, birinci fıkrada yazılı hükümlere göre hakkı anlaşılan yeni hamil, ancak poliçeyi kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisabında ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o poliçeyi geri vermekle yükümlüdür.” şeklindeki hükmü gereği davacının, bonoyu davalılardan geri alması veya bonoya konu borçtan dolayı sorumlu olmaması için bonoyu iktisap edenin bonoyu iktisapta kötüniyetli olduğunu veya ağır kusuru olduğunu ispat etmesi gerekir. Aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır. (bkz. Yargıtay 11. HD. 08.02.2016 tarih 2015/9998 E. ve 2016/1058 K.)
Bu çerçevede kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. (Poroy-Tekinalp, Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, Genişletilmiş 15.baskı, s. 154 vd.)(bkz.HGK.13.06.2012 trh 2012/19-185 E. ve 2012/386 K.)
eTTK.nun 598/2 (TTK m.686/2.) maddesindeki “poliçe hamilin elinden herhangi bir surette çıkmış bulunursa...”ibaresi, poliçenin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak senedi çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin sahte ciro ile devretmesi halinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan; eş söyleyişle, kötüniyetli ve ağır kusurlu bulunmayan (yeni) hamil korunur. (Poroy-Tekinalp, Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, Genişletilmiş 15.baskı, s. 154 vd.)(bkz.HGK.13.06.2012 trh 2012/19-185 E. ve 2012/386 K.)
Çekte lehdar olan davacının cirosunun sahte olması (bkz. Yargıtay 11. HD. 19.10.2015 tarih 2015/3692 E. ve 2015/10648 K.), dava konusu çekin davacıya ait iş yerinden çalınmış olması ve bu suretle davacının elinden rızası hilafına çıkması tek başına, hamilin çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu göstermez. (bkz. Yargıtay 11. HD. 08.02.2016 tarih 2015/9998 E. ve 2016/1058 K.)
Tüm dosya kapsamı, çek örneği, dinlenen tanık anlatımları ve alınan bilirkişi raporu ile davalı bankanın çeki iktisap ederken kötü niyeli olduğu ve iksitaspta ağır kusuru olduğu tespit edilemediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 44,40 TL maktu karar harcının peşin yatırılan, 256,17 TL harçtan mahsubu ile bakiye 211,77 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.725,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 18/12/2019
Katip
e-imza
Hakim
e-imza
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 256,17 TL
Karar Harcı: 44,40 TL
Bakiye Harç: 211,77 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.058,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 0,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 800,00 TL
Posta Giderleri : 211,20 TL