T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/536
KARAR NO: 2020/417
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/06/2017
KARAR TARİHİ: 06/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ... hammaddenin 39.352,50 USD karşılığında satın alınmasına ilişkin 16/12/2016 tarihli sipariş formu akdedildiği, müvekkilinin sipariş formunun akdedildiği 16/12/2016 tarihinde ... Bankasına ait 30/01/2017 vade tarihli 39.750,00 USD bedelli çek keşide edildiğini, davalı/borçluya teslim edildiğini, davalının hammaddeleri teslim etmediğini, davalı/borçluya 27/12/2016 tarihinde hammaddelerin teslimatından vazgeçildiği ve çek bedelinin iadesinin bildirildiğini, davalı/borçlu tarafından 30/01/2017 tarihinde çekin tahsil edildiğini, ... 6. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile çek bedelinin davalı/borçludan yeniden talep edildiğini, davalının ... 20. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı cevap ihtarnamesi gönderdiğini, müvekkil şirketi tarafından ... 6. Noterliğinin... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek tahsil edilen çek bedelinin iadesi talebinin yenilendiğini, müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine ... 33. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden takip başlatıldığını, davalının takibe borca ferilerine ve icra müdürlüğü yetkisine itiraz ettiğini, davalının iş bu ticari ilişkiden dolayı takip tarihi itibariyle müvekkili şirkete 39.750,00 USD (141.907,50 TL) borcu bulunduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı fazlaya ilişkin hak ve alacaklar saklı kalmak kaydıyla davalının ... 33. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra ve inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin süresinde malı teslim etmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, sipariş formu onayı sonrasında teslimat yeri ve tarihi konusunda iletişim problemi yaşandığını, malı davacıya süresinde teslim edemediğini, teslimat tarihlerinden bu yana dolar kurunda yaşanan ani değişim nedeniyle davacının bu gecikmeyi fırsata çevirmek istediğini, malı teslim almaktan kaçındığını, davacının öncelikle edimin ifasını talep etmesi veya müvekkile edimin ifası için süre vermesi gerektiğini, direkt olarak bedeli alacağı varsayarak icra takibi başlatmasının hukuka aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı resen dikkate alınacak hususlar ışığında davanın reddi ile takibin iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana bırakılmasını, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Deliller toplanmış; ... 33. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası celp edilmiş, 16.12.2016 tarihli sipariş formu sureti, 30.01.2017 tarihli 39.750USD bedelli çek sureti, tahsilat makbuz sureti, ihtarname suretleri incelenmiş, taraflara ilişkin ticari defterler üzerinde inceleme yapılarak takip tarihi itibari ile gerçek alacak miktarı konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.
... 33. İcra Müdürlüğünün...sayılı dosyası incelendiğinde; davacı tarafından "39.750,00 USD ASIL ALACAK (Tarih:15.03.2017 Açıklama:... 6.Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tarafınıza bildirilen, ancak iadesi yapılmayan ve tarafınızdan tahsil edilen 30.01.2017 keşide tarihli ve 39.750 USD bedelli çek bedelinin iadesi talebidir.)" açıklamalı 39.750,00USD asıl alacak ve 196,46USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 39.946,46 USD alacak için 02.05.2017 tarihinde takibe geçildiği, davalının borca ve yetki itirazında bulunduğu ve de takibe yapılan itirazın süresinde yapıldığı ve açılan itirazın iptali davasının da İİK 67.madde de öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mali Müşavir Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 02/07/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dosyası, icra dosyası, taraf ticari defter ve belgeleri üzerinden yapılan incelemeler neticesinde, davacının 2016-2017 yılı ticari defterlerine ait açılış ve kapanış onaylarını elektronik defter kullanımları nedeniyle süresi içinde GİB (Getir İdaresi Başkanlığı)'den alınan ilk açılış ve son kapanış beratlarıyla, 2018 yılı ticari defterlerine süresi içinde GİB'den alınan ilk açılış beratıyla onay aldığı, son kapanış beratının 2019 yılında alınacağı, ayrıca envanter defterlerini süresi içinde notere açılış tasdiki yaptırmak suretiyle TTK 64 md. gereği süresi içinde yaptırdığı, ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, sahibi lehine delil teşkil edeceği, davalının ticari defter tasdiki yerine geçen 2016 yılı ilk açılış ve son kapanış beratları ile 2017 yılı açılış beratlarını süresinden sonra aldığı, 2017 yılı kapanış beratını süresinde aldığı, 2018 yılı ilk açılış beratını süresinde aldığı, 2018 yılı son kapanış beratının 2019 yılında alınacağı, ayrıca envanter defterlerini süresi içinde notere açılış tasdiki yaptırmak suretiyle TTK 64 md. gereği süresi içinde yaptırdığı, 2016-2017 yılı ticari defterlerin sahibi lehine delil teşkil edemeyeceği, 2018 yılının delil teşkil edeceği, davacının takipte 39.750,00 USD asıl alacak ve 196,46 USD işlemiş faiz talep ettiği, davanın 39.750,00 USD (141.907,50 TL) değeriyle açıldığı, dosya üzerinden incelemesini yaptığı ihtarnamenin davalıya tebliğine ilişkin tebliğ şerhinin dosyada bulunmadığı, bu yüzden temerrüt başlangıcının takip tarihi olacağı, takip tarihine kadar hesaplanan işlemiş faizin kabul edilemeyeceği, davacı talebinin 39.750,00 USD olduğu, siparişe konu ürün bedelinin 39.352,50 USD olduğu, aradaki 397,50 USD'lık farkın sipariş öncesi ticari ilişkiye dayalı cari alacaktan kaynaklandığı, ayrıca yıl sonlarında kur farklarının hesaplandığı, incelemesinde ihmal edildikleri, dava her ne kadar 39.750,00 USD alacak için açılmışsa da davalı tarafından davacıya 11/01/2018 tarihinde düzenlenen faturanın içeriği mamul ve tutarının iş bu davadaki sipariş formuna konu mamul ve tutar olduğu, tutarın 39.352,50 USD olduğu, davacı tarafından kabul edilip ticari defterlerine kaydedildiği, ticari defterlere kayıt sonrasında davacı alacak bakiyesinin 739,71 TL olduğu, davalı ticari defterlerinde davacıya olan borç bakiyesinin 739,97 TL olduğu, 11/01/2018 tarihinde kurun 1 USD = 3.79120 TL kabulü ile davalı borcunun 195,11 USD olduğu, davacının takipte asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden tahsili talebi olduğu, 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesinde, sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde yabancı para borcunun faizinde devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanacağının belirtildiği, 03/05/2017 takip tarihindeki faiz oranının %7 olduğu görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava itirazın iptali davası olup, uyuşmazlık taraflar arasında ticari ilişki (satım sözleşmesi) kapsamında davacı tarafından davalıya çek ile yapılan ödemeye karşın davalı tarafından mal tesliminin gerçekleştirilmemesinden kaynaklı olarak davacının davalıdan çek bedelini talep edip edemeyeceği ve miktarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.Ön inceleme duruşmasında da uyuşmazlık, taraflar arasındaki sipariş formuna dayalı satış sözleşmesi kapsamında edimini ifa ettiğini belirten davacının malı teslim etmemesi nedeniyle davalıdan alacaklı olup olmadığının tespiti hususundan kaynaklandığı belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı itibari ile; davacı ve davalı taraf arasında satım sözleşmesi gerçekleşmiş olup, davacı tarafından davalıya 39.750USD bedelli çek teslim edilmiştir.Davacı taraf mail yazısı, ... 6.Noterliği ... ve ... tarihli ihtarnamelerinden de anlaşıldığı üzere mal teslimatından vazgeçiklerini ve ödenen çekin bedelini talep ettiklerini davalı yana ihtar etmiştir.İcra takibi de 39.750,00USD bedelli çek bedelinin iadesi talepli başlatılmıştır.
Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler.Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir.
Ancak itirazın iptali davaları, icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardır.Yargılama sırasında davalı tarafından satım sözleşmesine konu malın 11.01.2018 tarihli 149.193,18TL(39.352,50USD) bedelli fatura ile davacı tarafa teslim edildiği ve de davacı tarafından herhangi bir çekince konmaksızın faturanın (yani aynı zamanda satıma konu malın) kabul edildiği anlaşılmakla davanın konusuz kaldığı anlaşılmış ve esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, dava tarihi itibari ile dava açılmasına sebebiyet veren davalı aleyhine yargılama giderlerine hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Dava konusuz kalmakla esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 54,40 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 2.423,43 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.369,03 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.431,21TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 697,50 TL yargılama gideri ile, 31,40 TL başvuru harcı ve 54,40 TL maktu karar harcı toplamı 783,30 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafa iadesine,
Taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.06/10/2020
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)