T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/546
KARAR NO: 2020/462
DAVA: ALACAK (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan Çek Bedelinin İadesi )
DAVA TARİHİ: 08/06/2017
KARAR TARİHİ: 20/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan Çek Bedelinin İadesi ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firmanın bulunduğu ... adresindeki işyerinin 03.12.2016 günü Saat 12 de kapattığını ve 05.12.2016 tarihinde Saat 9 da iş yerine gelindiğinde kepengin ve kapının kilidinin kırılmış olduğunu ve içerideki kasanın çalındığını ve çalınan kasa içerisinde dava konusu olan ... Bankası ... Şubesi, ... hesap nolu, ...vadeli, ... seri numaralı ... Ltd. Şti. Ye ait 9.046,00 TL bedelli çekin de çalındığını, çalınan çek ve bonolar için ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde çek iptali davası açıldığını ve ödeme yasağı kararı alındığını ve ayrıca dava konusu çek ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığınca el koyma kararı verildiğini, hırsızların çalınan çeki piyasaya sürdüklerini, müvekkili şirkete ait olmayan kaşe ve imza ile ciroladıklarını, davalıların sırayla çeki bankaya ibraz ettiklerini, davalıların dava konusu çeki hangi sebeple ve hangi yolla elde ettiklerini ispat etmeleri gerektiğini tüm bu nedenlerle dava konusu çekin bedeli olan 9,046,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, vekalet ücreti ve dava masraflarının davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 2016 yılında ...-... isimli firmayla yaptığı ticari iş karşılığında sattığı mal bedeli olarak 2 adet çek aldığını bunların birinin de dava konusu çek olduğunu, müvekkilinin dava konusu çeki ... Bankasında iskontolu kredi olarak kullandığını, dava konusu çekin vadesi geldiğinde çekte ödeme yasağı olduğundan ödeme yapılmadığını, ve müvekkilinin hem mal verdiğini, hem de cebinden para ödediğini, olayda asıl zarar görenin müvekkili olduğunu, çalıntı çeklerle kandırıldığını, bu nedenlerle öncelikli olarak hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddini, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu, hata ve ihmali olmadığından davanın esastan reddini, vekalet ücreti ve dava masraflarının davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kendisinin 12 yıldır ...'da oturduğunu dilekçede belirtilen adreste oturmadığını, kendisine isnat edilen çeki, ciro edeni ve diğer şirket ve şahısları tanımadığını, çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını, kimlik bilgilerinin nasıl elde edildiğini bilmediğini bu nedenlerle davanın reddini, mahkeme masraflarının davacıdan alınmasını talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, davacının lehdarı olduğu ve hırsızlık sonucu elinden çıkan 15.03.2017 tarihli 9.046,00TL bedelli olan ve tahsil edildiği belirlenemeyen çek bedelinin davacıya iadesi talebini içerir alacak davasıdır.
Deliller toplanmış; ... 4.Asliye Ticaret Mahkemesi... esas sayılı dava dosyası ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... sorusturma dosyası Uyap sistemi üzerinden celp edilerek incelenmiş, ... Bankası A.Ş' ye yazılan müzekkere cevapları incelenmiş, çekteki lehdar cirosuna ilişkin imza incelemesi yaptırılmış ve bildirilen deliller toplanmıştır.
Dava konusu çek ve ... Bankası yazı cevapları incelendiğinde çekin, ... Bankası A.Ş ... Şubesi muhataplı, keşidecisi ... Tic.Ltd.Şti., lehdarı davacı ...A.Ş. ve de cirantaların sırasıyla; ...A.Ş, ..., ... ( ... ) olduğu ve çekin hamil ...Tic.Ltd.Şti tarafından bankaya ibraz edildiği, 15.03.2017 tarih ve 9.046,00 TL. miktarlı ve ... seri nolu çek olduğu görülmektedir.
Adli Tıp ve Belge İnceleme Uzmanı Bilirkişisi Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 28/01/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; tüm husus ve delillerin takdir ve hukuki değerlendirmesi Mahkemeye ait olmak üzere, inceleme konusu çekin arka yüzündeki ... A.Ş.'ye atfen atılmış birinci ciranta imzasının, karşılaştırma belgelerindeki kişilere ait imzalara kıyasla; (davacı şirket yetkilileri) ... ve ...'ın eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Ciro imzasının salt davacı şirket yetkililerine ait olmaması, diğer cirantalara ve hamile karşı açılan davanın ispatlanması için yeterli değildir.Zira dava menfi tespit davası değildir.
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi "çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi gereği rızası hilafına çekin elinden çıktığını ileri süren kişi lehine çekin istirdatına veya bedelinin tahsiline karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu kapsamda ispat yükü çekin bedelini talep eden davacıya aittir. Aksini iddia ise kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Çekin davacı hamilin elinden rızası hilafına çalınması halinde bile davacının çekin yeni hamili olan davalının çeki iktisap ederken kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.( Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 08/02/2016 tarih 2015/9998 E. ve 2016/1058 K.)
Bu kapsamda davacının bedeli ödenmeyen çeke ilişkin zararını da ispat edemediği değerlendirilmekle birlikte bedelinin iadesinde hukuki yararın varlığı bir an için kabul olunsa dahi davalıların TTK m.792 kapsamında kötü niyetle iktisap etmiş oldukları veya iktisapta ağır kusurlarının bulunduğu ve çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettikleri ispat edilemediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davanın REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 54,40 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 154,49 TL harçtan mahsubu ile bakiye 100,09 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı ... Ltd. Şti. Vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı ve davalı ... Ltd Şti vekilinin ve de davalı ...'ın yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 20/10/2020
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)