T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/819
KARAR NO: 2019/855
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 20/09/2017
KARAR TARİHİ: 24/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait ... Press Makinesi (Lazer Kesim Makinesi) arızalanmış ve arızasının giderilmesi için tamir ve servis hizmeti veren davalı şirket ile temasa geçildikten sonra davalı şirketin yetkili servis elemanının davacı şirketin adresine gelerek makineyi inceledikten sonra düzenlediği 13/07/2015 tarihli servis belgesini davacı şirkete teslim ettiğini, makinenin NC ünitesi, ekranını, tuş takımını, keyboard ve mouse gibi parçalarını sökerek bu parçaları davalı şirketin adresinde denemek suretiyle tamir etmek amacıyla yanına aldığını, tamir sürecinin 4 hafta süreceği beyan edilmesine rağmen tamirin gerçekleştirilemediğini, bu nedenle başka bir servisten tamir hizmeti alınmak amacıyla parçaların iadesinin talep edildiğini, ancak makine tamir edilmemekle birlikte parçaların da iade edilmediğini, bu süreçte kendilerince arızanın nedeni olduğu saptanan kartlar temin edilmiş ise de davalı şirket tarafından alınan parçalar iade edilmediğinden makinenin çalıştırılamadığını, davalı şirketin tamir amacıyla 13/07/2015 tarihinde tamir amaçlı olarak parçaları alıp götürdüğü tarih ile makinenin çalışır hale getirildiği tarih arasında arızalı makinenin işlerini fason şekilde başkalarına yaptırmış olmak zorunda kaldıklarını, zararları meydana geldiğini, bu nedenle uğradıkları zarar miktarının tespiti ile saptanan bedelin davalı şirketten temerrüt tarihinden itibaren faiz ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin dünya çapında "..." ismi ile faaliyet gösteren şirketler grubunun Türkiye'deki iştiraki olarak endüstriyel otomasyon sistemleri ve robotların satışı ile servis hizmeti verdiğini, davacı şirketin sahip olduğu ... marka 98 model Punch Press tezgahının (lazer kesim makinesi) üzerindeki kontrol ünitesinin arızalı olduğunun bildirilerek servis ve tamir talebinde bulunulması üzerine teknik ekibin 13/07/2015 tarihinde davacının adresine giderek incelemelerde bulunduktan sonra 13/07/2015 tarihli servis raporunun düzenlendiğini, akabinde 15/07/2015 tarihli e-posta ile tamir fiyatı ile teslim süresini içeren tablonun davacı şirkete gönderildiğini, mail ekindeki tablodan görüldüğü üzere A20B-2100-0240 ve A15L-0001-0052#4A kodlu parçaların tamir süresinin 12 hafta olarak bildirildiğini, bu kapsamda yazışmaların devam ettiğini, 21/07/2015 tarihinde davacı şirkete gönderilen e-mail ile tamir işlemlerinin başlatılabilmesi için 4.500,00 TL ödeme yapılması gerektiğini, kalan ödemenin ise işin bitiminde ödenmesi gerektiği bildirilmiş ve ödeme yapılması için davalı şirkete ait banka hesaplarının gönderilmiş olmasına rağmen davacı şirketin 23/10/2015 tarihinde cevap vermek suretiyle 4.500,00 TL'lik ödemenin aynı gün yapılacağının bildirildiğini, ancak 23/10/2015 tarihinde de herhangi bir ödemenin yapılmadığını fakat 15/02/2016 tarihinde 7 ay sonra 4.500,00 TL'lik ödemenin yapıldığını, ödemenin yapılması üzerine ve davacı tarafından hazırlanarak gönderilen paketin 24/02/2016 tarihinde tamir için Lüksemburg'da bulunan ... şirketine gönderildiğini, neticeten davacı şirkete 15/07/2015 ve 21/07/2015 tarihinde gönderilen tekliflerde yer verilen parçaların belirlenen sürelerde tamir edildiği ancak mutabakatta yer almayan ve denenmek üzere davacıdan alınmış olan NC ünitesi, ekran tuş takımı, mouse gibi parçaların da çalışmadığı anlaşıldığından kontrol ünitesi tamir edilmesine rağmen makinenin çalışmasının mümkün olmadığını, taraflar arasındaki tamir servis anlaşmasına göre NC ünitesi, ekran, tuş takımı ve mouse gibi parçaların tamiri konusunda herhangi bir anlaşma olmamasına rağmen bu parçaların özel olarak Japonya'da üretilmek suretiyle temin edilerek makinenin montajının 13/12/2016 tarihinde tamamlanarak çalışır duruma getirilerek teslim edildiğini, esasen sürenin uzamasının temel nedeninin tamire dahil olmayan ve tamiri mümkün olmadığı için yerine yenilerinin Japonya'dan temini gereken parçalar olduğunu, bu nedenle davalı tarafa kusur yüklenemeyeceğini, ayrıca davacının uğradığını iddia ettiği zararlar ile eylemleri arasında illiyet bağı olmadığını, esasen tamire geç başlanmasında ön ödeme tekliften 7 ay sonra 15/02/2016 tarihinde yapıldığı için tamir süresinin uzamasının temel sebebinin bu geç olduğunu, TBK m.97 gereği karşılıkla borç yükleyen sözleşmelere konu edimlerde taraflardan birinin üzerine düşen edimi ifa etmediğinde karşı edimin ifasını talep hakkı olmadığını, tüm bu sebeplerden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE /
Dava, davacıya ait arızalı ... marka Punch Press Makinesi'nin (Lazer Kesim Makinesi) taahhüt edilen sürede tamir edilmemiş olması nedeniyle uğranılan zararının davalı tamirciden tahsili davasıdır.
Davacı, davalının taahhüt ettiği sürede makineyi tamir etmemesi nedeniyle bu makineye yaptırdığı işleri fason olarak başka kişilere yaptırmak zorunda kaldığını, bu nedenle zarara uğradığını, bu nedenle uğradığı zarar miktarının tespiti ile davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmektedir.
Davalı ise, davacının 13/07/2015 tarihindeki servis tutanağı kapsamında ve sonradan gönderilen yazışmalar kapsamında taahhüt edilen tamir ve servis hizmetinin sunulması için davacının 4.500,00 TL ön ödeme yapması gerektiği, nihayetinde bu ödemenin 15/02/2016 tarihinde yapıldığını ve bu tarihten sonra tamir işlemlerinin başlandığını, süresinde olarak kontrol paneli tamir edilmesine rağmen ilk etapta tamiri taahhüt edilmeyen ve ancak sonradan arızalı oldukları anlaşılan NC ünitesi, ekran, tuş takımı ve mouse gibi parçaların da çalışmadığı anlaşıldığından yerine yenilerinin temin edilmesi nedeniyle tamir süresinin uzadığını, bu nedenle kendilerine kusur atfedilemeyeceğini, davacı tarafından oluştuğu iddia olunan zarar ile tamir arasında illiyet bağı olmamakla birlikte davacı tarafın oluşan zararını ispat etmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerden davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.
İhtilaf, taraflar arasındaki tamir sözleşmesi kapsamının ve süresinin belirlenmesi, bu sözleşmenin taraflara yüklediği karşılıklı edimlerin süresinde yerine getirilip getirilmediği, herhangi bir zarar oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarının tespiti ile davalının bu zarardan sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Ancak tamir sözleşmesi kapsamının ve süresinin belirlenmesi ve tamir süresinde bir gecikme olup olmadığı ve sebebinin tespiti ile davacının uğradığını iddia ettiği zarar miktarının tespiti hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Bu kapsamda mali müşavir bilirkişi ..., makine mühendisi ... ve elektrik elektronik mühendisi ...'ten alınan 13/11/2018 tarihli bilirkişi raporu ile; 13/07/2015 tarihli servis formunda arızanın "Ekran açılmıyor, Main ünitede AL-8 mevcut" şeklinde, açıklama bölümünde ise "Mainboard, dram, F-Sram, PMC, SPINDEL comunication ve ... kartları yenisi ile değiştirildi, arızanın düşmediği görüldü. NC ünitesi, ekran, tuş takımı, keyboard ve mouse ofiste denenmek üzere müşteriden alındı, arıza devam etmektedir." ifadelerinin yer aldığı, 23/10/2015 tarihinde taraflar arasındaki yazışmadan arızanın giderilmesi ve tamir süresinin 2 parça için 10 gün, 2 parça için Japonya MRK. TAMİR 12 hafta olarak bildirildiği, ön ödemenin 15/02/2016 tarihinde yapıldığı ve makinenin 13/12/2016 tarihinde sorunsuz olarak teslim edildiği, neticeten davalı şirketin önce ana enerji panosunda yer alan ve kendi markası olan kartları sökerek ve bu kartları değiştirmek suretiyle arızayı gidermeye çalıştığı ancak gideremediği, sonrasında makine kumanda panelinde yer alan kart grubu ve mouse'yi sökerek arızayı tespit etmiş olduğu, 13/07/2015 tarihinde başlayan servis sürecinin 13/12/2016 tarihinde sona erdiği, teslimden sonra makinenin sorunsuz olarak çalıştığı, davacı şirketin ticari defter ve belgelerinin usulüne uygun tutulmadığı tespit edilmiştir.
Aynı bilirkişi heyetinden alınan 13/036/2019 tarihli bilirkişi ek raporu ile; dosya kapsamı ile tamir işleminin ücret karşılığı yapılıp yapılmadığına yönelik herhangi bir faturanın bulunmadığı, sadece tamir için istenen ön ödemenin yapıldığının tespit edildiği, NC tezgahın ana kumanda panelinde yer alan elektronik kart grubunun değiştirilmiş olduğu, bu kart grubunun tamir süresinin 12 hafta olarak değerlendirildiği, davalı şirketin söz konusu makine için talep ettiği ön ödemenin 15/02/2016 tarihinde yapıldığı, makinenin 13/12/2016 tarihinde 10 ay sonra tamir edilmiş olarak teslim edildiği, dolayısıyla davalının 12 hafta olan tamir süresini aşmış olması nedeniyle kusurlu olduğu, davacının bağlı bulunduğu Vergi Dairesi'nden istenen alış beyannamelerinden görüleceği üzere davacının fason olarak üçüncü kişi Pimak Ltd. Şti'ye Temmuz 2015 tarihinden itibaren KDV hariç toplam 707.266,00 TL tamir işi yaptırdığı tespit edilmiştir.
Davacı vekili 11/09/2019 tarihli dilekçesi ile HMK m.107 gereğince talep arttırım dilekçesi vermek suretiyle 10.000,00 TL olan dava değerini 697.266,00 TL arttırmak suretiyle 707.266,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiş olduğu anlaşıldığından ve bu miktar itibariyle davanın heyet tarafından görülmesi gerektiğinden 25/09/2019 tarihli duruşmanın 1 nolu ara kararı ile dosyanın heyete tevdine karar verilmiştir.
Dosyadaki mevcut deliller itibariyle lazer kesim makinasının ekranının açılmaması nedeniyle arıza meydana geldiği, arızanın bildirilmesi üzerine davalı şirketin teknik elemanlarının makineyi inceleyip arızayı "Ekran açılmıyor,... ünitede AL-8 mevcut" şeklinde belirledikten sonra kendi markalarını taşıyan Mainboard'un değiştirildiği ve buna rağmen cihazın çalışmaması nedeniyle arızanın "Mainboard, dram, F-Sram, PMC, SPINDEL comunication ve ... kartları yenisi ile değiştirildi, arızanın düşmediği görüldü. NC ünitesi, ekran, tuş takımı, keyboard ve mouse ofiste denenmek üzere müşteriden alındı, arıza devam etmektedir." şeklinde ifade edildikten sonra denenmek ve tamir edilmek üzere alınan NC ünitesi, ekran, tuş takımı, keyboard ve mouse parçalardan bir kısmının tamir süresinin 10 gün, bir kısmının ise Japonya MRK. TAMİR suretiyle 12 hafta içinde tamir edileceğinin bildirildiği, esasen bildirilen 12 haftalık tamir süresinin denenmek üzere alınan parçalara yönelik olduğu ve davacının 4.500,00 TL ön ödemeyi 15/02/2016 tarihinde yapmak suretiyle bu tamir anlaşmasını kabul ettiği görülmektedir.
Bu anlaşma kapsamında 12 haftalık tamir süresinin ön ödemenin yapıldığı 15/02/2016 tarihinden başlatılması gerektiğinden davacının 6098 sayılı TBK m.97 gereği ödemeyi yaptığı 15/02/2016 önceki döneme ilişkin zarar ve ziyanını talep hakkı olmamakla birlikte 12 haftayı aşan süre için oluşan zarar ve ziyanı talep hakkı olduğu görülmektedir. Başka bir deyişle davalı 12 haftalık süre içerisinde cihazı tamir ederek davacıya teslim etmediği takdirde tamirin 12 haftalık süre içerisinde tamamlanamaması halinde davalı TBK m.112 gereği gecikmede kendisine herhangi bir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe davacı alacaklının yani geç teslimden doğan zararını gidermekle yükümlüdür.
Bu açıklamalar kapsamında somut olay itibariyle davalının cihazın tamirini kendisine ön ödemenin yapıldığı 15/02/2016 tarihinden itibaren 12 hafta içinde yani 09/05/2016 tarihinde tamamlayıp cihazı çalışır vaziyette davacıya teslim etmesi gerektiği halde cihazı bu tarihten yaklaşık 7 ay sonra 13/12/2016 tarihinde çalışır vaziyette teslim ettiği ve bu gecikmeden dolayı herhangi bir kusur olmadığını da dosya kapsamıyla ispat edememiş olduğu anlaşıldığından kural olarak davacının bu süre içinde bu cihazı kullanamamaktan kaynaklanan zararını gidermekle yükümlü olduğu anlaşılmaktadır.
Buna karşılık davacı talep ettiği zararın 09/05/2016 tarihi ile 13/12/2016 tarihleri arasında meydana geldiğini ispat yükü altındadır.
Bu amaçla bilirkişi heyetinden alınan 13/11/2018 tarihli bilirkişi kök raporu ile davacı defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı tespit edilmekle birlikte aynı heyetten alınan 13/03/2019 tarihli bilirkişi ek raporu ile davacının bozuk olan makine ile yaptığı iş ve işlemlerin üçüncü kişi ... Şti'ye yaptırdığı beyan edilmiş olması nedeniyle davacı ile bu şirket arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan BA/BS formları da incelenerek davacı ile bu üçüncü kişi arasında 2015/7 döneminde 18.014,00 TL, 2015/8 döneminde 100.234,00 TL, 2015/10 döneminde 374.038,00 TL, 2015/11 döneminde 33.409,00 TL, 2015/12 döneminde 30.244,00 TL, 2016/1 döneminde 22.806,00 TL, 2016/2 döneminde 46.626,00 TL, 2016/3 döneminde 13.782,00 TL, 2016/4 döneminde 57.236,00 TL, 2016/5 döneminde 10.877,00 TL olmak üzere toplam 707.266,00 TL ticari ilişkinin vuku bulduğu ve bu miktarın davacının zararı olduğu tespit edilmiştir.
Bilirkişilerce ek rapor ile her ne kadar cihazın arızalandığı tarihten itibaren davacı ile üçüncü kişi ... Ltd. Şti arasında vuku bulan ilişki kapsamında 707.266,00 TL zarar meydana geldiği tespit edilmiş ise de tespit edilen bu zararın sadece 2016/5 döneminde oluşan 10.877,00 TL'lik zararın cihazın vaadedilen 12 haftalık tamir süresinin bittiği tarihten sonraki dönemde oluşan zarar olduğu anlaşıldığından davalının sadece bu zarar miktarından sorumlu tutulabileceği nedeniyle davanın bu miktar bakımından kabulü ile fazlaya ilişkin istemin reddine, dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi ile talep edilen miktarlar nazara alınmak suretiyle 10.000,00 TL'ye dava tarihinden itibaren, geri kalan 877,00 TL'sine ıslah tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazla istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
10.877,00 TL'nin 10.000,00 TL'sine dava tarihinden itibaren, geri kalan 877,00 TL'sine ıslah tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazla istemin REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 743,01 TL nispi karar harcının, 170,78 TL peşin harç ve 11.907,60 TL ıslah harcı toplamı 12.078,38 TL harçtan mahsubu ile bakiye 11.335,37 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 41.805,56 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 1.889,70 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 29,06 TL yargılama gideri ile 743,01 TL karar harcı, 31,40 TL başvuru harcı toplamı 803,47 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan toplam 25,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 24,61 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'nun yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/10/2019
BAŞKAN ...
¸e-imzalıdır
ÜYE ...
¸e-imzalıdır
ÜYE ...
¸e-imzalıdır
KATİP ...
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç: 170,78 TL
Islah Harcı: 11.907,60 TL
Karar Harcı : 743,01 TL
Bakiye Harç: 11.335,37 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans: 1.980,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans: 150,00 TL
Yargılama gideri detayları
Bilirkişi Ücreti: 1.800,00 TL
Posta Giderleri: 114,70 TL