T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1001 Esas
KARAR NO: 2020/435
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 31/10/2018
KARAR TARİHİ: 09/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı şirkete ait ... plakalı kamyonun müvekkili sigorta şirketi tarafından 03.11.2017 başlangıç tarihli ... nolu sigorta poliçesi ile ZMMS kapsamına alındığını, davalı şirkete ait ... plakalı kamyonun davalı dışı sürücü ...’ nun sevk ve idaresinde iken 25/06/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında park halindeki ... plakalı araca arkadan çarparak bu aracın hasarlanmasına neden olduğunu, ... plakalı hasarlı araç üzerinde yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda saptanan 3.253,73 TL hasar bedelinin 2.753,73 TL sinin 23/07/2018 tarihinde hasarlı aracın onarımını gerçekleştiren ... Bakım firmasına 500,00 TL sinin yine aynı tarih olan 23/07/2018 de hasarlı aracın hak sahibine müvekkili şirketçe ödendiğini, 25/06/2018 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre davalı şirkete ait ... plakalı kamyon vasfındaki sigortalı aracı kullanan dava dışı sürücü ...’ın yetersiz ehliyetle aracı kullanmakta olup kazanın meydana gelmesinde tamamen kusurlu olduğunu…yukarıda açıkladıkları nedenlerden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 3.253,73 TL rücuen tazminat alacaklarının hak sahibine ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, sigortacının yapmış ödeme nedeniyle rücuen tazmin talebine ilişkindir.
Uyuşmazlığın, davacı sigorta şirketinin dava dışı hak sahiplerine ödediği tazminata konu olaydan doğan zararın davalının kusur ve ihmalinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacının dava dışı hak sahiplerine ödediği bedeli davalıdan talep edip edemeyeceği hususlarının ihtilaf konusu olduğu tespit edilmiştir.
Deliller toplanmış; dosyada mübrez hasar dosyası ve sigorta poliçesi incelenmiş, ekspertiz raporu, faturalar, olay yeri ve aracı gösterir fotoğraf suretleri, ödeme belgeleri, ruhsat fotokopileri incelenmiş, davacı sigorta şirketinden hasar dosyası ve sigorta poliçesi temin edilmiş ve incelenmiş, konusunda uzman Trafik Kazaları Kusur Hasar ve Araç Değer Tespiti Uzmanı bilirkişi ile Sigortacılık uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.
Trafik kaza tespit tutanağında ,kazanın oluşumunda sürücü ...’ nun 2918 sayılı KTK’ da yer alan 67 (araç manevralarını düzenleyen kuralların) (b) bendi (yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gelmek yasaktır) kuralını ihlal ettiğinin belirtildiği görülmektedir. Dava konusu kazalı ...plaka sayılı aracın 2010 model ... marka model araç olup 109.263 km de olduğunu, Söz konusu aracın Motor No: ... Şase No: ... olduğunu, 18.07.2018 tarihli ... Rapor No : ... Ekspertiz raporunda söz konusu kazalı araçta KDV ve işçilik dahil 3.343,72 TL hasar oluştuğunun belirtildiğini, ... tarafından tanzim edilen 10.07.2018 tarih ve ... no.lu fatura ile söz konusu araçta KDV dahil 2.753,72 TL hasar oluşmuş olduğunun belirtildiği görülmektedir.
Meydana gelen kazada tarafların kusur durumu ile talep edilebilir hasar tazminatı miktarının belirlenmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 23/09/2019 tarihli raporunda özetle; Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla ... ... Mahalle ... Sokak üzeri ... önünde nizami olarak park halinde bulunan ... plakalı aracın arka bagaj kısımlarına, aracının arka tampon ve kasa kısımlarıyla çarpıp durması sonucu meydana gelen iki araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasında, Kusur yönünden; ... plaka sayılı araç sürücüsü ihbar olunan ...’ nun karayolunda araç kullanırken, dikkatli ve tedbirli olması, trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorunda olduğu, kullandığı aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurması , Park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaması gerektiği, ayrıca sürücülerin karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmaması gerektiği, bu anlamda dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmemiş olması, nedeni ile; KTK Madde 47/d “d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, uymamak,” KTK Madde 67/a-b. a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır. b) Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek yasaktır. İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmamak zorundadır. KTK Madde 84/j-l j) Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama, l) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma, kurallarının İHMAL ve İHLAL edilmesi nedeni ile % 100 kusur oranı ile ASLİ KUSURLU olduğu, Söz konusu kaza olayının geri manevra esnasında , kanun ve yönetmeliklere uygun şekilde park etmiş olan araca çarpma şeklinde meydana gelmiş olması nedeni ile ... plaka sayılı araç sürücüsünün KUSURSUZ olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi tarafından A) değiştirilmesi/onarılması gereken zorunlu parçalar sırasıyla; Yapıştırıcı seti 50,00 TL, Amblem 71,77 TL, Amblem 85,71 TL, Arka amblem 97,06 TL, Plaka lamba kaplaması 242,14 TL, Nikelaj 111,40 TL, Bagaj kapağı 1.725,58 TL olmak üzere toplam YEDEK PARÇA TOPLAMININ 3.640,26 TL olduğu, B)İşçilik kalemlerinin ise sırasıyla; Boya işçiliği 190,00 TL, Kaplama işçiliği 80,00 TL, Elektrik işçiliği 30,00 TL, Döşeme/Kilit işçiliği 60,00 TL, Cam işçiliği 90,00 TL, olmak üzere toplam işçilik toplamının 450,00 TL olduğu, ara toplam 3640,26+450,00 = 4.090,26-TL olduğu, % 18 KDV 736,24 TL olmak üzere genel toplamın KDV Dahil 4.826,50 TL olduğu tespit edilmiştir.
2918 SAYILI KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU
MADDE 47 Trafik İşaretlerine Uyma
Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre;
a) Trafiği düzenleme ve denetimle görevli trafik zabıtası veya özel kıyafetli veya işaret taşıyan diğer yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine,
b) Trafik ışıklarına,
c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara,
d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, Uymak zorundadırlar.
MADDE 67 Araç Manevralarını Düzenleyen Kurallar:
Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır.
a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır.
b) Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek yasaktır. İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmamak zorundadır.
c) Dönüşlerde veya şerit değiştirmelerde sürücülerin niyetlerini dönüş işaret ışıkları veya kol işareti ile açıkça ve yeterli şekilde belirtmesi, işaretlerin manevra süresince devam etmesi ve biter bitmez sona erdirilmesi zorunludur.
MADDE 84 Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusurlu sayılan haller ;
Araç sürücüleri trafik kazalarında;
a) Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme,
b) Taşıt giremez trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit, rampa ve bağlantı yollarına girme,
c) İkiden fazla şeritli taşıt yollarında, karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit veya yol bölümüne girme,
d) Arkadan çarpma,
e) Geçme yasağı olan yerlerde geçme,
f) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma,
g) Şeride tecavüz etme,
h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,
i) Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama,
j) Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,
k) Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller dışında park etme veya duraklama ve her durumda gerekli tedbirleri almama,
l) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma,
hallerinde asli kusurlu sayılırlar." hükmüne amirdir.
Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, Sigortacı davacının rücu hakkı; sigortacının rücu hakkı kanundan doğan bir hak olmakla birlikte, genellikle sigortalısının zarara uğramasına neden olan 3. şahıslara yöneltilen bir haktır. Sigortacı, bazı durumlarda sigorta ettirene (kendi sigortalısına) rücu edebilir. Özellikle KTK. m.95’e göre sigorta ettirenin prim borcunu ödememiş olması, limitlerin artmasından sonra ek poliçe yaptırmaması, sigorta süresi bittikten sonra poliçenin yenilenmemesi gibi durumlar, zarar gören üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, sigortacı, yeni limitler üzerinden veya sözleşme süresi bittikten sonra ödeme yapmış ise, yükümlülüklerini yerine getirmemiş olan kendi sigortalısına karşı dönme hakkını kullanabilecektir. Trafik sigortaları yönünden sigortacının sigortalısına gerçekleşen zarardan dolayı rücu edebilmesi için aşağıdaki şartlar aranmaktadır:
• Zararın Sigorta Teminatı Kapsamında Olması
Sigorta şirketinin rücu hakkının doğabilmesi için, öncelikle, ödediği tazminatın, mevcut sigorta sözleşmesi hükümlerine uygun ve gerçek zararı karşılar şekilde yapılmış olması esastır. Somut olayda, geçerli bir sigorta poliçesi olması ve rizikonun teminat kapsamındaki rizikolardan olması, poliçe süresi içerisinde gerçekleşmiş olması bakımından ilk şart yerine gelmiş durumdadır.
• Zararın Sigortalının Kasdi ya da Ağır Kusurlu Hareketi neticesinde Doğmuş Olması
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 15.04.2013 tarih, 2013/1632E., 2013/5493 K. sayılı ilamında ;
“Dava, ZMSS sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, araç sürücüsünün ehliyetsiz olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. ZMSS şirketi ehliyetsiz araç kullanılması sebebine dayanarak kendi sigortalısına ancak onun veya sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında rücu edebilir. Zira araç sahibinin sorumluluğu diğer bir deyişle karşı araç malikine tazminat ödeme yükümlülüğü aracı kullanan sürücü ehliyetsiz olsa dahi kusur esasına dayalıdır. Sigortalı aracın, gereken ehliyetnameye haiz olmayan kişi tarafından kullanılması ve bu kişinin ( sürücünün ) kusurlu olması rücu etmek için yeterli olup, rizikonun gerçekleşmesinden, ehliyetsiz araç kullanmanın asli unsur olması ya da münhasıran ehliyetsizlik sebebiyle kazanın meydana gelmesi gerekmemektedir. Dosyada mevcut bilirkişi raporlarına göre davalı aracının sürücüsü olayda %50 oranında kusurludur ve karşı araçta hasar meydana gelmiştir. Davacı, davalı tarafın kusur oranına isabet eden hasar bedelinin rücuen tahsilini isteyebilir. Mahkemece, sigortacı davacının üçüncü kişiye ödediği tazminat yönünden gerçek zarar miktarı üzerinden, yetersiz ehliyete sahip sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına isabet eden kısmına hükmedilmesi gerekir.”
Bu ilama göre; davalıya ait aracın sürücüsü, asli kusuru ile kazaya sebebiyet vermiş olup, olayda %100 kusuru bulunduğu tespit edildiğinden bu koşul da sağlanmış durumdadır.
Kaza tutanağında da sürücünün ehliyetnamesinin yeterli olmadığı belirtilmiştir. Davalının riziko tarihinde B sınıfı ehliyet dışında kamyon da kullanmaya elverişli ehliyetnamesinin bulunmadığına dair ilgili Trafik Tescil Büro Amirliği’nden gelen müzekkere cevabı mevcuttur.
• Sigorta Tazminatının Ödenmiş Olması
Rücu hakkı, sigorta şirketinin zarar görene ödediği tazminata bağlı olarak sigortacıya tanınan bir haktır. Bu hakkın doğabilmesi için de, sigortacının poliçe kapsamındaki zararı ödemiş olması gerekir. Dolayısıyla, sigorta şirketi, henüz ödeme yapmadan rücu hakkını kazanamaz. Nitekim; Yargıtay kararlarında da, sigortacının rücu hakkını kazanabilmesi için zarar görene ödemede bulunmuş olması şart koşulmuştur.
Dosyadan davacının ödeme yaptığı anlaşılmıştır. (...bank A.Ş.’nin 23.07.2018 tarihli, 500,00-TL bedelli ve ...bank A.Ş.’n,n 23.07.2018 tarih, 2.753,73-TL bedelli iki adet dekont fotokopisi.)
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 02.07.2015 tarih, 2015/864 E., 2015/9408 K. sayılı ilamı;
“Dava, karşılıklı olarak açılan, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Birleşen dosyada davacı vekili kaza sonucu müvekkiline ait araçta meydana gelen bakiye onarım gideri ile kazanç kaybının davalılardan tahsilini talep etmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı aracında KDV hariç onarım masrafı tespit edilmiş, aracın onarıldığına dair fatura olmadığından bahisle KDV ilave edilmemiştir. Mahkemece KDV hariç bakiye tazminat yönünden dava kısmen kabul edilmiştir. 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1.maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Davacının verilen zararı gidermek için aracın onarımını yaptıracağı onarım için parça gerekeceği yine işçilik hizmeti de anılan yasa gereğince KDV'ne tabidir. Kesinleşen hasar miktarına ilişkin fatura ibraz edilmemesi halinde dahi davacının KDV dahil edilerek hasar bedeline hükmedilmesi gerekir.”
şeklindeki ilamla uygulamadaki yerini aldığı üzere sigorta şirketi meydana gelen rizikoyu KDV dahil karşılamalıdır.
Ödenen tazminata işletilecek faiz, davacının temerrüd hasar ödemesi tarihten itibaren başlatılacaktır. Zira; benzer bir olayda Yargıtay 11. HD.' nin 01.02.2010 tarih ve 2008/10498 E. 2010/1096 K. sayılı ilamında;
“…Davacı vekili, müvekkili şirkete işyeri sigorta poliçesiyle sigortalı işyerinde 15.04.2006 tarihinde davalı kurumun sorumluluğunda bulunan temiz su borusunun patlaması neticesinde hasarın meydana geldiğini, sigorta tazminatının 29.11.2006 tarihinde sigorta ettirene ödendiğini ileri sürerek, 1.545,00 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, mahallinde yapılan keşif ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulü ile 1.480,00 YTL nin 25.11.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Davacı sigorta şirketinin sigorta ettirenine tazminatı 29.11.2006 tarihinde ödediği anlaşıldığına göre, davacı yararına bu tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerekirken 25.11.2006 tarihinden itibaren hükmedilmesi doğru olmayıp bozmayı…”
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E: 2015/14700 K: 2016/4229 K.T.: 04.04.2016 ilamı da
“……..hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı sigortalıya ait araçta davalı … şirketinin anlaşmalı olduğu servisin yedek parça ve işçilik bedellerinde %10 iskonto uyguladığından bahisle iskontolu ve KDV hariç 8.587,80 TL tutarında hasar tespit edilmiş ve mahkemece iskontolu ve KDV hariç 8.587,80 TL hasar tazminatına hükmedilmiştir.
6762 sayılı TTK’ nın 1283. maddesi hükmü uyarınca, sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hasar bedeli tespit edilirken davalı … şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma gereği olduğu belirtilen % 10 iskonto esas alınarak yedek parça ve işçilik bedellerinin rayiç değerinde indirim uygulanması doğru değildir………” şeklindedir.
Yapılan yargılamadan toplanan delillerden; dava sigortacının yapmış olduğu ödemeden kaynaklanan rücuen tazminat davası olup, Uyuşmazlığın; davacı sigorta şirketinin dava dışı hak sahiplerine ödediği tazminata konu olaydan doğan zararın davalının kusur ve ihmalinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacının dava dışı hak sahiplerine ödediği bedeli davalıdan talep edip edemeyeceği, sigortacısının rucüen tazminini talep edilip edilemeyeceği hususundan kaynaklandığı, dosya kapsamı ile uyumlu, gerekçeli ve denetime açık bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edilmiş olup, bilirkişi raporu ve dosya kapsamı itibari ile davacının 3.253,73-TL ödeme yaptığı anlaşılmış olup, (23.07.2018 tarihli 500,00-TL+ 2.753,73-TL bedelli 2 adet banka ödeme dekontu), ödenen bedelin yani hasar miktarı ile kazanın uyumlu olduğu nazara alınarak davacının avans faiz talebi ve temerrüt faizinin başlangıcı hususundaki talebi de yerinde görülmekle davalıya karşı açılan davanın kabulü ile, Davacı şirketçe ödenen 3.253,73 TL tazminatın ödeme tarihi olan 23/07/2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-)Davanın KABULÜNE,
2-)Davacı şirketçe ödenen 3.253,73 TL tazminatın ödeme tarihi olan 23/07/2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete verilmesine,
3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 222,26 TL nispi karar harcının, peşin yatırılan 55,57 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 166,69 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.253,73 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan toplam 917,70-TL yargılama gideri ile 400,66-TL peşin harç, 35,90-TL başvuru harcı toplamı 1.354,26-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
dair davacı vekilinin ve ihbar olunanın yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN nitelikte verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç : 55,57 TL
Karar Harcı : 222,26 TL
Noksan Harç : 166,69 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.930,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.600,00 TL
Posta Giderleri : 199,60 TL