T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1078
KARAR NO: 2023/23
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 16/11/2018
KARAR TARİHİ: 20/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Sigorta A.Ş. davalı ... A.Ş. arasında nakliyat emtia abonman sigorta sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmenin ... tarih ve ... nolu poliçeye ve sonrasında ... sayılı spesifik sigorta poliçelerine bağlandığını, sigortalı ...'in ...'deki ... isimli saat üreticisinden 60,30kg. 5 kap 29 adet ... marka kol saati emtiası satın aldığını, satın alınan emtianın ...'ten ...'a havayolu ile taşıma işinin 25.06.2018 günü davalı ...A.Ş. (...) sorumluluğunda dava dişi ...'nun fiili taşıyıcı olduğu şekilde ... sayılı havayolu konişmentosu tahtında gerçekleştirildiğini, sigortalı emtianın bir kısmı ithal edileceğini, bir kısmı da transit olarak başka ülkeye gönderileceği için sigortalı firma yetkilisinin ...Müdürlüğü'nden izin alarak ayrıştırma işlemleri için gümrüklü sahaya girdiğini, burada 1 kolinin dış ambalajının ezik olduğunu gördüğünü, ezik kolinin ağzının kapatıldığını, plastik çember ile kolinin sabitlendiğini, kolinin içi açıldığında 3 adet saatin eksik olduğunun görüldüğünü, Gümrük Müdürlüğü tarafından yapılan araştırma neticesinde de 3 adet saatin bulunamadığını, yaptırılan eksper incelemesinde gerçek zararın 59.329,76 TL olarak belirlendiğini, sigorta tazminatı olarak ödenen 59.329,76 TL'nin davalı ... tahsili ile davacı Mapre Sigorta'ya ödenmesine, asıl alacağa ödeme tarihi 17.08.2018 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesini talep ve dava etmiştir.
(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının dava dilekçesindeki iddia ve beyanlarını itiraz ettiklerini, zamanaşımı süresi dolduğundan olmadığını, TTK m.855'de belirtilen 1 yıllık zamanaşımı süresinin eşya taşımasında eşyanın gönderilene tesliminden eşya tamamen zayi olmuş ise zamanaşımı süresinin eşyanın teslimi gereken tarihten itibaren başlayacağı, alıcının haklarına halef olan sigortacını gönderilene yaptığı tazminat ödemesine ilişkin makbuz/belge taraflarına gönderilmediği için sigorta şirketini ne tarihte ödeme yaptığını, dolayısıyla davayı ödeme tarihinden itlbbaren 90 günlük sürede açıp açmadığını bilemediklerini bu husustaki itiraz haktarını saklı tuttuklarını, makbuzun dosyaya sunulmasını talep ettiklerini, davaya konu taşımada taşıma işi yapıldıktan sonra emtianın kaybolduğuna ilişkin ihbarın müvekkili taşıyıcı şirkete yasal sürede yapılmadığını, müvekkili şirkete hasara ilişkin bildirimin eşyanın tesliminden itibaren 3 gün içinde yapılması gerektiğini, bu sebeple öncelikle davanın esasına girmeden usulden reddini talep ettiklerini, davacının rücu talebinin bedelinin hiçbir dayanağı olmadığından huzurdaki davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-Ticaret Bakanlığından gelen ... konşimento evrağının bir örneği,
2-Bilirkişi kök ve ek raporları,
3-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Davacının davası, dava dışı sigortalıya ait emtianın ...'a hava yolu ile taşınması sırasında hırsızlık sonucu zayi olması nedeniyle sigorta poliçesi kapsamında ödenen bedelin rücuen davalı taşıyıcıdan tahsili davasıdır.
Dosyaya celp edilen ve taraflarca ibraz edilen belgelerin incelenmesinde; davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı arasında ... nolu Nakliyet Emtia Abonman Sigorta Sözleşmesi imzalandığı, poliçenin başlama tarihinin 05.06.2018, bitiş tarihinin ise 05.06.2019 olduğu, taşınan emtianın alıcısının dava dışı ...sigortalı olduğu, sözleşmeye göre " sebebi belli olmayan, açıklanamayan kaybolmalar, aşırma, yürütme rizikolarının teminat harici" olduğu şeklinde not bulunduğu, sigorta ekspertiz raporunda da aynı yönde tespitte bulunulduğu, emtianın taşıma belgelerine göre, taşıyıcı acentesinin davalı şirket, fiili taşıcının ise ...olduğu, 28.06.2018 tarihli tutanak içeriğine göre, dava dışı sigortalıya ait emtianın muhafaza altında olduğu kolilerden birisinin hasarlı olduğu, açılan kolide yapılan kontrolde saatlerden 3 adedinin olmadığının tespit edildiği, davacı tarafından tanzim edilen hasar dosyasında bulunan 11.07.2018 tarihli eksper raporunda, saatlerin kaybolması nedeniyle oluşan 59.329,76 TL'lik hasarın ödenip ödenmemesi gerektiği hususunun son kararın davacı sigorta şirketinin takdirine bırakıldığı, davacı tarafından dava dışı sigortalıya zarar bedelinin ödediği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığa ilişkin Mahkememizce aldırılan 05.03.2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacının huzurdaki davayı kanuni halefiyet hakkına dayanarak davalı taşıyıcıdan talepte bulunduğu, ancak sigortacının poliçe teminatı kapsamında olmayan hasar için yaptığı ödemenin lütuf ödemesi niteliğinde olduğu, bu nedenle Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. Maddesi uyarınca davacının kanuni halefiyet hakkının gerçekleşmediği, ayrıca dava dışı sigortalıya yapılan ödeme sırasında sigortalıdan alınan temlik sözleşmesine dayanılarak da davalıdan talepte bulunulabileceği, buna ilişkin belgelerin davacı tarafından dosyaya sunulması gerektiği, dava konusu olaya uygulanması gereken Montreal Sözleşmesi'nin 18. Maddesi uyarınca davalı taşıyıcının taşıma esnasında meydana gelen hasar ve kaybolmalardan sorumlu olduğunu, davalının zarara ilişkin sorumluluktan kurtulmasını sağlayan hallerin gerçekleştiğini ispatlayamadığını, davanın süresi içinde açıldığını, davalının sorumlu olduğu miktarın 998,3107 TL olduğunu bildirmişlerdir.
Bilirkişi raporunda davacı şirket tarafından yapılan ödemenin teminat dışı kaldığı yönündeki tespite davacı vekili tarafından yapılan itirazlara ilişkin, bilirkişi heyeti sundukları 15.04.2021 ibraz tarihli ve 05.01.2022 tarihli ek raporlar ile kök rapordaki görüşlerini tekrar etmişlerdir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. Maddesine gereğince sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Ancak sigortacının sigortalısına halef olabilmesi için davacının sigortalısına yaptığı ödemenin poliçe koşulları ve klozlarına uygun olması gerekir. Sigortalının hasarı poliçe koşulları kapsamında olmadığı halde sigortaya ödeme yapılması halinde yapılan bu ödeme lütuf ödemesi olarak kabul edileceğinden böyle bir ödemenin yapılması sigortacıya rücu hakkı vermez.
Somut olayda, Mahkememizce davalı taşıyıcının taşıma sırasında zayi olan emtiadan dolayı sorumluluğunun bulunduğu kabul edilmekle beraber, tespitlerine itibar edilen bilirkişi kök ve ek raporlarında da belirtildiği üzere, davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı arasında imzalanan sigorta sözleşmesine göre, sebebi belli olmayan, açıklanamayan kaybolmalar, aşırma, yürütme rizikolarının teminat harici olacağının kararlaştırıldığı, hasar dosyasına sunulan ekspertiz raporunda da bu duruma işaret edilerek, takdirin sigorta şirketine bırakıldığı, davacı tarafından zarar bedelinin dava dışı sigortalıya ödenmesi sırasında alacağın temlik alındığına dair bir sözleşme veya belgenin dosyaya sunulmadığı, yapılan ödemenin teminat dışı rizikoya ilişkin olması sebebiyle sırf dava dışı sigortalıya ödeme yapılmasının davacıyı kanuni halef haline getirmeyeceği anlaşılmakla, davacının davasının aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacının davasının AKTİF HUSUMET YOKLUĞUNDAN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 179,90 TL maktu karar harcının, peşin yatırılan 1.013,21 TL harçtan mahsubu ile bakiye 833,31 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 20/01/2023
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 1.013,21 TL
Karar Harcı: 179,90 TL
Bakiye Harç: 833,31 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 5.030,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 4.500,00 TL
Posta Giderleri : 292,00 TL