T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1162 Esas
KARAR NO: 2020/309
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/12/2018
KARAR TARİHİ: 17/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı arasında 05.07.2013 tarihinde ... isimli otelin restorasyonu ve otel inşaatı projesine ilişkin Yüklenici Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme kapsamında otelin tüm işlerinin ihale edilerek anahtar teslimli olarak davalı şirkete verildiğini, sözleşmeye konu işin taşeronlara yaptırılabileceğinin, ancak taşeronların yaptığı bütün işlerden ve ödemelerden davalı şirketin sorumlu olduğunun sözleşmede açık bir şekilde düzenlendiğini, projeye konu işlerin tamamlandığını, ancak müvekkili şirketin SGK sisteminde yaptığı kontrol sırasında, davalı şirketin SGK borçlarının varlığını öğrendiğini, borcun ödenmemesi nedeniyle müvekkil şirketin Yatırım Teşvik Dosyasını kapatamadığını, bu sebeple SGK borcunun müvekkil şirket tarafından ödendiğini, zararın giderilmesi için ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin icra takibine itiraz ettiğini, tüm bu nedenlerden dolayı; itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmeye konu inşaat ve restorasyon işinin sözleşme şartlarına, fen ve sanat kurallarına göre tamamlanarak müvekkil şirket tarafından davacı tarafa teslim edildiğini, kesin kabul ve teminat iadesi işlemlerinin yapılarak taraflar arasında ilişik kalmadığının tutanağa bağlandığını, davacı yanın SGK borcu olduğundan bahisle icra takibi başlattığını ve müvekkil şirketten esasen borcu olmayan bir tutarı tahsil etmek istediğini, davaya konu idari para cezasının davacı tarafın kendi kusur ile tahakkuk ettiğini, bahsi geçen yapım işinde çalışmış olan diğer bir firma olan ...Ltd.Şti.'ye işbu davanın ihbarını talep ettiklerini, zamanaşımına uğrayan taleplerin reddine, %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak müvekkil şirkete ödenmesine, usul ve yasaya aykırı haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK 67. maddesinde düzenlenen taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının SGK'ya ödediği 30.914,65-TL tutarındaki idari para cezasından kaynaklanan alacağın rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.
Dava dosyasına celbedilen ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı/takip alacaklısının, davalı/takip borçlusu aleyhine 20/11/2018 tarihinde 30.914,65-TL'lik "09.11.2018 ... borcuna isinaden SGK'ya yapılan ödeme"den kaynaklanan ve icra takip dosyası ve dava dosyasında mübrez ödeme dekontu gereği rücu alacağına dayalı olarak 30.914,65-TL asıl alacağı ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa % 19,50 ve değişen oranlarda işleyecek avans faiziyle birlikte takip borçlusu/ davalıdan tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı/takip borçlusunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde olarak asıl alacak ve işlemiş faizi alacağına yönelik itirazın iptali ve takibin devamı bakımından işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.
İhtilaf, davacının Sosyal Güvenlik Kurumu'na Ödediği 30.914,65-TL tutarındaki idari para cezasının kimin kusurundan kaynaklandığının tespiti ile davalıya rücu edilip edilemeyeceği konularından kaynaklanmakta olup, ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti için takip dayanağı belgelerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi mümkündür.
Dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde; SGK İşlemleri konusunda uzman bir bilirkişi, Kamu İhaleleri Uzmanı Bilirkişi ve YMMM bilirkişi tarafından hazırlanan 06/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda, Davacı/Takip alacaklısı ... A.Ş, nin, ... adresinde kurulu İnşaat işyerinde, Davalı/takip borçlusu ... A.Ş. nin 008 nolu, İhbar Olunan ...Tic. Ltd. Şti'nin ise 020 nolu alt işveren olduğu, ... A,Ş ile ... A.Ş. arasında ... nolu 05.07.2013 tarihli Yüklenici Sözleşmesinin imzalandığı, İhbar olunan ... Ltd. Şti' ne ilişkin yüklenici sözleşmesi ise dava dosyasında bulunmadığından sözleşmenin tarafları tespit edilemediği, ... A.Ş' nin Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan “ilişiksizlik yazısı” ve/veya "borcu yok” yazısı alabilmesi için, ilgili mevzuat hükümleri gereğince kendisiyle birlikte alt işverenlerinin dc borcunun bulunmaması gerektiği, diğer bir deyişle, İhbar olunan alt işveren ... Tic, Ltd. Şti' ne ait İdari Para Cezası borçları ödenmeden, asıl işverenin SGK Kurumundan ilişiksizlik yazısı ve/veya borcu yoktur yazısı alması mümkün bulunmadığı ve Alt işveren ... Tic. Ltd. Şti. çalışanı ...’nün, 22.07.2014 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle düzenlenen 19.4.2016 tarih ... sayılı Müfettiş Raporunda, ... için, 2014 Temmuz ayı içinde 21 (yirmi bir) günlük bildirim yapıldığı, sigortalının kaza geçirdiği gün için 1 (bir) günlük bildirimin yapılmadığı, diğer bir deyişle sigortalının hizmet ve kazancının Kuruma eksik bildirildiğinin tespit edildiği, eksik bildirim nedeniyle 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin (4) numaralı alt bendi gereğince ... Tic. Ltd. Şti, adına 2.268.00-TL (asgari ücretin 2 (iki) katı tutarında) İdari Para Cezası tahakkuk ettirildiği, İdari Para Cezasının, 5510 sayılı Kanunun İlgili maddeleri gereğince uygulandığı, cezanın İhbar olunan alt işveren ... Tic. Ltd. Şti.’nin kusurundan kaynaklandığı, Yine 19.4,2016 tarih ... sayılı Müfettiş Raporunda, ... Ltd. Şti.7 ni temsilen ...’ m memis adresine gönderilen kayıt ve belge İsteme yazısının 22.03.2016 tarihinde muhtara tebliğ edildiği, işveren tarafından 15 günlük süre İçinde başvuruda bulunulmadığı, defter, kayıt ve belge ibraz etmediği belirtilmiştir. Tebliğ işleminin, 7201 sayılı Tebligat Kanununa uygun olması ve işverenin belirtilen sürede kayıt ve belgelerini ibraz etmemesi nedeniyle 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin (l) numaralı alt bendi gereğince ... Ltd. Şti. adına 19.764,00-TL (asgari ücretin 12 (oniki) katı tutarında) İdari Para Cezası tahakkuk ettirilmiş olduğu, İdari Para Cezasının, 5510 sayılı Kanunun ilgili maddeleri gereğince uygulandığı, cezanın ... Ltd. Şti.’nin kusurundan kaynaklandığı ve ödemeyi yapan asıl işverenin alt işveren olan davalıya rücu edebileceği görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
SGK E-borcu yoktur sorgulamasında ... sicil numaralı devamlı özel işyeri bünyesinde herhangi bir SGK borcu bulunmadığa, buna karşın ... sicil numaralı geçici Özel işyeri bünyesinde 13,23-TL Sigorta Prim Aslı 1,15-TL İşsizlik Prim Aslı ve 22.032,00-TL İdari Para Cezası (İPC) aslı olmak üzere toplam 22.046,38-TL borcu olduğu, 19.04.2016 tarih ... sayılı Müfettiş raporundan tespit edilen hususlar sonucu tahakkuk eden İPC borcunun 22,032,00-TL olduğu tespit edilmiştir.
Beyoğlu Sosyal Güvenlik Merkezi'nin müzekkere cevabı ve eklerinde;
1- 12.11.20I9 tarih ... sayılı yazıda özetle: - ... sicil numaralı ... A.Ş. unvanlı işyeri dosyasının incelendiği, ... A.Ş. nin 05.07.2013-12.02,2015 tarihleri arasında 008 numaralı, ...Tİc. Ltd, Şti, nin İse 25,02.2014-28.02,2015 tarihleri arasında 020 numaralı taşeron olarak iş yaptığı, ... Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinin çalışanı olarak tespit edilen ...'nün 22.07.2014 tarihinde iş kazası geçirdiği, İş kazası hakkına SGK Müfettişliğince ... tarih ... sayılı İnceleme Raporu düzenlendiği, rapor sonucu, ...Tic. Ltd. Şti'ne 2.268,00-TL ve 19.764,00-TL idari para eczası tahakkuk ettirildiği, ...Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinin müfredat kartına yansıyan 09.11.2018 tahsilat tarihli ödeme detayında; davaya konu 22.032,00-TL asıl borç + 8,882,65-TL gecikme zammı olmak üzere toplam 30,914,65-TL ödendiğinin bildirildiği görülmüştür. İşbu ödemenin davacı şirketin grup şirketi çalışanı ... tarafından yapıldığı, sgk kayıtları, banka dekontu üzerindeki isim, imza ve telefon numarasından anlaşılmıştır. Yazının eki 19.04.2016 tarih ... sayılı Müfettiş raporunda Özetle: ... Tic. Ltd. Şti, unvanlı işyerinin ... A.Ş' ye ait ... adresinde kurulu inşaat işyerinde 020 nolu alt işveren olduğu, ...' nün ... şirketinin çalışan: olduğu, 19,06.2014 tarihinde işe başladığı, 22.07.2014 tarihinde iş kazası geçirdiği, 28.02,2015 tarihinde işten ayrıldığı, İşveren tarafından sigortalı adına Temmuz ayı içinde 21 (yirmi bir) günlük bildirim yapıldığı, sigortalının kaza geçirdiği gün için 1 (bir) günlük bildirimin yapılmadığı, ...’ten 10.02.2016 tarih ... sayılı ve 24.02,2016 tarih ... sayılı kayıt istem yazıları ile defler, kayıt ve belgelerin istendiği, tebligatların iade olduğu, ... Tic. Ltd. Şti.’ni temsılen ...’ın mernis adresine ... tarih ... sayılı kayıt istem yazısı gönderildiği, tebligatın 22.03,2016 tarihinde muhtara tebliğ edildiği, ancak işveren taralından 15 günlük süre içinde başvuruda bulunulmadığı, defler, kayıt ve belge ibraz edilmediği belirtilmiştir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun; İşveren, işveren vekili, geçici iş ilişkisi kurulan işveren ve alt işveren başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrası; "4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı saytfati kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar işverendir,"
Altıncı fıkrası; "Bir işverenden, işyerinde yürüt lüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye ali işveren denir Sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur," hükmüne amirdir.
İlgili madde gereğince, asıl işveren Kanunla işverene yüklenilen yükümlülüklerden Kuruma karşı alt işveren İle birlikte sorumlu olmaktadır. Birlikte sorumlulukta, borçlulardan her biri borcun tamamından sorumludur. Asıl işveren İle alt işveren arasında yapılan sözleşmede, sosyal sigorta yükümlülükleri nedeniyle tüm sorumluluğun alt işverene ait olduğu belirtilmiş olsa dahi, sözleşmenin bu maddesi taraflar arasında bağlayıcı olmakla birlikte, SGK’ ya ve sigortalılara karşı hükümsüzdür. Asıl işverenin birlikte sorumluluğu, sosyal güvenlik mevzuatı ile işverene yüklenen bütün yükümlülükleri kapsamaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumunca 07.062010 tarihinde çıkarılan 2010/71 sayılı Genelgede, asıl işverenin, alt işverenlerin prim borçlarının yanı sıra idari para cezası borçlarından da sorumlu tutulacağı belirtmiştir.
Davacı vekilinin takibe konu asıl alacağına yönelik itirazın iptali isteminde bulunduğu anlaşılmakla, tüm dosya kapsamı ile alınan bilirkişi raporu denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olup, 05.07.2013 tarih ve ... sözleşme numaralı yüklenici sözleşmesinin davaya konu idari para cezasına konu olan işlerin davacı ...Ş. firması tarafından, davalı ... A.Ş. firmasına işin yürütümü ve çalıştırılacak işçilerle ilgili tüm yasal (vergi, SGK, iş güvenliği vb.) süreçlerin işi üstlenen davalı şirketin takip, kontrol ve sorumluluğunda tamamlanarak, tarif edilen işi kusursuz, noksansız ve işler vaziyette teslim etmesine dair hükümler içerdiği ve davalı şirket bünyesinde çalışırken iş kazasına maruz kalan şirket çalışanı ...’nün durumundan dolayı ortaya çıkabilecek tazminat, ceza vb. bedellere karşılık kendilerinin sorumlu olduğuna dair ... A.Ş. tarafından imzalanmış 10.07.2015 tarihli “Beyan ve Taahhüt Belgesi” bulunduğu görülmekle, Asıl işveren konumundaki davacı şirket Sosyal Güvenlik Kurumu'na karşı alt işveren tarafından yerine getirilmeyen yasal yükümlülük nedeniyle ortaya çıkan idari para cezasını ödemek zorunda kalmıştır. Sosyal Güvenlik Mevzuatı kapsamında, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Sosyal Güvenlik Kurumunca 07,06.2010 tarihinde çıkarılan 2010/71 sayılı Genelge hükümlerine göre asıl işverenin, alt işverenlerin prim borçlarının yanı sıra idari para cezası borçlarından da sorumlu tutulacağı, asıl işverenin altında yürütülen işlerde birbiriyle bağlantılı borç-alacak takibi yapıldığından, alt işveren bünyesinde oluşan borç, asıl işverenin de borcu olmaktadır. Sosyal Güvenlik sisteminde, ödenmeyen borç bulunması halinde iş ve işlemler yürütülemez duruma geleceğinden ve borcun ödenmesinden başka bir çözüm yolu olmadığından asıl işveren, İdari para cezası alt işveren konumundaki şirketin yasaya uygun olmayan fiilinden, başka bir deyişle eksik veya ihmalinden kaynaklandığından, Davacı Asıl işveren yasa karşısında alt işverenin yerine getirmediği yükümlülükten doğan idari para cezasını ödemiş olması nedeniyle uğramış olduğu zararı yükleniciye sözleşme, beyan ve taahhütname gereği rücu etme hakkına sahiptir. Davacının Ödenmek zorunda kaldığı davaya konu tutarı davalı yükleniciden talep etmiş olması mahkememizce yerinde bulunduğundan ve davacının 30.914,65-TL asıl alacak yönünden davanın kabulü ile, davalının ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına konu itirazının 30.914,65-TL asıl alacak bakımından iptali ile takip tarihinden itibaren fiili ödeme gününe kadar asıl alacağa yıllık %19,50 ve değişen oranlarda avans faizi işletilmek suretiyle takibin devamına, itirazın haksız, alacağın likit olması nedeniyle %20 icra inkar tazminatının İİK m.67/2 kapsamında 6.182,93-TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-)Davacının davasının KABULÜNE,
2-)... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından davalı borçlu şirketin yapmış olduğu itirazın 30.914,65-TL asıl alacak bakımından İPTALİ ile takibin bu miktar bakımından devamına,
3-)Hüküm altına alınan 30.914,65-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren % 19,50 ve değişen oranlarda avans fazi uygulanmasına,
4-)Hüküm altına alınan 30.914,65-TL'nin %20'si oranında hesaplanan 6.182,93-TL İcra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-)Davalının kötü niyet tazminatının reddine.
6-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.111,78-TL nispi karar harcının, peşin yatırılan 373,38 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 1.738,40-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 4.637,20-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-)Davacı tarafından yapılan toplam 2.565,65-TL yargılama gideri ile 373,38-TL peşin harç, 35,90-TL başvuru harcı toplamı 2.974,93-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
dair mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç : 373,38TL
Karar Harcı : 2.111,78 TL
Noksan Harç : 1.738,40 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 2.930,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 100,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 2400,00 TL
Posta Giderleri : 165,65 TL