T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/2
KARAR NO: 2018/279
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/08/2013
KARAR TARİHİ: 21/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki ticari ilişki sürecinde son olarak akdedilen protokol çerçevesinde bayilik faaliyeti yürütüldüğünü ancak davalı yanın protokolde üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyerek kısa süre içerisinde ticari ilişkiyi fiilen sonlandırdığını, bunun üzerine davalı yana ödenen tutardan KDV dahil 265.102,34 TL tutardan, KDV dahil 212.083,17 TL nin faturaya konu edilerek davalı yana tebliğ edildiğini, fatura borcunun ödenmemesi üzerine, fatura borcu, işlemiş avans faizi ve faizin KDV si ile birlikte toplam 217,924,81 TL. nin tahsili için ... 12. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun takibe, anapara ve ferilerine itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, itirazın yersiz ve dayanaksız olduğunu ve iptalinin gerektiğini, taraflar arasında son olarak akdedilen 15.12.2010 tarihli protokol ve eki niteliğindeki 17.05.2011 tarihli zeyilname ile davalı yanın Ocak 2011-Aralık 2015 tarihleri arasında ... bayisi olarak faaliyet göstermesi karşılığında her sene için 29.000 USD +KDV olmak üzere toplam 145.000 USD+KDV’nin davalı yana ödenmesinin hüküm altına alındığını , yine aynı zeyilname ile taraflar arasındaki dikey anlaşmanın Rekabet Kurulu’nun 05.03.2009 tarihli kararlan ve 12.03.2009 tarihli duyurusu çerçevesinde 18.09.2010 tarihi itibariyle sonlanacak olması sebebiyle ... tarafından istasyon için intifa, ivaz, kira bedeli, inkişaf bedeli, peşin satış destek primi ve kredi, v.b adlarla ödenen bedellerden, önceki sözleşmenin işlememiş süresine ilişkin olarak kıstelyevn usulüne göre Eylül 2010 tarihi itibarıyla hesaplanmış 23.169,00 TL.nin bayi tarafından PO’ya iade edilmesi hususunda mutabık kalındığını, Protokolün 3. maddesinde belirtilen intifa tesis işleminin 27.04.2011 tarihinde gerçekleşmesi sonrası davalı tarafından 11.05.2011 tarih ve KDV dahil toplam 265,102,34 TL. tutarlı fatura düzenlendiğini, bu faturanın davalının borçlarından mahsup edildiğini,.ne var ki kısa bir süre sonra davalının mal alımını durdurması üzerine borçluya ödenen (borçlarından mahsup edilen) tutardan sözleşmenin kullanılmayan süresi için hesaplanan miktar ve diğer borçlarının hesaplanarak karşı tarafa fatura edildiğini, taraflar arasında akdedilen 18.09.2010 tarihli bayilik sözleşmesine göre geç ödeme hallerinde ticari işlerde uygulanan gecikme faizinin altında kalmamak üzere gecikme faizi talep edebileceğinin hüküm altına alındığını, bu sebeple davalının takipte işleyen 4.950,54 TL. Avans faizi tutarına itirazının yersiz olduğunu, aynca hesaplanan avans faizine uygulanan 891.10 TL. KDV miktarının yasaya uygun olduğunu iddia ederek davalının ... 12.İcra Müdürlüğümün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun % 40‘tan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, fazlaya ilişkin ve diğer haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı Vekili Davaya Cevabında :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetkiye itiraz ettiklerini, yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, davanın yasal dayanaktan yoksun olduğunu, faturadan kaynaklanan ve diğer her türlü alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin davacıya borcu olmadığını, aksine alacaklı olduğunu, davalı ile davacı şirketin Karadeniz Bölge Müdürü arasında yapılan 17.09.2006 tarihli protokol gereği davacı tarafın edimlerini yerine getirmediğini ve müvekkilinin büyük maddi kayba uğramasına neden olduğunu, öncelikle davacının 17.09.2006 tarihli protokolden kaynaklanan sorumluluk ve borçlarım yerine getirmesinin gerektiğini, davacının bu protokolden kaynaklanan ve protokolün ek bir maddesinde yazan ve davalıya teslim etmesi gereken hiçbir malzeme ve ekipmanı bu güne kadar teslim etmediğini, davacı lehine davalının taşınmazında tesis edilecek intifa karşılığında ödemesi gereken 80.000 USD + KDV nin de müvekkiline ödenmediğini, davacı lehine davalıya ait taşınmaz üzerine 27.04.2011 tarihinde 4 yıl 4 ay 25 gün süre ile intifa tesis edildiğini bu intifanın halen devam ettiğini, 5.000.000 TL. satış değerindeki taşınmazın atıl durumda kaldığını ve davacı lehine konulmuş intifa nedeniyle kullanılamadığını, davacı tarafça dilekçe ekinde sunulmuş olan resmi senet, tapu kaydı ve diğer delillerin huzurdaki dava ile alakası bulunmayan petrol istasyonuyla alakalı olduğunu, huzurdaki dava ile bir alakasının bulunmadığını, davaya konu istasyonun ... Mahallesi ... ada ve ... parseldeki taşınmaz olduğunu, müvekkili tarafından davacıya ödemeler yapıldığını ve davacının kötüniyetli olduğunu, bu durumun sunmuş oldukları protokol ve banka havale dekontlarıyla görüleceğini, mağdur olanın müvekkili olduğunu, ayrıca faturanın sonradan düzenlendiğini, davacı tarafın suç işlediğini iddia ederek fazlaya ilişkin haklarının saklı tutarak davacının davasının reddine karar verilmesini beyan etmişlerdir.
Toplanan Deliller:
Taraflarca ibraz edilmiş deliller incelenmiştir.
Davacı ile davalı ... (... Petrol) ve malikler ...,... arasında 17/09/2006 Tarihli akdedilmiş bulunan Protokol; Davacı ile davalı ... (... Petrol) arasında 18/09/2010 Tarihli akdedilmiş bulunan İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi;Davacı ile davalı ... (... Petrol) arasında 18/09/2006 Tarihli akdedilmiş bulunan Otogaz Bayilik Sözleşmesi,Davacı ile davalı ... (... Petrol) ve malikler ..., ... arasında 15/12/2010 Tarihli akdedilmiş bulunan Protokol ve bu protokolü değiştiren 17/05/2011 Taihli Zeyilname ,ihtarnameler incelenmiştir.
Ticari defterler ve dosya kapsamında ki deliller çerçevesinde Tarafların iddialarının değerlendirilmesi için dosyamız Bilirkişi heyetine tevdii edilmiş,düzenlenen rapor mahkememizce hüküm vermeye elverişli görülmüştür.
Mahkememizce 03/02/2016 Tarihinde verilen kararda davacı ve davalı tarafın beyanlarının karara yanlış geçmesi nedeni ile tashih kararı düzenlendiği, Mahkememizce verilen kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19.Hukuk Dairesi Başkanlığının 2017/6302 Karar sayılı ilamı ile '' Somut olayda dosya içeriği ile bağdaşmayan iddia,savunma ve delil toplama özetleri yazılmış olup bu husus yukarıda bahsedilen yasa hükmüne aykırıdır.Diğer yandan kararda tashih ve tavzih yoluyla düzeltilebilecek husular HMK 304 vd. maddelerinde açıklanmıştır. Mahkeme bu konuları resen ele alarak düzeltme konusu yapılamaz. Mahkemece açıklanan bu yönler gözetilmeden karar verilmesi usulsüzdür. '' gerekçesi ile bozulması üzerine mahkememizce yasaya ve usule uygun bulunan bozma ilamı doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur.
Delillerin Değerlendirilmesi:
Tüm dosya kapsamı dikkate alınarak;Hernekadar davalı taraf özetle davanın reddine karar verilmesini talep etmiş ise de;Davacı ile davalı taraf arasında dava konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak Davacı ile davalı ... (... Petrol) ve malikler ... , ... arasında 17/09/2006 Tarihli Protokol; Davacı ile davalı ... (... Petrol) arasında 18/09/2010 Tarihli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi;Davacı ile davalı ... (... Petrol) arasında 18/09/2006 Tarihli Otogaz Bayilik Sözleşmesi,Davacı ile davalı ... (... Petrol) ve malikler ..., ... arasında 15/12/2010 Tarihli akdedilmiş bulunan Protokol ve bu protokolü değiştiren 17/05/2011 Tairhli Zeyilname düzenlendiği,taraflar arasında Bayi faaliyetini düzenleyen Bayilik Sözleşmesinin davacı tarafından Ticari koşullarda analaşma sağlanamaması gerekçesi ile ... 41.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile fesih edildiği ve ihtarnamenin davalıya 15/05/2013 Tarihinde tebliğ edildiği,Sözleşmenin davalıya ihtarnamenin tebliğ edildiği tarih olan 15/05/2013 tarihinde sona erdiği;,davacı tarafın ibraz edilen ticari defterlerinin 6102 Sayılı Kanunun 64.md/3f kapsamında usulüne uygun tutulduğu,6100 Sayılı Kanunun 222.md uyarınca davacı tarafın lehine delil olma niteliğinin bulunduğu hususunun bilirkişi incelemesi ile tespit edildiği,,davacının talebinin sözleşmeyi haklı olarak fesih etmesinden dolayı karşı taraftan Peşin Satış Destek Bedelinin iadesi talebine ilişkin olduğu;Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor ile yapılan tespitlerle de sübut bulduğu üzere davacı tarafın sözleşmeye aykırılıktan dolayı davacı tarafın sözleşmeyi fesih etmesinin haklı sebebe dayandığı,Sözleşmenin 60 aylık olarak düzenlendiği,ihtarnamenin davalıya tebliğ tarihi olan 15705/2013 tarihinden sözleşmenin bitim tarihine kadar kalan sürenin 30,5 ay olduğu,buna göre bu bedelin kullanılmayan döneme ilişkin Bilirkişi heyeti tarafından yapılan hesaplamanın yerinde bulunduğu,hesaplanan bedele ilişkin faiz hesaplamasının takip tarihini temerrüt tarihi olarak kabul edilerek bu tarihten itibaren belirlenmesinin gerektiği anlaşılmış olmakla Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor ve ek rapor doğrultusunda davacı tarafın davasının Kısmen kabulü yönünde aşağıda ki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-)Davacı tarafın davasının KISMEN KABULÜ ile, davalı tarafın ... 12 İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın asıl alacak (212.083,17.TL),takip tarihinden sonra değişen oranlarda asıl alacağa ticari faiz yürütülmesine yönelik İTİRAZIN İPTALİNE, fazlaya ilişkin taleplerin Reddine,
2-)Davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin kabulü ile (212.083,17.TL) nin %20'si oranında 42.416,63.-TL nın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 14.487,40.-TL nispi karar harcından 2.632,05.-TL peşin yatırılan harcın mahsubu ile bakiye kalan 11.855,35.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 18.674,99.-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince redolunan kısım üzerinden hesaplanan 2.180.TL. nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-)Davacı tarafından 2.632,05.- TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)Davacı tarafından yapılan toplam 2.401,05.TL yargılama giderinin davanın red ve kabul durumuna göre hesaplanan 2.336,68.-TL sinın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-)Taraflarca yatırılan ve bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,
Mahkememiz dosyasından verilen karar daha önce yargıtay incelemesinde geçmiş olmakla;ilgililere kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize vereceği bir dilekçe ile TEMYİZ YOLU açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar alenen okunup usulen tefhim kılındı. 21/03/2018
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)