T.C.
İSTANBUL
1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/225 Esas
KARAR NO: 2019/971 Karar
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/03/2018
KARAR TARİHİ: 04/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ... A.Ş ile davalı aralarında 03/02/2014 tarihinde 5 yıl süreli ... A.Ş. Standart Bayilik Sözleşmesi ve davacı müvekkil ... AŞ ile davalı arasında Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında davalı tarafından "..." adresinde işletilecek olan istasyonda kullanılmak üzere sözleşmeler çerçevesinde sökülebilir ve sökülemez nitelikte malların ariyet olarak davalıya teslim edildiğini ve teslime ilişkin 02/03/2014 tarihli 2 adet ariyet demirbaş belgesi düzenlendiğini, bu belgede yer alan düzenleme ile bayilik sözleşmelerinin herhangi bir neden ve şekilde sona ermese ve/veya feshedilmesi halinde davacının bu malzeme ve teçhizatın iadesini talep hakkı bulunduğu ve davalının da iadeyi taahhüt ve talep ettiği, ancak davalı tarafın davacı şirkete ... 29. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu evrak üzerinden keşide ettiği ihtarname ile bayilik sözleşmelerinin tek taraflı ve haksız olarak feshettiğini, bu nedenle kendileri tarafından ... 13. Noterliği'nin ...tarih ve ... yevmiye nolu evrakı üzerinden keşide edilen ihtarname ile ariyet konusu malların iadesinin talep edildiğini, ancak davalı tarafından iadenin sağlanmadığını, bu nedenle sökülebilir nitelikteki ve sökülemez nitelikteki malların öncelikle aynen iadesi, iadenin mümkün olmaması halinde sökülebilir malların tespit olunacak rayiç değerlerinin şimdilik 1.000,00 TL'sinin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte, sökülemez nitelikteki ariyet ve sabit yatırım bedellerinin rayiç değerlerinin tespiti ile şimdilik 1.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmştir.
SAVUNMA/
Davalı, davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, Bayilik Sözleşmesi nedeniyle davalıya ariyet olarak verilen malların iadesi, iadesinin mümkün olmaması halinde bedelinin tahsili davasıdır.
Dosya içerisinde örneği bulunan 02/03/2014 tarihli sözleşmenin incelenmesinde; davacı ... A.Ş. ile davalı arasında "Standart Bayilik Sözleşmesi" ile davacı ... AŞ ile davalı arasında "Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi" akdedildiği, keza 02/03/2014 tarihli Ariyet Demirbaş Belgesi ile davacılar tarafından belge ekindeki listede yer alan 34 kıta malın kaydi olarak davalı şirkete teslim edildiği, ariyet demirbaş belgesinde yer alan "... ve/veya ... ile imzaladığımız Standart Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğindeki çerçeve protokol ve sair taahhütnamelerin ve anlaşmaların herhangi bir neden veya şekilde sona ermesi ve/veya feshedilmesi halinde ... ve/veya ...'ın işbu malzeme ve teçhizatın iadesini talebi hakkı bulunduğu kabul ile bu hak kullanıldığı takdirde hiçbir iddia ve itirazda bulunmayacağımızı..." şeklindeki hüküm ile davalı şirketin ariyet konusu malların iadesini kabul ve taahhüt ettiği görülmektedir.
Davalı tarafından davacı ... AŞ aleyhine ... 29. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu evrak üzerinden keşide edilen ihtarname ile davalının "Müvekkil şirkete ürün teslimini gerçekleştirmediğiniz için uzun zamandır akaryakıt satışı gerçekleştirilememiş ve EPDK müvekkil şiketin lisansını iptal etmiştir... Şirketimizin bu sebeple uğradığı zararlardan dolayı yasal yollara başvuru hakkımızı saklı tuttuğumuzu bildirerek aramızdaki Bayilik Sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğimizi bildiririz." şeklindeki bildirim ile davalı ... ile yapılan sözleşmenin feshedildiği görülmektedir.
Davacıların davalı aleynine ... 13. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu evrakı üzerinden keşide edilen ihtarname ile ariyet konusu malların iadesini talep ettikleri ve bu ihtarnamenin davalı şirkete 27/01/2017 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu görülmektedir.
İhtilaf, davacıların davalıya teslim ettiği ariyet malların neler olduğunun tespiti, sözleşmelerin feshi nedeniyle iadesi gerekip gerekmediği, iadesi gerekmekte ise iadesinin mümkün olup olmadığı, mümkün olmadığı takdirde rayiç bedellerinin tespiti ile değerlerinin davalıdan tahsili noktalarında toplanmaktadır. Ancak iadesi talep edilen malların niteliğinin tespiti, iadelerinin mümkün olup olmadığı ve rayiç bedellerinin tespiti hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Bu kapsamda 16/01/2019 tarihinde bilirkişiler refakatinde icra edilen keşif neticesinde bilirkişiler İnş. Müh. bilirkişi ..., Y. Mak. Müh. bilirkişi ... ve Akaryakıt Sektör bilirkişisi ...'tan alınan 05/02/2019 tarihli bilirkişi raporu ile; Ariyet Demirbaş Belgesi ekinde listelenen malların dava tarihindeki rayiç bedellerinin 330.600,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekilince verilen 23/10/2019 tarihli havale tarihli dilekçesi ile, ariyet malların kurulu bulunduğu taşınmazın davacılara ihtiyati tedbir yoluyla teslim edilmiş olması nedeniyle sökülemez nitelikteki ve bilirkişi heyeti tarafından değeri Bina İnşaatı Ve Komp. Panel Katlama (100.000,00 TL), Kanopi Alt Üst Katlama, Armitür (4.500,00 TL), Kanopi Çelik İnşaatı (10.000,00 TL), Light Kanopi Çelik İnşaatı (10.000,00 TL), Saha Betonu (40.000,00 TL), Altyapı Tesisat (30.000,00 TL), Yer Altı LPG Tesisatı (10.000,00 TL) olmak üzere 204.500,00 TL olarak tespit edilen talepleri bakımından davanın konusuz kaldığını ancak sökülebilir nitelikteki Jeneratör, Kompresör, Karterden Yağ Emme, Yağ Makinası, 3 adet Akaryakıt Pompası, Fiyat Panosu, Hava ve Su Saati, Market Rafları, Muhtelif Kurumsal Panolar, Jet Wash, Probe, Tank Kontrol Ünitesi, Kablosuz Ünite, Kart Okuyucu, Modem, Otomasyon Kabini, Otomasyon Market Monitörü, Otomasyon Monitörü, Otomasyon PC, 2 adet Printer, TTS Ekipmaları, UPS, LPG Tankı, LPG Kademeli Pompa, Tel Çit, LPG Panosu, LPG Dispenser, LPG Kompresör, Gaz Dedektörü, Tank Üstü LPG Tesisatı, 2 adet Gaz Dedektörü, Fiyat Panosu Kurumsalı, Ayrı Ada LPG Kurumsalı, Dispenser Otomasyonu'nun iadesinin gerektiği, iadesi mümkün olmadığında bu malların bilirkişilerce tespit edilen 126.100,00 TL'sinin iadesini talep ettikleri ve başlangıçta beyan edilen 1.000,00 TL değerden artan 125.100,00 TL bakımından eksik harcın 22/10/2019 tarihinde ikmal edilidği görülmektedir.
Düzenlenen bilirkişi raporu denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan davalının ariyet demirbaş belgesindeki yazılı taahhüdü kapsamında davanın kabulü ile, Jeneratör, Kompresör, Karterden Yağ Emme, Yağ Makinası, 3 adet Akaryakıt Pompası, Fiyat Panosu, Hava ve Su Saati, Market Rafları, Muhtelif Kurumsal Panolar, Jet Wash, Probe, Tank Kontrol Ünitesi, Kablosuz Ünite, Kart Okuyucu, Modem, Otomasyon Kabini, Otomasyon Market Monitörü, Otomasyon Monitörü, Otomasyon PC, 2 adet Printer, TTS Ekipmaları, UPS, LPG Tankı, LPG Kademeli Pompa, Tel Çit, LPG Panosu, LPG Dispenser, LPG Kompresör, Gaz Dedektörü, Tank Üstü LPG Tesisatı, 2 adet Gaz Dedektörü, Fiyat Panosu Kurumsalı, Ayrı Ada LPG Kurumsalı, Dispenser Otomasyonu'nun davacıya iadesine, iadesi mümkün olmadığı takdirde 126.100,00 TL bedelin dava tarihi olan 09/03/2018 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, iadesi talep edilen diğer mallar bakımından dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ İLE,
Jeneratör, Kompresör, Karterden Yağ Emme, Yağ Makinası, 3 adet Akaryakıt Pompası, Fiyat Panosu, Hava ve Su Saati, Market Rafları, Muhtelif Kurumsal Panolar, Jet Wash, Probe, Tank Kontrol Ünitesi, Kablosuz Ünite, Kart Okuyucu, Modem, Otomasyon Kabini, Otomasyon Market Monitörü, Otomasyon Monitörü, Otomasyon PC, 2 adet Printer, TTS Ekipmaları, UPS, LPG Tankı, LPG Kademeli Pompa, Tel Çit, LPG Panosu, LPG Dispenser, LPG Kompresör, Gaz Dedektörü, Tank Üstü LPG Tesisatı, 2 adet Gaz Dedektörü, Fiyat Panosu Kurumsalı, Ayrı Ada LPG Kurumsalı, Dispenser Otomasyonu'nun davacıya İADESİNE,
İadesi mümkün olmadığı takdirde 126.100,00 TL bedelin dava tarihi olan 09/03/2018 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
İadesi talep edilen diğer mallar bakımından dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 8.613,89 TL nispi karar harcının, 35,90 TL peşin harç ve 2.140,00 TL tamamlama harcı toplamı 2.175,90 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 6.437,99 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacılar lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 12.838,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
Davacılar tarafından yapılan toplam 2.177,50 TL yargılama gideri ile 35,90 TL peşin harç, 2.140,00 TL tamamlama harcı, 29,20 TL başvuru harcı ve 253,80 TL keşif harcı toplamı 4.408,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 04/12/2019
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç : 35,90 TL
Tamamlama Harcı : 2.140,00 TL
Karar Harcı : 8.613,89 TL
Noksan Harç : 6.437,99 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 2.405,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 0,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.800,00 TL
Keşif Harcı : 253,80 TL
Posta Ve Diğer Giderler : 377,50 TL