T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/258 Esas
KARAR NO : 2025/635
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/03/2018
KARAR TARİHİ : 16/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine, ... 5. İcra Dairesi'nin ... esas nolu dosyası ile davalı tarafından kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile Çek'e dayalı olarak İcra takibi başlatıldığını, Söz konusu dosyaya konu ... nolu çekte ... Tic. Ltd. Şti. keşideci olarak yer aldığını, müvekkili ile birlikte ... Tic. Ltd. Şti ciranta olarak görüldüğünü, dava konusu, ... 5. İcra Dairesi ... esas nolu takibe konu ... nolu, 20.000 TL bedelli çekte, müvekkilinin adına imzalanmış ciro imzasının müvekkiline ait olmadığını, imzanın sahte olduğunu, ayrıca müvekkilinin davalıya herhangi bir borcununda olmadığını, bu sebeple borcuda kabul etmediklerini, imza incelenmesinde çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığının görüleceğini, Tüm bu nedenlerle, müvekkilinin borcu olmaması ve ciranta imzasının kendisine ait olmaması sebebiyle borçlu olmadığının tespiti ile müvekkili aleyhine olan ... 5. İcra Dairesi ...esas nolu icra takibinin müvekkili bakımından iptaline, davalı taraf aleyhine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davanın müvekkili şirkete karşı açılabilmesinin mümkün olmadığını, müvekkiline işbu dava nedeniyle husumet yönetilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin faktoring işlemini usulüne uygun olarak gerçekleştirdiğini, davacının %20 kötü niyet tazminatı talebinin haksız olduğunu, talep edilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın müvekkili şirketin kötü niyetli olduğunu ispatla mükellef olduğunu, bu iddianın ispatlanamadığını, tüm bu nedenlerle husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte ise kötüniyetli, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK. 72. maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, uyuşmazlığın ... 5. İcra dairesinin ... Esas sayılı icra dosyalarına konu çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığı ile söz konusu takiplerde davacının borcunun olup olmadığına yönelik menfii tespit davası ile %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceğinden kaynaklandığı görülmüştür.
... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının tetkiki neticesinde davacı aleyhine davalı tarafından 20.000 TL tutarlı 29.03.2014 tanzim tarihli çek nedeniyle kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile haciz başlatıldığı görülmüştür.
Mahkememizin 22/09/2020 tarihli duruşmasında davacı tarafın duruşmaya katılmadığı, herhangi bir mazeret sunmadığı görülmekle, davalı vekilinin de duruşmadaki davayı takip etmediği beyanı doğrultusunda davanın HMK 150. Maddesi gereğince yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 25/09/2020 tarihli dilekçesi ile yenilenme talebinde bulunulduğu ve yenileme talebine istinaden tensip tutanağı düzenlendiği ve 08/12/2020 tarihine duruşma günü verildiği görülmüştür.
Mahkememizin 08/03/2023 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı ile dosya içerisinde bulunan imza ve yazı örnekleri ile çeklerin kıyaslanması için davacıya ait olup olmadığı konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası ara karar doğrultusunda Grafoloji uzmanı bilirkişi ...'a tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 15/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle:"İmza incelemelerinde geçerli tüm grafolojik tanı yöntemleri dikkate alınarak; lup, stereomikroskop, S525 document dedector ve bilgisayar/scan kullanılarak yapılan incelemelerde; İnceleme konusu çeklerin arka yüzünde ... kaşesi üzerindeki imzaların...'e ait karşılaştırma imzalarına kıyasla, ...'in eli ürünü olmadığı" yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Bir senette yer alan yazının veya imzanın inkâr edilmesi durumunda, 6100 sayılı HMK’nın 208. maddesinin birinci ve üçüncü fıkrası anlamında bir “sahtelik iddiası” söz konusu olur. 6100 sayılı HMK’nın 208. maddesine ilişkin gerekçede bu husus “Maddenin kenar başlığında “Yazı veya imza inkârı” ibaresi birlikte kullanılmıştır. Her iki husus uygulamada sahtelik iddiası olarak adlandırılan durumu ifade etmektedir” şeklinde belirtilmiştir (Pekcanıtez H./ Özekes M./ Akkan M./ Korkmaz H.T.: Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt II, İstanbul 2017, s. 1792).
Öte yandan, bir senetteki imzanın inkâr edilmesi hâlinde, mahkemenin imzanın sahte olup olmadığı konusunda kendiliğinden araştırma yapması gerekir. Bu araştırma ve incelemenin sırası ise 6100 sayılı HMK’nın 211. maddesinde düzenlenmiştir (Pekcanıtez H./ Özekes M./ Akkan M./ Korkmaz H.T., s. 1794).
Buna göre; bir senedin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda bu hususta karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak ve aşağıdaki sıra ile inceleme yapılarak karar verilir (m. 211/1).
Hâkim ilk önce inkâr edilen imza hakkında tarafları dinler ve tarafların gösterdikleri delillerle bir kanaat edinmeye çalışır. Bu şekilde yeterli kanaat sahibi olması hâlinde senedin kabul veya reddine karar verir.
İmzayı inkâr eden taraf duruşmada hazır değilse, hâkim imzayı inkâr eden tarafı isticvap eder. İsticvap için mahkemeye davet edilen taraf belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde, inkâr etmiş olduğu belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır; bu husus kendisine çıkartılacak davetiyede ayrıca ihtar edilir.
Hâkim, yazı veya imzayı inkâr eden tarafı isticvap ettikten sonra bir kanaat edinememişse huzurda bu kişiye yazı yazdırıp imza attırmak suretiyle başka bir incelemeye gerek duymadan karar verebilecek durumda ise gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle senedin sahteliği hakkında bir karar verir (m. 211/a.c.1 ve 2).
Yukarıdaki şekilde yapılan incelemeye rağmen sahtecilik konusunda kesin bir kanaat oluşmamışsa hâkim bilirkişi incelemesine karar verir (m.211/b.c.1). Bilirkişi incelemesi yapılmadan önce mevcutsa, o tarafa ait karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar ilgili yerlerden getirtilir (m.211/b,c. 2).
Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir (m. 211/b), (Kuru B.: İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, İstanbul 2016, s 350 vd.).
6100 sayılı HMK’nın 211. maddesinde yer alan ve imza incelemesi konusunda getirilen bu sıraya uyulması zorunludur. Buna göre hâkim imzayı inkâr eden tarafın isticvap edilmesine karar verdiği hâlde, bu davete icabet edilmemesi imzanın ikrar edilmiş sayılması sonucunu doğuracak ve bilirkişi incelemesi yapılmasına ihtiyaç kalmayacaktır. Aynı şekilde inkâr edilen imza ile karşılaştırılan imzanın birbirine benzemediğinin ilk bakışta tespit edilebildiği hâllerde bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek yoktur (Pekcanıtez H./ Özekes M./ Akkan M./ Korkmaz H.T., s. 1795).
Nitekim aynı ilkeler, Hukuk Genel Kurulunun 09.05.2019 tarihli ve ... E., ... K., sayılı kararında da benimsenmiştir.
Bu ilke ve açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Mahkememizce 6100 sayılı HMK’nın 211. maddesinde belirtilen yöntem izlenerek dava konusu ... 5. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takibe konu ... numaralı 20.000 TL bedelli çekte davacı adına imzalanmış ciro imzasının davacıya ait olup olmadığının tespiti için davacı ...'in mukayeseye elverişli imzasını içeren belge asıllarının celbi için ... Vergi Dairesi'nden, ... Sosyal Güvenlik Merkezi'nden, ...bank Genel Müdürlüğü'nden, ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nden davacı imzasını içeren belge asılları celp edilmiş yine 05/11/2019 tarihinde davacının mahkememe huzurunda sağ ve sol ile yazı ve imza örnekleri alınarak dosya içerisine alınmış, dosyanın ve kasadaki belge asıllarının Adli Tıp ve Adli Belge İnceleme Uzmanı bilirkişi ...'a tevdi ile dosya içerisinde bulunan imza ve yazı örnekleri ile çeklerin kıyaslanması için davacıya ait olup olmadığı konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, Bilirkişi tarafından hazırlanan 15/12/2024 tarihli raporda; '"İmza incelemelerinde geçerli tüm grafolojik tanı yöntemleri dikkate alınarak; lup,... ve bilgisayar/scan kullanılarak yapılan incelemelerde; İnceleme konusu çeklerin arka yüzünde ... kaşesi üzerindeki imzaların ...'e ait karşılaştırma imzalarına kıyasla, ...'in eli ürünü olmadığı '' yönünde görüş belirtilmiş, dava ve takip konusu çekteki ciro imzasının davacı eli ürünü olmadığı Grafoloji raporu ile tespit edildiğinden ve çekte ciro imzasının davacı eli ürünü olduğu hususu davalı tarafından ispat edilemediğinden davacının davalıya borçlu olmadığı ve takibin davacı yönünden iptaline dair talebinin kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KABULÜ ile, Davacının davalıya ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden yürütülen takip nedeni ile borçlu olmadığının tespitine ve takibin davacı yönünden iptaline,
2-)İspatlanamayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.366,20-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 341,55-TL harcından mahsubu ile noksan 1.024,65-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 20.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-)Davacı tarafından yatırılan 3.477,32-TL yargılama gideri ile 341,55 TL peşin harç ve 35,90-TL başvurma harcı toplamı 3.854,77-TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,
Dair davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 16/09/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır