T.C
İSTANBUL
1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/453 Esas
KARAR NO: 2019/509 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/05/2018
KARAR TARİHİ: 22/05/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... Şti ile dava dışı ... AŞ arasında, davacının tur paketi sattığı müşterilerini dava dışı... AŞ tarafından işletilmekte olan mağazalara götürmek suretiyle müşteri sağlama anlaşması olduğunu, bu anlaşma çerçevesinde davacının dava dışı ... AŞ'ye sağladığı müşterilerin yaptığı alışverişten komisyon aldığını, bu ilişkinin teminatı olarak davacı ... Şti'nin keşideci ve ...'in aval olduğu, bedel, vade ve tanzim yerlerinin boş olduğu bir bonoyu teminat senedi olarak dava dışı ... AŞ'ye verdiklerini, bu haliyle bu belgenin kambiyo senedi vasfında olmadığını ancak bu belgenin dava dışı ... AŞ'nin personelince çalınması nedeniyle kendilerine iade edilemediğini, ancak boş belgenin 15/10/2017 vade tarihli ve 50.000,00 USD bedelli olarak doldurulduğunu ve davalılar ... ... ve ... tarafından ciro edilmek üzere tedavül gördüğünü, olayı araştırdıklarında senedin dava dışı .... AŞ'nin muhasebe müdürü ... tarafından bu şirketin kaşesi üzerine sahte imza atmak suretiyle ciro edildiğini, kendilerinin bu şekildeki rıza dışı elden çıkma nedeniyle ... CBS'nin ... Soruşturma numaralı dosyası üzerinden suç duyurusunda bulunduklarını, ayrıca dava dışı ...'de ... ve diğer personelle ilgili olarak .. CBS'nin ..., ..., ... ve ...Soruşturma sayılı dosyaları üzerinden suç duyurusunda bulunduğunu, bu şekilde rıza dışı elden çıkan senetten dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile senedin iptali ve %20 oranındaki tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Dava dilekçesi davalı ...'a 07/06/2018 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı davaya cevap vermemiştir ancak 17/09/2018 tarihli duruşmaya katılıp "... benim eniştem olur, ... bu senedi ...dan yani ... aldığını söyleyerek bana verdi, bana dedi ki "bu senedi al git ... sor bu evrakın gerçekliğini öğren dedi, bende giderken senetle ilgili olduğumu göstermek ve beni yanlış anlamalarını engellemek için senedi ciro ettim, ... turizm'e gittim onlara gösterdim, ... Turizm bu imzaların geçersiz olduğunu söylediler, bende geri geldim, senedi eniştem olan ...'a geri verdim, onu ne yaptığını bilmiyorum, dedi." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Dava dilekçesi davalı ...'a 04/06/2018 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK. m.72/2 kapsamında icra takibinden önce açılmış olup rıza dışı elden çıkan bonodan dolayı (TTK m.686/2) borçlu olmadıklarının tespiti davasıdır.
İhtilaf, davacı .... ... Ltd. Şti keşideci ve ...'in aval sıfatıyla imzaladıkları ve dava dışı ... AŞ'nin lehtar olduğu bononun lehtarın elindeyken rıza dışı elden çıkması ve lehtarın ciro imzasının sahte olması nedeniyle senede konu borçtan sorumlu olup olmadıkları noktalarında toplanmaktadır.
6102 sayılı TTK m.778/1-a atfı kapsamında m.686/2'nin “Poliçe herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, birinci fıkrada yazılı hükümlere göre hakkı anlaşılan yeni hamil, ancak poliçeyi kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisabında ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o poliçeyi geri vermekle yükümlüdür.” şeklindeki hükmü gereği davacının, bonoyu davalılardan geri alması veya bonoya konu borçtan dolayı sorumlu olmaması için bonoyu iktisap edenin bonoyu iktisapta kötüniyetli olduğunu veya ağır kusuru olduğunu ispat etmesi gerekir. Aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır. (bkz. Yargıtay 11. HD. 08.02.2016 tarih 2015/9998 E. ve 2016/1058 K.)
Bu çerçevede kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. (Poroy-Tekinalp, Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, Genişletilmiş 15.baskı, s. 154 vd.)(bkz.HGK.13.06.2012 trh 2012/19-185 E. ve 2012/386 K.)
eTTK.nun 598/2 (TTK m.686/2.) maddesindeki “poliçe hamilin elinden herhangi bir surette çıkmış bulunursa...”ibaresi, poliçenin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak senedi çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin sahte ciro ile devretmesi halinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan; eş söyleyişle, kötüniyetli ve ağır kusurlu bulunmayan (yeni) hamil korunur. (Poroy-Tekinalp, Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, Genişletilmiş 15.baskı, s. 154 vd.)(bkz.HGK.13.06.2012 trh 2012/19-185 E. ve 2012/386 K.)
Çekte lehdar olan davacının cirosunun sahte olması (bkz. Yargıtay 11. HD. 19.10.2015 tarih 2015/3692 E. ve 2015/10648 K.), dava konusu çekin davacıya ait iş yerinden çalınmış olması ve bu suretle davacının elinden rızası hilafına çıkması tek başına, hamilin çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu göstermez. (bkz. Yargıtay 11. HD. 08.02.2016 tarih 2015/9998 E. ve 2016/1058 K.)
Dosya kapsamıyla keşidecinin ciranta imzasının sahteliği nedeniyle işbu menfi tespit davasını açmış ise de ciro imzasının sahteliği senet lehtarına karşı ileri sürülemez. TTK m.677'de düzenlenen imzaların istiklali ilkesine göre bono üzerindeki imzaların geçersizliği diğer imzaların geçerliliğini etkilemez. (bkz. Yargıtay 19. HD. 27/11/2006 tarih, 2006/4577 E. - 2006/11220 K. - 19. HD. 05/02/2018 tarih, 2016/15082 E. - 2018/373 K.)
Bu çerçevede somut olaya bakıldığında ... CBS'nin ... soruşturma numaralı dosyası kapsamında dava dışı ... AŞ'nin temsilcisi ... 15/02/2018 tarihli ifadesinde "... A. Ş ve bu şirkete bağlı yedi şirketin daha yönetim kurulu başkanıyım, şüphelilerden ... ve şirketlerine bağlı idari ve muhasebe müdürü olarak çalışıyordu, kendisi aynı zamanda serbest mali müşavirdir, şirketin resmi muhasebesi ... bağlıdır, şüpheli ... SMM ve YMM raporları uyarınca devletten iadesi istenilen KDV leri bağımsız YMM ve SMM lerin verdiği raporlar doğrultusunda iadesi alınan KDV leri ... isimli ve ... isimli şirketlere avans adı altında göstererek banka üzerinden bu şirketlere göndermiştir, şüpheli ... ve iştirak halinde olduğu diğer şüpheliler bu şirketlerden paraları elden teslim alarak kendi zimmetlerine geçirmişlerdir, YMM raporlarında da tespit edildiği gibi bu paralar şirket kayıtlarına geçmemiştir, şirketler arası vergi usul kanunu ve maliye mevzuatı uyarınca 7000 TL yi aşan miktarın banka yoluyla gönderilmesi mecburidir, şüpheli temade eden bir süreçte defaten bu paraları şikayet dilekçemizde de belirtildiği tarihlerde elden alarak zimmetine geçirmiştir, ayrıca şüpheli eşi olan ... ında ... bulunan hesabına bir kısım zimmetine geçirdiği parayı da göndermiştir, diğer şüpheliler ..., ... ve ... de şirketin Finans ve Muhasebe bölümünde çalışmakta olup, ... la iştirak içerisinde bu eylemleri gerçekleştirmişlerdir, YMM evrakları aksi sabit oluncaya kadar kabul gören raporlardır ve bu raporlar uyarınca şüphelilerin hileli hareketlerle usulsüzlük yaparak zimmetlerine para geçirdikleri, meslek ve sanat görevlerini kötüye kullanmak kaydıyla eylemi gerçekleştirmişlerdir, şüphelilerin sadece KDV iadelerini zimmetlerine geçirdiği miktar yaklaşık 7 milyon TL civarındadır, aynı şekilde şirket içinde kullanılması gereken kredi kartlarını da şahsi işlerinde kullanmışlardır, buna ilişkin ekstre örnekleri de elimizde mevcut olup buna ilişkin ... Cumhuriyet Başsavcılığınını farklı dosyalarında aynı şüpheliler hakkında soruşturmaları halen devam etmektedir, şüphelilerden şikayetçiğiz, dedi." şeklinde ifade verdiği ve ifadesinde senetten bahsetmediği görülmektedir.
...CBS'nin ...soruşturma numaralı dosyası kapsamında dava dışı .... AŞ'nin muhasebecisi ve şüpheli sıfatıyla 12/12/2017 tarihinde ifade veren ... "... Mali müşavirim, ... şirketinin bünyesinde idari işler sorumlusuydum, muhasebe işleri tamamen bana bağlıydı, personel işlerinden de ben sorumluydum, ben burada yeminli mali müşavirlik süresini doldurmak için bulunuyordum, ... ifadesinde; şirkette çalışırken ... ve ...400.000,00 USD borç vermiş olmam hayatın olağan akışına aykırı denmiş ise de, bu durum olağan akışına aykırı değildir, çünkü benim gelirim zaten yüksektir, aile gelirim de yüksektir, şirketteki pozisyonumda o dönemde iyi bir pozisyondu, ben parça parça olmak üzere ... ve ... toplamda 400.000,00 USD parayı 2015 yılının 3,4,5inci aylarında borç olarak parça parça verdim, bu parayı benden istedikleri için ve benimde bu dönemde param olduğu için bu parayı verdim, hatta karakolda vermiş olduğum ifademin ekinde sunmuş olduğum Whatsapp çıktılarından da anlaşılacağı üzere şirket yönetim kurulu üyesi olan aynı zamanda ortak olan ... oğlu ... da yazışmalardan anlaşılacağı üzere benden dolar olarak borç para istemiştir, bende birkaç kez kendisine para vermişimdir, ben şikayete konu bu dosyada bu parayı kendilerine borç olarak para verdim karşılığında 400.000,00 USD'lik senedi ...ve ... bu senedi getirerek bana verdiler, bana paralarının olduğunu ancak petrol hissesinde olduğunu, hisse satıldığında paramı vereceklerini söylediler, parayı vermeyince bende senedi icraya koydum, senetteki imzanın kendisine ait olduğunu ancak üzerine kendisinin doldurmadığını, açığa imzanın kötüye kullanıldığını iddia etmiş ise de bu senette 2016 yılının Mart ayında teslim edildiğinde senedin üzerinde doluydu, senet bana 2017 yılının Ağustos ayında değil 2016 yılının Mart ayında verilmiştir, bu senet ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında bilirkişi incelemesine gitmiştir, rapor döndüğünde de ortaya çıkacaktır, suçlamaları kabul etmiyorum, beyanım bundan ibarettir dedi." şeklinde beyanda bulunduğu ve davamıza konu senedi alacağına karşılık aldığını beyan ettiği görülmektedir.
Dosya kapsamıyla davacılar kendi imzalarının sıhhatine ilişkin herhangi bir beyanda buhunmaksızın ilk ciranta olan .... ... Ltd. Şti adına atılan imzanın sahteliğine dayanarak işbu davayı açmış oldukları anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 44,40 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 170,78 TL harçtan mahsubu ile bakiye 126,38 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalılar vekille temsil edilmediğinden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/05/2019
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
Harç/Masraf Dökümü
Peşin Harç: 170,78 TL
Karar Harcı: 44,40 TL
Bakiye Harç: 126,38 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 335,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 0,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Posta Giderleri : 42,00 TL