T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/977 Esas
KARAR NO: 2023/223
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/10/2018
KARAR TARİHİ: 24/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu 24 ay taahhütlü abonelik sözleşmesinin müvekkili şirket ile davalının bayisi olan ... aracılığı ile imzalanmış olduğunu, müvekkiline çok yüksek faturalar keşide edildiğini, bayi tarafından müvekkiline yapılan teklif doğrultusunda ... hatlarının ...'a geçişi ile birlikte 10 adet hat için ... tarife, 9 adet hat için ... tarife ve 5 adet data hattı verileceğini, müvekkilinin ... ile akdetmiş olduğu sözleşme uyarınca devam eden taahhüdünden dönmesi nedeniyle doğacak cayma bedelinin de ödeneceğini, hat başına 150,00 TL ... verileceğini, müvekkili şirkete 1 tanesi tarifeye ek olacak şekilde 2 adet ... cihazının verileceği ve cihaz bedeli ile tarife ücretinin vergiler dahil toplam 1.000,00 TL olacağının belirtildiğini, bedelsiz verileceği söylenen cihaz bedelinin ayrıca talep edildiğini, ayda 1.000,00 TL geleceği söylenen fatura bedellerinin fahiş tutarlarda geldiğini, ödeneceği söylenen ... geçiş cezai şart bedelinin ödenmediğini, aksaklıklar nedeniyle sözleşmeyi feshetmek isteyen müvekkili şirkete 15.000,00 TL cayma bedeli çıkartıldığını ve yasal itiraza rağmen bu durumun değiştirilmediğini, davalı tarafından keşide edilen faturaların ödendiğini, açıklanan nedenlerle müvekkili şirket tarafından ödenmek zorunda kalınan hatların kullanımından doğan faturaların fazla ödenen kısmına karşılık şimdilik 1.000,00 TL, cayma bedeli adı altında ödenen bedeli karşılık şimdilik 10.000,00 TL, cihaz bedeli olarak ödenen bedele karşılık şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere toplam 12.000,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı iddialarının aksine dava dışı ... isimli şahsın müvekkili şirket satış temsilcisi değil bayi çalışanı olduğunu, bayi çalışanının müvekkili adına taahhüt verme, yapacakları işlemlerle müvekkilini borç altına sokma hak ve yetkisi bulunmadığını, bayi çalışanı tarafından verilen taahhütler nedeniyle müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağının Yargıtay kararları ile sabit olduğunu, davacı şirketin kullanmakta olduğu hatlar için seçtiği tarifelerin aylık sabit ücretleri toplamının 1.480,58 TL olduğunu, taraflar arasında 19 adet mobil hat için 30.05.2017 tarihli GSM abonelik sözleşmesi ve 4 adet sadece GPRS-SMS hattı için 27.05.2017 tarihli abonelik sözleşmesi imzalandığını, davacı şirket tarafından 19 adet mobil GSM hattı için akdedilen sözleşmeye ek olarak "... %61 indirim kampanyası (24 ay) taahhütnamesi" akdedilmiş ve 10 adet GSM hattı için Red Business 15, kalan 9 adet gsm hattı için yeni ... 10 tarifesi tericih edildiğini, davacının 10 adet GSM hattı için tercih etmiş olduğu ... 15 tarifesinin her bir hat için aylık indirimli tarife ücretinin 74,10 TL, 9 adet GSM hattı için tericih etmiş olduğu yeni ... 10 tarifesinin her bir hat için aylık indirimli tarife ücretinin 61,62 TL olduğunu, davacının GSM hatlarına ait yalnızca traife ücreti aylık toplamın 1.295,58 TL olduğunu, ayrıca davacı tarafından 5 adet GPRS-SMS hattı için akdedilen taahhütname ile hatlardan 1 adedi için aylık sabit ücret 45,00 TL olan 30 GB limitli internet paketi tarifesi, 4 adedi için aylık sabit ücreti 35,00 TL olan 15 gb limitli internet paketi tarifesinin tercih edildiğini, bu 4 adet hat için tercih ettiği tarifelerin aylık toplam sabit ücretinin 185,00 TL olduğunu, davacı şirket tarafından akdedilen 2 ayrı taahhütname ile toplam 3 adet ... cihaz satın alınmış ve davacıya teslim edilmiş olduğunu, davacıya bedelsiz cihaz verilmesinin söz konusu olmadığını, 08/06/2017 tarihli ... Yarına hazırlayan cihazlar kampanyası taahhütnamesi ile davacı şirketin ... İMEİ numaralı ... cihazı 24 aylık taksitli olarak ve aylık taksit tutarı 240,00 TL olmak üzere satın aldığını, cihazın davacı şirkete 14/06/2017 tarihinde teslim edildiğini, 25/08/2017 tarihli ... Yarına Hazırlayan Cihazlar Kampanyası Taahhütnamesi ile de davacı şirketin ... ve ... İMEİ numaralı cihazları 24 aylık taksitli olarak ve her bir cihaz için aylık taksit tutarı 225,00 TL olmak üzere satın aldığını, cihazın davacı şirkete 26/08/2017 tarihinde teslim edildiğini, 3 adet cihaz aylık toplam taksit tutarının 690,00 TL olmak üzere 24 ay taahhütlü olarak satın alandığını ve bu cihazlar için 2 ayrı taahhütname akdedildiğini, müvekkili şirketin cayma bedeli karşılanacağı yönünde bir uygulaması bulunmadığını, abonelik süresince davacı şirket adına düzenlenen faturaların taraflar arasındaki sözleşme, taahhütnameler ve mevzuata uygun olarak düzenlenmiş olduğunu, davacı şirket tarafından abonelik sözleşmesinin ve taahhütnamelerin süresi bitiminden önce feshi sebebiyle Kasım 2017 dönem faturalarına kalan cihaz taksit bedelleri ve indirim iptal bedelleri yansıtılmış olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-... 32. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası.
2-Bilgi Teknolojileri ve İletişim kurumundan celbedilen cihaz bilgileri.
3-Bilirkişi raporu.
4-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Davacının davası haciz tehdidi altında ödenen hat fatura bedeli, cayma bedeli ve cihaz bedeli olmak üzere toplam 12.000,00 TL’nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ilişkindir.
Davacının ticari defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişisi marifetiyle inceleme yapılmış ve uyuşmazlığa ilişkin müteaddit defalar rapor alınmıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2022/3-80 Esas 2022/107 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; Türk Hukuk Lûgatında istirdat (geri alma) davası şu şekilde tanımlanmaktadır: “1-Haklı bir neden olmaksızın mal ediniminden doğan ve bu yolla edinilen malın geri alınmasını içeren dava (TBK m. 77-82, TMK m. 122), 2- Hakkında yapılan ilamsız icra takibine süresinde itiraz etmediği ya da itirazın kaldırılması nedeniyle gerçekte borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kalan borçlunun ödediğini geri almak amacıyla açtığı dava. (İİK m.72)” (Türk Hukuk Lûgatı, Cilt I, Ankara 2021, s. 414).
Lûgatta istirdat davası başlığı altında yapılan ilk tanım borçlar hukukunda yerini bulan sebepsiz zenginleşme davasına karşılık gelmekte olup bu davanın ikinci tanımda açıklanan ve icra iflas hukukuna özgü bir eda davası olan istirdat davası ile benzer yönleri bulunmaktadır.
İcra ve İflâs Kanunu’nun 72/1. maddesi “Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir” hükmünü içermektedir. Aynı maddenin 7. fıkrasında ise “Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir” düzenlemesi mevcuttur.
Borçlu ödeme emrine itiraz etmemiş veya itiraz etmiş olup da itirazının icra mahkemesince kaldırılmış olması nedeniyle kesinleşen icra takibine rağmen, borçlu olmadığı kanısında bulunabilir. Böyle bir borçlu, borçlu olmadığını tespit ettirmek için menfi tespit davası açabilir ve bu davada hiç değilse icra dairesinin banka hesabına yatan paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı alarak (İİK m. 72/III/2.c.) aleyhine yapılmakta olan icra takibinin durdurulmasını ve davayı kazanınca da takibin iptalini sağlayabilir.
Borçlu, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise, ödemiş olduğu paranın kendisine geri verilmesi için istirdat davası açabilir (İİK m. 72/VII). Borçlunun menfi tespit davası açmış olması hâlinde, menfi tespit davası sonuçlanmadan önce borcun ödenmesi üzerine de menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilmelidir (İİK m. 72/VI).
İstirdat davası, esasen sebepsiz zenginleşme iddiasına dayanan bir eda davası olup, bununla icra takibi sırasında sebepsiz olarak ödenmiş olduğu iddia edilen bir paranın geri verilmesi istenir. Yalnız, davanın şartı icra hukukuna dayanmaktadır: Borçlunun, borcu bulunmadığı bir parayı icra takibinin kesinleşmesi nedeniyle cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalmış olması (Arslan, Ramazan/Yılmaz, Ejder/Taşpınar Ayvaz, Sema/ Hanağası, Emel: İcra İflas Hukuku, Ankara 2018, 4. Baskı, s. 228).
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacının talep ettiği bedelin dava dışı ... Tic.Ltd.Şti tarafından davalıya ödendiği, yapılan ödemeler sırasında ihtirazi kayıt ileri sürülmediği, davacı hakkında davalı tarafından başlatılmış bir icra takibi olmadığı, bu anlamda davacının haciz tehdidi altında davaya konu ödemeleri yaptığının kabul edilemeyeceği, kaldı ki davacı şirket yetkili ile davalı şirketin müşteri temsilcisi tarafından 27.05.2017 tarihinde yapılan birden fazla telefon görüşmesinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin şartlarına ilişkin davacı temsilcisinin bilgilendirildiği ve davacı şirket temsilcisinin kendisine açıklanan şartları kabul ederek sözleşmeye onay verdiği anlaşıldığından davacının sübut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle
Davacının davasının REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 179,90 TL maktu karar harcının, peşin yatırılan 204,93 TL harçtan mahsubu ile bakiye 25,03 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/03/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 204,93 TL
Karar Harcı: 179,90 TL
Bakiye Harç: 25,03 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 5.602,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 100,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 5.100,00 TL
Posta Giderleri : 100,00 TL (Davalı)
Posta Giderleri : 337,00 TL (Davacı)