T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/152 Esas
KARAR NO: 2021/802
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/03/2019
KARAR TARİHİ: 19/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “...bank ... Şubesine ait 20.000,00 TL bedelli 28.02.2019 tarihli ... seri numaralı çekin, müvekkili şirket tarafından yine diğer müvekkili ...’ dan alındığını ve ticari ilişkiye istinaden ... San. A.Ş. ne ... gönderi numaralı ... Kargo A.Ş. aracılığı ile kargoya verildiğini, söz konusu iki çekin içerisinde bulunduğu ... plakalı ... Kargo firmasına ait araçtan 21.11.2018 tarihinde saat 10:40 sıralarında kargo kolisinin çalındığını, söz konusu çekler için ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyası ile ödemeden men talepli çek zayi davası açıldığını ve ödeme yasağı kararının ilgili bankalara bildirildiğini, müvekkili ile davalılar arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, çalınan çeklerin her ikisinde de ... cirosu bulunduğunu ve 10.000,00 TL bedelli çekin icra takibine konu edildiğini, bu çek için ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyası ile taraflarınca dava açıldığını ve mahkeme tarafından ihtiyati tedbir kararı verildiğini, açıklanan nedenlerle; dava konusu çek için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, dava konusu çek açısından borçlu olmadıklarının tespitine, davacılar lehine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline, çekin davalıya cebri icra kanalı ile ödenmek zorunda kalınması halinde bedelin davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili için huzurda görülen davanın istirdat davasına dönüştürülmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı ... vekili tarafından dosyaya sunulan 14.10.2019 tarihli beyan dilekçesinde özetle; “…Dava konusu ...bank ... Şubesine ait 20.000,00 TL bedelli 28.02.2019 tarihli ... seri numaralı çekin tahsili amacıyla ... 3. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibine geçildiği, müvekkilinin davaya konu çekte son hamil durumunda olduğu, çekin veriliş koşullarını ve verilme sebebini araştırmak durumunda olmadığı, müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil olduğu, davacının aksi yönde bir iddiası var ise bunu ispatla yükümlü olduğu, çeki süresinde ibraz edip ödenmediğini tespit ettiren hamilin cirantalara, keşideciye ve diğer çek sorumlularına karşı müracaat hakkını kullanabileceği, davacı tarafın iddialarının bir kısmı çekin rızası hilafına elden çıktığına ilişkin olsa da bu durumun alacaklının alacağını temin etmesine engel olmadığı, açıklanan nedenlerle; keşideci-lehdar-ciranta arasındaki şahsi def’iler hamile karşı ileri sürülemeyeceğinden İhtiyati Tedbir talebinin sınırlarının açıklanması ve iyiniyetli hamil olan müvekkiline karşı açılan davanın reddine, davacının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, 2004 sayılı İİK. m.72 kapsamında icra takibinden sonra açılmış kambiyo senedinden (çekten) kaynaklı borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf, dava ve takip konusu çek yönünden davacıların davalılara borçlu bulunup bulunmadığı hususlarının ihtilaf konusu olduğu tespit edilmiştir.
... 3.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından 19/03/2019 tarihinde takip alacaklısı/davalı ... tarafından çek üzerinde imzası bulunan diğer borçlular (... Ltd.Şti. , ..., ...Ltd.Şti. Ve ...Ltd.Şti.) aleyhine 20.000,00 TL çek alacağı, 203,01 TL işlemiş faiz ile 2.000,00 TL çek tazminatı olmak üzere 22.203,01 TL'nin tahsiline yönelik kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatmıştır.
Mahkememizce deliller toplanılmış ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, Finans ve Muhasebe Uzmanı Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 11.02.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; huzurdaki menfi tespit davasında davacı; dava konusu ...bank ... Şubesine ait ... numaralı 28.02.2019 tarihli 20.000.- TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini, çekin davalıya cebri icra kanalı ile ödenmek zorunda kalınması halinde bedelin davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili için huzurda görülen davanın istirdat davasına dönüştürülmesini talep ettiğini, dava konusu; ...bank ... Şubesine ait ... no.lu 28.02.2019 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çekin, davacı ... tarafından diğer davacı ... Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesinde; davacı ... Tic. Ltd. Şti., davalı ...Tic. Ltd. Şti., davalı ...Tic. Ltd. Şti. cirosu ile diğer davalı ...Tic. – ... a verilmiş olduğunun görüldüğü, davalı ... tarafından 19.03.2019 tarihinde ... 3. İcra Müd. ... E. sayılı dosyasında; davacılar ile diğer davalılar hakkında;
20.000,00 TL Asıl Alacak
203,01 TL İşlemiş Faiz
2.000,00 TL %10 Çek Tazminatı olmak üzere
22.203,01 TL üzerinden takip yapıldığını,
Takip dayanağı olarak “ ... no.lu 28.02.2019 tarihli 20.000,00 TL Çek ” gösterildiği, dava konusu 20.000,00 TL bedelli çek ile diğer 10.000,00 TL bedelli çeke ilişkin ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyası ile 23.11.2018 tarihinde çek iptali davası açılmış olduğu, söz konusu çekler için Bankalara ödeme yasağı uygulanmasının bildirilmiş olduğu görüldüğü, mahkemenin 30.04.2019 tarihli Tedbir Kararı ile; …Davacının dava konusu çek bedeli tutarı olan 20.000.- TL nin %20 si oranında nakdi, mahkeme veznesine yatırdığı veya aynı oranda kesin ve süresiz teminat mektubu aslını sunduğu takdirde; ... 3.İcra Müd. ... E. sayılı takip dosyasında icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesinin İİK 72/3.maddesi gereğince tedbiren durdurulmasına karar verilmiş olduğunu, ...bank ... Şubesi'ne ait 28.05.2019 tarihli 4.000,00 TL bedelli kesin ve süresiz Teminat Mektubu’ nun dosyaya sunulmuş olduğunun görüldüğü, davacı şirket tarafından 03.02.2020 tarihinde dosyaya sunulan, Dava dışı ... A.Ş. nin ticari defter kayıtlarında yer alan, davacı ... Ltd. Şti. ne ait 2017-2018-2019 yılı Hesap Ekstreleri mevcut olduğu, söz konusu davacı şirkete ait cari hesap ekstrelerinin tetkikinde; 120.01 hesap kodu altında takip edilen davacı ...Tic. Ltd. Şti. nin dava dışı şirketin müşterisi olduğu, dava dışı şirket tarafından tanzim edilen faturaların davacı cari hesabına borç kaydedildiği davacı tarafından yapılan ödemelerin alacak kaydedildiği, dava konusu çeke ilişkin hırsızlık olayının meydana geldiği 21.11.2018 tarihi itibariyle; dava dışı şirketin kayıtlarında davacı şirket cari hesabının 59.320,16 TL Borçlu durumda olduğu görüldüğü, buna göre; davacı şirket ile dava dışı ... A.Ş. arasında 2017 yılından itibaren süregelen ticari ilişkinin bulunduğu anlaşıldığı, dosyada mübrez, 20.11.2018 tarihli Alacak Çekleri İşlem Bordrosu ile dava konusu 20.000.- TL bedelli çekin ve diğer 10.000.- TL bedelli çekin dava dışı şirkete çıkışına ilişkin davacı şirket tarafından düzenlenmiş belge olduğu görüldüğü, ayrıca incelemeye ibraz edilen, davacı ...Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş 10.11.2018 tarih ... no.lu Tahsilat Makbuzu; dava konusu çekin de içerisinde bulunduğu toplam (25.000.-+20.000.-+20.000.- =) 65.000.- TL tutarında 3 adet çek ile diğer davacı ...’ dan tahsilat yapılmış olduğu anlaşıldığı, davacı ...Tic. Ltd. Şti. tarafından incelemeye sunulan ticari defter kayıtlarının tetkikinde; dava konusu çekin keşidecisi diğer davacı ...-... ile olan ticari ilişki kapsamında; 120.S321 no.lu hesap kodu altında takip edilen ...’ ın cari hesap borcuna istinaden 10.11.2018 tarihinde yapılan toplam 65.000,00 TL tahsilat kaydının mevcut olduğu, dava dışı ... A.Ş. ile olan ticari faaliyetin 320.D001 no.lu hesap kodu altında (Satıcılar hesabı) takip edilmekte olduğu ve dava dışı şirket tarafından tanzim edilen faturaların bu hesaba alacak kaydedildiği, davacı tarafından yapılan ödemelerin bu hesaba borç kaydedildiği, dava konusu çeke ilişkin hırsızlık olayının meydana geldiği 21.11.2018 tarihi itibariyle; dava dışı şirket cari hesabının 59.320,16 TL Alacaklı durumda olduğu tespit edildiği, davalı ...Ltd. Şti'ne ilişkin ticari defterlerde herhangi bir kayda rastlanılmadığı, dava konusu çekin davacı şirket tarafından davalı şirkete verilmediğinin anlaşılmış olmakla; dava konusu 28.02.2019 tarihli ... no.lu 20.000.- TL bedelli çekin; davacı iki şirket arasındaki ticari ilişki kapsamında, cari hesap borcuna istinaden davacı ... tarafından keşide edilerek diğer davacı ...Ltd. Şti. ne 10.11.2018 tarihli tahsilat makbuzu ile verilmiş olduğu ve buna ilişkin kayıtların iki davacı şirket ticari defterlerinde mevcut olduğu, davacı ... Ltd. Şti. ile dava dışı ... A.Ş. arasında ticari ilişki bulunduğu ve davacı şirket ticari defter kayıtlarında dava konusu çeke ilişkin hırsızlık olayının meydana geldiği 21.11.2018 tarihi itibariyle dava dışı şirket cari hesabının 59.320,16 TL Alacaklı durumda olduğu, buna göre davacı şirket tarafından dava konusu çekin dava dışı şirkete verilmesine dayanak ticari ilişkinin mevcut olduğu, davacı şirket ile davalı .... Ltd. Şti. arasında herhangi bir ticari ilişki kaydının mevcut olmadığı, davacı ...Şti. ne ait ticari defter kayıtlarından tespit edilmiş olduğu, davacı ... tarafından incelemeye ibraz edilen ticari defter kayıtlarının tetkikinde; diğer davacı ... Tic. Ltd. Şti. ile olan ticari münasebetini 320.S.03 no.lu hesap kodu altında takip etmekte olduğu, davacı şirkete olan cari hesap borcuna istinaden 10.11.2018 tarihinde toplam 65.000,00 TL tutarında 3 adet çek ile yapılan ödemenin bu hesabın borcuna kaydedilmiş olduğu tespit edilmiş olduğu, sonuç olarak, davacılara ait ticari defterlerin, usulüne uygun olarak tutulmuş olduğunun ve defterlerin birbiri ile uyumlu olduğunun tespit edildiği, dava konusu; ...bank ... Şubesine ait ... no.lu 28.02.2019 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çekin, davacı ... tarafından diğer davacı ... Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesinde; davacı ... Tic. Ltd. Şti., davalı ... Ltd. Şti., davalı ...Ltd. Şti. cirosu ile diğer davalı ...Tic. – ...'a verilmiş olduğunu, Davacı şirketlerin ticari defter kayıtlarına göre; iki davacı şirket arasında ticari ilişki bulunduğunun tespit edildiği, davacı ... tarafından keşide edilen lehtarı davacı ... Şti. olan...bank ... Şubesine ait ... no.lu 28.02.2019 tarihli 20.000,00 TL bedelli dava konusu çekin, davacı şirketlerin ticari defter kayıtlarında mevcut olduğunu, Davacı ... Ltd. Şti. ile dava dışı ...A.Ş. arasında ticari ilişki bulunduğu ve davacı şirket ticari defter kayıtlarında dava konusu çeke ilişkin hırsızlık olayının meydana geldiği 21.11.2018 tarihi itibariyle dava dışı şirket cari hesabının 59.320,16 TL Alacaklı durumda olduğu, buna göre; davacı şirket tarafından cari hesap borcuna istinaden dava konusu çekin dava dışı şirkete verilmesine dayanak ticari ilişkinin mevcut olduğunu, Davacı şirket ticari defter kayıtlarına göre; davacı şirket ile davalı .... Ltd. Şti. arasında herhangi bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı, buna göre; dava konusu çekin davacı şirket tarafından davalı şirkete verilmemiş olduğunun anlaşıldığı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Davalı alacaklı aleyhine hükmedilen kötüniyet tazminatı açısından; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK.) 72.maddesi uyarınca menfi tespit davası açan borçlunun “tazminat” isteme hakkı vardır. Anılan maddenin 4.fıkrası aynen “Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz” hükmünü içermektedir. Madde metninden de açıkça anlaşıldığı üzere menfi tespit davası açmak zorunda bırakılan borçlunun tazminat talep edebilmesi için gerekli koşullar; bu yönde bir talep olması, borçluya karşı icra takibi yapılmış bulunması ile takibin haksız ve kötü niyetli olmasıdır (Kuru, B.: İcra ve İflas Hukuku, 2006, s. 334, 335).
Tüm dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine UYAP'tan yapılan tespitler neticesinde dava konusu çekin davacının elinden rızası dışında çıktığı, çekteki imzanın (lehtar) davacıya ait olmadığı hususuyla ilgili ihtilaf bulunmamakta olup, uyuşmazlık çekin son hamili olan davalının çekin iktisabı sırasında kötü niyetli veya ağır kusurlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacılar ile davalılar arasında ticari ilişki olmadığından davalı ...'ın ... 11. Ağır Ceza Mahkemesinin ... E. ...K.04.02.2021 tarihli ilamı uyarınca Bilişim Sistemleri Banka veya Kredi Kurumlarının Araç olarak Kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan cezalandırıldığı, .. ve ...Cumhuriyet Başsavcılıklarında davalı ve diğer davalı şirketin benzer mahiyette birçok soruşturma dosyasının olması ve mahkememizde davalılar aleyhine açılan pek çok davanın olduğu gözetildiğinde çeki iktisap etmesinde iyi niyetli hamil olamayacağı, keşidecileri ve lehtarları farklı pek çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeklerin yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiş ve davacıları zarara uğratma gayesi hareket ettikleri kanaatiyle bu nedenle davacıların davasının kabulü ile, ... 3.İcra Müd. ... Esas sayılı takip dosyası ile takip dosyasına konu 28/02/2019 keşide tarihli, 20.000,00 TL bedelli ...bank ... Şubesine ait ... seri nolu çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, İİK.72/4 m.uyarınca çek bedelinin %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (T.C. İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesinin 07/05/2020 tarih ve 2018/1547Esas-2020/471 Karar ,T.C. İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesinin 25/05/2021 Tarih ve 2019/860 Esas-2021/769 Karar)
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-)Davacıların davasının kabulü ile ... 3.İcra Müd. ... Esas sayılı takip dosyası ile takip dosyasına konu 28/02/2019 keşide tarihli, 20.000,00 TL bedelli ...bank ... Şubesine ait ... seri nolu çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-)İİK.72/4 m.uyarınca çek bedelinin %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
3-)Mahkememizin ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.366,20 TL nispi karar harcının, peşin yatırılan 341,55 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 1.024,65 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davacı tarafından yapılan toplam 1.445,10 TL yargılama gideri ile 341,55 TL peşin harç, 44,40 TL başvuru harcı toplamı 1.831,05 TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
dair huzurda bulunan taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç : 341,55 TL
Karar Harcı : 1.366,20 TL
Noksan Harç : 1.024,65 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1540,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 900,00 TL
Posta Giderleri : 545,10 TL