T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/32 Esas
KARAR NO: 2020/546
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 23/01/2019
KARAR TARİHİ: 27/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı bankaya olan kredi borçları sebebi ile 12.01.2009 tarihinde ekte fotokopisini sunduğu bos senedi TMK 956. madde kapsamında davalıya rehin olarak teslim ettiğini, TMK 954. 955-956.maddelerine göre müvekkilinin davalı bankaya verdiği miktar kısmı boş olarak düzenlenmiş kıymetli evrak taşınır rehni hükümlerine tabi olduğunu,TMK 956: m. Gereği, Hamile yazılı senetlerin rehni için senetlerin rehin alacaklısına teslimi yeterli olduğunu, diğer kıymetli evrakın rehni için senedin ciro edilmiş veya yazılı devir beyanı yapılmış olarak teslimi gerektiğini, davalıya olan tüm borcunu tam ve eksiksiz olarak ödeyen müvekkilinin talep etmesine rağmen kıymetli evrakın iade edilmediğini, davalı banka söz konusu kıymetli evrakın bulamadığını iddia ettiğini, ancak herhangi bir zayi belgesi de sunmadığını, davaIı rehinli taşınırın kaybolması yok olması veya değerinin azalması yüzünden meydana gelen zararlardan, bunları kendi kusur olmaksızın doğduğunu ispat etmedikçe sorumlu olduğunu, Rehinli taşınırı kendiliğinden başkasına devir veya rehneden alacaklı, bundan doğan tüm zararlardan sorumlu olduğunu, Davalıya yaptıkları tüm başvurular uzun zamandır karşılık bulmamakta rehin olarak verilen kıymetli evrak müvekkiline iade edilmediğini ve ayrıca bulamadıklarını beyan etmelerine rağmen herhangi bir zayi belgesi de sunmadıklarını beyan etmiş olmakla davalının zilyetliğinde bulunan ve menkul rehni kapsamında teslim edilmiş miktar kısmı boş ve tarihsiz kıymetli evrakın TMK 944. maddeye göre davalıdan alınarak müvekkil şirkete iadesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olan müvekkili bankaya verildiği iddia edilen belge, müvekkili banka sistem kayıtlarında bulunmamakta olduğunu, davacı şirketin teminatına konu böyle bir finansman senedi alınmadığını, işbu dava öncesinde de davacı tarafça , ilgili belgenin müvekkili Banka'dan iadesinin talep edilmiş olduğunu, bu belgenin müvekkil Banka'da bulunmadığı gerek sözlü gerekse yazılı olarak davacı tarafa bildirilmiş olmasına rağmen davacı, dava konusu yaptığı belgenin müvekkili Banka'ya teslim edildiğine ilişkin hiç bir belge sunamadığını, bu durum müvekkili Banka'nın sistemlerindeki kayıtların esas alınmasının gerektiğini ortaya koyduğunu, aksi bir düşüncenin hayatın olağan akışına aykırı olacağını,
Ticaret Kanunu’nun “Bono veya Emre Yazılı Senet" başlıklı 776. maddesi'ne göre; Bono veya emre yazılı senet'in ,
"a)Senet metninde “bono” veya “emre yazılı senet” kelimesini ve senet Türkçe’den başka bir dille yazılmışsa, o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelimeyi,
b)Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini,
c)Vadeyi,
d) Ödeme yerini,
e)Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını,
f)Düzenlenme tarihini ve yerini,
g)Düzenleyenin imzasını, içerir. " unsurlarını içermesi gerekmektedir.
Bu unsurların bulunmaması hali de 777. Maddede düzenlenmekte olup bu madde de "İkinci ilâ dördüncü fıkralarda yazılı hâller saklı kalmak üzere, 776 ncı maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz. " şeklinde düzenlendiğini,
Davacının iadesini talep ettiği ve örneğini sunduğu belgenin ise sadece ödeyecek borçlu kaşesi ve kefillerin bilgilerini içerdiğini, asla kabul anlamına gelmemek kaydı ile; davacının dava konusu yaptığı ilgili belgenin bir an için müvekkil Banka tarafından kaybedildiği düşünülse dahi, Kanun'a göre resmi anlamda senet sayılmayan belgenin zayiine ilişkin mahkeme kararı alınması mümkün olmayacağını, davacının bu yöndeki talebi de karşılanabilir olmadığını beyanla husumet itirazlarının kabulü ile davanın husumet yokluğundan reddine, aksi halde esasa ilişkin cevaplarımız uyarınca; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, GKS kapsamında rehin olarak verildiği iddia edilen senedin davalı bankadan iadesi talebine ilişkindir.
İhtilaf, taraflar arasında imzalanan GKS kapsamında davalı bankaya verildiği iddia edilen belgenin (rehin senedinin) iadesi talebinin yerinde olup olmadığı, rehin senedi verilip verilmediği hususundan kaynaklanmaktadır.
Deliller toplanıp dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bankacı bilirkişinin 27/03/2020 tarihli raporu ile 07/10/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda; bilirkişi tarafından davalı bankanın Kağıthane şubesinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor tanzim edilmesi talebi doğrultusunda, davaya konu iadesi talep olunan belgeye şube kayıtlarında banka ekran girişlerinde davacı vekilinin iddia ettiği tarihler aralığında rastlanılamamış olduğu tespiti edilmiştir.
Bankacılık uygulamalarında davacının sunmuş olduğu belgelenin kayıtlara alınabilmesi için senedin asli unsurlarını içermesi gerektiği, Buna karşın, Türk Ticaret Kanunu’nun “Bono veya Emre Yazılı Senet" başlıklı 776. Maddesi'ne göre; Bono veya emre yazılı senet'in ,
"a) Senet metninde “bono” veya “emre yazılı senet” kelimesini ve senet Türkçe’den başka bir dille yazılmışsa, o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelimeyi,
b)Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini,
c)Vadeyi,
d)Ödeme yerini,
e)Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını,
f)Düzenlenme tarihini ve yerini,
g)Düzenleyenin imzasını, içerir. " unsurlarını içermesi gerekmektedir.
Tüm dosya kapsamından, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları hükme esas alınmak suretiyle, TTK 776. maddeki unsurların bulunmaması hali de TTK 777. maddede düzenlenmekte olup, "İkinci ilâ dördüncü fıkralarda yazılı hâller saklı kalmak üzere, 776 ncı maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz." şeklinde düzenlendiği, bu nedenle davaya konu belgenin resmi senet sayılabilmesi için TTK 776 maddedeki 7 bent sıralanan tüm unsurların hespsini taşıması gerekmektedir. Huzurdaki davaya konu belgede ise, davacının iadesini talep ettiği ve örneğini sunduğu belgenin ön ve arka yüzünün incelemesinde; sadece ödeyecek borçlu kaşesi ve kefillerin bilgilerini içerdiğini, Belirli Bir Bedeli Kayıtsız/Şartsız Ödeme Vaadi Lehtar (Kendisine Veya Emrine Ödenecek Kimsenin Adı, Soyadı Ya Da Ticaret Unvanı) Senedin Düzenleme Tarihi bulunmadığı ve bu unsurların bulunmamamsı nedeniyle banka kayıtlarına yazılı belge olarak alınmasının söz konusu olamayacağı, davacının dava dilekçesinde,” Müvekkili şirketin davalı bankaya olan kredi borçları sebebi ile 12.01.2009 tarihinde ekte fotokopisini sunduğu boş senedi TMK 956. madde kapsamında davalıya rehin olarak teslim ettiğini,” e posta ekinde ise ”... Hanım Merhaba, Müvekkilim ...Tic. Ltd. Şti.'nin aşağıda ekran görüntüsü bulunan temiat senedi yaklaşık 10 yıl önce şubenize teslim edilmiş durumdadır. Bu senet ekte görüldüğü üzere boş ve kredi sözleşmesinin teminatı olarak tarafınıza verilmiştir. Malumunuz olduğu üzere teminat olarak verilen bir senedin teminata konu kredi borcu bittikten sonra iade edilmesi gerekmektedir. Sürekli olarak bu senet müvekkil şirket tarafından iadesi istenmiş ancak bugüne kadar tarafınızca iade edilmediği görülmektedir.” şeklinde talepte bulunmasına rağmen teslim edildiğine ilişkin herhangi bir belge sunmayan davacıya karşı davalı banka banka vekilinin dava dosyasına sunmuş olduğu resmi yazıda “... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyasında davacının davasına senet iadesi talebi ile konu ettiği miktarı boş ve tarihsiz belgeye ilişkin, bankamız kayıtlarında davacının teminatına böyle bir finansman senedi alınmadığını ve resmi anlamda senet vasfı taşımayan bu belgenin bankamızda bulunmadığını beyan ederiz.” şeklinde beyanda bulunması karşısında her ne kadar davalı ile davacı arasında akdi ilişki bulunmuş olsa da davacının söz konusu belgenin davalı bankaya teslim edildiği davacı tarafça ispatlanmamış olduğundan davaya konu belgenin davalıdan alınarak davacıya iadesine dair talep hakkında davalıya bu belge verilmediğinin kabulü ile davalıdan teslim edilmeyen işbu belge nedeniyle iade talebi yerinde olmadığından davalının pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-)Davalının pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 54,40 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 44,40 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 10,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
dair davacı vekilinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf başvurma ve karar harçları ile istinaf gider avansının tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç : 44,40TL
Karar Harcı : 54,40 TL
Noksan Harç : 10,00 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1100,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 50,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 900,00 TL
Posta Giderleri : 140,80 TL