T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/425
KARAR NO : 2025/1001
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/05/2017
KARAR TARİHİ : 25/12/2025
İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/193 Esas 2018/366 Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilen dava dosyası, mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedilmiş, yapılan açık yargılama sonucunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... adresindeki işyerinin aynı sitedeki başka bir işyerinden yayılan yangın sonucunda yandığını, müvekkili şirketin iş yerinin büyük ölçüde kullanılamaz hale geldiğini, müvekkiline ait şirkette bulunan makine ve teçhizatların ya tamamen yandığını ya da büyük değer kaybına uğradığını, olayın ardından ... İtfaiye Daire Başkanlığı ...Müdürlüğü tarafından düzenlenen yangın raporunda yangının çıkış noktası olarak sanayi sitesinin ikinci zemin güneydoğu cephesindeki ... Hammadde İmalathanesi olarak faaliyet gösteren işyerinin saç havalandırma bacasının içerisinde zamanla birikmiş plastik tozlarının çalışan fan motorunda herhangi bir nedenle oluşan kısa devre ark sonucu baca içerisinde biriken plastik tozlarının tutuşturması ile yanma olayının başladığının belirtildiğini, yangının başlangıç yerinin davalı ... Şirketi olduğunu, davalı ... şirketinin birçok işyerinin bulunduğu büyük bir sanayi sitesinde çıkabilecek yangın olaylarına karşı işleten olarak gerekli önemleri almakla yangın söndürmeye yarayan malzemeleri işyerinde bulundurmakla yükümlü olduğu halde yangına karşı hiçbir önlem almadığını, yangın sırasında yangına yeterince etkili ve hızlı müdahale etmediğini, müvekkilinin iş yerine sirayet eden yangının büyük zararlara sebebiyet verdiğini, davalının yangının çıkmasına ve yayılmasına sebebiyet vererek kusurlu olduğunu, davalılardan ...'in ... Şirketi isimli iş yerinin maliki olduğunu, davalı ...'nın ise müvekkili şirketin faaliyet gösterdiği şirketin maliki olduğunu, davalılar ... ve ...'nın kiraya verdikleri işyerlerinde yangın önleyici tedbirleri almadıklarını, davalıların aynı zamanda yapı maliki olarak kusursuz sorumluluklarının bulunduklarını, davalılardan ... Sitesi yönetiminin siteyi güvenli tutmak, güvenlik eksikliklerini tespit ve siteyi denetlemekle yükümlü olmasına rağmen elektrik tesisatlarını kaçaklara meydan vermeyecek şekilde yenilemediğini, sitede yangın çıkmasına ve yangının büyümesine neden olduğunu, site içerisinde ve çevresinde güvenlik açıklarını tespit ederek bunlara karşı önlem almadığını, site yönetiminin sanayi sitesinde çıkabilecek olası bir yangını söndürmeye yetecek kadar yangın söndürme cihazı bulundurmakla sorumlu olmasına rağmen yeterli ekipmanı bulundurmadığını, davalıların zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, ... 16. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş dosyasında tespit edilen müvekkili zararının 2.879.500 TL olduğunu, şimdilik 10.000 TL maddi zararın 22.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsil edilerek davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davalılar üzerinde bırakılmasını dava ve talep etmiştir.
Davalı ... vekil cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kiracı ... Şirketi'ne 11.09.2015 tarihinde tam ve kusursuz olarak teslim edildiğini, ... Şirketi ile imzalanan kira sözleşmesinde açıkça kararlaştırıldığı üzere taşınmazın davalıya tam ve mükemmel olarak teslim edildiğini, kiracının da bu tarihe kadar müvekkilinden eksiklik veya bakım için talepte bulunmadığını, kiracının özel alanı haline gelen iş yerinde kiracının bilgisi dışında kontrol yapılamayacağını, müvekkiline herhangi bir bildirimde bulunulmadığından müvekkilininde müdahalesinin kısıtlı olabileceğini, dava konusu olayda nedensellik bağını kesen sebeplerin bulunduğunu, yangının kısa devreden meydana geldiğini, yangının yayılmasının ise 20-25 dk tespit edilememesinden ve yangının bulunduğu alana müdahale edilebilecek alanını kapısının kilitli olmasından yine kıvılcımların düştüğü alt tarafta yanıcı maddelerin bulundurulmasından ve ilk müdahalenin köpük yerine su ile yapılmasından ve yine yangının yayılmaması için davacının kendisinin de alması gereken önemleri almamasından kaynaklandığını, nedensellik bağını kesen 3. Kişilerin ağır kusuru nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu yangının bacanın temizlenmemesi ve yangının tespit edilememesi sebebi ile bozukluk veya eksikliğindekini bildirmeyen kiracayı karşı rücu hakkının saklı tutulduğunu, davacıların meydana gelen zararı ile yangının davacının alanına sıçraması arasında nedensellik bağının ortadan kalkmış olduğunu, davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinden bırakılmasına karar verilmesin iddia ve talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin tacir olduğunu, davanın görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın kısmi alacak davası olarak açılıp açılmadığı konusunda davacı tarafa açıklama yaptırılması gerektiğini, müvekkili şirketin sanayi sitesinin ... nolu bağımsız bölümlerde taşınmaz kiracısı konumunda bulunduğunu, müvekkilinin ancak kusurunun varlığı halinde zarardan sorumlu tutulabileceği, itfaiye raporunda tespitlerin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili tarafından HMK293 maddesi kapsamında ... Üniversitesi Elektrik- Elektronik Fakültesi Elektrik Mühendisliği bölümü öğretim görevlisi ...'dan uzman görüşü alındığını, 20.12.2016 tarihli görüşte havalandırma bacasına ait motorda herhangi bir nedenle meydana gelen kısa devre sonucu oluşan ark ve kıvılcım nedeni ile yangının çıkmasının söz konusu olamayacağının açıkça belirtildiğini, yine uzman raporunda motorun bağlantı kablolarında stator salgılarında ve saç paketinde herhangi bir kısa devre sonucu meydana gelmiş bir ark ve benzeri ize rastlanılmadığını, yangının yaklaşık saat 10 civarında çıktığı ve tabanın soğuk olduğu dikkate alındığından yangının elektrik motorunda meydana gelen bir arıza sonucu meydana gelmesinin mümkün olmadığı sonucuna ulaşıldığını belirtildiğini, yangının meydana geldiği alanın ortak kullanım alanı olmasına rağmen bina yönetimince site temizlikçileri ve bekçileri tarafından toplanan hurdaya satılacak malzemelerin depolanması amacı ile kullanıldığı ve üstünün açık olduğu, her iki tarafından da kilitli olduğunun herkes tarafından bilindiği, bu hususun site yönetimi tarafından gönderilen 09.02.2017 tarihli 2341 yevmiye sayılı ihtarnamede de bildirildiğini, başka bir gerçeğinde olay tarihinden önce bu alanda biriktirilen hurdaya ayrılacak malzemelerin yukarıdan atılan sigara izmariti veya yanıcı madde ile tutuşması sonucu bir kaç defa yangının çıktığı ve itfaiye çağrılarak yangının söndürüldüğü, site yönetiminin ağır kusurlu olduğu, ortak alanda yanıcı ve patlayıcı maddeleri biriktiren site yönetiminin eyleminin illiyet bağını kestiğini, ayrıca yangının büyüyerek kontrolden çıkmasına sebebiyet veren ... İtfaiye Müdürlüğünün de kusurlu olduğunu, parlayıcı kimyasal maddelerin üzerinde köpük yerine su sıkılması sebebi ile yangının daha çok büyüdüğünü, kontrol altına alınamadığını, müvekkilinin söz konusu mecurda yeni kiracı olduğunu, baca ve havalandırma motorunun yeni olduğunu, müvekkilinin hakimiyet alanı dışında her iki tarafı kilitli yere müdahalesinin mümkün olmadığını, burada çıkan yangında aynı ortak alanı kullandıran ve daha önce birkaç defa yangın çıkmasına ve gerekli önemleri almayan site yönetiminin ağır kusurlu olduğunu, bununla birlikte talep edilen hasar miktarınında faturalarının ibraz edilmeni, hasarın neye göre tespit edildiğinin belli olmadığını, müvekkilinin kusuru bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, iddia etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin tüzel kişiliğinin bulunmadığını, davanın bütün kat maliklerine yöneltilmesi gerektiğini, davanın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, kusurun davalılardan ... Şirketine ait olduğunu, davalı
Şirketinin çeşitli kimyasal maddeleri karıştırıp yüksek ısı ile eritip ayakkabı tabanı üretimi için gerekli plastik ham maddeyi granül olarak ürettiğini, 22.11.2016 günü saat 10.13 sıralarında davalının iş yerinde granül plastik ham madde üreten büyük makine üretimin başladığını, bu hususun ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...D. İş sayılı tespit dosyasında 07.12.2016 tarihinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 04.02.2017 tarihli bilirkişi raporunda tespit edildiğini, bu raporda yangının çıkış noktasının davalının faaliyet gösterdiği bağımsız bölümdeki granül plastik ham madde üretim makinesinden olduğunun tespit edildiğini, yangının bu makine de işlem gören plastiklerin içinde bulunan gazlar ile katkı maddelerinin parlama sıcaklığına gelerek tutuşmaya başladığını, yangın başladıktan sonra oluşan alevli sıcak gazların zorunlu havalandırma sistemi kullanılan atık gaz bacası içinde birikmiş kalıntıların tutuşturması ile havalandırma bacasında yanan malzemelerin alevli damlalar halinde damlayarak bina dışında bulunan ambalaj atıklarını tutuşturması ile yangının bina dışında da geliştiği tespitinin yapıldığını, üretimde kullanılan petrol türevi madde ve yağların makineye çok yakın pozisyonda depolanması ve yağların birden parlaması ile yangının aniden büyümesine müdahalenin sonuçsuz kalmasına neden olunduğunu, ... İtfaiye Müdürlüğünün köpük yerine su ile müdahale etmesinin zararı arttırdığını, ... Sitesi'nin 590 bağımsız bölümden oluştuğunu, bu dükkanlarda 230 iş yerinin faaliyet gösterdiğini, birçok iş yerinde vardiyalı çalışmanın sürdürüldüğünü, iş yerlerinin kendi içinde güvenlik önemlerini almaları gerektiğini, davacının iş yerinde meydana gelen zararın kendisinin kusur ve tedbirsizliği sonucu meydana geldiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinden bırakılması gerektiğini iddia ve talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ...Ltd. Şti'nin müvekkili ...'nın kiracısı olduğu iddiasıyla ve bu sırada sitede başka bir dükkanda çıkan yangından dolayı zarar gördüğünden bahisle, mal sahibi olarak müvekkiline, yangının çıktığı dükkanın mal sahibi ve kiracısına ve site yönetimine karşı işbu davayı ikame etmişse de; taraflarının birbirlerini ibra ettiği kira sözleşmesi fesih yazısında da görüldüğü üzere; müvekkilinin kiracısı olmadığını, müvekkilinin (12 adet dükkanının) kiracısı, aynı zamanda davacı şirketinde ortaklarından olan ... ve ... isimli kişilerin ortağı olduğu...Şti. olduğunu, kira Sözleşmesi fesih yazısı da bu şirketi temsil ve ilzama yetkili olan ... imzalı olduğunu, dava dilekçesinde müvekkiline ait ... ve ... no'lu dükkanlarda kiracı olduklarını beyan ederken, ... ve ... no'lu dükkanların müvekkiline ait olmadığını gözden kaçırdıklarını, müvekkiline ait dükkanların; 403'ten 410'a (8) adet ve 429'dan 432'ye (4) adet olmak üzere (12) bağımsız bölüm olduğunu, davada, ... Sitesi Yönetiminin hasım gösterildiğini, site yönetiminin hükmi şahsiyeti bulunmadığından, davalı olarak gösterilemeyeceğini, davanın bütün kat maliklerine yöneltilmesi gerektiğini, yangının, davalılardan ... Şti.'nin kiracısı, ... isimli davalının mal sahibi olduğu dükkanda çıktığı ve oradan yayıldığının doğru olduğunu, davacının kiracısı olduğunu iddia ettiği, müvekkiline ait dükkanlardaki zarar yangından ziyade; yangının söndürülmesi sırasında sıkılan su ve sıvıdan kaynaklandığını, kiracı olarak bildikleri ... Ltd. Şti.'nin bir kısım malzemesi, emtiası itafiyenin sıktığı suya/sıvıya maruz kaldığını, 22.11.2016 tarihinde çıkan yangının akabinde, 16.12.2016 tarihinde tarafların temsilcileri biraraya gelerek "tarafların ibralaşıp, birbirinden alacağının kalmadığına dair tutanağı" imzaladıklarını, davacı yanın, tamamı müvekkiline ait ve müvekkilinden kiraladığını iddia ettiği 427 - 428 - 429 - 430 nolu dükkanlardan bahsetmişse de bugüne dek bir kira kontratı ibraz edemediğini, bahsi geçen iki dükkan (427 ve 428) zaten müvekkiline ait olmadığını, müvekkiline ait toplam 12 dükkandan 8'i bir yerde, 4'ü başka bir yerde olup, asıl zarar gören ve sitedeki zararı gören ve yıkılma tehlikesi altında olduğu için, aynı durumdaki bağımsız bölümlerle beraber yıkılıp-yapılmasına karar verilen (8) adet dükkanın hiç birinde davacının kiracılık iddiasının olmadığını, ... tarih ... sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 380. sayfasındaki davacı şirketin ... sayılı kararına bakıldığında; müvekkilinden gerçekten kendisine ait (4) adet dükkanı kiraladıkları ve şirket merkezinin artık burası olarak duyurulduğunun gözüktüğünü, yangın olayının yaşandığı 22.11.2016. Karar, siteye 2,9 km. mesafedeki ... 6. Noterliği'nden tam da yangının yaşandığı gün onaylatıldığını, yangının sabah 10:00 civarı çıktığı raporlar ve kamera kayıtlarıyla sabit olduğunu, kararın onay saati ilgili Noterlikten sorulması gerektiğini belirterek açıklanan nedenler ve yargılama ile ortaya çıkacak durumlar karşısında; haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle usulden, neticede esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin haksız davacı yana yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
Dosya içine celp edilen ... Polis Merkezi Amirliğinin... sayılı tahkikat evrakının tetkikinden davalı ...'nın 20.12.2016 tarihli ifade tutanağında, ... Sitesinde çıkan yangında 12 adet dükkanında ... şirketinin kiracı olarak bulunduğunu, büyük zararının mevcut olduğunu duyduğunu ve yangını çıkaran kişilerden şikayetçi olduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır.
Yangının meydana geldiği taşınmaza ait çap/plan örneği ile tapu kaydı dosyaya celp edilmiş tetkikinden ;... ilçesi ... Mahallesi 5/3 pafta 20793 parsel sayılı 4152 metrekare yüzölçümlü taşınmazda davalı ...'ya ait bağımsız bölüm numaralarının zemin kat 403,404,405,407,408,409,410,429,430,431,432 olduğu tespit edilmiştir.
Dosya içine celp edilen...İtfaiye Daire Başkanlığı... İtfaiye Müdürlüğü'nün ... tarihli yazısı ekinde gönderilen 27.11.2016 tarihli yangın raporunda; yangın ihbar saatinin 10.23 varış ve müdahale saatinin 10.27, yangının söndürüldüğü saatin 22.11.2016 günü saat 23.10 olduğu, yangının ... meydana geldiği, yangın ihbarının ... Sitesi dış duvar dibinde olduğundan bahisle yapıldığının itfaiye ekipleri olay yerine vardığında sanayi sitesinin alt blok toprak yola bakan duvar dibi zemin açık alanda kartonlar ile çöplüklerle birlikte bitişik işyere camlarının patlamış dahilinin yoğun dumanlı ve alevli yandığının görülmesi üzerine yardımcı ekiplerin sevkinin istenildiğinin, .... istasyonu itfaiye ekiplerinin sitenin güney cephesinden olay yerine giriş yaparak sitenin güneydoğu cephesindeki zemin duvar dibi açık alanla bitişik iş yerinin (...) yanmakta olduğunun görülmesi üzerine köpük ile müdahaleye başlanıldığının, saat 10.36'da olay yerine varan ... itfaiye ekiplerininde işyeri içi (...) yoğun dumanla birlikte alevli suretle yanma olayına müdahaleye başlanıldığının eş zamanlı olarak 30 metrelik itfaiye merdiven aracı ile üst katlarda mahsur kalan vatandaşların tahliye işlemlerine başlanıldığını, olay yerine gelen ... ve ... itfaiye ekiplerinin F ve G kapıların içeriye girerek içeriden müdahaleye başladıklarını, ... ve ... ekiplerinin F ve G kapıları önünde yerleşerek müdahaleye başladıklarını, itfaiye köpük su kulelerinden birincisinin sitenin doğu cephesinden ikincisinin ise sitenin güney cephesinden müdahaleye başladığını, yangını müdahale esnasında yaklaşık 75 kişinin güvenli ortama alındığını, olay yerine kesintisiz su temini için cadde üzerindeki hidrantlardan olay yerine direkt su temini sağlandığını, 6 saatlik çalışma sonucu saat 16.27'de yangın kontrol altına alınarak iş merkezinin diğer alanlarına sirayetinin önlendiğinin, müdahale organizasyonun iş merkezine ait 2013 yılı müdahale planı doğrultusunda yönlendirildiğini, iş yerinde farklı sektörlerde faaliyet gösteren toplam 500 dükkanın bulunduğunu, 30 iş yerinin tamamen yanarak 97 iş yerinin ise kısmen yanarak zarar gördüğünün toplam 300 aracın bulunduğu iş merkezi içinde çatı katı otoparkında 14, ara katlarda 20 aracın tamamen yanmak suretiyle,18 aracında kısmen yanmak ve deforme olmak suretiyle zarar gördüğünün tutanak altına alındığı, aynı raporda yangının çıkış sebebi başlığı altında; 2 bodrum, 3 zemin üzeri, 2 normal kat olmak üzere toplam 7 kattan oluşan sitenin güvenlik personeli ve ... iş yeri çalışanlarının beyanları ile güvenlik kameralarının izlenmesi neticesinde saat 10.14-1024 arası yangının başlangıç aşamasından gelişme göstererek tamamen alevli yanmaya dönüştüğü, bu sırada iş yeri merkezi ve yangına cephesi bulunan giriş çıkış yerlerinde oluşan duman yoğunluğuna rağmen iş yeri faaliyetinin sürdürüldüğü, yangın olduğunun fark edilmesi ile iş yeri çalışanlarının yangın söndürme cihazları ile yakın çıkışa geldiklerinde kapının kilitli olması sebebi ile yaklaşık 5 dk bekledikleri kapı anahtarının bulunması ile yangına müdahale etmeye çalıştıkları, yangının ağırlık merkezine müdahale edebilmek için hortumların serildiği, ancak hortumun yangın merkezine yetişmediği, müdahale de yetersiz kalmaları sonucu yangının kontrol dışına çıkmasının ardından olayın meydana geldiği yerin karşı bina sakini tarafından saat 10.23'de yangın ihbarının yapıldığının tespit edildiği, ... itfaiye ekiplerinin olay yerine saat 10.27'de vardıklarını 213-219 nolu iş yerinin yoğun dumanla birlikte alevli suretle yandığı, 204-212 nolu dükkanlara ardından da koridorda bulunan kolay tutuşabilen yanıcı malzemelere ve araçlara sirayet ettiği, 6 saatlik çalışma sonucu yangının kontrol altına alındığı, yangının itfaiyeye ihbarından önce önemli bir süre fark edilemediği, fark edildikten sonra kendileri tarafından müdahale edilmeye çalışıldığı ve kontrol altına alınamadığı, çıkış noktasının 213-219 nolu ... İmalathanesi'nin olduğu, yangının bu işyerinin saç havalandırma bacasının içerisinde zamanla birikmiş plastik tozlarının çalışan fan motorunda kısa devre sonucu baca içerisinde biriken plastik tozlarını tutuşturması ile başladığı, düşen kıvılcımların alt tarafta biriktirilen atık kağıt malzemelerine tutuşturması ile geliştiğini, site içi ulaşım yolları içinde bulunan araçları tutuşturarak katta bulunan diğer iş yerlerine site sahanlığı servis merdivenlerinin baca vazifesi görmesi sonucu üst kattaki iş yerlerine sirayet ettiği tespitinde bulunulduğu, tutanak ekinde bağımsız bölümlerin ne şekilde zarar gördüğüne dair tablo içerisinde davacılardan ... Şirketinin 429,431,432 nolu bağımsız bölümde bulunan makina ve bilgisayarlarının ıslanmak ve islenmek sureti ile zarar gördüklerinin tutanağa geçirildiği, 95-96, 403-410, nolu bağımsız bölümlerde ... Şirketinin iş yerindeki yağ pompa dişlileri ve iş yeri içerisini ıslanmak suretiyle zarar gördüğünü, davacının kullandığı belirtilen 125 nolu bağımsız bölümdeki iş yerinin kısmen yanmak, kısmen islenmek ve ıslanmak suretiyle zarar gördüğünün tespit edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin 427,428,429,430 nolu bağımsız bölümlerde faaliyet göstermesi sebebi ile yangın nedeni ile uğradığı zararın tahsilini talep ettiklerini bildirmekle birlikte 05.09.2017 tarihli cevaba cevap dilekçesinde müvekkilinin iş yerinin bulunduğu adresin 403,404,405,406,407,408,409,410,429,430,431 ve 432 nolu bağımsız bölümler olduğunu, dava dilekçesinde 427 ve 428 nolu bağımsız bölümlerin sehven yazıldığını beyan etmiştir.
Davacının dava dilekçesi ve cevaba cevap dilekçesinden 403,404,405,406,407,408,409,410,429,430,431 ve 432 nolu bağımsız bölümlerde yangın nedeni ile zarar gören makine ve teçhizatların bedellerinin davalılardan talep edildiği anlaşılmaktadır.
27.11.2016 tarihli yangın raporuna göre davacının fiilen kullandığı bağımsız bölümlerin ise zemin 1. Kat 125 nolu bağımsız bölüm ile 429,431,432 nolu bağımsız bölümler olduğu, yine yangın raporu içeriğinde 429,431,432 nolu bağımsız bölümlerde iş yerindeki makina ve bilgisayarın ıslanmak ve islenmek sureti ile zarar gördüklerinin tutanağa bağlandığı tespit edilmiştir.
Dosya için celp edilen Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin 02.12.2016 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ...Şirketi'nin 403 ve 410 olan adresinin 22.11.2016 tarihinde onaylanan genel kurul kararı ile ... Sitesi No: 403-404-405-406-407-408-409-410 olarak tescil edildiği, limited şirket ortaklarının ...ve ... oldukları tespit edilmiştir.
Dosya için celp edilen Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 04.07.2016 sayısında davacı şirketin merkez adresinin ... Sitesi no:96 olarak belirtildiği, limited şirket ortaklarının ...,... ve ... oldukları, davacı şirketin 22.11.2016 tarihinde onaylanan genel kurul kararı ile ... Sitesi 429,430,431,432 nolu bağımsız bölümlerin merkez adresi olarak tescil edildiği anlaşılmıştır
.... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Sayılı dosyası dosya içine celp edilmiş tetkikinden 22.11.2016 tarihinde ... İlçesi ... Mahallesi ... Caddesi No: 1 sayılı adreste bulunan 103 müştekinin iş yerlerinin bulunduğu ... Sitesinde meydana gelen yangın ile ilgili başlatılan soruşturmada şüphelilerin yangına kusurları ile yada iş yerlerindeki materyal yada eksiklik nedeni ile sebebiyet verdiğine dair delil bulunmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair 14.10.2020 tarihinde karar verildiği, dosya içerisinde yer alan ve ...Olay Yeri İnceleme Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen 23.11.2016 tarihli olay yeri inceleme raporu formunda davacı ve dava dışı ... isimli iş yeri yönünden tespitlerde bulunulduğu, eski edirne asfaltı seviyesinden girilen katta ... isimli iş yerinin 403,404,405,406,407,408,409,410 nolu bağımsız bölümlerde faaliyet gösterdiğinin ve davacı şirketin ise 429,430,431 ve 432 nolu bağımsız bölümlerde faaliyet gösterdiğinin, davacı iş yerinin yüksek ısı ve islenmeye bağlı olarak zarar gördüğünün tespitinde bulunulduğu, davalılardan ... Şirketine raporun tebliğ edilmiş olduğu ...vekilinin rapora süresinde itirazını sunduğu anlaşılmıştır.
Yangının meydana geldiği sitede faaliyet gösteren dava dışı şirketlerin zararlarının sigorta şirketleri tarafından karşılandığı ve işbu dosyadaki aynı davalılar aleyhine rücu davası olarak ikame edilen ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas, ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas, ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyalarında ikame edilen davalarda davalılardan ... Şirketinin yangını sebebiyet vermekten sorumlu olamayacağına dair teknik raporlar tanzim edildiği davalı vekili tarafından sunulan 06.09.2019 tarihli dilekçe ekindeki rapor ve karar örneklerinden anlaşılmıştır.
Davacı tanığı ...yangının çıktığı yerin üç kat altında kiracı olarak faaliyet gösterildiğini, yangının nasıl çıktığı konusunda bilgi sahibi olmadığını, söylenene göre ...adlı iş yerinden çıktığını, elektrik kesildiği için yangını en son hissettiklerinden dışarı çıktıklarında her yerin duman olduğunu, yangın tertibatının çalışmadığını, 3 üniteden oluşan sitede yaklaşık 600 dükkan bulunduğunu, yangın tüplerini kendi olanakları ile iş yerlerinde bulundurduklarını, koridorlara malzeme bırakıldığını, bu malzemelerin geçişleri önlediğini, yönetimin bu durumun engellemeyemediğini, davalı ... Plastik şirketinin malzemeleri koridora koyduğunu, yangından en büyük zararı davacı ...gördüğünü, 14 tane ... makinesi üzerine su sıkılması nedeni ile tezgahlarının kullanılmaz hale geldiğini, makinelerinin kendi katlarından yukarıya taşındığını, bu nedenle 14 tane makinenin zarar uğradığını bildiğini, kendisinde ise ... makineleri olduğunu bulunduğunu, kullanılamaz hale gelen makinelerin durumlarının ... şirketlerine sorulması gerektiğini, sitede baca bulunmadığı, her işletmenin önünde bidon bulunduğu, kat görevlisinin her sabah bu bidonu aldığını, sitenin dışında karton kutuların ve bidonların konulduğu bir yer olmadığı, ancak çatıda böyle bir alanın mevcut olduğunu beyan etmiştir.
Davacı tanığı ... duruşmada; davalılarla farklı bir dava dosyasında davalı olduğunu 1995 yılından beri bu sitede kiracı olduğunu, ...şirketinin yan komşusu olduğunu, ... şirketinin hammadde ve geri dönüşüm deposu olarak kullanıldığını, ... hemen yan tarafındaki boşluğun temizlik işçileri tarafından geri dönüştürülecek malzemelerin toplandığı alan olarak kullanıldığını, site yönetiminin bu koridora yığılan malzemeler nedeniyle işgaliye parası aldığını, yangının bu nedenle daha da büyüdüğünü, yangın çıktıktan 10-15 dk içerisinde itfaiyenin geldiğini, yangına ilk müdahalenin ağabeyi ...tarafından yapıldığını, site yönetiminin hortumunun yangının çıktığı yere yetişemediğini, 2 dk içerisinde ortamın siyah duman nedeni ile göz gözü göremez hale geldiğini, insanların halatla camdan aşağıda inmek zorunda kaldıklarını, site yönetimini daha önce dışarıya çok fazla yanıcı madde konulmaması konusunda uyardıklarını, hala bu uyarılara dikkat edilmediğini, yangın alarmının çalışmadığını, yangın merdivenin 80-100 metre uzaklıkta sitenin diğer tarafında olduğunu, bu zamana kadar sitede bu şekilde bir yangın çıkmadığını, atıkların bulunduğu alanın sokakla site binası arasındaki üstü açık boşluk alanda olduğunu, davacıya ait iş yerindeki makinelere çok fazla su sıkılması sebebi ile makinelerin kullanılamaz hale geldiğini beyan etmiştir.
Davacı tanığı ... duruşmada; kendisinin davacının iş yerinin üç kat altında yer alan ...Şirketinde çalıştığını, yangının nasıl çıktığını bilmediğini, sitede yangın söndürme hortumu bulunduğunu ancak çalışmadığını, hortumdan su çıkmadığını beyan etmiştir.
Davalı ... tanığı ...duruşmada; site yönetiminde idari işlere baktığını, yangını ... şirketinden gelen çalışandan öğrendiğini, yangın tüpü ile müdahaleye gittiğinde yangının söndürülemeyecek durumda olduğunu, uyarılarına rağmen itfaiyenin hammaddelerin yandığı yere su sıktığını,... havalandırma bacasından bir şeylerin damlaması sebebi ile yangının yayıldığını öğrendiğini, bacanın eski bir baca olduğunu, sitede yangın tertibatı bulunduğunu, koridorlarda yaklaşık 64 adet yangın söndürme dolapları ve tüplerinin bulunduğunu, dumanların yoğunlaşması nedeni ile hortumlarının açılamadığını, iş yerinin ruhsatının bulunmadığını, ...Şirketinin bacasının olduğu yerin bir tarafının duvar diğer tarafının ise... iş yerinin bitişik duvarı olduğunu ve iki tarafında da demir kapı bulunduğunu, anahtarların temizlikçiler ve güvenlikçilerde olduğunu, temizlikçilerin bu alanda karton kutu ve tenekeleri biriktirip sattıklarını ,sözlü olarak uyarıldıklarını beyan etmiştir.
Davalı ... tanığı ..duruşmada; yangın sırada güvenlik kulübesinde bulunduğunu, telsizden anons gelmesi üzerinden yangın tüpü ile müdahaleye çalıştıklarını yoğun duman ve aleve nedeni ile müdahale edemediklerini yangın tüpünü site yönetiminden alarak müdahale ettiklerini beyan etmiştir.
Davalı ... tanığı ... duruşmada; temizlik görevlisi olarak sitede çalıştığını, anons üzerine olay yerine gittiğini, 3-5 dk müdahale ettiklerini patlama olması sebebi ile kaçtıklarını, itfaiyenin yaklaşık 20 dk sonra boş olarak geldiğini, yangın yerinin 40 metre mesafesinde toplanan çöplerin dışarıda bulunduğunu, yangın hortumu ve tüplerinin mevcut olduğunu, anonstan 1 dk sonra kapıyı açtığını, olay anında bir kat aşağıda bulunduğunu, olay tarihinde eski sistemlerin mevcut olduğunu ve otomatik kapıların bulunmadığını, çöplerin olduğu alana çıkan kepenkleri açtığını beyan etmiştir.
Davalı ... Şirketi tanığı ...duruşmada; 2004 yılından 2017 yılına kadar davalı şirkette usta başı olarak çalıştığını, hammadde yüklemesi yaparken yangın çıktığını gördüğünü, yangının ilk çıkış anını görmediğini, alevlerin yükseldiğini görünce temizlik görevlilerinin satmak üzere biriktirdikleri malzemelerin yandığını gördüğünü, site yönetimine haber verdiklerini, çöplerin bulundukları alana site esnafının giremediğini, çalıştığı iş yerinin bahçedeki son iş yeri olduğu için çöp konteynerlerinin iş yerinin köşesinde olduğunu, satılabilecek malzemelerin bu iş yerinin kenarına yığıldığını, satılamayacak malzemelerin çöp konteynerlerine atıldığını, temizlik görevlilerinin çöpleri koridordan topladıklarını, iş yeri sahiplerinin çöpleri koridora bıraktıklarını, kendilerinden önceki kiracının çöplerin olduğu alana çıkan kapı önünü kompresör koyacak kadar bir kafes yapmış olması sebebi ile bahçeye geçme imkanının bulunmadığını, bu kompresörün kullanıldığını, her tarafının saçla kapalı olduğunu, yangın çıktığında alt kattaki dükkanda olduğunu, kapı kilitli olduğundan müdahale edilemediğini, dışarıdaki yangın için site yönetimini aradığını, 2-3 tane büyük tüple yangına müdahale edildiğini, dükkan içine yangının sonradan sirayet ettiğini, yangın büyüyünce dışarıya çıkmak zorunda kaldığını, yangın tüpüyle müdahale eden komşu iş yeri sahibinin bulunmadığını, koridorlarda yangın tüplerinin bulunmadığını, altı katlı binadaki temizlikçilerin çatı katında olduklarının söylendiğini, kapıyı açmak için gelene kadar 5 dk geçtiğini, temizlikçiler tarafından biriktirilen malzemelerin dükkanın köşesine konulmaması için ihtarda bulunulduğunu, ancak buna rağmen devam edildiğini, yangın merdivenin kapısının açık olup olmadığını bilmediğini beyan etmiştir.
Davalı ... tanığı ... duruşma; kendisinin yangının meydana çıktığı ... iş yerinin komşu iş yerinde bulunduğunu, kendisine ait iş yerinde ...ait iş yerinde dışarıyı gören kameraların bulunduğunu, ... Şirketinin iş yerinde dumanı görmesi üzerine yangın tüpünü alarak bu iş yerine gittiğini, sol arka tarafta makinenin yandığını gördüğünü, altından alevlerin çıktığını; dumanın bu dükkan içerisinden geldiğini, birinci yangın tüpünü orada bulunan birine verdiğini, ikinci yangın tüpünü alıp geldiğinde ise siyah dumanların parladığını, ... ait iş yeri içinde 5-6 kişi bulunduğunu, bu kişilere yangın tüpünün fırlatıldığını, yanan makinenin kauçuğu karıştıran bir mikser olduğunu, bu yangına yangın tüpleri ile müdahale edilince siyah duman attığını, itfaiye geldiğinde yangının henüz dışarıya sirayet etmemiş olduğunu, kendisinin ikinci yangın tüpünü alıp geldiğinde site yönetimindeki adamların sularla ve yangın tüpleri ile olay yerine gelmekte olduklarını, duman nedeni ile çıkmak zorunda olduklarını, kendisine ait dükkan ile ... şirketinin dükkanı arasında iki araçlık bir boşluk bulunduğunu, burada kepenk bulunduğunu, kepenkten dışarıya çıkıldığında da bahçe duvarı ile kepenk arasında bir araba kadar boşluk bulunduğunu, dış kısımında oluşan bu boşluğun temizlikçiler tarafından kullanıldığını, temizlikçilerin site dışına geçiş yaparak oradaki konteynerlara çöpleri koyduklarını, yanlış müdahale edilmesi sebebi ile yangının büyüdüğünü, site çöplerinin arka tarafta olması sebebi ile bunların yanıp yanmadığının görmesinin mümkün olmadığını, daha sonra arka tarafa geçtiğinde ise makinenin bacasından siyah duman çıktığını gördüğünü, bacadan damla damla alevlerin aşağıda düştüğünü ve oradaki kağıt ve çöplerin üzerilerine düştüğünü, sitede her türlü malzeme üretiminin yapıldığını, yönetimin kendilerine yangın tüpü bulundurulması ihtarını yaptıklarını, bugüne kadar herhangi bir yangın tatbikatı yapılmadığını, kendisinin ve ... iş yerindeki kişilerin yangın tüpü ile yangına müdahale ettiklerini, suyu ise itfaiyenin sıktığını, ilk önce ufak bir yangın olarak ihbar edildiğinden tek bir itfaiyenin geldiğini, daha sonra çok sayıda itfaiyenin geldiğini, yangın bölgesinde en fazla 5 dk kalabildiğini, siyah dumanlar nedeni ile çıkmak zorunda kaldığını, site görevlilerinin hortumu çekmeye çalıştıklarını gördüğünü, sonrasında çıktığı için olanları görmediğini, temizlik görevlileri tarafından biriktirilen çöplerin bacanın hemen altında yer aldığını, konteynerler ile kağıtlar arasında 6-7 metre mesafe bulunduğunu, dışarıdan bir müdahale ile yangının başladığına tanık olmadığını, yangının makinenin bacasından çıkan damların dışarıdaki kağıtları tutuşturması sebebi ile çıktığına şahit olduğunu, temizlik ekiplerinin yangının büyümesini engellemek için bu kağıtları duvar dibinden bahçe duvarına doğru çektiklerini, telefondan kamera kayıtlarını izleyebildiğini ve yangının kendi iş yerine sirayet süresinin 1 saatten fazla olduğunu beyan etmiştir.
Davacı vekili 22.09.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile davayı kısmi dava olarak ikame ettiklerini, 10.000 TL olarak ikame edilen dava değerini yalnız davalılar ..., ... ve ... yönünden 2.867.500 TL arttırdıklarını 10.000 TL'lik zararın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 2.867.500 TL'nin ise davalılar ..., ... ve ...'dan 22.11.2016 tarihinden işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ettiği ve 22.09.2022 tarihinde ıslah harcı 49.140,50 TL'yi depo ettiği anlaşılmıştır.
... 16. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası mahkememiz dosyasına celp edilmiş, tetkikinden 29.11.2016 tarihinde ... Sitesi 427,428,429 ve 430 nolu bağımsız bölümlerde keşif icra edilerek tanzim ettirilen 12.12.2016 tarihli makine mühendisi ve elektrik- elektronik mühendisi tarafından imzalanan raporda özetle; davacıya ait iş yerinde mevcut 19 adet makine ve ekipmanların duman isi, nem ve yangın nedeni ile kızgın buhar nedeni ile hassasiyetini kaybettiği ve korozyona uğradığı, davacının bu sebeple oluşan toplam zararının 2.877.500 TL olduğu yönünde tespitte bulunulduğu anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunması, sunulan deliller, delil tespiti dosyaları, uzman görüşü, dosyada mevcut istinaf ve mahkeme kararları ve davacı ... ŞİRKETİ'nin ticari defter ve kayıtları birlikte incelenmek suretiyle öncelikle hasara neden olduğu iddia edilen yangının ne şekilde çıktığı ve hasara sebebiyet verdiği hususunun tetkik edilip bu konuda davalıların veya 3. kişilerin kusur durumlarının gerekçeleriyle birlikte ortaya konulmak suretiyle davada talep konusu dikkate alınarak davaya konu yangın olayında davalıların kusur ve sorumluluk durumunun ve sorumlu oldukları zarar miktarının tespiti ile davacının davalılardan istenebilir tazminat alacağının olup olmadığı, varsa miktarının ne olduğu konusunda mahkememizce re'sen seçilen İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü Kimya - Metalürji Fakültesi yangın ve yapı malzemesi konusunda uzman ..., İTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü İnşaat Fakültesi yangın konusunda uzman... İTÜ Makina Mühendisliği Bölümü Makina Fakültesinde görevli konusunda uzman ..., İTÜ Elektrik Fakültesi Öğr. Üyesi ...ve Mali Müşavir ... vasıtasıyla inceleme yapılarak rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler tarafından sunulan 25.01.2022 tarihli raporda özetle; dava konusu ... sitesi içinde 22.11.2016 tarihinde çıkan yangının oluşumunda davalı ...Tic. Ltd. Şti.nin atfı kabil kusuru olmadığı ,yangının çıkış sebebi davalı ...'in maliki olduğu ve ... firmasının çalıştığı işyerlerindeki yapısal bir eksiklikten veya elektrik tesisatındaki bir arıza veya eksikliğinden kaynaklanmadığı, davacı ... kalıp firmasının işyerinde makinaların hasar tespit dosyasındaki tespite göre ana hasar sebebinin sıkılan su ve islenme kaynaklı olup kiralanan işyerinin yangın esnasında duvarlarının kendiliğinden yıkılmasından, tavanlarının çökmesinden dolayısıyla yangının davacının işyerine sirayetinde bina yapı elemanlarının eksikliğinin rol oynadığına dair bir tespitin dosyada saptanmadığı, Yangın tarihinde yürürlükte olan ... Yangın yönetmeliğinin 10. Bölümünde yer alan ve yönetmelik yayımlandığı tarihteki mevcut binalar için olan yaptırımlar açısından ise sabit boru-dolap sisteminin tesisi gerekli olup bu sistemin de sitede bulunduğu , yine yangın tarihinde geçerli olan ... tarihli Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğinde (kısaca ...) görev, yetki ve sorumluluk başlıklı 6.Maddede, "Yangın güvenlik sistemlerinin yaptırılmasının gerekli olduğu yapı sahibine yazılı olarak bildirildiği hâlde, yapı sahibi tarafından yaptırılmamış veya standartlara uygun yaptırılmamış ise, yapı sahibi sorumlu olur. "denildiği, davacı işyeri sahibi tarafından malsahiplerine işyerinde yangın güvenlik önlemlerine yönelik sistem tesis edilmesi yönünde bir talepte bulunduğuna dair bir belgenin dosyaya sunulmadığı, bu durumda 2,3 nolu işyeri maliki davalıların yönetmelikler açısından doğrudan yangının meydana gelmesinde ve davacının yangın hasarında tespit edilmiş herhangi bir teknik eksiklik kaynaklı kusurunun belirtilemediği, sitedeki davalı işyeri sahipleri dahil tüm işyeri sahiplerinin (kat malikleri genel kurulunun ) kusursuz sorumlulukları olup olmadığı hususundaki hukuki değerlendirmenin Mahkemenin takdirinde olduğu, binada bulunan tüm işyerlerinin davacı dahil işleticileri de her iş koluna uygun olarak kendi işyeri sınırları içinde yangın algılama ve söndürme önlemlerini alabilecekleri ,bu işyerlerinin işleticileri, imalathanelerindeki kendi yangın hasarlarını minimuma indirmek için, yangın olayı olduğu sırada geçerli olan yönetmeliklerle zorunlu tutulmamış olsa dahi üretimlerinde kullandıkları malzemelere ve yöntemlere ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak her işyeri sahibinin kendi işyerinde işinin karakteristiğine uygun olarak sabit bir yangın söndürme sistemi tesis ettirmesinin mümkün olduğu, bunun yapılmamasının da yangın hasarının oluşmasında ve yangının sirayetinde rol oynadığı, Yangın tarihinde geçerli olan ... tarihli Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (kısaca ...) yönetmeliğinde; " Görev, yetki ve sorumluluk" başlıklı 6 Maddesinin /1,2,3 bentlerinde “Yangın çıkmaması için gerekli güvenlik önlemlerinin alınması, aktif ve pasif yangın güvenlik önlemlerinin çalışır durumda bulundurulmaması ve yönetmelik hükümlerinin uygulanmaması sebebiyle meydana gelen yangın hasarlarından dolayı, işveren, iş yeri sahibi, temsilcisi veya yetkilisinin sorumlu olduğu",
" Genel sorumluluklar ve yasaklar" başlıklı 7.maddesinde" Yönetmeliğin bu bölümündeki maddelerinde yer alan yangın güvenliği, itfaiyeye yardım ve yasaklar ile ilgili hususların uygulanmasından; kamu yapılarında binadaki en üst amir, kat mülkiyeti tesis etmiş yapılarda yöneticiler ve site yöneticileri ve diğer binalarda ise, bina malikleri sorumludur.” denildiği;
" Periyodik testler ve bakım " başlıklı 100.maddesinde " (1) Bu Yönetmelikte öngörülen yangın söndürme sistemlerinin, bina sahibi, yöneticisi veya bunların yazılı olarak sorumluluklarını devrettiği bina yetkilisinin sorumluluğu altında, ilgili standartlarda belirtilen sistemin gerektirdiği periyodik kontrole, teste ve bakıma tabi tutulması şarttır.” denildiği;
"Yangın güvenliği sorumluluğu" başlıklı 124.maddesinde " (1) Yapı, bina, tesis ve işletmelerde yangın güvenliğinden; kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda en büyük amir, diğer bina, tesis ve işletmelerde ise sahip veya yöneticiler sorumludur. ",
" Yangın güvenliği sorumlusunun belirlenmesi" başıklı 125.maddesinde " (1) Çalışma saatleri içinde görevli sayısına ve binadaki en büyük amirin takdirine göre, binanın her katı bölümü veya tamamı için görevliler arasından yangın güvenliği sorumlusu seçilir. Sorumlu, çalışma saatinin başlangıcından bitimine kadar sorumlu olduğu bölümde, yangına karşı korunma önlemlerini kontrol etmek ve aldırmakla yükümlüdür. Kat mülkiyetine tabi olan binalarda bu sorumluluğu bina yöneticisi üstlenir.” denildiği," İç düzenlemelerin kapsamı ve yürütülmesi" 137.maddesi nde " Yangın önleme ve söndürme konusundaki iç düzenlemeler yapı, bina, tesis ve işletmenin sahibi, yöneticisi veya amiri tarafından yürütülür.” düzenlemesine yer verildiği , davalı Baltaş Kilimciler Sanayi Sitesi Yönetiminin- yangın çıkmaması için gerekli güvenlik önlemleri alma hususunda yetkili olduğu, site yönetiminin açıkta kolay yanıcı ve parlayıcı malzemeyi bulundurması, parlayıcı ve kolay yanıcı malzeme kalıntıları olan atıklar için ayrı bir kapalı alan yapılmaması, itfaiye araçları için iç ulaşım yollarının hazırlanmaması, yangın konusunda eğitilmiş personel bulundurularak sık sık eğitimlerle ve tatbikatlarla riskli bölgelerin yangın tatbikatlarının yapılmaması nedeniyle yangının kısa sürede gelişerek binaya sirayet ettiği, ...'nın ilgili maddeleri uyarınca davalı site yönetiminin görev yetki ve sorumluluğunu yerine getirmediği kanaatine varıldığı, hasar miktarının incelenmesi neticesinde;davacı ... Şirketindeki yangın hasarı ile ilgili olarak .... 16 Sulh Hukuk Mahkemesi...D.İş.dosyası kapsamında yaptırılan 29.11.2016 tarihli tespitte ; elektrik pano ve hatlarıın yangından dolayı hasar gördüğü için makinaların çalıştırılamadığı ancak söndürme çalışmaları esnasında sıkılan su ve köpük kaynaklı olarak makine tezgah ve ölçü aletlerinde paslanma ile hasarlandığının tespit edildiğinin belirtildiği, tespit raporunda tespit sırasında işyerinde bulunan makinaların yerlerinin “makina parkı yerleşimi” olarak verildiği, yine tespit sırasında , makinaların fotoğraflarının çekilerek her fotoğrafın altına ve ayrı liste halinde makinaların marka/modeli ile varsa makinanın çalışma saatlerinin yazıldığı ayrıca işyerinde kalıp ve parça imalatında kullanılan hassas ölçü aletlerinin fotoğraflarının çekilerek dosyaya konulduğu, bu belgelere dayanılarak raporda tüm cihaz ve makinaların marka-model yılı ve rayiç değerlerinin verildiği, yapılan incelemede dosyaya sunulu tespit raporunda tespit sırasında işyerinde bulunan ve yerleşimi, fotoğrafları ve detaylı bilgileri verilen makinaların ve ölçü aletlerinin rayiç değerleri ile yangın sonrası tahmini piyasa değerleri, işyeri taşınma bedeli, yeni işyerinde kurulum, montaj v.b. maliyet dahil toplam 2.877.500 TL toplam zarar tespit edilmiş olduğu ve bu değerin kadri marufunda olduğu, bu bilgi dosyaya sunulmadığı için davacı firmanın demirbaş ve makinalar listesinde tespit raporundaki bu makinaların-ölçü aletlerinin kayıtlı olup olmadığı yönünde bir karşılaştırma yapılamadığı, netice olarak yangının ...ortak alanında meydana geldiği, havalandırma fan motorunda kısa devre emarelerine rastlanmamış olması nedeniyle İtfaiye raporunda belirtilen görüşe katılmanın mümkün olmadığı, yangının muhtelif yanıcı ve parlayıcı maddeler ile içlerinde yanıcı parlayıcı madde sıvaşığı olan boş teneke kutularının atılarak depolandığı katı atık deposuna bir ısı kaynağının (bir sigara izmariti veya yanar vaziyette bir maddenin, vb.) atılması sonucunda burada bulunan yanıcı maddeleri tutuşturarak başladığı ve hızla gelişerek binaya sirayet ettiği, davalı .... Ltd. Şti.nin dava konusu 22.11.2016 tarihli ... sitesi içinde çıkan yangının oluşumunda atfı kabil kusuru olmadığı, Yangının çıkış sebebinin Davalı ...'in maliki olduğu ve... firmasının çalıştığı işyerlerindeki yapısal bir eksiklikten veya elektrik tesisatındaki bir arıza veya eksikliğinden kaynaklanmadığı, işyeri maliki davalılar ... ve ...'nın yönetmelikler açısından doğrudan yangının meydana gelmesinde ve davacının yangın hasarında tespit edilmiş herhangi bir teknik eksiklik kaynaklı kusurlarının belirtilemediği, ancak sitedeki davalı işyeri sahipleri dahil tüm işyeri sahiplerinin (kat malikleri genel kurulunun) kusursuz sorumlulukları olup olmadığı hususundaki hukuki değerlendirmenin Mahkemenin takdirinde olduğu; davalı ... açısından Davalı ...(Yönetim adına Başkan ... ) - yangın çıkmaması için gerekli güvenlik önlemleri alma hususunda yetkili olduğu, Site yönetiminin açıkta kolay yanıcı ve parlayıcı malzemeyi bulundurması, parlayıcı ve kolay yanıcı malzeme kalıntıları olan atıklar için ayrı bir kapalı alan yapılmaması, itfaiye araçları için iç ulaşım yollarının hazırlanmaması, yangın konusunda eğitilmiş personelin bulundurularak sık sık eğitimlerle ve tatbikatlarla riskli bölgelerin yangın tatbikatlarının yapılmaması nedeniyle yangının kısa sürede gelişerek binaya sirayet ettiği, ... ilgili maddeleri uyarınca davalı site yönetiminin takdir Sayın Mahkemenin olmak üzere görev yetki ve sorumluluğunu yerine getirmediği kanaatine varıldığı; yapılan incelemede dosyaya sunulu tespit raporunda tespit sırasında işyerinde bulunan ve yerleşimi, fotoğrafları ve detaylı bilgileri verilen makinaların ve ölçü aletlerinin rayiç değerleri ile yangın sonrası tahmini piyasa değerleri, işyeri taşınma bedeli, yeni işyerinde kurulum, montaj v.b. maliyet dahil toplam 2.877.500 TL toplam zarar tespit edilmiş olup bu değerin kadri marufunda olduğu, davacı firmanın demirbaş ve makinalar listesinde tespit raporundaki bu makinaların ölçü aletlerinin kayıtlı olup olmadığı yönünde bir karşılaştırmanın ise, bu bilgi dosyaya sunulmadığı için yapılamadığı yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.
Davalıların rapora itirazları üzerine, önceki bilirkişilerden farklı 3 kimyager, 1 elektrik mühendisi, 1 makine mühendisi, 1 yangın uzmanı, 1 video çözümleme uzmanı bilirkişi heyetinden oluşan heyet refakate alınarak mahallinde keşif icra edilerek yangının başladığı yerin ve yangının çıkış sebebinin tespit edilmesi, davacıya ait malların hurda değerinin belirlenip rapor tanzim edilmesi için doysa Elektrik Mühendisi ..., Makine Mühendisi ..., Yangın Uzmanı ..., Kimyager ..., Kimyager ..., Kimyager ... ile video çözümleme uzmanı ... 'a tevdi edilmiş, bilirkişiler 22.07.2024 tarihli raporda özetle, dosya içerisinde yapılan incelemede alevlerin ilk çıkış noktasının bulunmasına yönelik gerekli incelemelerin yapılmasının istenildiği görülmüş, güvenlik kamera görüntüsü ve yangın sonrasında elde edilen görüntülerin yapılan incelemesinde; dış alanda meydana gelen yangının ilk başlangıç noktasının havalandırma bacalarının yer almış olduğu alan olduğu, kamera açısının uzak, kameranın havalandırma bacasını görmemesinden dolayı kesin ve net olarak dış alanda başlayan yangının havalandırma bacasından damlayan yüksek sıcaklıklı plastik granürler sebebiyle başladığının belirtilemeyeceği fakat başlayan yangının hızla yayılmasının sebebinin yüksek yanıcı atıl malzemelerin bulunduğu alanda başlaması, başladıktan sonra 20-25 dakika kimsenin fark etmemesi ve akabinde yapılan müdahalenin yetersiz olmasından kaynaklı olabileceğinin değerlendirildiği, yangının çıkış yerinde olan atıkların uygun olmayan yerde depolanması ile atık sahibi ve atık üreticisinin sorumluluklarını yerine getirmedikleri ve atıkların yönetilememesinden ve iş sağlığı ve güvenliği kurallarının, tedbirlerinin, uyarı işaretleri ile çalışanların bilgilendirilmemesinden kaynaklı olarak olası bir sigara izmaritinin yangının alev bileşenini sağlayarak yangına neden olabileceği, alanda mevcut atık maddelerinden özellikle kimyasal çözücülerin kısa zamanda alevlerin artmasına neden olabileceği, yanlışlar ve alınmamış önlemler ve malzeme eksiklikler gibi bir dizi tedbirsizlik ve öngörüsüzlükten yangının büyümesinin önüne geçilemediği, 24.04.2024 günü icra edilen keşifte, davacı tarafından yangında hasar aldığı iddia edilerek gösterilen makinaların, hasarlı durumdaki ikinci el bedellerini ( 26.06.2024 tarihi itibarı ile güncel) toplam 6.285.578,00 TL’dir. ( 04.07.2019 dava tarihi itibarı ile) toplam 1.127.587,00 TL olduğu yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.
Davacının zararının bulunup bulunmadığı, yangının meydana geldiği yerde ne zamandır faaliyet gösterdiği konusunda davacı şirket ticari defterleri ile dava dışı ... ticari defterleri incelenerek makine numaraları ve envanter defterleri karşılaştırılarak davacının yangın tarihi itibarı ile zarar miktarının hesaplanması için dosyanın önceki bilirkişi heyetine bir bağımsız denetçi bilirkişi dahil edilmek suretiyle tevdine, heyete yeni dahil edilen bağımsız denetçi bilirkişi tarafından davacı şirketin 2017-2018-2019-2020-2021-2022-2023-2024 ticari defterleri ile dava dışı ... Ltd Şti'nin 2017-2018-2019-2020-2021-2022-2023-2024 ticari defterlerinde 27/12/2024 günü 10:00-12:00 saatleri arasında mahkememiz duruşma salonunda inceleme yapılmasına, inceleme gün ve saatinde ticari defterlerin ibraz edilmemesi halinde zararın mevcut olmadığı kabul edilerek yargılamaya devam edilebileceğinin davacı tarafa ihtarına, dava dışı ... Ltd Şti ticari defterlerinin ibrazı hususunda HMK 221 maddesi uyarınca muhtıra tebliğine karar verilMİŞ, bilirkişiler Elektrik Mühendisi ..., Makine Mühendisi ..., Yangın Uzmanı ..., Kimyager ..., Kimyager ..., Kimyager ..., Video Çözümleme Uzmanı ... ve Bağımsız Denetçi Bilirkişi ... tarafından sunulan 24.04.2025 tarihli ek raporda özetle, davalı şirketin 2018 ve 2019 yılları ticari defterlerinin TTK ve VUK hükümlerine göre yapılması zorunlu olan açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde ve usulüne göre yapılmış olduğu tespit edilmiş olduğu, dava dışı .... Ltd. Şti'ne defterlerinin hazır edilmesi hususunda tarihinde tebligat yapılmış olunmasına karşın, incelemeye herhangi bir defter ya da belge sunulmamış olunduğu ve bu nedenle bir inceleme yapılamamış olunduğu, davacı şirket tarafından ibraz edilen ticari defterlere göre, davacı tarafından 2016 yılında 18.128,06 TL, 2017 yılında 403.516,85 TL ve 2019 yılında 223.532,70 TL harcama yapılmış olduğu, incelemeye sunulan 2019 yılı ticari defterlerine göre, sunulan faturaların davacı şirket esi içinde ve usulüne göre kaydedilmiş olduğunun tespit edildiği, makine bakım ve onarımlarının yapıldığı 2017 yılı faturaları toplamının 403.516,85 TL olduğu ancak ilgili faturaların davacı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı yönünde 2017 yılı ticari defterleri ibraz edilmediğinden, ilgili faturaların davacı ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadıkları yönünde bir tespit yapılamamış olunduğu, dosyaya davacı vekili tarafından sunulan servis hizmetlerinin, dava konusu 22.11.2016 tarihli yangından zarar gördüğü iddia edilen makinalara ait olup olmadığının ve yangın ile illiyet bağı değerlendirmesinin yapılamadığı, ... 9. Asl. Hukuk Mah. ... D.İş dosyası ve davacı işyerindeki hasar tespiti için ... 16 Sulh Hukuk ... D.İş dosyaları incelenerek değerlendirme yapıldığı, davacının işyerindeki hasar ile ilgili olarak ... 16. Sulh Hukuk Mahkemesinin...D.İş dosyaları kapsamında yaptırılan 29.11.2016 tarihli tespitlere göre, tüm cihaz ve makinaların marka-model yılı ve rayiç değerleri verilmekte olup, yapılan incelemede dosyaya sunulu tespit raporunda tespit sırasında işyerinde bulunan ve yerleşimi, fotoğrafları ve detaylı bilgileri verilen makinaların ve ölçü aletlerinin rayiç değerleri ile yangın sonrası tahmini piyasa değerleri işyeri taşınma bedeli, yeni işyerinde kurulum montaj vb. maliyet dahil toplam 2.877.500 TL toplam zarar tespit edilmiş olup bu değer kadri maruf olduğunun değerlendirildiği, incelenen davacı şirket ticari defterlerinden yangın nedeni ile uğranılan zarar miktarının net olarak tespit edilemediği ancak 2017 yılına ait sunulan bakım - onarım ve devreye alma faturalarına göre toplam 403.516,85 TL masraf yapılmış olduğu, 2017 yılı defterleri ibraz edilmediğinden ilgili faturaların defterlerde kayıtlı olup olmadığının tespit edilemediği yönünde tespitte bulunulduğu anlaşılmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava , davacı şirketin kiracı olarak faaliyet gösterdiği bağımsız bölümün yer aldığı sitede meydana gelen yangın neticesinde iş yerinde bulunan makine ve ekipmanların yangın nedeni ile hasar gördüğü iddiasına dayalı olarak site yönetiminden , bağımsız bölüm malikinden ve yangının meydana gelmesine neden olduğu iddia edilen iş yerinde faaliyet gösteren şirketten tazmin talebinde ilişkindir.
Davacı şirketin 22.11.2016 tarihinde yangının meydana geldiği ... adresinde, 25.08.2015 tescil tarihinden itibaren 22.11.2016 adres değişikliği kararının 23.11.2016 tescil tarihine kadar, faaliyette olduğu ve yangının meydana geldiği 22.11.2016 tarihinde aynı sanayi sitesi içinde No: 429-430-431-432 olarak adres değişikliği kararı aldığı, alınan karar içeriğinde yeni adres ile ilgili olarak 01.11.2016 başlangıç tarihli kira sözleşmesi yapıldığının belirtildiği , soruşturma dosyasında yer alan 23.11.2016 tarihli olay yeri inceleme raporu formunda davacı ve dava dışı ... isimli iş yeri yönünden tespitlerde bulunulduğu, ... seviyesinden girilen katta ... isimli iş yerinin 403,404,405,406,407,408,409,410 nolu bağımsız bölümlerde faaliyet gösterdiğinin ve davacı şirketin ise 429,430,431 ve 432 nolu bağımsız bölümlerde faaliyet gösterdiğinin tespit edildiği, davacının faaliyet gösterdiği iş yerinde yer alan makinelerin islenme ve ıslanma nedeni ile hasar gördüğünün tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Yangın nedeni ile hasar gören makinelerin bulunduğu bağımsız bölümlerin maliki davalı ... vekili, davacı ile aralarında bir kira ilişkisi bulunmadığını, dava dışı kiracısı ... Şirketi'nin ortaklarının... ve...olduklarını, davacı şirketin ortaklarının ..., ...ve ... olduklarını ve zararın mükerrer tahsil edilme ihtimalinin bulunduğunu, dava dışı Stil Makine isimli şirketin zararını sigorta şirketinden tahsil ettiğini iddia etmiştir.
Borçların kaynakları sorumluluk hukuku olarak da adlandırılan borçlar hukukunda düzenlenmiştir.
Sorumluluk hukukunun amacı öncelikle zarar görenin zararının giderilmesidir. Sorumluluk hukuku zarar gören ve zarardan sorumlu olan arasındaki menfaat çatışmasında yitirilen adaleti yeniden tesis işlevine sahiptir. Zarar görenin zararının tazmin edilmesi, ayrıca toplumun adalet sistemine olan güvenini arttırıcı etkiye de sahiptir. Buna ek olarak, sorumluluk hukuku zarara yol açan davranışa benzer davranışların sergilenmesini, dolayısıyla başka benzer tür zararların ortaya çıkmasını önleme işlevine de sahiptir. Çünkü bir kişiyi yol açtığı zararı tazmine zorlamak, benzer şekilde davranabilecek kişileri sonraki faaliyetlerinde tazminat ödeme baskısı altında tutarak daha dikkatli olmaya sevk eder (Franz Werro, Erdem Büyüksağiş, Sorumluluk Hukuku, İstanbul 2025, s. 5). Sorumluluk hukukunun tarihsel gelişim süreci içerisinde, kusur sorumluluğundan kusursuz sorumluluğa uzayan bir yol izlenmiştir. Sorumluluk türlerinden en yaygın ve en geniş olanı kusur sorumluluğudur. Kusur sorumluluğu, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışla sözleşme dışında diğer bir kimseye vermiş olduğu zararın giderilmesini düzenleyen sorumluluk türüdür. Bu sorumlulukta kusur, sorumluluğun kurucu unsuru olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle sorumluluğun doğması için zarar, uygun illiyet bağı ve hukuka aykırılık unsularından başka zarar verenin davranışının kusurlu olması da gerekir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara 2024, s. 564). Kusur sorumluluğunda bir zararı başkasına tazmin ettirmek, ancak zarar onun kusurlu bir fiilinden doğmuş ise mümkündür (Haluk Tandoğan, Türk Mesuliyet Hukuku, Ankara 1967, s. 89). Kusur sorumluluğuna doktrin ve uygulamada eş anlamda olmak üzere haksız fiil sorumluluğu veya sübjektif sorumluluk da denilmektedir.
Türk Borçlar Kanunu'nun Borç İlişkisinin Kaynakları başlığı altında, sözleşmeden doğan borçlar (md. 1–48) ile haksız fiilden doğan borçlar (md. 49–76) düzenlenmiş; yine aynı başlık altında, borçların üçüncü genel kaynağı olarak sebepsiz zenginleşmeye (md. 77–82) yer verilmiştir. Bunların dışında bir de kanundan doğan borçlar bulunmaktadır.
Haksız fiil sorumluluğundan bahsedilebilmesi için hukuka aykırı bir fiilin bulunması, kusurun bulunması, hukuka aykırı fiille zarar verilmesi ve hukuka aykırı fiil ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekmektedir. Böylelikle haksız fiilin; hukuka aykırı fiil, kusur, zarar ve uygun illiyet bağından ibaret olmak üzere dört unsuru bulunduğu söylenebilir. Bu unsurların tümünün bir arada bulunmadığı, bir veya birkaç unsurun eksik olduğu durumlarda, haksız fiilin varlığından söz edilemeyecektir.
Yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde , 103 iş yerinin bulunduğu ... İlçesi ... Mahallesi ... Caddesi 1 nolu adreste yer alan ... Sitesinde 22.11.2016 tarihinde meydana gelen yangın nedeni ile 403,404,405,406,407,408,409,410,429,430,431 ve 432 nolu bağımsız bölümlerde hasar gören makinelerin davacıya ait makineler olup olmadığının dolayısıyla davacının zararının bulunup bulunmadığı, yangının meydana geldiği yerde ne zamandır faaliyet gösterdiği konusunda davacı şirket ticari defterleri ile dava dışı ...ticari defterleri incelenerek makine numaraları ve envanter defterleri karşılaştırılarak davacının yangın tarihi itibarı ile zarar miktarının hesaplanması için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, ticari defterlerin inceleme gün ve saatinde ibraz edilmemesi halinde zararın mevcut olmadığı kabul edilerek yargılamaya devam edilebileceği davacı tarafa ihtar edilmiş, 403,404,405,406,407,408,409,410,429,430,431 ve 432 nolu bağımsız bölümlerde kiracı olan dava dışı ... Ltd Şti'ne ticari defterlerinin ibrazı hususunda HMK 221 maddesi uyarınca muhtıra tebliğ edilmiş, ilişkili şirket ... Ltd Şti. tarafından ticari defterler ibraz edilmemiş, davacı şirketin ise yalnız 2018 ve 2019 yılları ticari defterlerini ibraz ettiği, yangının meydana geldiği yıla ait 2016 yılı ticari defterleri ile ve 2017 yılları ticari defterlerinin ibraz edilmediği , davacının yangın nedeni ile meydana geldiğini iddia ettiği zararı ispat edemediği anlaşılmakla ispat edilemeyen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre tahsili gereken harç 615,40 TL olduğundan peşin yatırılan 170,78 TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 49.140,50 TL harçtan 615,40 TL'nin mahsubu ile fazla yatırılan 48.695,88 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan 22.700,00 TL bilirkişi ücreti, 2.250,00 TL ATGV araç ücreti, 2.340,00 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 27.290,00 TL yargılama gideri ile 3.030,30 TL keşif harcının davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... tarafından 50,00 TL posta ve tebligat masrafı ile 11.000,00 TL bilirkişi ücreti olarak yapılan toplam 11.050,00 TL'nin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
5-Davalı ... tarafından bilirkişi ücreti olarak yapılan 13.000,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
6-Davalı ... tarafından 10.000,00 TL bilirkişi ücreti 1.925,80 TL posta ve tebligat masrafı olarak yapılan toplam 11.925,80 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
7-Davalı ... Şirketi tarafından 12.000,00 TL bilirkişi ücreti 200,00 TL posta ve tebligat masrafı olarak yapılan toplam 12.200,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
8-Davalılar ..., ... ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 414.775,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalılara verilmesine,
9-Davalı ... Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
10-Gider avansının kalan kısımlarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/12/2025
BAŞKAN
ÜYE
ÜYE
KATİP