T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/428 Esas
KARAR NO: 2020/606
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/07/2019
KARAR TARİHİ: 18/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında ... poliçe no ile sigortalı ...Tic. Ltd. Şti. ait ... plakalı araç ile müvekkile ait ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dava dışı malik adına kayıtlı ... araç sürücüsünün meydana gelen kazada %100 kusuru bulunduğunu, hasara uğrayan müvekkiline ait araç kaza tarihi itibarı ile piyasa rayiç değerinin 220-230 bin TL arasında olduğunu, söz konusu kaza nedeniyle araçta ortalama 35.000,00 TL kayıp meydana geldiğini, meydana gelen değer kaybı için davalı ... şirketine başvuru yapıldığını, davalı şirket araç değer kaybı olarak servis tamir faturasından ve tramer kaydından bağımsız olarak 11.06.2019 tarihinde 2.150,48 TL ödeme yaptığını, tüm bu nedenlerden dolayı şimdilik 500,00 TL tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsili, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin ödemeye dayanak tespitleri sigortacılık kanunu gereği delil niteliğine haiz ekspertiz raporuna dayandığını, bu nedenle bakiye değer kaybı tazminatının talebinin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirketin gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki menfaati bulunmadığından davanın reddinin gerektiğini, tüm bu nedenlerden dolayı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, maddi hasarlı trafik kazası sonucu hasar gören aracın 2918 sayılı KTK kapsamında karayolları ZMMS poliçesi kapsamında sigortacı olan davalıdan maddi zararın (araçtaki değer kaybı zararının) tazminine ilişkindir.
Trafik kaza tespit tutanağı, davalı tarafa ait aracın ZMMS poliçesi ve hasar dosyası celp edilip incelenmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkere ile ''...'' plakalı aracın ilk tescil tarihinden itibaren karıştığı kazaların mahkememize bildirilmesinin istenilmesine karar verilmiş, gelen müzekkere cevabı incelenmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, tüm dosya kapsamı,hasar dosyası üzerinde inceleme yapmak suretiyle meydana gelen kazadaki kusur durumunun ve değer kaybı miktarının belirlenmesi amacı ile bilirkişi incelemesi yapılmış, düzenlenen rapor incelenmiştir.
Hazine Müsteşarlığı'nın 2007/27 sayılı Genelgesi ile; yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarında, taraflara anlaşma hakkı sağlayan bir yöntem oluşturmuş olmakla, 01.04.2008 tarih inden itibaren Trafik Kanunuma uymak koşuluyla kazaya karışan kişiler aralarında anlaşarak "Trafik Kazası Tespit Tutanağı" yerine geçecek anlaşma tutanağını düzenleyebileceklerdir. Bu kapsamda herhangi bir yaralanma ve ölümle sonuçlanmayan olayla ilgili olarak kazaya karışan sürücüler arasında tanzim olunup imzalan ile tasdik altına alınan "Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı" tazminat ve hasar talepleri açısından geçerli olmakla; somut olayda maddi hasarlı trafik kazasına karışan taraf sürücüleri kendi aralarında tanzim ettikleri maddi hasarlı kaza tespit tutanağında, olayın meydana geldiği yerin kavşak olduğu, ... plakalı otomobilin seyri yönüne göre kavşağa giriş yaptığı kavşak başında "DUR" trafik işaret levhasının mevcut bulunduğu, ayrıca bu aracın ötelenmesi sonucu kavşak mahallinde park halinde bulunan ... plakalı araca çarptığı işaretlenmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, olayın tarafların kendi aralarında tanzim ettikleri maddi hasarlı kaza tespit tutanağı kaza krokisi doğrultusunda ...plakalı otomobil sürücüsünün tali yoldan gelerek DUR trafik işaret levhasına rağmen kontrolsüz şekilde anayola girmesi sonucu anayolda seyrini sürdüren otomobile ilk geçiş hakkını vermeden önünü kapatması sonucu meydana geldiği anlaşılmış olup ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın 2918 Sayılı K.T K.unun sürücüler için asli kusurlu hallerin belirtildiği 84 maddesinin kod 8 (kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak) kuralını ihlal ettiğinden olayda % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, başvuru sahibi ... plakalı minibüs sürücüsü ...’ın ise olayda kusursuz olduğu tespit edilmiş olmakla,...tarih ve ... sayılı tramer kaydında ... plakalı otomobil sürücüsünün olayda % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğunun tespit edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
23/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda; ... plakalı araçta oluşan hasar yönünden; Davacı ... ile ... Sigorta Anonim Şirketi arasında ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk ( Trafik ) sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat alacağına ilişkin uyuşmazlık konusu dosyada talep edilen ... plakalı aracın modeli, yaşı, tipi, kullanım şekli, daha önce hasara uğrayıp uğramadığı ve onanırımın yetkili servislerde yapılıp yapılmadığı, emsallerinin piyasa değerleri araştırma yapılıp incelenmesi yönünde mevcut kaza sonucu değer kaybının oluşup oluşmadığı yönünde tüm dosya ve ekleri incelenmiş olmakla, ... marka,... araç tipli, 2017 model, mavi renkli, ... motor : ... şase nolu, 134.540 km'deki ...' a maliki olduğu ticari minibüste oluşan aracın, hasar gören sağ ön çamurluk parçasının geçmiş dönemde hasar kaydının bulunduğu tespit edilmiş olup bu parçanın değer kaybı hesaplanmasına alınmadığı, davacı ... maliki bulunduğu ... plakalı 2017 model ve 134.540.KM bulunan...ticari minibüsün trafik poliçesi kapsamında onarımını yaptırdığı, sigorta eksperi ... tarafından tanzim edilen hasar ekspertiz raporunda aracın ikinci el rayiç değerinin 110.000-TL olduğu, aracın ön tarafından almış olduğu darbeye bağlı olarak komple hasar gördüğü, onarımı yapılıp boyandığı, parça değişiminin ve kaporta onarımı sonucunda toplam hasar tutarının KDV hariç 21.137-TL olarak tespit edilmiş olup araçta değer kaybına konu olan hasarın ; onarım sırasında değer kaybına neden olan parçaları; değiştirilen motor kaputu ile onarılan ve boyanan parçalar sol ön çamurluk, ön şase kolları düzeltmesi, sağ ön podya sacı, şase kesme olarak tespit edildiği, Sigorta eksperi ... tarafından tanzim edilen değer kaybı raporunda davaya konu olan aracın 2017 model 134.540.KM bulunan ... ticari minibüsün olduğu, ön taraftan aldığı darbeye bağlı olarak hasar oluştuğu, onarım sonucunda araçta oluşan hasar durumunun motor kaputu değiştirilip sol ön çamurluk vc sağ ön podya sacının onarım gördüğü, araçta ağır şase işçiliğinin bulunduğu, aracın ikinci el rayiç değerinin 120.000-TL bulunduğu yapılan hesaplama sonucunda araçta toplam 2.150-TL hasar tespit edilmiş olup bu tutarın da sigorta şirketi tarafından davacı vekiline ödemesi yapılmıştır. Araçta oluşan hasarın maddi hasarlı kaza tespit tutanağındaki belirtilmiş şekli ile uyumlu olduğu , olay tarihi 2019 yılı ve poliçe tarihinin 2018 yılı olması nedeniyle değer kaybının 14/05/2015 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlan Tebliğine göre değerlendirilip bilirkişi raporunda detayları ile yazılı olan kriterler: 1 - Aracın modeli vc yılı 2 - Kullanım şekli 3 - Oluşan basarın aracın orijinalliğini etkileyip etkilemediği, 4 - Aracın daha önce değer kaybına uğrayacak bir kazaya karışıp karışmadığı, 5 - Gerçekleşen kaza sonucunda araç sahibinin bir kayba uğrayıp uğramadığı, 6 - Aracın kaza tarihi itibariyle kasko değeri dikkate alınarak değer kaybı hesaplanmasına göre değer kaybı incelemesinin yapılması yerindedir.
Kasko değer listesinden olay tarihi 2019 yılı itibariyle 2017 model 134 540.KM bulunan “... ticari minibüsün kasko değerinin TSB listesinde 210.270.TL olduğu tespit edilmiştir. İnternet satış sitelerinde (... ...) olay tarihi itibarıyla benzer model hasarsız araçların ikinci el rayiç değerinin ortalama olarak pazarlık payı açık olacak şekilde ikinci el rayiç bedelinin 120.000TL ile 130.000.TL arasında alıcı bulduğu dikkate alındığında aracın ikince el hasarsız fiyatının 125.000.TL olduğu, ancak aracın geçmiş donemde karıştığı maddi hasarlı trafik kazasının mevcut bulunduğundan dikkate alındığında aracın hasarsız ikinci cl rayiç bedelinin 120,000. TL olduğu kabul edilmiş olup bu tespit üzerinden değer kaybı hesaplanması yapılmış olduğu, Tampondaki hasar durumunun hafif şiddetteki çarpmalarda, darbe şiddetini sömürmeyerek aracın karoser ve şasi aksamının hasar görmesini engelleyen, sökülüp takılabilen bir parça olup, aracın tamponunun altında kalan, dışarıdan bakıldığında hiçbir şekilde görülmeyen, orijinali üe değiştirildiğinde işlevselliğinde kayıp oluşmayacak, süz konusu parçanın orijinali ile değiştirilmesi değer düşürücü nitelikte görülmediği, dava konusu 2017 model 134 540 KM bulunan “...” ticari minibüsün özel servis tarafından onarım gördüğü, trafik poliçesi basar ekspertiz raporu ve değer kaybı raporuna istinaden aracm parça değişimi ve kaporta parça onarımı yapıldığı, onarım sırasında söküp takma işçiliği uygulandığı, bu işlem sonunda boya yapıldığı, yapılan boya işçiliği sonunda da aracın orijinal boya bütünlüğünün bozulduğu tespit edilmiş olup, araçta değer kaybına konu olan hasarın ; onarım sırasında değer kaybına neden olan parçaları; değiştirilen motor kaputu ile onarılan ve boyanan parçalar sol ön çamurluk, ön şase kolları düzeltmesi, sağ ön podya sacı, şase kesme olarak tespit edilmiştir.
Değer kaybı, bir aracın kazadan hemen önce, kazaya karışmamış değerinin piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra tamir edilmiş aracm piyasa rayiç değeri arasındaki farka eşittir. Bu tanım teorik olarak doğru olup, bu tanıma uygun fiyatların tespit edilmesi neredeyse imkansız olduğundan, internetteki (... com, ... com, ...) ve otomotiv dergilerindeki fiyat listelen, araçların marka, tip ve modellerine göre hazırlanmıştır. Hiçbir satırda aracın hangi parçaların işlem gördüğü yazmamaktadır, listelerden yaşına göre ortalama derecede hasarlı araçların ortalama fiyatı tespit edilir. Daha sonra alıcı ve satıcı bir araya geldiğinde, önceki hasarlar değerlendirilerek indirim yapılır. Ortalama fiyata göre yapılan ilave indirimin adı değer kaybıdır. Satıcı baştan aracındaki basarları dikkate alarak fiyat oluşturmuşsa az indirim yapılır. Pratik olarak, değer kaybı hasarların incelenerek fİyatlandırılması yoluyla yapılır. Araçta değer kaybını yaratan durum, fabrika ortamında özel yöntemlerle birleştirilen aracın şasi, karoser akşamı ve mekanik aksam parçalarının onarım sonrası orijinalliğinin bozulmasından kaynaklanmaktadır. Kaporta akşamı üzerinde, kaynaklı birleştirmelerin açılmasını ya da kesilmelerini gerektiren değişim işlemleri, deformasyon düzeltme işlemlerine göre daha yüksek mertebede değer düşümüne yol açmaktadır. Deforme olmamış çıkma parçalarla yapılan ve sadece boya gerektiren onarım işlemleri ıle sökülüp takılabilir yeni orjinal parçalar üzerindeki boyama işlemleri, düzeltme işlemlerine göre daha düşük mertebede değer kaybına yol açmaktadır. Montaj fabrikalarında parçalar kataforez hatlarında boyanır. Boyanın içine ilave katkı maddeleri konulur. Konulan ilave katkı maddeleri tesisi özeldir. Aynı katkı maddeleri servis / yan sanayi şartlarında aynı sonucu vermez. Kataforez hatlarında parçalar elektrostatik ve tanka daldırma yöntemiyle boyanır. Servis / yan sanayi şartlarında nadiren elektrostatik daldırma yöntemi kullanılsa dahi parçalar üzerinde damlacıklar veya açılmalar oluşur. Bazı kısımlarda da boya kalınlığı çok incelebilir Çünkü her tesise özel katkı maddelerini belirleyecek arge çalışmaları servis / yan sanayi şartlarında yapılamaz Servis / yan sanayi şartlarında en iyi boyamalar elektrostatik yöntemle ve robotlarla yapılır. Elektrostatik yöntemle ve robotlarla yapılan boyamalarda Faraday kafesi etkisi nedeniyle parça üzerindeki boya kalınlıkları her yerde aynı olmaz. Bu nedenle, orijinal parçalar dahi servis / yan sanayi şartlarında boyandıklarında değer kaybına neden olmaktadır. Değer kaybı ile ilgili açıklanan kriterin karşılığında tek bir rakam olmadığı. Boya, kaporta, parça değişimi ve tamir işlemleri değişik oranlarda değer kaybına neden olabileceği, ancak her işlem için de tek bir oran olmadığı, her işlem için belirlenen oran aracın yaşına, km. saat değerine, kullanım amacına göre de değişmekte olduğu anlaşılmış olup, bilirkişi raporunda hesaplanan ve ifade edilen değer kaybı oranı da karmaşık bir matris ile hesaplanmıştır. 2017 model 134.540 .KM bulunan ... ticari minibüsün değer kaybının 14/05/2015 TARİHLİ Resmi Gazetede yayınlanan Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliğine göre hesaplanmış olmakla, bilirkişi raporunda bu değer 2.560-TL olarak hesaplanmıştır.
Hesaplama yapılırken ilgili sigorta genel şartlarında belirtildiği üzere eksper boya uygulanan aksam sayısını belirlerken marka model ve işlemin durumuna göre birden fazla parçayı tek olarak hesaba alabileceği gibi bir parçayı işlemin durumuna göre bir buçuk veya iki adet olarak da takdir edebilir/' ve "eksper onarılan ya da değişen aksam sayısını belirlerken parçanın nevine, aracın marka modeline, değer kaybına etkisine ve işlemin durumuna göre birden fazla parçayı tek olarak hesaba alabilir esasları dikkate alınmış olması ve değer kaybı hesaplamasında yapılan değerlendirmede aracın hasar ve ekspertiz raporundaki işçilik skalasına göre yapılmış olması mahkememizce de yerinde bulunmuştur.
Tüm dosya kapsamı dikkate alınarak; davacının Trafik Kazasından kaynaklanan değer kaybı alacağının, kazanın taraflarınca hazırlan maddi hasarlı tespit tutanağında da davalı ... şirketinin sigortacısı olduğu ... plakalı tam kusurlu araç sürücüsünün tali yoldan gelerek DUR trafik işaret levhasına rağmen kontrolsüz şekilde anayola girmesi sonucu anayolda seyrini sürdüren otomobile ilk geçiş hakkını vermeden önünü kapatması sonucu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmış olup, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi Kaza tespit tutanağı detayında şirketler arası varılan mutabakatta... plakalı araç sürücüsünün %100 kusur oranı ile asli kusurlu olduğu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına Göre Değer Kaybı Hesabı sonucunda davaya konu olan 2017 model 134.540.KM bulunan “... ticari minibüsün tespit edilen değer kaybının 2.560.TL (ikibinbeşyüzaltmıtürklirası) olduğu (Plastik ve cam parçalarının değişimlerinin yapılması halinde değer kaybı yaratmaması nedeniyle hesaplamada dikkate alınmadığı) dosya kapsamındaki tüm deliller çerçevesinde yapılan bilirkişi incelemesi ile de sabit bulunmakla işbu bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğundan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Aynı Yasa'nın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, 85/ son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1.maddesinde de, “sigortacı, bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu
sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Bu haliyle sigorta poliçesi uyarınca aracın işletilmesi sırasında 3. Kişilere verilen zararlardan sorumluluğunun bulunduğu, davacının aracında meydana gelen değer kaybının da poliçe kapsamında giderilmesi gereken zararlardan olduğu davacı tarafın talep edebileceği değer kaybı miktarının bilirkişi raporuyla sabit olduğu anlaşılmakla davalı ... şirketinin Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca sorumlu olduğundan değer kaybı tazminatının dava dilekçesi doğrultusunda kısmen kabulü ile 20/03/2019 tarihli trafik kazası sonucu ... plakalı araçta meydana gelen maddi hasar nedeniyle (tespit olunan 2.560,00 TL değer kaybı bedelinden 11/06/2019 tarihinde yapılan 2.150,48 TL değer kaybı ödemesinin mahsubu sonrası) bakiye 409,52-TL değer kaybı bedelinin 25/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-)20/03/2019 tarihli trafik kazası sonucu ... plakalı araçta meydana gelen maddi hasar nedeniyle (tespit olunan 2.560,00 TL değer kaybı bedelinden 11/06/2019 tarihinde yapılan 2.150,48 TL değer kaybı ödemesinin mahsubu sonrası) bakiye 409,52 TL değer kaybı bedelinin 25/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
3-)Fazlaya ilişkin 90,48-TL'lik istemin reddine,
4-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 54,40 TL maktu karar harcının 44,40 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 10,00 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
6-) Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktarın üzerinden hesaplanan 409,52 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 90,48 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-)Davacı tarafından yapılan toplam 1.313,40 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 1.075,72 TL yargılama gideri, 44,40 TL peşin harç, 44,40 TL başvuru harcı ve 6,40 TL vekalet harcı toplamı 1.170,92TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
dair davacı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN nitelikte verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç : 44,40 TL
Karar Harcı : 54,40 TL
Noksan Harç : 10,00 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.422,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.200,00 TL
Posta Giderleri : 113,40 TL