T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/441 Esas
KARAR NO: 2022/629
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/07/2019
KARAR TARİHİ: 24/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı firmaya ait ... plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik)Sigorta ile sigortalı olduğunu , dava dışı ... Sigorta Şirketi tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... plakalı araçla karıştığı trafik kazasında hasar gördüğünü, meydana gelen kaza sonucunda ...Sigorta tarafından ... plakalı araç sigortalısına hasar tazminatının ödenerek ardından, '' kaza tarihinde düzenlenen Trafik Kaza Tespit Tutanağında davacı firmaya ait olup davalı ... SigortaA.Ş tarafından sigortalanmış aracın kazanın oluşumunda n %100 oranında kusurlu olduğu a gerekçesiyle ... Sigorta A.Ş ne 'ya rücu edilerek 4.590,00 TL'nin sigorta şirketlerine ödenmesinin talep edildiğini, davacı firmaya ait aracın ZMM sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş tarafından da, ... Sigorta Şirketine ödenen hasar tazminatının tahsili amacıyla haksız ve hukuka aykırı şekilde, herhangi bir rücu sebebi dahi gerçekleşmeden taraflarına rücu edilmek istendiğini, bu sebeple; ... Sigorta a.ş tarafından, ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile aleyhlerine icra takibi başlatıldığını, İcra takibinde borcun sebebi olarak; '' ... plakalı aracın ... tam kusurlu olarak çarpması sonucu hasarın meydana gelmesi nedeniyle rücu istemine ilişkin. '' olduğunun belirtildiğini, bu takip kapsamında n 6.398,14 TL (takip çıkışı, masraflar ve vekalet ücreti ile birlikte) bedelinin icra baskısı ve zoruyla taraflarınca ödenmek zorunda kalındığını , Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası; kişinin, sahibi olduğu motorlu araç dolayısıyla üçüncü şahıslara verebileceği hasarlardan doğabilecek sorumluluklarını kapsadığını, araçların sigortalanmasındaki amaç; rizikonun sigorta tarafından karşılanması olduğunu, buna rağmen somut olayda davalı ... Sigorta A.Ş nin taraflarına rücu ederek, rizikoyu karşılamaktan kaçındığını, davalı tarafından davacı firmaya ait aracın kaza sonrasında olay yerini terk ettiği ileri hususunun ileriye sürüldüğünü, söz konusu aracın olay yerini terk ettiğini kabul anlamına gelmemekle birlikte; gerçekleşen bir trafik kazası neticesinde sigortalının/sigorta ettirenin olay yerini terk etmesi sigorta şirketince, sigortalıya/sigorta ettirene rücu edilmesine olanak vermediğini, gerçekleşen bir trafik kazasında sigortalıya tam kusur atfedilmesi de sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkını doğurmayacağını, davalı sigorta şirketinin davacı firmaya rücu edebilme hakkı doğmadığını destekler nitelikte Yargıtay'ın birbirine benzer birçok kararı bulunduğunu, bu kararları cevap dilekçeleri içeriğinde sunduklarını , davacı firmanın icra bakısı altında ödemiş olduğu bedelin davalı sigortadan istirdatını talep etmek için 6325 s. Kanun gereğince 07/05/2019 tarihinde arabuluculuk faaliyetine başvurulduğunu, ancak davalı taraf arabuluculuk toplantısına dahi katılmadığından arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, (... Arabuluculuk Numarası - 12/06/2019 tarihli İlk Oturum/Açılış Tutanağı - 12/06/2019 t Arabulucuk Son Tutanağı ) nı ekli olarak ibraz ettiklerini, işbu sebeple davacı firmaya icra baskısı altında zorla ödetilen 6.398,14’TLlik bedelin İİK m. 72/7 gereğince istirdadını talep etmek ve işbu istirdat davasını açma zaruriyeti hasıl olduğunu belirterek ;Fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla; anılan bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte İİK m. 72/7 uyarınca davalıdan tahsiline, takibe geçmekte açıkça kötü niyetli olan haksız davalının % 20’den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; 21 Şubat 2016 tarihinde saat 19.30 sularında ... Otoyolu üzerinde ... A.Ş kaskosuna sahip olan ... sevk ve idaresindeki ... ile ... Sigorta A.Ş tarafından ZMSS ile sigortalanmış ... plakalı araç çarpışMASI tığı, sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plakalı aracın trafiğin durmasına müteakip durduğu, ... plakalı aracın ise önünde bulunan ...sevk ve idaresindeki araca arkadan çarptığı, kaza fotoğrafları çekildikten sonra, trafiği etkilememek amacıyla iki sürücünün tutanağı uygun bir yerde yazmak üzere anlaştıklarını, ...sevk ve idaresindeki ... ile ... Sigorta A.Ş tarafından ZMSS ile sigortalanmış ... plakalı araç çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plakalı aracın trafiğin durmasına müteakip durduğu, ... plakalı aracın ise önünde bulunan ...sevk ve idaresindeki araca arkadan çarptığı, kaza fotoğrafları çekildikten sonra, trafiği etkilememek amacıyla iki sürücünün tutanağı uygun bir yerde yazmak üzere anlaştıklarını, ancak ... plakalı aracın sürücüsünün ortadan kaybolup tutanak tutmaya yanaşmadığını, bu nedenle ...’ın aracında meydana gelen hasar karşılığı ... Sigorta Şirketi tarafından sigortalısına 4.590 TL hasar tazminatı ödendiği, daha sonra bu tutarın kusurlu araç sürücüsünün sigortacısı davalı ... Sigorta A.Ş ’dan ... plakalı araç sürücüsünün arkadan çarpmak suretiyle %100 kusurlu olması nedeniyle rücuen tazmin edilmesinin talep edildiğini, Bu nedenle ... Sigorta Şirketine ödeme yapan şirketlerinin haklı nedenlere dayanarak ... plakalı aracın maliki olan ... Ltd. Şti.’nden ödediği tutar olan 4.590,00 TL’nin rücuen tazminini talep ettiğini, ödeme yapılmamasına istinaden ... 3. İcra Müdürlüğü... Esas numaralı dosyasi ile icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın bu icra dosyası için ödeme yapması üzerine dosyanın kapatıldığını, araç sürücüsü olay yerini terk ettiği ve yine sürücüsü öndeki araca arkadan çarptığı için kusurlu olduğunu bilen şirketin , bu koşullar altında ödeme yaptığını, davacının istirdat talebine dayanak olarak gösterilen icra baskısı ve zoruyla ödeme yapıldığı iddiasının oldukça gerçeğe uzak olduğunu, araç sahibi olan ve aracın trafik kaydında malik olarak görülen kişinin KTK 85. maddesine göre sorumlu olduğunu, dilekçelerinde içeriğine yer verilen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı kapsamında ’davacının sigorta poliçesinde de adı yazılı olduğu için, işleten olduğunu, bu nedenle davacının işleten olarak sorumluluğu olduğunu, Sigortacının 2918 sayılı karayolları trafik yasasının 95/2. maddesi ve zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının B-4. maddesi gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşemeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebileceğini, aynı zamanda Trafik Sigortası Genel Şartları B.4. maddesi uyarınca, -Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları içindeki “B.1.1. Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalı ve/veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri: b) Sigortalı değilmişçesine zararın önlenmesi, azaltılması, artmasına engel olunması veya sigortacının poliçeden doğan rücu haklarının korunabilmesi için, imkânlar ölçüsünde önlemler almak ve bu amaçla sigortacı tarafından verilen talimatlara uymak,” maddesi gereği hak sahiplerine ödemede bulunan sigortacının , sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilme hakkına sahip olduğunu ve hak sahiplerine ödeme yapan sigorta şirketinin ehliyetsiz araç kullanımı nedeni ile sigortalısına rücu hakkının , sürücünün kusur oranı ile sınırlı olduğunun belirtildiğini, Somut olaya uygulandığında olay yerinin terk edilmiş olmasının sigortalının zararın azaltılması adına yükümlülüğünü ihlal ettiğinin kanıtı olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu 81. madde uyarınca, sürücüler sorumluluğun saptanmasında yararlı olacak kanıt ve izler dahil, kaza yerindeki durumu değiştirmemek yükümlüğü altında olup, aksi halde aynı kanunun 95. maddesi ve trafik sigorta poliçesinin genel şartlarının B.4/f maddesi gereğince, sürücünün (olay yeri terk etmesi ) ağır kusuru nedeni ile sigorta şirketinin ödemek zorunda kaldığı tazminatı rücuen tazmin edilmesini istediği, TTK Madde 1472 gereği ; Sigortacının , sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceğini, bu maddedeki halefiyet ilkesi gereği ... Sigorta A.Ş nin zarara uğrayan üçüncü şahıslar için yaptığı tazminat ödemesinden dolayı kendi sigortalısına rücu etme hakkına sahip olduğundan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereği somut olayda yükümlülük ihlalleri ve kusurlar da olay yerini terk etmeye eklenerek ağır kusur oluşumu kaçınılmaz hale getirdiğini, Kaldı ki ... plakalı araç sürücüsünün olay yerinde önce kaza tutanağı tutulmasını kabul ettiği ancak daha sonra kaza tutanağı tutulmadan olay yerinden kaçmasının kötü niyetli olduğunu , bu nedenle Ehliyetinin olup olmadığı, alkollü olup olmadığının tespit olunamadığını, Olayın aydınlatılması ve sigorta şirketine olan yükümlüğünün gereği zararın olabildiğince azaltılmasını sağlamak için hiçbir çaba gösterilmemiş olması, aksine üstünün örtülmeye çalışılmasının şaibeli olduğunu, Polis memurlarını beklemeden ve kaza tespit tutanağı tutulmadan olay yerinden kaçan sürücünün kaç promil alkollü olduğu bilinemeyeceğinden davacının rücu talebinin haklı nedenlere dayandığını, belirterek davacı tarafın açmış olduğu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti-i vekaletin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, Karayolları Zorunlu Sorumluluk Sigortası kapsamında, davacı şirketin işleteni olduğu ve davalı şirket nezdinde sigortalı aracın üçüncü kişiye verdiği zarar nedeniyle, dava dışı 3. kişinin zararının davalı sigorta şirketince karşılanması sonucu, davalı sigorta şirketince; 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B-4/f bendi gereği, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle sigortalı davacı işleten aleyhine sigorta şirketince ödenen bedelinin rücuen tazmini için başlatılan icra takibi sonrasında davacı/takip borçlusu tarafından icra dosyasına ödenen 6.398,14-TL nin istirdadı talebinden ibarettir.
Davalı sigorta şirketinin, davacıya ait aracın ZMSS poliçesini tanzim ettiğine ve davalı sigorta şirketi tarafından, zarar gören dava dışı üçüncü kişinin zararının karşılandığına ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmiş olması nedeniyle, davacı işletenin, davalı sigorta şirketince, kusuru bulunmayan zarar görenin kasko şirketine yaptığı ödemeyi ZMMS kapsamında, sigortacısından rücuen talep edip edemeyeceğine, davalı sigorta şirketi tarafından rücuen başlatılan takip sonucu davalı/takip alacaklısı sigorta şirketine ödenmek durumda kalınan 6.398,14-TL nin istirdadı talebinin yerinde olup olmadığına ilişkindir.
Mahkememizce taraflarca sunulan tüm deliller celbedilmiş ve dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde; Sigorta Tahkim Komisyonu Hakemi, Sigorta Uzmanı ... ve Araç Hasar Değer Kaybı Tespiti Uzmanı... tarafından hazırlanan 29/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; tarafların rakamsal olarak kusur oranı ile birlikte ... plakalı otomobilde meydana gelen hasar tespiti ve davacının ödemek zorunda kaldığı tutarı davalı sigorta şirketinden talep etmesinin mümkün olup olmadığı konusunda kapsamında yapılan değerlendirmeler, 21/02/2016 günü saat 19.30 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobil ile ... üzerinde seyri sırasında olay mahalline geldiğinde, trafiğin durması nedeni ile durduğu sırada , kendi beyanına göre aarkasından aynı istikamette doğru seyrini sürdüren sürücüsü tespit edilemeyen ... plakalı aracın arkadan gelerek çarptığı, çarpma sonucu ...plakalı otomobilde maddi hasar ile neticelenen dava konusu olay meydana geldiği, dava konusu 21/02/2016 tarihli trafik kazasında hasar zarara neden olduğu kabul olunan ...plakalı aracın davalı sigorta kuruluşu nezdinde ... nolu 25.06.2015 -25.06.2016C vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, kusur durumuna ilişkin olarak; dosya kapsamı içerisinde olay mahalli özellikler ile birlikte araçların seyir yönleri ve çarpışma noktasını gösterir kaza krokisi tanzim edilmemiş olduğu anlaşılmıştır. Sürücü ... imzalı ....Sigorta Şirketi Hasar Müdürlüğüne kasko poliçesi kapsamında aracının onarımı için yazılı beyanda bulunulduğu, söz konusu yazılı beyanda, 21/02/2016 günü saat 19.30 sıralarında ... Otoyolu üzerinde ... plakalı araç ile ilerlerken trafiğin durmasına müteakip fren yapıp durduğunu, bu sırada arkasından gelmekte olan ... plakalı araç sürücüsünün duramayıp arkadan çarpmak kusuru ile kazaya sebebiyet veriğini, kaza fotoğraflarını çektikten sonra trafiği etkilememek için diğer sürücüyle tutanağı uygun bir yerde yazmak üzere anlaştıklarını, fakat diğer sürücünün ortadan kaybolup tutanak tutmaya yanaşmadığını, bu nedenle aracındaki hasar ile ilgili gereğinin yapılmasını arz etmiş olduğu, davacı taraf sürücüsü olay sonrası araçların hasar durumu ve kazanın oluşumu hakkında resimler çektiği, çekilen resimler incelendiğinde, ... plakalı aracın ön tarafı hasarlı vaziyette bulunduğu, önünde... plakalı aracın arka tarafının hasarlı vaziyette durdukları hususu resimlerden tespit edilmiştir.Tüm dosya kapsamı ve tekmil veriler birlikte değerlendirildiğinde, maddi hasarlı trafik kazasına karışan taraf sürücülerinin kendi aralarında maddi hasarlı kaza tespit tutanağı tanzim etmedikleri, olay mahallinde çekilen resimlerden olayın ... plakalı kamyonette arkasından aynı istikamette doğru seyrini sürdüren ... plakalı otomobil sürücüsünün arkadan gelerek çarptığı, çarpma sonucu olayın maddi hasar ile neticelen olayın meydana geldiği, çekilen resimler sonrası araçların trafiği açılması ve tutanak tutulması amacı ile sürücülerin araçlarına binip müsait yere çekmek istediklerinde, arkadan çarpan ... plakalı otomobil sürücüsünün olay mahallini terk ettiği hususu dosya kapsamında yer alan beyanlardan tespit edildiği, olayın ... plakalı kamyonet sürücüsü ...’ın beyanı doğrultusunda olduğu kabul olunmak suretiyle ekte şekilde rapor tanzim cihetine gidildiği belirtilerek bu duruma göre; sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plakalı kamyonet ile normal seyri sırasında olay mahalline geldiğinde, seyir istikametine göre arkasından aynı istikamete doğru seyrini sürdüren otomobil sürücüsünün yakın mesafeden takip etmesi sonucu gelip idaresindeki kamyonette arkadan çarptığı olayda, mevcut şartlarda olayı önemek bakımından alabileceği bir önlem ve tedbir bulunmadığından dolayı olayda atfı kabil kusuru olmadığı, kaza anında sürücüsü tespit edilemeyen ve olay mahallini kaza yaptıktan sonra tutanak tanzim etmeden terk eden ...plakalı otomobil sürücüsü idaresinde seyri sırasında sürücünün yola gereken dikkatini vermediği, mevcut sürati ile olay mahalline yaklaştığı, önünde aynı istikamette doğru seyrini sürdüren ve trafik nedeni ile yavaşlayan kamyoneti yakın mesafeden takip ettiği, takip mesafesini ihlal ederek kamyonette arkadan çarptığı, dikkat ve özen yükümlüğüne aykırı hareket ettiği, 2918 sayılı K.T.K.unun sürücü asli kusurların belirtildiği 84 Maddesinin kod 4 ( yakın takip arkadan çarpma) kuralını ihlal ettiğinden dolayı olayda asli derecede kusurlu olduğu belirtilmiş olmakla ... plakalı kamyonette meydana gelen hasar tespitinde; dava dışı ... Şirketine ait bulunan ...plakalı 2015 model “ ...” kamyonetin 21/02/2016 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, araçta maddi hasar oluştuğu, araç maliki şirketin hasar gören aracını kaza tarihinde geçerlİ Kasko Poliçesi kapsamında anlaşmalı yetkili serviste ... onarımını yaptırdığı, taraflar arasında münakit Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları nın A.l. Sigortanın Konusu başlığını taşıyan düzenlemesi uyarınca Bu sigorta ile sigortacının , sigortalının, karayolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz taşıtlardan, romörk veya karavanlar ile iş makinelerinden ve lastik tekerlekli traktörlerden doğan menfaatinin Sigortacının düzenlediği poliçe ile ekli Özel Şart Genel Şart ve Klozlar mucibince sigortalandığı açıkça belirtilmiştir. Taraflar arasında münakit Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının 3.3 “Tazminatın Hesabı ve Ödenmesi” ne ilişkin düzenlemesinin yer aldığı maddesi uyarınca sigorta tazminatının hesabında sigortalı kıymetlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki tazmin değerlerinin esas tutulacağı, ilgili hasar dosyası kapsamında atanan Sigorta Eksperi ... tarafından tanzim edilen ( kasko hasar ekspertiz raporunda, )eksperin aracın onarım gördüğü yetkili servise gidilerek gördüğü ve araçtaki hasar tespitine geçildiği, aracın arka tarafından almış olduğu darbeye bağlı olarak hasar gördüğü tespit olunarak , aracın hasarlı resimlerinin çekildiği, ... plakalı kamyonet sürücüsünün beyanın mevcut bulunduğu, görüşü ile araçtaki hasarın uyumlu olduğu hususu belirtilerek araçta tespit edilen hasar miktarının;
YEDEK PARÇA TUTARI : 3.048,34.TL
İŞÇİLİK TUTARI : 841,50.TL
TOPLAM : 3.889,84.TL
KDV %18 : 4.590,01.TL olarak tespit edilmiş olduğu,
Dosyada mübrez veriler hasar yönünden birlikte değerlendirildiğinde, ... plakalı kamyonet sürücüsünün maddi hasar sonrası çekmiş olduğu resimden, olayın ... plakalı otomobil sürücüsünün ...plakalı kamyonette arkadan çarpması şeklinde meydana geldiği, , kamyonetin arka tarafında maddi hasar oluştuğu hususunun dosyada ki resimler ve ekspertiz raporu içeriğinden tespit edildiği, söz konusu araçta oluşan , hasar ile beyanda belirtilen kazanın uyumlu olduğu, sigorta eksperi tarafından onarım yapılan yetkili anlaşmalı servise gidilerek tespit edilen hasar miktarının uyumlu olduğu hususunun aynı zamanda tespit edilmiş olduğuda görülerek Teknik olarak yapılan değerlendirmede; (YEDEK PARÇA TUTARI : 3.048,34.TL, İŞÇİLİK TUTARI : 841,50.TL olmak üzere TOPLAM: 3.889,84.TL+ KDV %18 : 4.590,01.TL ) Hasar tespiti görüşüne iştirak edildiği, davacının talep hakkı yönünden yapılan değerlendirmede; Trafik Sigortası (ZMSS.) Genel Şartları’ nın ( A-1 ) maddesine göre; “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin ettiği belirtilmiştir. Aynı zamanda Genel Şartların ( B-2-b ) maddesinde yer alan düzenlemesi sigortacının yargılama giderlerinden de tazminatın, teminata olan oranı dahilinde sorumlu olacağı ifade edilmiştir. Genel Şartlar ‘’Tanımlar başlıklı 2. Madde d) bendinde Zarar: Motorlu bir aracın işletilmesi ile oluşan bir trafik kazası sonucunda üçüncü şahısların ekonomik değeri olan mal varlığında doğrudan azalma olmasına sebebiyet verilmesi nedeniyle ilgililerin uğradıkları bu Genel Şartlar ile içeriği belirlenen maddi kayıplar olduğu, riziko gerçekleştiği takdirde meblağ sigortalarında sigortacı poliçede tesbit edilmiş olan sigorta bedelini ödemekle yükümlü olup, zarar sigortası türü olan sorumluluk sigortalarında ise sigortacı üçüncü kişilerin maruz kaldıkları gerçek zararı gidermek suretiyle sorumluluktan kurtulacağı anlaşılmıştır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) Genel Şartları'nda ‘’Sigortacının Halefiyeti’’ ne ilişkin düzenlemenin yapıldığı B.3- maddesi Sigortacı ödediği tazminat miktarınca hukuken sigorta ettiren yerine geçer. şeklindedir. Sayın Mahkeme nezdindeki derdest davada Genel şartlarının B.4- ‘’ Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı ‘’ yukarıda ifade edildiği gibi düzenlenmiştir. ZMSS’nin temel özellikleri şunlardır; zarar gören kişi sigortacıya doğrudan talepte bulunabilir veya dava açabilir denilirken ( 2918 sayılı K.T.K m. 97). İşleten değişse bile sigorta ile himaye edilen yarar sürekli olarak koruma altında olduğu ve (2918 sayılı K.T.K m. 94). Sigortacı ile işleten arasındaki iç ilişkide defiler zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği (2918 sayılı K.T.K m. 95), A5. kapsama giren teminat türleri arasında a) Maddi Zararlar Teminatı: sayılmış ve Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. ‘’ şeklinde ifade edildiği, diğer yandan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının sahip olduğu rücu hakkı (KTK.nun 95/2 maddesinde genel olarak düzenlemeye tabi tutulmuştur. Genel Şartlarda , bu düzenlemeye göre, maddenin ilk fıkrasında belirtilen ve sigortacının tazminat yükümlülüğünü azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin haller, sigortacı tarafından üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden sigortacı zarar görenin ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edeceği genel şart yolu ile kabul edildiği, somut olayda; kaza tarihinde taraflar arasında münakit ZMMS Genel Şart f) bendi Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,meydana gelmiş ise, davacı Sigorta Şirketinin sigortalısına rücu edebileceği, Genel Şartlar B-4/f maddesinde de, ağır kusur-hafif kusur olgusu dışında spesifik bir oluş hali tanımlanmış olup somut olayın kendi özel yapısı içerisinde sigortalı sürücüsünün olay yerinden firar ettiği (olay yerini terk ettiği ) dosyada mübrez Bilirkişi Raporu kapsamında tespit edildiği, bu nedenle, davacı yan kusurlu sürüsünün ( kaza yerini )Genel Şartların 4/f maddesindeki düzenleme kapsamında (tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller) nedeniyle terk ettiğini işbu Ek Rapor tanzimi aşamasındada ispat edememiş olduğundan .Sigorta Şirketinin sigortalısına karşı rucu hakkını kullanmasını öngören Maddede yer alan düzenleme uyarınca davalı şirketten dava dışı ... Şirketine ödediği tazminatın istirdatının mümkün olmadığı, sonuç olarak, dava dışı şirketin maliki bulunduğu ... plakalı 2015 Model “ ...” kamyonetin 21/02/2016 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, aracın hasarlı resimleri ile beyan olunan kazanın oluşum şekli dikkate alındığında meydana gelen kaza sonucu oluşan hasarın uyumlu olduğu, kusur durumu değerlendirilmesi neticesinde ; ... plakalı kamyonet sürücüsü ...’ın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsünün maddi hasarlı trafik kazasında % 100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, maddi hasar yönünden değerlendirme neticesinde; mahkeme dosyasında mübrez Kasko Ekspertiz Raporunda tespit edilen hasar miktarı olan toplam KDV dahil 4.590.TL nın tutarın piyasa şartlarına göre uygun ve kadri maruf olduğu, kaza sonrasında olay yerinden ayrılan sürücünün Genel Şartlar B-4-f maddesi gereği '' Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, davalı sigortacının kusursuz tarafa ödediği tazminatı rucu İcra takibi sonucunda davalıya ödenen 6.398.TL nın geri alınması (istirdatı) talebinin haklılık taşımadığı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ile alınan bilirkişi raporu denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olup, bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmeler yerinde bulunmuş olmakla; Karayolları Zorunlu Sorumluluk Sigortası kapsamında, davacı şirketin işleteni olduğu ve davalı şirket nezdinde sigortalı aracın üçüncü kişiye verdiği zarar nedeniyle, dava dışı 3. kişinin zararının davalı sigorta şirketince karşılanması sonucu, davalı sigorta şirketince; 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B-4/f bendi gereği, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle sigortalı davacı işleten aleyhine sigorta şirketince ödenen bedelinin rücuen tazmini için başlatılan icra takibi sonrasında davacı/takip borçlusu tarafından icra dosyasına ödenen 6.398,14-TL nin istirdadı talebine ilişkin davada; davalı sigorta şirketinin, davacıya ait aracın ZMSS poliçesini tanzim ettiğine ve davalı sigorta şirketi tarafından, zarar gören dava dışı üçüncü kişinin zararının karşılandığına ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmiş olması nedeniyle, davacı işletenin, davalı sigorta şirketince, kusuru bulunmayan zarar görenin kasko şirketine yaptığı ödemeyi ZMMS kapsamında, sigortacısından rücuen talep edip edemeyeceğine, davalı sigorta şirketi tarafından rücuen başlatılan takip sonucu davalı/takip alacaklısı sigorta şirketine ödenmek durumda kalınan 6.398,14-TL nin istirdadı talebinin yerinde olup olmadığına ilişkindir. KTK'nın 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davacı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.
Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.
Somut olayda, davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası 25/05/2015 tanzim tarihlidir. Bu nedenle işletenin yapmış olduğu ödeme nedeniyle sigortacısına rücu şartlarının belirlenmesinde 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gereklidir. (T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi' nin 04/11/2021 2019/1470 E. , 2021/1952 K. Sayılı ilamı da benzer yöndedir)
Genel Şartlar gereğince sigorta şirketinin, sigortalısına rücu etme hakkının bulunduğu durumlarda, sigorta şirketi tarafından dava dışı 3. Kişinin zararı karşılanmış ise davada haklılık durumu, sigorta şirketinin sigortalısına rücu etme hakkının bulunup bulunmadığına göre belirlenmelidir.
Buna göre; Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi ZORUNLU HALLER HARİÇ OLMAK ÜZERE, OLAY YERİNİ TERK ETMESİ VEYA KAZA TUTANAĞI, ALKOL RAPORU VB. KAZANIN OLUŞ KOŞULLARINA İLİŞKİN GEREKEN BELGELERİN DÜZENLENMESİ YÜKÜMLÜLÜĞÜNE AYKIRI DAVRANMASI HALİNDE,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
Bu çerçevede, davacının da emsal olarak göstermiş olduğu Yargıtay Kapatılan 17. H.D.' nin ilamlarındaki kaza tarihleri sırasıyla 25/12/2010, 18/10/2011 ve 18/05/2013 olup; 01/06/2015 tarihinden önceki sigorta genel şartlarından olay yerini terk, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması rücu şartı olarak öngörülmemişken, 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şarlar B.4-(f) bendinde, belirli durumların haricinde olay yerinin terk edilmiş olması, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması da, rücu şartı olarak düzenlemiştir. Genel Şartlar B.4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün alkollü olduğunu yahut kasti eyleminin varlığını kanıtlaması istenemez.
Sigorta genel şartları B.4-f bendin kapsamında, sigortalı (işleten), sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi durumunda ancak;
-Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi,
-Bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Sigortalı, araç sürücüsünün olay yerinden haklı görülebilecek zorunlu nedenle ayrıldığını ispatlamakla yükümlüdür.
Somut olaya gelince; davacı sigortalı (işleten) tarafından, araç sürücüsünün olay yerinden ayrılma sebebi, kazada esnasında meydana gelen yaralanma olmadığı gibi can güvenliğine dayalı bir ayrılmanın da söz konusu olmadığı bilirkişi incelemesi ile tespit edilmiştir. Genel şartlarda sayılan haklı nedenlerle olay yerinden ayrılma sebepleri sınırlı sayıda değil ise de, sigortalı ileri sürüdüğü zorunluluk durumunu ve zorunluluk karşısında sergilenmesi gereken insani davranışın haklılığını, olayın oluşuna göre başka türlü davranış sergilemesinin kendisinden beklenemeyeceğini kanıtlamalıdır. Meydana gelen olayın denetime ve hüküm kurmaya elverişli 29/01/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporundaki oluş şekli de değerlendirildiğinde 21/02/2016 günü saat 19.30 sıralarında ... Otoyolu üzerinde meydana gelen trafik kaza mahallinde çekilen resimlerden olayın ...plakalı kamyonette arkasından aynı istikamette doğru seyrini sürdüren ... plakalı otomobil sürücüsünün arkadan gelerek çarptığı, çarpma sonucu olayın maddi hasar ile neticelen olayın meydana geldiği, çekilen resimler sonrası araçların trafiği açılması ve tutanak tutulması amacı ile sürücülerin araçlarına binip müsait yere çekmek istediklerinde, arkadan çarpan ... plakalı otomobil sürücüsünün olay mahallini terk ettiği hususu dosya kapsamındaki hasar dosyası ve bilirkişi roporu kapsamından anlaşılmakla, dava dışı şirketin maliki bulunduğu ... plakalı 2015 Model “ ...” kamyonetin 21/02/2016 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, her iki aracın hemen kaza akabinde çekilen hasarlı resimleri ile beyan olunan kazanın oluşum şekli dikkate alındığında meydana gelen kaza sonucu oluşan hasarın uyumlu olduğunun tespit edilmiş olması,... plakalı kamyonet sürücüsü ...’ın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu, davacının işleteni olduğu ... plakalı otomobil sürücüsünün maddi hasarlı trafik kazasında % 100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, dosyada mübrez Kasko Ekspertiz Raporunda tespit edilen hasar miktarı olan toplam KDV dahil 4.590,00 TL'nin tutarın piyasa şartlarına göre uygun ve kadri maruf olduğuna dair bilirkişi raporundaki tespite itibar edilmiş, kaza sonrasında olay yerinden ayrılan sürücünün Genel Şartlar B-4-f maddesi gereği ''Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, davalı sigortacının kusursuz taraf kasko şirketine ödediği tazminat bedelinin kendi sigortalısından rücuen tahsili sonucu davalıya ödenen 6.398,14-TL nın geri alınması (istirdadı) talebinin yerinde olmadığı bir başka deyişle; davacı sigortalının işleteni olduğu araç sürücüsünün zorunlu sayılabilecek ve haklı görülebilecek bir nedenle olay mahallinden ayrıldığına dair herhangi bir iddiada bulunmadığından, bu husus dosya kapsamında ispatlanamadığından davalı sigorta şirketi zarar gören 3.kişinin kasko şirketine ödemek zorunda kaldığı tazminatı, sigortalısına rücu etme hakkı bulunduğu sabit olmakla, davacının ödemiş olduğu icra dosya borcunun istirdadını talep hakkı olmadığından davasının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-) Davacının davasının REDDİNE,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 80,70 TL maktu karar harcının, peşin yatırılan 109,27 TL harçtan mahsubu ile bakiye 28,57 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
5-)Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
6-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
dair taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibarıyla KESİN nitelikte verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/06/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 109,27 TL
Karar Harcı: 80,70 TL
Bakiye Harç: 28,57 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 2.022,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.800,00 TL
Posta Giderleri : 153,30 TL