T.C.
İSTANBUL
1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/477 Esas
KARAR NO: 2019/1078 Karar
DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/03/2013
KARAR TARİHİ: 25/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, Enerji Piyasa Düzenleme Kurumu tarafından regüle edilen LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) piyasasında faaliyet gösteren Dağıtıcı Lisansına sahip bir şirket olduğunu, davalı şirketin davacı şirket İle akdetmiş olduğu 18.09.2010 tarihli 5 (beş) yıllık ... (LPG) Satış Sözleşmesi* gereğince "..." adresindeki tasarrufunda bulunan Otogaz İstasyonunda davacı şirketin tanınmış ... markası altında ve münhasıran davacı şirketten satın alacağı Otogaz'ı tüketicilere satmak amacı ile bu sözleşmeyi imzalayarak uygulayacağını kabul ve taahhüt ettiğini, davalı şirketin ... 7. Noterliğimin... tarih, ... yevmiye nolu tek yanlı fesih bildirimini içeren ihtarname ile Otogaz Bayilik sözleşmesini feshettiğini, Bayilik sözleşmesinin haksız ve hukuki mesnetten yoksun olarak 2 yıl 9 ay 1 gün erken sonlandırıldığından/feshedildiğinden davacı şirketin mahrum kaldığı kar kaybını ve protokolün 10.1. maddesinde kararlaştırılan ceza-i şartın Otogaz Bayilik sözleşmesinin 25., 34.T 40. maddeleri gereğince ödemek mecburiyetinde olduğunu, Bayilik mukavelesinin 46. maddesi uyarınca davalı ...'nun sözleşmeyi 150.000,00 TL’sına kadar Bayi ile birlikte müşterek borçlu ve müşterek müteselsil kefil sıfatıyla kefil olup, ticari faizi ile birlikte ödemeyi beyan, kabul ve taahhüt ettiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 45.maddesi uyarınca İstanbul Mahkeme ve İcra dairelerinin münhasıran yetkili olacağını ve davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının kesin ve münhasıran delil olarak kararlaştırıldığını iddia ederek; Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik, taraflarca 18,09,2010 tarihinde akdedilen Otogaz Bayilik sözleşmesinin davalı şirket tarafından haksız şekilde feshedildiğinin tespitine, sözleşmenin 25,, 40. vs. maddelerine İstinaden 20.000,-TL ceza-i şartın ve 20.000,- TL kar mahrumiyetinin 17.12.2012 fesih tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilsen birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ile davacı şirket arasında 18.09.2010 tarihinde Bayilik Sözleşmesi ve aynı tarihli protokolün imzalandığı konusunda ihtilaf bulunmadığını, ancak ... tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamede de belirtildiği üzere ... A.Ş. ile davalı şirket arasında imzalanan Bayilik Sözleşmesine bağlı Protokol’deki davalı şirkete ait akaryakıt istasyonundaki LPG satışlarının ... in belirleyeceği dağıtıcı ile sözleşme imzalanması şaıtı gereğince davacı şirket ile sözleşme imzalamak zorunda kalınması ve davacı şirket tarafından davalı şirket kar marjının oldukça düşük tutulması, sözleşme ve protokoldeki aleyhe hükümler nedeniyle davaya konu ticari ilişkide davalı şirket zararının büyük boyutlara ulaşarak sözleşmenin çekilemez hale gelmesi ve aynı adreste bulunan Akaryakıt İstasyonu ndaki davalı şirket İle dava dışı ... A.Ş. arasındaki bayilik sözleşmesinin de fesih edilmesi nedeniyle davacı ile davalı şirket arasındaki sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini. cezai şart konusunda indirim yapılarak karar verilmesi gerektiği de izahtan vareste olduğunu, bu nedenle davalının kefaletinin geçerli olmadığını, tüm bu nedenle kabul anlamına gelmemek üzere mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi halinde faizin başlangıç tarihinin dava tarihi oiarak kabul edilmesi gerektiğini öne sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, 6098 sayılı TBK m.179 kapsamında cezai şart alacağının tahsili davasıdır.
Mahkememiz 03/02/2016 tarih 2014/871 Esas ve 2016/65 Karar sayılı kararı ile ve "Tüm dosya kapsamı dikkate alınarak;Hernekadar davalı taraf özetle davanın reddine karar verilmesini talep etmiş ise de;Davacı ile davalı ... TİC.LTD.ŞTİ arasında 18/09/2010 Tarihli akdedilmiş bulunan Otogaz Bayilik Sözleşmesi düzenlendiği,diğer davalıların sözleşmeyi müşterek borçlu ve kefil sıfatı ile imzaladıkları,Sözleşmenin 37.md. de sözleşmenin süresinin 5 yıl olarak belirlendiği,Davalı şirket tarafından ... 7.Noterliğinin ... Tarihli ihtarnamesi ile Sözleşmenin fesih edildiğinin davacı tarafa bildirdiği, Fesih gerekçesinde ... A.Ş. İle aralarında imzalanan Sözleşmeye bağlı protokol gereğince davacı şirket ile bayilik Sözleşmesi imzalamak zorunda kaldıklarını,kar marjlarının düşük olduğunu,değişik adlar altında ki katılım bedelleri nedeniyle zarara uğradıklarını bu nedenle sözleşmeyi fesih ettiklerini belirttikleri anlaşılmakla ,davalı tarafın Sözleşmenin düzenlenme tarihi olan 18/09/2010 Tarihinden,fesih edildiği tarih olan 17/02/2012 tarihine kadar ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin sözleşme şartlarına bağlı kaldığı,bu haliyle Sözleşmeyi imzalamak zorunda bırakıldığı iddiasının yerinde olmadığı,geçen zaman zarfında Sözleşmenin iptali için girişiminin olmadığı,Basiretli Tacir komununda olması gereken davalının sözleşmenin feshini gerektiren önceden öngörülmeyen ve olağanüstü bir olaya dayanmadığı bu haliyle Mahkememizde Sözleşmenin haklı sebeple fesih edilmediği yönünde kesin kanaat hasıl olmıştur.Davacı tarafın ibraz edilen ticari defterlerinin 6102 Sayılı Kanunun 64.md/3f kapsamında usulüne uygun tutulduğu,6100 Sayılı Kanunun 222.md uyarınca davacı tarafın lehine delil olma niteliğinin bulunduğu hususunun bilirkişi incelemesi ile tespit edildiği,,davacının talebinin sözleşmenin davalı tarafça haksız olarak fesih edildiğininin tespitine,bundan dolayı karşı taraftan kar mahrumiyeti ve cezai şart talebine ilişkin olduğu;Bilirkişi raporu doğrultusunda hesaplanan davacının talep etmiş olduğu kar mahrumiyetini ve cezai şart bedelinin ödemesi gerektiği yönünde kesin kanaat hasıl olmakla,talep edilen cezai şart miktarı davalı şirketin mahvına sebep olmayacağı anlaşılmakla davacı tarafın davasının kabulü yönünde aşağıda ki şekilde hüküm tesis edilmiştir." şeklindeki gerekçe ile taraflar arasında akdedilmiş olan 18/09/2010 Tarihli Sözleşmenin 17/12/2012 tarihininde davalı şirket tarafından haksız olarak feshedildiği tespiti ile davacı tarafın kar mahrumiyeti kapsamındaki talebinin kabulü ile 20.000.TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacı tarafa verilmesine ve davacı tarafın cezai şart davasının kabulü ile 20.000.TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacı tarafa verilmesine karar vermiştir.
Davalı tarafın bu karar örneğine temyiz kanun yoluna başvurması neticesinde Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 05/08/2018 tarih 2016/17893 Esas ve 2018/2535 Karar sayılı kararı ile "Davacı dava dilekçesinde 100.000 TL.lik cezai şartın 20.000 TL.lik kısmına ilişkin dava açmış,mahkemece davanın belirsiz alacak davası olmaması nedeniyle harcın ikmali için davacıya kesin süre verilmiş, davacı da kesin süre içerisinde harcı tamamlamıştır.Bu durumda davacı cezai şart isteminin 100.000 TL olduğu gözetilerek incelemenin buna göre yapılması suretiyle kararın bu husus dikkate alınarak verilmesi gerekirken 20.000 TL cezai şart istemi varmış gibi karar verilmesi doğru olmadığı gibi davacının işlemiş faiz istemi konusunda da olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması doğru görülmemiştir." şeklindeki gerekçe ile kararın kısmen bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma akabinde mahkememizin 2019/477 Esas sayılı dosyası üzerinden kayıt gören davada mahkememizin 25/12/2019 tarihli duruşmasında verilen ara karar ile usul ve esas bakımından yasaya uygun bulunan bozma kararına uyulmasına karar verilmiştir.
Bozma ilamı doğrultusunda karar verilmesi ayrıca yeni bir inceleme yapılmasını gerektirmediğinden bozma ilamına uygun olarak davanın kısmen kabulü ile cezai şarttan 4/5 oranında indirim yapılmak kkaydıyla 20.000,00 TL'nin fesih tarihi olan 17/12/2012 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, diğer hususlar bakımından herhangi bir bozma olmadığından yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
Cezai şarttan 4/5 oranında indirim yapılmak kkaydıyla 20.000,00 TL'nin fesih tarihi olan 17/12/2012 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
Diğer hususlar bakımından herhangi bir bozma olmadığından yeniden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.366,20 TL nispi karar harcının tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.725,00 TL maktu vekalet ücretinin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalılar lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.150,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 2.088,70 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 696,23 TL yargılama gideri ile 683,10 TL peşin harç, 24,30 TL başvuru harcı ve 1.366,20 TL tamamlama harcı toplamı 2.769,83 TL'nin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı ... Ltd. Şti. tarafından yapılan 203,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 135,33 TL'nin davacıdan tahsili ile davalı ... Ltd. Şti.'ye verilmesine, bakiye kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/12/2019
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 683,10 TL
Karar Harcı: 1.366,20 TL
Tamamlama Harcı: 1.366,20 TL
Bakiye Harç: 683,10 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 2.270,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 355,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.950,00 TL
Posta Giderleri : 341,70 TL