T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/495 Esas
KARAR NO: 2020/476
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/07/2019
KARAR TARİHİ: 23/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilİ şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ...’nun işletme hakkı sahibi, davalının ise, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan tüzel kişi olan tacir olduğunu, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; icra takibinden sonra yapılan kanuni değişiklik sonrasında geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapılmakta olduğunu, bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanun’un 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmadığını, davalının ..., ... plakalı araçları ile 01.09.2016 - 08.02.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişi yaptığını, bedeli ödenmeyen geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait yasal cezalar toplamı 28.031,90 TL olup; geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine icra takibine girişildiğini, davalının, müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz ettiğini, İcra takibinden sonra 7144 sayılı Kanun’un 18. maddesi ile 6001 sayılı Kanun’un 30. maddesinde değişiklik yapılarak uygulanan ceza kat sayısı ondan dörde düşürülmüş olduğunu bu nedenle davanın ceza uygulamalarında kanuni değişiklik sonrasında oluşan hukuki durum dikkate alınarak cezalar dört kat olarak belirlenerek harçlandırıldığını, Bu yönüyle icra takibine konu edilen geçiş ücretlerinin dört katını aşan ceza bedellerinin davanı konusu olmadığını ifade ettiklerini, davalı, icra dosyasına ibraz etmiş olduğu borca itiraz dilekçesinde ihlalli geçişleri gerçekleştiren araçların bazılarının geçiş ücretlerini ödediğini iddia etmişse de bu iddia gerçeği yansıtmadığını, ayrıca, borçlu tarafından dosyaya ödemeye ilişkin bir belge sunulmadığını, müvekkil şirketin uğramış olduğu zararın tahsilinin tehlikeye girmemesi için davalı-borçlu şirkete ait araçların borca yetecek kısmının kaydına ihtiyati haciz konulması gerekmekte olduğunu,yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile ... 22.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, İcra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 4.762,85 TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faiz (500,27 TL) ve KDV (90,05 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, davalı-borçlu adın kayıtlı araçlardan borca yetecek kadar olan kısmının ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Deliller toplanmış, ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, Karayolları Genel Müdürlüğü yazı cevapları, ihlalli geçiş bildirimleri, ihlalli geçişlere ilişkin fotoğraf suretleri ve taraflarca ibraz edilen deliller ile toplanılması talep edilen deliller celp edilip incelenmiştir.
... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı tarafından takip talebine ekli ihlalli geçiş listesinde plakaları belirtilen davalıya ait ..., ... plakalı araçlarının 01.09.2016 - 08.02.2017 tarihleri arasında geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait yasal cezalar toplamının 11.129,45-TL olduğu, davacı şirket tarafından işletilen Köprü ve Otoyoldan ihlalli geçişleri sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücreti ve 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin on katı tutarındaki cezaya ilişin olarak 9.902,15-TL asıl alacak(geçiş ücreti+para cezası), 1.040,08-TL işlemiş faiz, 187,22-TL KDV olmak üzere toplam 11.129,45-TL'ye ilişkin alacak için takibe geçildiği, davalının borca itirazı üzerine takibin durdurulduğu, davacı tarafça davalı tarafından takibe yapılan itirazın iptalinin (yalnıza yasa gereği güncellenen 4.762,85-TL asıl alacak ile 500,27-TL işlemiş faiz ve 90,05-TL KDV alacağı olmak üzere toplam) 5.553,17-TL'lik alacak bakımından istenildiği anlaşıldığı, davalı tarafça yapılan itirazında takibe, borca, faize yönelik itirazda bulunduğu ve de takibe yapılan itirazın süresinde yapıldığı ve açılan itirazın iptali davasının da İİK 67. Maddede öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına ibraz edilen deliller ile davacı ile davalı arasında ihtilafın, işletmesi davacı tarafa ait olan ücretli geçiş sağlanan köprü ve otoyoldan davalı tarafa ait ..., ... plakalı araçların 01.09.2016 - 08.02.2017 tarihleri arasında ücret ödemeden geçiş yapmasından kaynaklı başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptaline yönelik olduğu görülmüştür.
Dosyada mevcut bulunan 28/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının icra takip tarihi itibarıyla 4.762,85-TL asıl alacak ile 500,27-TL işlemiş faiz ve 90,05-TL KDV olmak üzere toplam 5.353,17-TL alacağının bulunduğu açıklanmıştır. Huzurdaki davada taleple bağlılık gereği davalının yapmış olduğu itirazın 4.762,85-TL asıl alacak ile 500,27-TL işlemiş faiz ve 90,05-TL KDV olmak üzere toplam 5.353,17-TL tutarındaki alacak bakımından iptali ile takibin bu miktarlar bakımından devamının gerektiği açıklanmıştır.
... Gişelerinin tamamında bulunmasa da bilirkişi raporunda yer alan fotoğrafta görüldüğü üzere, gişelerde bariyer ve gişe görevlisi konumlandırılmış olduğu, ödemenin alınamadığı hususunda araç sürücüsü bilgilendirilmeden ihlalli geçiş bildirim formu araç sürücüsüne tebliğ edilemeden bariyer açılamayacağı, bariyer bulunan gişe geçişleri esnasında davalı şirket araçlarına ait banka ve PTT hesaplarından ödemelerin alınamadığı hususunda araç sürücülerine davacı şirketçe gerekli ihlal bildirimlerinin yapılmış olduğu, Dosya kapsamına sunulan CD kayıt içeriğinde; dava konusu araçların ihlalli geçişlerine esas döküm liste halinde bilirkişi raporunda detaylandırılmış olup Genel itibarıyla incelendiğinde; KAYIT BULUNAMADI / ÜRÜN BAKİYESİ YETERSİZ GEREKÇELİ PROVİZYON ALINAMAMASI kaynaklı nedenlerle ihlalli geçişlere sebebiyet verildiği, ... Geçişlerine esas ... gişelerinin Bariyerli gişe oldukları, Gişelerde bariyer ve gişe memurlarının bulunduğu, bariyerin açılmaması nedeniyle araç sürücülerinin gişe görevlileri ile iletişim halinde kalacakları. Ödemenin alınamadığı hususunda araç sürücüsü bilgilendirilmeden – ihlalli geçiş bildirim formu araç sürücüsüne tebliğ edilemeden bariyerin açılmayacağı, geçişlere konu ... geçişlerinin ise bariyersiz sistem ile ...hesapları üzerinden tahsilatların yapılmakta olduğu, geçişler esnasında ... cihaz ve etiketlerinin takılı ve hesaplarda yeter bakiye bulunması gerekeceği, Davalı tarafça bu hususta (yeter bakiye üzerinden ödemenin yapıldığı) belge sunulmadığı, ... bakiye bilgilerinin hesabın açıldığı ... A.Ş. veya ilgili bankanın internet sitesinden görülebildiği, araç sürücüsü veya davalı şirket yetkililerince internet ortamından ihlalli geçiş sorgulamaları yapılabilmekte olduğu, İhlal tarihinden 15 gün içerisinde ödeme yapılabildiği, İhlalli geçişi takip eden 15 gün içerisinde ödeme yapıldığına ilişkin belge de sunulmadığı, davalı şirket yetkilisinin icra müdürlüğüne yapmış olduğu itiraz içeriğinde, ihlal yapıldığı iddia edilen tarihlerde şirketlerine ait araçların ihlalli geçiş bildiriminde yer alan gişelerde olmadıklarına ilişkin bir itirazının bulunmadığı, Davacı tarafça sunulan fotoğraflarla geçişlerin belgelenmiş olduğu tespit edilmiştir.
Temerrüt tarihi hususunda, Davacı ile Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı arasında “... Kesiminin Yap-İşlet-Devret Modeli İle Yapılması, İşletilmesi Ve Devri İşine Ait İşletme Protokolü “ yapıldığı, düzenlenen protokol md. 8/2 bendinde; “Ücret toplama sistemlerine abone bir araç sahibinin veya manuel ödeme yaparak çıkış yapacak araç sahibinin/sürücünün, çıkış anında herhangi bir nedenle ödemesi gereken ücreti ödeyemediği durumda, bu geçişler ihlalli geçiş olarak işlem görür ve genel hükümler çerçevesinde tahsil edilir. Protokol tarihi itibariyle yürürlükteki kanunlar kapsamına ilgili araç sahibi tarafından ihlalli ile geçişin yapıldığı tarihten itibaren 15 (on beş) gün içinde ödeme yapılması durumunda ihlalli geçiş prosedürü sonlandırılır. Şüpheye mahal vermemek adına 6001 sayılı Kanun’un 30.cu maddesi uyarınca görevli şirketin ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 (on beş) günlük süre içerisinde herhangi bir bildirimde bulunmak yükümlülüğü bulunmadığı tarafların kabulündedir.” şeklinde yazılı olduğu görülmüştür.
Yukarıda açıklaması yapılan sözleşme nedeniyle; davalının ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15 (onbeş) gün içinde geçiş ücretlerini cezasız ödeyebileceği sürelerin sonu temerrüt tarihi olarak baz alınması gerekmiştir.
Mahkememizce davacı kayıtlarının incelenmesi sonucu düzenlenen gerekçeli ve denetime olanaklı bulunan bilirkişi raporuna hesap yönünden itibar edilmiştir.
Davacı şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm gişelerde ... nin mevcut olduğu, provizyon alınamaması veya geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde gişelerde yer alan bariyerlerin açılmadığı, bu durumda gişe memuru tarafından geçiş ücretinin nakit ya da kredi/banka kartı vasıtasıyla tahsilatının yapılabildiği, buna rağmen ücretin ödenmemesi halinde, sürücüye ihlalli geçiş bildirimi verilerek 15 günlük süre içerisinde geçiş ücretinin yatırılmasının talep edildiği, geçiş ücretinin 15 günlük süre içerisinde ödenmesi halinde herhangi bir ceza tahakkuk ettirilmediği, fakat bu süre içerisinde geçiş ücretinin yatırılmaması halinde 6001 S.lı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30/5'inci maddesi uyarınca geçiş ücretinin dört katı tutarında cezanın genel hükümlere göre tahsil edileceğinin düzenlendiği,
Davacı şirketin kamuya arz ettiği hizmetin genel icap niteliğinde olduğu, bu hizmetten yararlanmak isteyen davalının, davacı tarafından işletilen otoyolu kullanma yönündeki iradesinin kabul niteliğinde olduğu, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin bu şekilde gerçekleştiği, geçiş ücreti ve ceza bedeli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren kanun ve tarifelerde yer almakta olup, geçiş ihlali halinde ceza bedeli ödeneceği hususunun davalı tarafça da bilindiği varsayılarak sözleşme ilişkisinin kurulduğu, geçiş ihlali halinde ceza bedeli ödenmesinin yasada düzenlendiği, ayrıca bu konuda Anayasa Mahkemesi'nin önüne itiraz yolu ile gelen incelemede anayasaya aykırılık görülmediği (AYM. 18/01/2018 T. 2017/166 E. 2018/8 K.),
Geçiş ihlaline, ... hesabı bulunan aracın geçişi sırasında elektronik bariyerin otomatik olarak açılmaması halinde vakıf olunacağı, bariyerin açılmaması halinde geçiş ücretinin ödenmemesinden haberdar olunmamasının mümkün olmadığı, bu şekilde gişe görevlisi tarafından sürücüye ihlal bildirimi verilerek geçiş ücretinin 15 günlük süre içerisinde ödenmesinin ihtar edileceği ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak; davalı taraf icra dosyasına itiraz ile şirketlerine ait bütün araçlarında bankadan alınmış ve hesaplara bağlı geçiş sistemi olduğunu, hesaplarda para olmasına rağmen alacaklının sisteminin geçiş ücretini çekmediğini belirtmiş ise de yukarıda izahına çalışılan sebepler ve taraflarca ibraz edilen deliller üzerinde yapılan inceleme ile davalı tarafa ait araçların belirtilen tarihlerde ücret ödemeden geçtiği hususunun kamera ve ihlali geçiş bildirimi ile tespit edildiği, davalı taraf adına tahakkuk ettirilen cezanın yasal dayanağının 6001 Sayılı Kanunun 30.md/5 olduğu, ceza tahakkuk ettirilmesi için 15 gün içinde geçiş ücretinin ödenmemesinin yeterli olduğu, ayrıca geciş ihlali yapan tarafa tebliğine gerek olmadığı ve bu hali ile icra takibine davalı tarafça yapılan itiraz mahkememizce yerinde görülmemiştir. İcra takip talebinde 9.902,15-TL asıl alacak(geçiş ücreti+para cezası), 1.040,08-TL işlemiş faiz, 187,22-TL KDV olmak üzere toplam 11.129,45-TL talep edilmiştir. Dava konusunun cezanın yasal dayanağı olan 30/5 maddesi 7144 Sayılı Kanun ile 16/05/2018 tarihinde değiştirilmiş, 10 katı tutarındaki ceza miktarı 4 katına indirilmiştir. Davalı tarafın ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın 4.762,85-TL asıl alacak ile 500,27-TL işlemiş faiz ve 90,05-TL KDV olmak üzere toplam 5.353,17-TL bakımından iptali ile takibin bu miktarlar bakımından devamı ile davalı tarafın icra dosyasına yapmış olduğu itirazın haksız ve davacı tarafın alacağını geç almasına sebep olacak nitelikte bulunduğu anlaşılmakla davalı taraftan 5.353,17-TL'nin %20'si oranında hesaplanan 1.070,63-TL icra inkar tazminatının alınarak davacı tarafa verilmesi yönünde aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-) Davanın KABULÜNE,
2-)Davalı tarafın ... 22.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 4.762,85-TL asıl alacak ile 500,27-TL işlemiş faiz ve 90,05-TL KDV olmak üzere toplam 5.353,17-TL bakımından iptali ile takibin bu miktarlar bakımından devamına,
3-)Hüküm altına alınan 4.762,85-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına,
4-)Hüküm altına alınan 5.353,17-TL'nin %20'si oranında hesaplanan 1.070,63-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 365,68 TL nispi karar harcının, peşin yatırılan 44,40 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 321,28 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
7-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-)Davacı tarafından yapılan toplam 1.560,00 TL yargılama gideri ile 44,40 TL peşin harç, 44,40 TL başvuru harcı toplamı 1.648,80 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
dair davacı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN nitelikteki karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç : 44,40 TL
Karar Harcı : 365,681 TL
Noksan Harç : 321,28 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.622,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.400,00 TL
Posta Giderleri : 160,00 TL