T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/497
KARAR NO: 2021/167
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/07/2019
KARAR TARİHİ: 12/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya ait rapor ekinde liste halinde yer alan ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ... plakalı araçların 01/09/2016-14/11/2017 tarihleri arasında ... gişelerinden ... geçiş ücreti ödemeksizin geçmeleri sebebiyle davalı tarafça yapılan ödeme bedelleri düşülmesi akabinde kalan asıl alacak geçiş bedeli + ceza bedeli + ceza bedeli KDV'si olmak üzere müvekkili şirketçe başlatılan takibe borçlu itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin 09.10.2016-23.10.2016 tarihleri arasındaki 4.004,00TL olan geçiş tutan için 4.026,70 TL, 21.10.2016-26.102016 tarihleri arasındaki geçişler cezalı olarak işlendiğini, 1.441,00TL olan anapara ve 4 katı ceza ile birlikte toplamda 7.205,00 TL tutarına ulaşıldığını, söz konusu tarihte davacı şirketin işletmiş olduğu ... yeni faaliyete geçmiş olup elektronik sistemleri, ödeme noktalan tam olarak faal olmadığını, bundan dolayı bankalar aracılığı ile ödemeler yapıldığını daha sonra bankalar ödeme kabul etmemesi üzerine, geçiş ücretleri davacı şirketin belirttiği IBAN hesabına yapılır hale geldiğini, bu durumda müvekkilinin davacı şirketin belirlediği ödeme yöntemlerini kullanarak geçişlerini düzenli olarak ödediğini, ancak bu esnada müvekkilin borcunu öğrenebileceği herhangi bir kaynak da bulunmadığını, daha sonrasında internet sitesi üzerinden ayrıntılı olarak borç bilgilerine ulaşılsa da o tarihte borçlunun borcunun öğrenebileceği bir kanal bulunmadığını, fakat müvekkilin rahatsızlığı nedeniyle 21.10.2016-26.10.2016 tarihleri arasındaki geçişleri atladığını, 27.10.2016-10.11.2016 tarihleri arasındaki 2.366,00TL olan geçişler için 3.455,00 TL 10.11 2016 tarihinde ödeme yapıldığını, bu tarihteki 1.089,00TL fazla ödeme daha sonraki geçişler için peşin yatırıldığını, 10.11.2016tarihindeki 3.455,00TL tutarındaki ödemeyi sistem 27.10.2016 -10 11.2016 tarihleri arasındaki geçişler için kullanması gerekirken, daha önceki yani 21.10.2016 26.10.2016 tarihleri arasındaki cezalı geçişler için tahsil ettiğini, bundan sonra 07.10.2016 10.11.2016 tarihleri arasındaki geçişlerde cezalı duruma düştüğünü ve anaparası ile birlikte borç 5 katına çıktığını, 21.102016 tarihinden itibaren 16.11.2017 tarihine kadar bütün geçişler cezalı duruma düştüğünü ve müvekkil bu durumdan hiçbir şekilde haberdar edilmediğini, dolayısıyla borcu ile ilgili en ufak bir bilgisi bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK 67. maddesinde düzenlenen, taraflar arasında kurulduğu anlaşılan hizmet sözleşmesinden doğan ihlalli geçişten kaynaklanan geçiş ücreti ve para cezasına ilişkin alacaktan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.
Dava dosyasına celbedilen ... 24. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısının, davalı/ takip borçlusu aleyhine 06/12/2017 tarihinde ilamsız yolla ihlalli geçişten kaynaklanan geçiş ücreti ve para cezasına ilişkin alacağına dayalı olarak 241.613,90-TL asıl alacak (geciş ücreti-para cezası) ile 18.307,40-TL işlemiş faiz ve 3.295,32-TL KDV olmak üzere toplam 263.216,62-TL alacağın ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek % 9,75 ve değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte takip borçlusu davalıdan tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı/borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde olarak uyarlama sonrası, dava konusu geçiş ücreti ve gecikme cezasından kaynaklı 102.865,35-TL asıl alacak ile 7.794,24-TL işlemiş faiz ve 1.402,96-TL KDV alacağı olmak üzere toplam 112.062,56-TL'ye ilişkin alacak bakımından işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.
İhtilaf, davacı takip alacaklısının davalıdan takip sebebi itibarıyla alacak kalemleri yönünden alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının tespiti konularından kaynaklanmakta olup, ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti için takip dayanağı belgelerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi mümkündür.
Deliller toplanmış, .. 24. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, ihlalli geçiş bildirimleri, ihlale ilişkin fotoğraf suretleri ve taraflarca ibraz edilen deliller ile toplanılması talep edilen deliller celp edilip incelenmiştir.
Dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde; Elektrik Elektronik Mühendisi ... ve Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen 22/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı şirketçe davalıya ait ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,... plakalı araçların 01.09.2016 - 14.11.2017 tarihler arasında Kuzey Marmara otoyolu gişelerinden defaten ihlalli geçişleri nedeniyle davalı adına itiraza konu takip başlatıldığı, CD ile sunulan listelerde davalı tarafça yapılan sisteme kayıtlı ödemeler düşüldüğü, sunulan listelerde davalı tarafça 01.09.2016 - 22.08.2017 tarihler arasında 12.653,10 TL ödeme tespit edildiği ve bu ödemelerin raporda dikkate alınarak asıl alacak bedeline dahil edilmediği, davalı tarafın raporda ek-1 de yer alan geçişlere ilişkin ihlali geçişi takip eden 15 gün içerisinde ödeme yaptığını belgelemesi gerekeceği kanaatine varıldığı, red nedeni boş bırakılan geçişler için davacı tarafa ceza bedeli talep edilemeyeceği kanaatine varıldığı, ret nedeni sütununun boş bırakılması davacı şirketçe davalının banka veya PTT hesaplarının geçişler esnasında sorgulama yapılıp yapılmadığı hususunda şüphe uyandırdığı, geçiş kayıtları gözetilerek hesap edilmiş olup takibin toplam 108.545,88-TL tutar üzerinden davalı ... adına devam edebileceği tespit edilmiştir.
Mahkememizce davacı kayıtlarının incelenmesi sonucu düzenlenen gerekçeli ve denetime olanaklı bulunan bilirkişi raporuna hesap yönünden itibar edilmiştir.
Davacı şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm gişelerde OGS / HGS nin mevcut olduğu, provizyon alınamaması veya geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde gişelerde yer alan bariyerlerin açılmadığı, bu durumda gişe memuru tarafından geçiş ücretinin nakit ya da kredi/banka kartı vasıtasıyla tahsilatının yapılabildiği, buna rağmen ücretin ödenmemesi halinde, sürücüye ihlalli geçiş bildirimi verilerek 15 günlük süre içerisinde geçiş ücretinin yatırılmasının talep edildiği, geçiş ücretinin 15 günlük süre içerisinde ödenmesi halinde herhangi bir ceza tahakkuk ettirilmediği, fakat bu süre içerisinde geçiş ücretinin yatırılmaması halinde 6001 S.lı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30/5'inci maddesi uyarınca geçiş ücretinin dört katı tutarında cezanın genel hükümlere göre tahsil edileceğinin düzenlendiği,
Davacı şirketin kamuya arz ettiği hizmetin genel icap niteliğinde olduğu, bu hizmetten yararlanmak isteyen davalının, davacı tarafından işletilen otoyolu kullanma yönündeki iradesinin kabul niteliğinde olduğu, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin bu şekilde gerçekleştiği, geçiş ücreti ve ceza bedeli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren kanun ve tarifelerde yer almakta olup, geçiş ihlali halinde ceza bedeli ödeneceği hususunun davalı tarafça da bilindiği varsayılarak sözleşme ilişkisinin kurulduğu, geçiş ihlali halinde ceza bedeli ödenmesinin yasada düzenlendiği, ayrıca bu konuda Anayasa Mahkemesi'nin önüne itiraz yolu ile gelen incelemede anayasaya aykırılık görülmediği (AYM. 18/01/2018 T. 2017/166 E. 2018/8 K.)
Tüm dosya kapsamından, Emniyet Müdürlüğü'nce müzekkere cevabında davalı Akkan Petrol Kollektif Şirketi e ait olduğu anlaşılan dava konusu ihlalli geçişlere esas ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçların 01/09/2016 – 14/11/2017 tarihleri arasındaki geçişlerine esas döküm liste halinde dosya kapsamına sunulmuş olduğu, genel itibarıyla; "ÜRÜN BAKİYESİ YETERSİZ, talimat onayı verilmemiş, ürün kara listede / OGS de tanımlı olmayan plaka” kaynaklı nedenlerle ihlalli geçişlere sebebiyet verildiği (PROVİZYON ALINAMADIĞI) anlaşıldığı, ... davalının geçişlerine esas ... gişelerinin Bariyerli gişe oldukları, gişelerde bariyer ve gişe görevlilerinin bulunduğu, bariyerin açılmaması nedeniyle araç sürücülerinin gişe görevlileri ile iletişim halinde kalacakları. ödemenin alınamadığı hususunda araç sürücüsü bilgilendirilmeden – İHLALLİ GEÇİŞ BİLDİRİM FORMU araç sürücüsüne tebliğ edilemeden bariyerin açılmayacağı kanaatine varılmıştır. Açıklanan gerekçelerle gişedeki görevlinin varlığı gözetilerek davalı şirket araç sürücüleri durumdan (ücreti ödenmeyen geçiş) haberdar edildiği, olay günü itibarıyla araç sürücülerine İhlalli geçişi bildiriminin yapılmış olduğu kanaati ile, ihlalli geçiş bildirimlerinden davalı şirket yönetiminin araç şöförlerince haberdar edilmesi gerektiği, ... geçişlerinin ise bariyersiz sistem ile HGS/OGS hesapları üzerinden tahsilatların yapılmakta olduğu, geçişler esnasında HGS/OGS cihaz ve etiketlerinin takılı ve hesaplarda yeter bakiye bulunması gerekeceği, davalı tarafça bu hususta (yeter bakiye üzerinden ödemenin yapıldığı) belge sunulmamış olduğu, HGS-OGS bakiye bilgilerinin hesabın açıldığı ... A.Ş. veya ilgili bankanın internet sitesi ve mobil uygulamaları üzerinden takip edilebildiği, araç sürücüsü veya davalı tarafça internet ortamından ihlalli geçiş sorgulamaları yapılabilmekte olduğu, ihlal tarihinden 15 gün içerisinde ödeme yapılabildiği, davacı kayıtlarında yer alan ödeme bilgileri haricinde davalı vekilince beyan edilen ödemelere ilişkin kayıtlar (ödeme tarihi – tutarı - ödemelerin hangi ihlalli geçişler için yapıldığı vb.) dosya kapsamında görülemediği, geçişler esnasında HGS/OGS hesaplarında yeter bakiye bulunmuş olsa davalının ihlalli geçişleri arasında yer alan ... gişelerindeki bariyer açılacak geçişlerde cezalı duruma düşülmeyeceği, davalının ihlal yapıldığı iddia edilen tarihlerde araçlarının ihlalli geçiş bildiriminde yer alan gişelerde olmadıklarına ilişkin bir itirazı bulunmamakta olup davacı tarafça sunulan fotoğraflarla geçişler belgelenmiş olduğundan, davacı ile Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı arasında “... “ yapıldığı, düzenlenen protokol md. 8/2 bendinde; “Ücret toplama sistemlerine abone bir araç sahibinin veya manuel ödeme yaparak çıkış yapacak araç sahibinin/sürücünün, çıkış anında herhangi bir nedenle ödemesi gereken ücreti ödeyemediği durumda, bu geçişler ihlalli geçiş olarak işlem görür ve genel hükümler çerçevesinde tahsil edilir. Protokol tarihi itibariyle yürürlükteki kanunlar kapsamına ilgili araç sahibi tarafından ihlalli ile geçişin yapıldığı tarihten itibaren 15 (on beş) gün içinde ödeme yapılması durumunda ihlalli geçiş prosedürü sonlandırılır. Şüpheye mahal vermemek adına 6001 sayılı Kanun’un 30.cu maddesi uyarınca görevli şirketin ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 (on beş) günlük süre içerisinde herhangi bir bildirimde bulunmak yükümlülüğü bulunmadığı tarafların kabulündedir.” şeklinde yazılı olduğu, işbu sözleşme nedeniyle; davalının ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15 (onbeş) gün içinde Geçiş Ücretlerini cezasız ödeyebileceği sürelerin sonu (15.gün) temerrüt tarihi olarak baz alınması gerekmiş olup, 21.518,60 TL. (geçiş bedeli) + 78.255,60 TL. (gecikme cezası) tutarlı asıl alacak (geçiş bedeli + ceza) bedeline, temerrüt tarihi olan 15 günlük Geçiş Ücretini cezasız ödeyebileceği süre ile takip tarihi (06.12.2017) aralığında yıllık % 9,75 faiz oranı dahilinde 7.433,63 TL. faiz tutarı ile davacı tarafından talep edilen KDV hesaplaması da 7.433,63 TL X 0,18 KDV= 1.338,05 TL KDV alacağı hesaplanmıştır. Davacı şirketçe, davalıya ait ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçların 01/09/2016 – 14.11.2017 tarihleri arasında bilirkişi raporunda ek 1 ve 2 de ayrıntısına yer verilen ... gişelerinden defaten İHLALLİ GEÇİŞLERİ nedeniyle davalı adına itiraza konu takip başlatılmış olduğu, CD ile sunulan listelerde davalı tarafça yapılan sisteme kayıtlı ödemeler düşülmesi sonucu, sunulan listelerde davalı tarafça 01.09.2016 – 22.08.2017 tarihleri arasında yapılan 12.653,10-TL'lik ödemeler raporda dikkate alınarak asıl alacak bedeline dahil edilmeyerek, davalı tarafın raporda ek-1 de yer alan geçişlere ilişkin ihlalli geçişi takip eden 15 gün içerisinde ödeme yaptığını belgelemesi gerektiği, fakat red nedeni sütununun boş bırakılması davacı şirketçe davalının banka veya PTT hesaplarının geçişler esnasında sorgulama yapılıp yapılmadığı hususunda şüphe uyandırdığından işbu red nedeni boş bırakılan geçişler için davacı tarafça ceza bedeli talep edilemeyeceği kanaatine varılmış olmakla, sunulan geçiş kayıtları gözetilerek davacının takip tarihi itibarıyla davalı yandan 99.774,20 TL geçiş ücreti ve ceza bedeli alacağı, 7.433,63 TL işlemiş faiz, 1.338,05 TL KDV olmak üzere toplam 108.545,88 TL alacağının bulunduğu görülmekle, davalı tarafın davasının kısmen kabulü ile, ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın 99.774,20 TL geçiş ücreti ve ceza bedeli alacağı, 7.433,63 TL işlemiş faiz, 1.338,05 TL KDV olmak üzere toplam 108.545,88-TL bakımından iptali ile takibin bu miktarlar bakımından devamı ile hükmedilen asıl alacak 101.112,25 TL'ye (geçiş ücreti, ceza bedeli, kdv) takip tarihinden itibaren takip talepnamesindeki şart ve koşullarla faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı tarafın icra dosyasına yapmış olduğu itirazın haksız ve davacı tarafın alacağını geç almasına sebep olacak nitelikte bulunduğu anlaşılmakla davalı taraftan Hüküm altına alınan alacak miktarını 108.545,88 TL'nin %20'si oranında hesaplanan 21.622,45 TL icra inkar tazminatının alınarak davacı tarafa verilmesi yönünde aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-)Davalının ... 24. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu alacağa yönelik itirazın 99.774,20 TL geçiş ücreti ve ceza bedeli alacağı, 7.433,63 TL işlemiş faiz, 1.338,05 TL KDV olmak üzere toplam 108.545,88 TL'ye yönelik itirazın iptali ile takibin bu miktar bakımından devamına,
3-)Hükmedilen asıl alacak 101.112,25 TL'ye takip tarihinden itibaren takip talepnamesindeki şart ve koşullarla faiz uygulanmasına,
4-)Fazlaya ilişkin istemin reddine,
5-)Hüküm altına alınan alacak miktarını 108.545,88 TL'nin %20'si oranında hesaplanan 21.622,45 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 7.414,77 TL nispi karar harcının, peşin yatırılan 597,67 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 6.817,10 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktarın üzerinden hesaplanan 14.261,86-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.516,68 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
9-)Davacı tarafından yapılan toplam 4.075,40 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 3.947,50 TL yargılama gideri, 597,67 TL peşin harç, 44,40 TL başvuru harcı ve 6,40 TL vekalet harcı toplamı 4.595,97 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
10-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, reddedilen kısım yönünden 6100 sayılı HMK. 341/2 madde uyarınca kesin olmak üzere, kabul edilen kısım yönünden ise mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç : 597,67 TL
Karar Harcı : 7.414,77 TL
Noksan Harç : 6.817,10 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 4.222,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 4.000,00 TL
Posta Giderleri : 75,40 TL