T.C.
İSTANBUL
1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/650 Esas
KARAR NO: 2021/82 Karar
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/11/2019
KARAR TARİHİ: 10/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında Araç Tanım Sistemi Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeden kaynaklanan borçların ödenmesi için de üçüncü kişi ... Bankası ile imzalanan sözleşme ile doğrudan borçlanma sistemi ile banka tarafından davacıya ödeme yapılmasının kabul edildiğini, sözleşme kapsamında davalının müvekkiline ait araçlara Araç Tanım Sistemini kurmayı üstlendiğini ancak buna rağmen kurulumun yapılmadığını ve böylelikle sözleşmeyi ihlal ettiğini, sözleşmenin feshi üzerine davalının feshedilen sözleşmedeki cezai şarta ilişkin hükme dayanmak suretiyle 24.128,00 TL'yi bankadan tahsil ettiğini, ancak davalının sözleşme kapsamında cezai şart alacağı oluşmadığını ve bu nedenle haksız yere tahsil edilmiş olan 24.128,00 TL'nin tahsilatın yapıldığı tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin petrol ürünlerini dağıtım, pazarlama ve satış işleri yaptığını ve bu kapsamda davacı taraf ile yapılan 06/07/2018 tarihli Yakıt Matik Sözleşmesi ile davalının davacıya ait 33 adet araca yakıt matik kiti montajı yapılması taahhüdü altına girdiğini ve bu yükümlülüğün ifası için üçüncü kişi ...Tic. AŞ'ye sözleşmeye konu araçlara yakıtmatik kiti yapması için talimat verdiğini, ancak davacının araçlarını servislere götürmediğini ve bu nedenle montajın yapılamadığını, davacı taraf sözleşmenin hiç icra edilmediğini iddia etmiş ise de 31/08/2018 - 06/09/2018 tarihleri arasında davacıya ait ... plakalı aracın sözleşme kapsamında yakıt alımı yaptığını, çünkü davacının iddialarının aksine indirimli yakıt alması için mutlaka kit montajı yapılmasına gerek olmadığı, nitekim ... plakalı aracın kit takılı olmadığı halde yakıt aldığını, dolayısıyla araçlara kit takılmamış olmasından kaynaklanan sorumluluğun davacı tarafın kendisinde olduğunu, sözleşmenin cari olduğu dönemde sözleşmenin 10. maddesi kapsamında davacı tarafın kendisinden talep edilen teminatları sağlamaması ve/ veya sağladığı teminatların yetersiz kalmasının ... hesabının kapatılması için yeter sebep olarak kabul edildiğini, ayrıca sisteme kayıtlı araçların sözleşmenin imza tarihinden itibaren birbirini izleyen 2 aylık süre içerisinde hiç alım yapmaması halinde ve/ veya sözleşmede belirtilen araç sayısında %30'dan fazla azalma olması halinin sözleşmeyi ihlal olarak kabul edildiği ve sözleşmenin ihlalinde de davacının taşıt başına KDV hariç 200,00 USD cezai şart ödemeyi kabul ettiğini, bu kapsamda davacı tarafın sözleşmeden kaynaklanan taahhütlerini yerine getirmeyerek cezai şart borçlusu haline geldiğini ve bu nedenle (32 X 754,00 TL (200,00 USD X 3,77 = 24.128,00 TL)) oluşmuş olan 24.128,00 TL cezai şart alacağının davacı adına bankadan tahsil edildiğini, bu nedenle haksız olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, cezai şart alacağın mahsuben davalının banka hesabından tahsil edilen paranın istirdadı suretiyle tahsili davasıdır.
İhtilaf, davacının sözleşmeyi ihlal edip etmediği, etti ise bu ihlal nedeniyle taraflar arasındaki sözleşme kapsamında cezai şart alacağının oluşup oluşmadığı ve oluşmuş ise davalının davacıdan tahsili mümkün cezai şart miktarının tespiti noktalarında toplanmaktadır. Davacı iddiaları ile davalının cevabı birlikte değerlendirildiğinde sözleşmeyi ihlalin sözleşmeye konu araçlara yakıtmatik kiti takılmaması noktasında meydana geldiği, sözleşme ile yakıtmatik kitlerini takma yükümlülüğünün davalı şirkete ait olması nedeniyle davalı bu yükümlülüğün ifa edilmemesinde 6098 sayılı TBK m.112 kapsamında kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat yükü altındadır. Sözleşme kapsamında kitin takılıp takılmadığı ve takılacak ise takılma prosedürü ve sözleşmeye konu diğer borçların ifa edilip edilmediği hususu bakımından tarafların defter ve belgelerinin incelenmesi gerektiğinden ve bu cihazın takılması ile taraf defter ve belgelerinin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Taraflar arasında imzalanmış bulunan Yakıtmatik başlıklı sözleşmenin 3/1-2. maddesinin "..., müşteri tarafından ek-1 formunda listelenmiş bütün taşıtlarına ilgili yakıtmatik malzemesini ücretsiz olarak monte ettirecektir. Müşteri sisteme eklenecek veya sistemden çıkarılacak bütün taşıtlar için ek-1 formunu doldurarak Total'e yazılı olarak bildirecektir. Formda verilmiş bir yanlış bilgi taşıtın akaryakıt alımını engelleyebilir. Böyle bir durumda elektronik ünitenin değişmesi veya yeniden programlanması gerekeceğinden bu uğurda yapılacak masraflar müşteri tarafından karşılanacaktır. Müşteri, ...'in yazılı onayını alarak taşıt montajlarını 6 araç ve üstü ise kendi tesisinde, 6 araca kadar ise yetkili servisin tesisinde yaptırabilir." şeklindeki hükmü ile davalının, davacının araçlarına yakıtmatik kiti takma yükümlülüğünün ve 10.1 maddesinin "İş bu sözleşmedeki diğer hükümlere halel gelmemek kaydıyla müşteri, kendisinin talep edilen teminatları sağlayamaması ve/ veya sağladığı teminatların yetersiz kalması, ... hesabının kapatılması, sistemde kayıtlı araçlarının iş bu sözleşmenin imza tarihinden itibaren birbirini izleyen 2 (iki) ay süresince hiç alım yapmaması ve/ veya sözleşmede belirtilen araç sayısında %50'den fazla azalma olması ve/ veya ilk 6 aylık yakıt alımları baz alınarak hesaplanan aylık akaryakıt alımlarında %50 oranında azalma olması durumları da dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere iş bu sözleşme ve eki/ ekleri ile üstlendiği edimlere/ yükümlülüklere kısmen veya tamamen uymaması halinde, hem ...'in herhangi bir bildirimde bulunmadan ve herhangi bir tazminat ödemeksizin derhal ve tek taraflı olarak bu sözleşmeyi feshetmekte serbest ve yetkili olacağını hem de iş bu sözleşme kapsamına alınan her taşıt başına KDV hariç 200,00 USD (200,00 USD'nin fatura tarihinde geçerli TC Merkez Bankası'nca ilan edilmiş döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak olan karşılığı tutarındaki Türk Lirasını cezai şart bedeli olarak Total'e peşinen ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir. ... erken fesih nedeniyle uğradığı her türlü kar kazanç kaybı ile vs. zararı müşteriden talep edebilecektir. " şeklindeki hükmü ile cezai şartın tahakkuk etme şart ve koşullarının öngörüldüğü ve sözleşmenin ekinde yer alan ek-1 formu ile davacının 33 aracın plakalarını davalı şirkete bildirmiş olduğu görülmektedir.
Bilirkişiler Serbest muhasebeci mali müşavir ... ve ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Öğr. Üyesi Dr. ...'ndan alınan 16/12/2020 tarihli bilirkişi raporu ile; taraf defter ve belgelerinin usulüne uygun tutulmuş olması nedeniyle taraflar lehine delil olma özelliğine haiz olduğu ve taraf defter kayıtlarına göre davalının 24.128,00 TL'yi doğrudan borçlanma sistemi hesabından tahsil ettiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 3.2 maddesi kasamında davalının, davacının 33 aracına yakıtmatik kiti takma yükümlülüğü altına girdiği ve ancak 6 araca araç kiti takmadığı ve takma teklifinde de bulunmadığı, bu nedenle sözleşmeyi davalının ihlal ettiği, sözleşmenin 10.2 maddesi ile cezai şart alacağı ... hesabının kapatılması şartına bağlandığı halde davacının bu hesabı kapatmadığı, bu nedenle cezai şart alacağının doğmadığı, diğer ihlaller bakımından da davalı savunmalarının çelişkili olduğu ve bu hali ile davalının davranışlarının çelişkili davranış kapsamında olduğu, bir an için cezai şartın oluştuğu kabul edilecek olsa bile bu alacağın doğrudan ... hesabından tahsilinin mümkün olmadığı, bu nedenle yapılan tahsilatın haksız olduğu bu nedenle 24.128,00 TL'nin kesinti tarihi olan 23/01/2019 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte iadesi gerektiği tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, alınmış olan bilirkişi raporu denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan ve bilirkişilerce sözleşmeyi davalı tarafın ihlal etmiş olduğu tespit edildiğinden ve taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmenin 3. maddesi kapsamında davalı taraf kendisine bildirilen 33 araca yakıtmatik kiti takma borcu altında olduğu halde bu yükümlülüğünü ifa etmediği ve bu ihlale rağmen sözleşmeyi davacı taraf ihlal etmiş gibi sözleşmenin 10. maddesi kapsamında hesapladığı cezai şart alacağını doğrudan ... hesabından tahsili haksız olduğundan davanın kabulü ile 24.128,00 TL'nin 23/01/2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesinde öngörülen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ İLE;
24.128,00 TL'nin 23/01/2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesinde öngörülen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 1.648,18 TL nispi karar harcının, peşin yatırılan 412,05 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 1.236,13 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 3.074,00 TL yargılama gideri ile 412,05 TL peşin harç ve 44,40 TL başvuru harcı toplamı 3.530,45 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/02/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 412,05 TL
Karar Harcı: 1.648,18 TL
Noksan Harç: 1.236,13 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 3.250,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 0,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 3.000,00 TL
Posta Giderleri : 74,00 TL