T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/770
KARAR NO: 2023/715
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/12/2019
KARAR TARİHİ: 24/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı alacaklı ... tarafından müvekkili ... ve diğer davalı ... aleyhine 20/02/2014 tanzim ve 20/07/2017 vade tarihli 82.500,00 TL bedelli bono nedeniyle ... 11.İcra Müdürlüğü...Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile icra takibi yapıldığını, icra takibine konu senet müvekkili tarafından diğer davalı ...'ye ... ili,... Mah.,6018 ada,2 parsel noda kayıtlı 127 M2 arsa üzerinde ve ... Mahallesi,... Cad.Mescit Sok.No:...'adresinde bulunan dükkanın bodrum katı ile birlikte ...'ye ait olan /2 hissesinin ...'e satışı nedeniyle verilmiş ve bu meyanda müvekkili ile ... vekili ... arasında EKLİ 20/02/2014 tarihli protokol düzenlendiğini, bu protokol gereği 2013 model ... marka ... plakalı aracın 82.500,00 TL olarak sayılması taraflar arasında kabul edildiğini,, 30.000,00 TL nakit 10/04/2014tarihli 20.000,00 TL bedelli çek, 10/06/2014 tarihli 20.000,00 TL bedelli çek, 10/08/2014 tarihli 20.000,00 TL bedelli çek, 10/10/2014 tarihli 20.000,00 TL bedelli çek olmak üzere 4 adet çek verilerek 190.000,00 TL satış bedeli ve 2.500,00 TL tapu masrafı ödendiğini, 20/02/2014 tarihinde tanzim edilen ve vade tarihi boş olan ve müvekkili tarafından ödenmiş bulunan işbu senet aradan 5 yıl geçtiği halde vade kısmı sonradan 20/07/2017 olarak doldurularak ...11.İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile ... tarafından 21/10/2019 tarihinde icraya konulduğunu, müvekkiline ödeme emri gönderilmesi üzerine diğer davalı ...'yi arayan müvekkili bildiği üzere senedi ödemiş olduğunu, kendisinin senedi kaybettiği gerekçesi ile senet aslını vermediğini, bu icra takibinin ne demek olduğunu sorduğunda ... '...'ın ...'te kendisine ait kafeteryada çalışan bir kişi olduğunu, kendisi ile problemli olarak ayrıldıklarını,senedin dükkanından çalındığını ,senetteki imzanın kendisine ait olmadığını ,bu kişiye bir borcunun olmadığını beyan ettiğini, alacaklı davalı ... ise elinde senet olduğunu, müvekkilinin kendisine karşı sorumlu olduğunu iddia ile müvekkile ait araçlara ve banka kayıtlarına haciz koydurarak ve yakalama çıkararak ve yasal bütün yaptırımlarla müvekkil üzerine gelerek müvekkili mağdur ettiğini, davacı müvekkilinin... 11. İcra Müdürlüğü ... E.nolu dosyasından ve icra takibine konu 20/02/2014 tanzim 20/07/2017 vade tarihli 82.500,00TL bedelli bonodan dolayı (bononun ödenmiş olması nedeniyle) borçlu olmadığının tespitine ve senedin iptaline, icra takibinin iptaline, icra takibinin teminatsız olarak durdurulmasına, hacizlerin kaldırılmasına, Mahkeme kararının kesinleşmesine kadar icra dosyasına girecek paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda dosyanın içeriği dikkate alhınarak teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine, haksız ve kötüniyetli davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminatına karar verilmesi ile, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara bırakılmasına karar yerilmesini saygı ile ve bilvekale arz ve talep ve dava etmiştir.
(2) Davalı Tarafların Savunmalarının Özeti:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hukuki mesnetten yoksun olarak açtığı menfi tespit davasının müvekkili yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı dava dilekçesinde; müvekkilinin alacaklı, davacı ... ve davalı ...'nin borçlu bulunduğu ve taraflarınca başlatılan... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takibine dayanak yapılan 20.02.2014 tanzim tarihli, 20.07.2017 vade tarihli, 82.500 tl bedelli senedin bedelinin ...'ye ödendiğini, bu nedenle müvekkile borcu bulunmadığını iddia ederek menfi tespit davası ikame ettiğini, senedin kambiyo vasfına yönelik olarak yapılmış bir itiraz olmadığını, senet üzerinde yer alan imzaya dair de imza itirazında bulunmadığını, borcu davalı ...' ye ödediğini iddia ettiğini, sonuç olarak davacının borcunun müvekkiline ödediğine dair bir iddiası bulunmadığını, senedin iktisabında müvekkilinin meşru hamil olması, HMK 200. maddesi kapsamında senetle ispat zorunluluğunun olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davaya yönelik cevap dilekçemizin sunumu ile haksız ve hukuka aykırı işbu davanın reddine, davacının alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gider ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava ve takibe konu kambiyo senedini, müvekkili ile yapmış olduğu 20.02.2014 tarihli sözleşme ile teminat olarak müvekkiline verdiğini, davacı ile müvekkili arasında yapılan 20.02.2014 tarihli protokol ile ... İli, ... İlçesi, ... Mah. ve tapuda 6018 ada, 2 parselde kayıtlı bulunan bodrum katının 192.500,00 TL’ye davacıya satılacağının kararlaştırıldığını, satış bedeli olarak da protokolde belirtilen şekilde 30.000,00 TL nakit, her biri 20.000,00 TL tutarında 4 adet çek ve ... plakalı 2013 model araç(82.500,00 TL sayılarak) müvekkiline verildiğini,... plakalı 2013 model araç üzerinde haciz bulunduğunu ve bu nedenle de müvekkiline devri yapılamayacağı için araç üzerindeki takyidatların kaldırılarak, araç müvekkiline devredilene kadar da müvekkiline 82.500,00 TL tutarında teminat senedi verileceği, araç üzerindeki hacizler kaldırılınca da bu teminat senedinin iade edileceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin davacının kendisine verdiği teminat senedini ...’te bulunan ... isimli iş yerinde sakladığını, diğer davalı ... 2014 yılında müvekkiline ait bu iş yerinde çalıştığını, davacı tarafın taşınmaz satışına mahsuben müvekkiline bırakılan ... plakalı 2013 model araç üzerinde hacizler ile ilgili sorunlarını çözdükten sonra müvekkilinden teminat senedinin iadesini istediğini, ancak bütün aramalara rağmen bu senet bulunamadığı için de müvekkili davacının hiçbir borcu kalmadığına dair ibraname verdiğini, diğer davalı ..., 20.02.2014 tarihli senet bütün aramalara rağmen bulunamadığı 2014 yılında müvekkilinin yanında çalışan bir kişi olduğunu, müvekkili tarafından bu senedin çalındığını, 5 yıl sonra takibe konulduğu öğrendiğinde diğer davalı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkilinin 07.01.2020 tarihli şikayet dilekçesi ile ... Cumhuriyet Savcılığına verdiği 07.01.2020 tarihli ifadesinde belirttiği üzere kambiyo senedinde bulunan imzanın müvekkilinin eli mahsulü olmadığını, müvekkilinin alacaklı olduğu teminat senedindeki ciro ve imzanın sahte olduğunu, sahte ciro ve imza ile müvekkili borçlu kılınarak icra takibi başlatıldığını, senette yer alan imzanın müvekkili eli ürünü olup olmadığı hakkında imza incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, müvekkilinin kendisi ile birlikte davacı ... aleyhinde ... 11 İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmasında herhangi bir kusuru bulunmadığını, dava konusu icra takibinin başlatılmasında müvekkilinin kusuru bulunmaması nedeniyle müvekkili yönünden davanın reddine, bu olmadığı takdirde müvekkil aleyhinde, takip harç ve masraflar ile avukatlık ücreti veicra inkar tazminatına hükmedilmemesine karar verilmesini savunmuştur.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Esas sayılı dosyası,
2-... 19. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası,
3-... 11. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası,
4-... 11. İcra Dairesinden gelen 20/07/2017 ödeme tarihli 82.500-TL bedelli senet aslı,
5-... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası,
6-... 13. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası,
7-... 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası,
8-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Davacının davası kambiyo senedine dayanan icra takibine karşı menfi tespit davasıdır.
Dosyaya celp edilen ... 11. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davalılardan ... tarafından davacı ile diğer davalı ... aleyhine kambiyo senedine dayanan ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibe dayanak bononun keşidecisinin davacı ..., lehdarının diğer davalı ... olduğu, bononun keşide tarihinin 20.02.2014, vade tarihinin ise 20.07.2017 olduğu, bono bedelinin ise 82.500,00 tl olduğu, bononun arka yüzünde davalılardan ...'nin isim soyisim ve imzası ile davalı ...'ın isim soyisim ve imzasının bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacı taraf, özetle, dava konusu bonodaki keşideci imzasına itiraz etmemekle beraber, bonodaki lehdar cirosunun sahte olduğunu, bononun bir taşınmaz satışına karşılık mülkiyeti devredileceği kararlaştırılan aracın yerine teminat olarak verildiği, davalının bonoyu kötüniyetle ele geçirdiği ileri sürülmüştür.
Yargılama sırasında her ne kadar davalı ...'ye ait lehdar cirosunun kendi el ürünü olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yapılmak üzere davalının ...'nin mukayeseye elverişli imza örnekleri alınmış ise de, yargılama sırasında bilirkişi raporu alınmadan önce dava konusu takibe dayanak bononun kaybolması nedeniyle bilirkişi incelemesi yapılamamış, bu hususta rapor alınamamıştır.
Yargılama sırasında davalılardan ...'nin vefat etmesi ve mirasçılarının yasal süre içinde mirası red etmeleri nedeniyle, davalı ...'nin terekesine temsilci atanmak suretiyle taraf teşkili sağlanmış ve yargılamaya devam olunmuştur.
Davacının delil olarak dayandığı ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...sayılı soruşturma dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan şikayetçi olunduğu ve ilgili Başsavcılık tarafından kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, verilen karar karşı yapılan itirazın ... 5. Sulh Ceza Hakimliği'nin ... Değişik İs sayılı kararı ile red edilerek kesinleştiği anlaşılmıştır.
Yine davacının delil olarak dayandığı tanıkların beyanları alınmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 677. maddesi hükmü gereğince; “Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez.”
Anılan hükme göre, ticari senetteki geçersiz imza sadece kendisi yönünden hükümsüzlük sonucu doğurur. Senetteki her imza diğerlerinden bağımsız olarak sadece imza sahibini bağlar. İmzaların bağımsızlığı ilkesi, poliçeye atılı her geçerli imzanın (keşidecinin, cirantanın, avalistin, kabul eden muhatabın imzası gibi) sahibini bağladığını, geçersiz imzaların sahiplerinin sorumlu tutulmamasına rağmen poliçenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığını ifade eder. Geçerli imzaların sahipleri, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamazlar. Geçersiz bir imza sahibini bağlamaz ise de, ciro zincirini de koparmaz.
Poliçeler bakımından getirilmiş olan bu ilke 6102 sayılı TTK'nun 778/2-d maddesi yollamasıyla bonolar hakkında da uygulanır. ( Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi 2017/1566 Esas 2017/2507 Karar.Ayrıca aynı yönde ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 2021/1141 Esas 2023/516 Karar ve Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 2019/962 Esas 2021/341 Karar)
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre her ne kadar davacı keşideci lehdar cirosundaki imzanın sahte olduğu iddiası ile eldeki davayı açmış ise de, kendi imzasına yönelik sahtelik iddiasında bulunmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 677. maddesi hükmü gereğince davalı cirantanın imzasının sahteliğinin davacıyı kendi imzasından kaynaklanan sorumluluğundan kurtarmayacağı, davacının dava konusu bonoyu davalının kötü niyet veya ağır kusuru ile elinde tuttuğunu, eş deyişle meşru hamil olmadığını usulüne uygun ispatlayamadığı, bu yönde dinlenen tanık beyanlarının keşideci olan davacı ile diğer davalı ... arasındaki temel ilişkiye ilişkin olduğu, davalının kötü niyet veya ağır kusuruna ilişkin görgüye dayalı beyanlarının bulunmadığı anlaşılmakla davacının sübut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davacının davasının REDDİNE,
İcra İflas Kanunu 72/4 maddesi uyarınca asıl alacağın %20'sine tekabül eden 16.500,00 TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 269,85 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 1.408,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.139,05 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalılar lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Teminatın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalılardan ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/11/2023
KATİP ...
¸e-imzalıdır
HAKİM ...
¸e-imzalıdır
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 1.408,90 TL
Karar Harcı: 269,85 TL
Bakiye Harç: 1.139,05 TL
Teminat : 12.375,00
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 505,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Posta Giderleri : 410,75 TL