T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/148 Esas
KARAR NO: 2021/50
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 26/02/2020
KARAR TARİHİ: 29/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 3 adet Finansal Kiralama Sözleşmeleri akdedildiğini, davalı şirkete ... tarih, ... yevmiye numaralı, ... sözleşme numaralı sözleşme gereğince;
''1 ADET 2017 MODEL ... ÖLÇÜM CİHAZI, SERİ NO:...
1 ADET ... MARKA VE MODEL, 180 gr/m3 KAPASİTEDE OZON JENERATÖRÜ, SERİ NO:...
BALIK ÇİFTLİĞİ EKİPMANLARI, 2017 MODEL AĞ KAFES SİSTEMİ 30 METRE ÇAPLI 49*18 MM
1 ADET 2018 MODEL KURUTMA SİSTEMİ (KURUTMA MAKİNALARI), ..., %28 NEMLİ EXTRUDER ÇIKIŞI BALIK PALET YEMİ KURUTMAK İÇİN 2500-KG/SAAT (YAŞ GİRİŞİ) KAPASİTELİ ÜNİVERSAL (BANTLI) KURUTMA 6 BANT KURUTMA 1 BANT SOĞUTMA MAKİNASI, SERİ NO:...
... tarih, ... yevmiye numaralı, ... sözleşme numaralı sözleşme gereğince;
2017 MODEL BALIK ÇİFTLİĞİ EKİPMANLARI, ... BALIK TRANSFER TANKI (İZOLASYONLU)ÖLÇÜLERİ:DIŞTAN DIŞA 2,4 (BOY) * 1,4 (EN) * 1,45 M. (DERİNLİK) İÇTEN İÇE:2,3 (BOY) * 1.3 (EN) * 1,05-1,1 M (DERİNLİK)
... tarih, ... yevmiye numaralı, ... sözleşme numaralı sözleşme gereğince;
1 ADET 2018 MODEL ... TİP ELEVATÖR, SERİ NO:...
1 ADET 2018 MODEL ... ELEVATÖR, SERİ NO:...
1 ADET 2018 MODEL ARA TRANSFER BANTI, SERİ NO:...
kiralanarak teslim edildiğini, davalı şirketin sözleşmelere aykırı davranarak kira borçlarını ödemeyerek temerrüde düştüğünü, davalıya ödenmeyen kira borcu için ... 48.Noterliği'nden ... tarihli ... yevmiye nolu ... tarihli ... yevmiye nolu, ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnameleri keşide edilerek 60 günlük süre verildiğini, bu süre içerisinde kira borcunun ödenmesini, aksi takdirde sözleşmelerin fesh edileceğini, fesih sonrası malın 3 gün içerisinde teslim edilmesinin ihtar olunduğunu, davalının bu sürede kira borcunu ödemediğini ve taraflar arasındaki sözleşmelerin feshedildiğini, mahkememizin ... D.İş sayılı dosyasından tedbir kararı alındığını, müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız zararlarını önleyebilmek için Finansal Kiralama konusu malların müvekkili şirkete iade ve teslimine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanca iddia edilenin aksine müvekkili şirket tarafından ödenmemiş herhangi bir kira bedeli bulunmadığını, müvekkili şirketin, davacı şirkete ödenmemiş herhangi bir kira borcu olmadığı gibi, başkaca bir nedene dayalı olarak sözleşmenin feshine sebebiyet verebilecek şekilde herhangi bir olumsuz edimi de bulunmadığını, kaldı ki davalı müvekkili şirket, su ürünleri yetiştiriciliği sektöründe başta ülkemiz olmak üzere Avrupa da dahil, bu coğrafyanın en büyük ve bir kısım ürünlerin ise tek üreticisi olduğunu, bu yönüyle de, sektördeki tüm yetiştirici ve tedarik zinciri mağazalara ürün sağlayan tek üretici konumundaki müvekkili şirketin olumsuz davranışlarda bulunduğu şeklindeki genel ve soyut ifadelerden bahisle, sözleşmenin feshedilmeye çalışmasının kabulünün mümkün olmadığım, davacı şirketin asılsız ve soyut ifadeler ile müvekkili şirket tarafından yerine getirilmediği ileri sürülen kanuni yükümlülükleri de açıkça belirtmediği gibi, iddiaya göre taraflar arasında uzun süredir devam eden kira ilişkisine rağmen müvekkili şirkete teminat ve sair birtakım ek yükümlülükler yüklemeye çalıştığını, müvekkili şirket tarafından sözleşmede yer almayan ek yükümlülüklerin kabul edilmemesi üzerine sözleşmenin haklı sebep olmaksızın tek taraflı olarak feshedildiğini, her ne kadar davacı şirketçe, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 34. Maddesi uyarınca, aralarındaki sözleşmeden ve diğer hukuki ilişkilerden doğan her türlü alacak ve borcun incelenmesi ve tespiti açısından davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının tek kesin delil olduğu ileri sürülmüş ise de, kanunca tanınan ispat imkânlarına doğrudan müdahale niteliğindeki münhasır delil sözleşmesinin sınırlan belirlenmediğinden geçerliliği bulunmadığını, müvekkili şirketin ispat hakkını kullanmasını imkânsız kılan veya fevkalade güçleştiren münhasır delil sözleşmesinin HMK 193/2 uyarınca tetkik edilerek, geçersiz olduğunun kabulü gerektiğini, kaldı ki işbu sözleşmenin bir maddesi olarak ileri sürülen delil sözleşmesi genel işlem koşulu niteliğinde olduğundan, bu koşulların varlığı hakkında müvekkiline açıkça bilgi verilmemiş olması sebebiyle ilgili maddenin yazılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, belirtilen sebeplerle Finansal Kiralama Sözleşmesi içeriğinde bulunan münhasır delil sözleşmesinin geçerliliği bulunmadığından her iki taraf ticari defter ve kayıtlarının HMK 222 uyarınca delil olarak incelenmesini, yine kanunun öngördüğü diğer ispat araçlarının da nazara alınmasının talep ettiklerini. Bununla birlikte sözleşme konusu ekipmanların, davalı müvekkili şirketin gerçekleştirdiği faaliyet bakımından esas teşkil edecek niteliğe haiz olduğunu müvekkili şirketin iştigal konusu su ürünleri yetiştiriciliğinde asli unsur "canlı'' ürün olduğundan, üretim ve faaliyetin devamlılığı zaruri olduğunu, davacının sözleşme konusu ekipmanları istirdadı halinde, müvekkili şirket bakımından telafisi güç yahut mümkün olmayan zararların ortaya çıkacağı, öte yandan çok sayıda "canlı'' ürünün de telef olacağını, kiralanan ekipmanların işbu dava sonuçlanıncaya kadar müvekkili şirketten alınması istemi ile sayın mahkemenin ... D.İş dosyasında alınan İhtiyati tedbir kararının infazı için başlatılan/ başlatılacak İcra işlemlerinin de durdurulması gerektiğini, Kaldı ki davacı şirketin haklı bir sebebe dayanmayan tek taraflı feshi geçersiz olduğunu beyan ederek; öncelikle yetki itirazının kabulü ile sayın mahkemenin yetkisizliğine, ... Mahkemelerinin yetkili olduğuna, davanın niteliği göz önünde bulundurularak, dava şartı arabulucuğa başvurulmamış olduğundan dava şartı noksanlığından davanın reddine, davacı yanca ikame edilen haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri iie ücreti vekaletin karşı yan davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, Finansal Kiralama Kanununun ilgili maddesi hükümlerine dayalı olarak açılan finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak, davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmeleri, ihtarnameler, ödeme planları, tebliğ belgeleri sunulmuştur.
Taraflar arasında yapılan finansal kiralama sözleşmeleri gereğince davalıya sözleşmeye konu mallar kiralanmıştır.
Finansal Kiralama konusu mallar, 6361 sayılı yasanın 23. maddesi gereğince, kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Anılan yasanın 24. maddesi uyarınca da kiracı, sözleşme süresinde Finansal Kiralama konusu malın zilyedi olup, 6361 sayılı yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresini dolması ve diğer sebeplerle, 31. maddesi hükmüne göre de; sözleşmenin ihlali hallerinde fesih durumunda aynı yasanın 32 ve 33 maddeleri gereğince kiracı Finansal Kiralama konusu mal yahut malları kiralayana derhal geri vermekle yükümlüdür.
Taraflar arasında akdedilen Sözleşmelerin delil sözleşmesi başlıklı 34. maddelerinde ihtilafa ilişkin hükümlerinin irdelenmesi açısından: Delil Sözleşmesi 27.maddesi: Kiralayan ile kiracı ve kefiller bu sözleşmeden doğan her türlü uyuşmazlıklarda icra, iflas ve yargı yollarında KİRALAYAN'ın belge ve kayıtlarının, mikrofilm. Mikrofiş, bilgisayar ve elektronik ortam haberleşme kayıtlarının teyit edilmiş olsun olmasın geçerli delil teşkil edeceğini HMK 193. Maddesi hükmü uyarınca şimdiden kabul ve ikrara edilmektedirler." denildiğinden taraflar arasında finansal kiralama sözleşmelerine ilişkin konularda çıkan uyuşmazlıklarda kiraya veren (davacının) defter, kayıt ve belgelerinin HMK 193. m gereği yazılı delil anlaşması niteliğinde olduğunu anlaşılmakla, gerek sözleşmeler ile gerekse de yerleşik Yargıtay Kararlarına göre, davacı kiraya verenin defter ve kayıtları esas alınarak hesap ve değerlendirme yapılması gerekmiştir.(Y: 19. HD.23.02.2000 T, 1999/7576 E ve 2000/1284 s.K / 11.HD 09.12.2004 T, 2004/903 E ve 2004/12097 s. K) Ayrıca, davalı herhangi bir ödeme belgesi sunmamıştır. Bu durumda yanlar arasında akdedilen delil anlaşması uyarınca davacının ticari defter ve kayıtları esas alınmak durumunda kalınmış olup, bu yönden davalı yanın bilirkişi raporuna karşı itirazları yerinde görülmemiştir. Davalı yana TK 35.maddeye göre 17/06/2020 tarihinde tebligat yapılmış olup, davalı taraf vekili aracılığı ile süresinde cevap dilekçesi sunmuş, duruşmalara iştirak etmemiş, ön inceleme duruşmasında taraflara HMK 140/5 m. uyarınca tarafların delil listelerinde bildirdikleri ancak celbini sağlamadıkları tüm delilleri ibraz etmeleri ve celbini tamamlamaları hususunda 2 haftalık süre verilmesine, bu süre içerisinde gereği yerine getirilmediğinde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının ihtarı yapılmış ve davalı vekiline işbu duruşma tutanağı tebliğ edilmiş, verilen süre içinde davalı herhangi bir ödeme belgesi sunmamış, banka adı /şube adı (hesap bilgilerini) paylaşmamış olduğundan bilirkişi raporuna yönelik itirazı sırasında kendi banka kayıtlarının celp edilmediği beyanı mahkememizce yerinde bulunmamış, 2 no'lu celsede davalı vekilinin yetki itirazının taraflar arasındaki sözleşmede yetki şartı bulunması nedeniyle reddine ve davalı vekilinin dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi talebine ilişkin olarak davanın arabuluculuğa tabi olmaması nedeniyle bu talebin de reddine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve davacı şirket ticari kayıt ve defterleri üzerinde inceleme yaptırılmış ve 12/10/2020 tarihli raporda özetle; davacının 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılı elektronik ticari defterlerinin e-defter beratlarının süresinde oluşturulduğu, envanter defterlerinin açılış tasdikinin tam olduğu, ticari defterlerin düzenli, usulüne ve yasaya uygun tutulduğundan sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, Finansal Kiralama Yasasının 23 - 25. maddesine göre 08.11.2019 tarihinde davalıya tebliğe çıkarılan üç ayrı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında temerrüde ilişkin 3 ayrı ihtarnamenin her birinin davalıya ... tarihinde tebliğ edildiği, Davacı şirketin 18.09.2017 tarih FKB'de ... yevmiye numaralı, ... sözleşmesi üzerinden, ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 11.11.2019 tarihi itibarıyla davacının toplam 28.746,34 € davalıdan alacağı olduğu, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 60 günlük sürenin dolduğu 10.01.2020 tarihine kadar davalı şirketin davacıya ödeme yapmadığı, Böylece 10.01.2020 tarihi itibarıyla malın iadesi şartının oluştuğu, 18.09.2017 tarih FKB'de ... yevmiye numaralı, ... sözleşmesi üzerinden, ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 11.11.2019 tarihi itibarıyla davacının toplam 13.180,55 € davalıdan alacağı olduğu, İhtarnamenin tebliğinden itibaren 60 günlük sürenin dolduğu 10.01.2020 tarihine kadar davalı şirketin davacıya ödeme yapmadığı, böylece 10.01.2020 tarihi itibarıyla malın iadesi şartının oluştuğu, 18.09.2017 tarih FKB'de ... yevmiye numaralı, ... sözleşmesi üzerinden, ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 11.11.2019 tarihi itibarıyla davacının toplam 2.387,42 € davalıdan alacağı olduğu, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 60 günlük sürenin dolduğu 10.01.2020 tarihine kadar davalı şirketin davacıya ödeme yapmadığı, Böylece 10.01.2020 tarihi itibarıyla malın iadesi şartının oluştuğu hususları tespit edilmiş olmakla 6361 sayılı Finansal kiralama yasasının 37. maddesi kapsamında davacının ticari defterlerindeki kayıt ve verilere göre dava konusu her üç finansal kiralama sözleşmesi açısından finansal kiralamaya konu malların iadesi şartlarının oluştuğu, davacının talebinin yerinde olduğu açıklanmıştır.
Davacı kiralama konusu malları kiracıya teslim ederek yükümlülüklerini yerine getirmiş, 6361 sayılı yasa ve bu yasaya uygun olarak taraflar arasında yapılan Finansal Kiralama Sözleşmesi gereğince davalının kira bedellerini ve diğer giderleri ödememesi nedeni ile ... 48.Noterliği'nden...tarihli ... yevmiye nolu ... tarihli ... yevmiye nolu, ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnameleri ile davalıya borçlarını ödemesi için 60 günlük süre verilmiş, bu süre içerisinde ödeme yapılmadığı takdirde kiralanan malın 3 gün içinde iadesi talep edilmiş, davalıya verilen sürede kira bedellerini ödemediği gibi kiralanan mallarında teslim edilmediği anlaşılmıştır. Yasa ve sözleşme gereği sözleşme fesh olmuştur.
Mahkememizce toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde, davalı kiracının, Finansal Kiralama bedellerini ödemediği gibi, istenebilir olmadığını, Medeni Kanunun 6 ve HMK'nun 200 ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı, davalının kiralananları elinde bulundurmasını gerektirir hukuki bir dayanağın kalmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, taraflar arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmelerine konu ve davalıya teslim edilen;
''1 ADET 2017 MODEL ... ÖLÇÜM CİHAZI, SERİ NO:... BALIK ÇİFTLİĞİ EKİPMANLARI, 2017 MODEL AĞ KAFES SİSTEMİ 30 METRE ÇAPLI 49*18 MM
1 ADET... MARKA VE MODEL, 180 gr/m3 KAPASİTEDE OZON JENERATÖRÜ, SERİ NO:...
1 ADET 2018 MODEL KURUTMA SİSTEMİ (KURUTMA MAKİNALARI), ..., %28 NEMLİ EXTRUDER ÇIKIŞI BALIK PALET YEMİ KURUTMAK İÇİN 2500-KG/SAAT (YAŞ GİRİŞİ) KAPASİTELİ ÜNİVERSAL (BANTLI) KURUTMA 6 BANT KURUTMA 1 BANT SOĞUTMA MAKİNASI, SERİ NO:...
2017 MODEL BALIK ÇİFTLİĞİ EKİPMANLARI, ... BALIK TRANSFER TANKI (İZOLASYONLU)
ÖLÇÜLERİ:DIŞTAN DIŞA 2,4 (BOY) * 1,4 (EN) * 1,45 M. (DERİNLİK)
İÇTEN İÇE:2,3 (BOY) * 1.3 (EN) * 1,05-1,1 M (DERİNLİK)
1 ADET 2018 MODEL ... TİP ELEVATÖR, SERİ NO:...
1 ADET 2018 MODEL ... TİP ELEVATÖR, SERİ NO:...
1 ADET 2018 MODEL ARA TRANSFER BANTI, SERİ NO:...'' davalıdan aynen alınarak davacı finansal kiralama şirketine teslimine, aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin re'sen nazara alınmasına karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kabulü ile, dava konusu olan taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmelerine konu
1 ADET 2017 MODEL ... ÖLÇÜM CİHAZI, SERİ NO:... BALIK ÇİFTLİĞİ EKİPMANLARI, 2017 MODEL AĞ KAFES SİSTEMİ 30 METRE ÇAPLI 49*18 MM
1 ADET ... MARKA VE MODEL, 180 gr/m3 KAPASİTEDE OZON JENERATÖRÜ, SERİ NO:...
1 ADET 2018 MODEL KURUTMA SİSTEMİ (KURUTMA MAKİNALARI), ..., %28 NEMLİ EXTRUDER ÇIKIŞI BALIK PALET YEMİ KURUTMAK İÇİN 2500-KG/SAAT (YAŞ GİRİŞİ) KAPASİTELİ ÜNİVERSAL (BANTLI) KURUTMA 6 BANT KURUTMA 1 BANT SOĞUTMA MAKİNASI, SERİ NO:ING-UD-12-2018
2017 MODEL BALIK ÇİFTLİĞİ EKİPMANLARI, ... BALIK TRANSFER TANKI (İZOLASYONLU)
ÖLÇÜLERİ:DIŞTAN DIŞA 2,4 (BOY) * 1,4 (EN) * 1,45 M. (DERİNLİK)
İÇTEN İÇE:2,3 (BOY) * 1.3 (EN) * 1,05-1,1 M (DERİNLİK)
1 ADET 2018 MODEL ... TİP ELEVATÖR, SERİ NO:...
1 ADET 2018 MODEL ... TİP ELEVATÖR, SERİ NO:...
1 ADET 2018 MODEL ARA TRANSFER BANTI, SERİ NO:... malların davalıdan aynen alınarak davacıya verilmesine,
Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK. 24. Maddesinin icra müdürlüğünce re'sen nazara alınmasına,
Mahkememizin ... D.İş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının ilam kesinleşinceye kadar devamına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 2.049,30 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 512,33 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 1.536,97 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 4.500,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 1.225,25 TL yargılama gideri ile peşin yatırılan 512,33 TL peşin harç, 54,40 TL başvuru harcı ve 7,80 TL vekalet harcı toplamı 1.799,78 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
dair davacı vekilinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf başvuru ve karar harçları ile istinaf gider avansının tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç : 512,33 TL
Karar Harcı : 2.049,30 TL
Noksan Harç : 1.536,97 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.350,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 0,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.100,00 TL
Posta Giderleri :125,25 TL