T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/46
KARAR NO: 2023/22
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/01/2020
KARAR TARİHİ: 20/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili matbaa işiyle iştigal etmekte olduğunu, ticari alışveriş içinde bulunduğu müşterilerinden ...’nın ... tarihli, ... seri nolu, 5.737,92-TL tutarlı çeki ile, ... Bankası’nın ... tarih ve ... seri nolu, 5.000-TL tutarlı çekini aldığını, müvekkili 21.01.2019 tarihinde öğle saatlerinde abdest almak amacıyla ... Sitesi’nde bulunan camiye gittiğini, abdest aldığı sırada montunu bir süreliğine orada bulunan küçük askılığa astığını, yaklaşık 15- 20 dakikalık süre sonunda montunu tekrar giyeceği sırada montunun cebinde bulunan cüzdanından yukarıda belirtilen iki adet çek ile 1.720-TL nakit parasının çalınmış olduğunu fark ettiğini, etrafta bir araştırma yaptığını, ancak çekler ile nakit paranın izine rastlayamadığı, bulunduğu yeri gören bir kameranın da olmadığını öğrendiğini, bunun üzerine taraflarınca anılan çeklerin kaybolduğunu tespit etmekle önce karakola giderek hırsızlık şikayeti ile suç duyurusunda bulunduğunu, sonrasında da ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında çeklerin iptali için çek iptali davası açıldığını, söz konusu çeklerle ilgili mahkeme tarafından ilgili bankalara müzekkereler yazıldığını, ...'na ait çekin bankaya ibraz edilmediğini, halen yargılamaya devam edildiğini, ... tarafından verilen cevabı yazıda ise işbu dava konusu çekin davalılar tarafından bankaya ibraz edildikleri bilgisi verildiğini, bunun üzerine ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası nezdinde 05/12/2019 tarihli 'Ön İnceleme Hazırlık Tutanağı' ile dava konusu çeke ilişkin istirdat davası açmak üzere taraflarına2 haftalık süre verildiğini, ... yazı cevabı üzerine, davalılardan ... Ltd. Şti. firması ile iletişime geçildiğini, firma yetkililerince her ne kadar önce dava konusu çekin müvekkiline iade edileceğinin söylendiğini, sonrasında iade etmeyeceklerini belirttiklerini, müvekkilinin elinden rızası dışında çıkan ... Bankası’nın ... tarih ve ... seri nolu, 5.000-TL tutarlı çekinin istirdadına, müvekkilinin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu 5.000.-TL tutarlı çeki düzgün ciro silsilesi ile eline geçiren ve çekin tahsil edilememesi üzerine bu dava açılmadan önce çek aslını bir önceki cirantaya iade eden ve halen çek aslı elinde bulunmayan iyi niyetli 3. şahıs konumundaki müvekkili şirkete yönelik olarak açılan istirdat davası haksız ve dayanaksız olup reddi gerektiğini, istirdat davası konusu ... tarihli ... seri numaralı 5.000.-TL bedelli çekin arka yüzündeki düzgün ciro silsilesinden de açıkça görüleceği üzere, çok sayıda ciro gördükten sonra yıllardır ticari münasebet içinde bulunduğu ...Ltd. Şti.'nden müvekkili ... Tic. Ltd. Şti.'ne bu şirketin cirosu ile geçtiğini, bu çekin müvekkili şirketin kayıtlarına 26/04/2019 tarihinde girdiğini,... Ltd. Şti.'nin cari hesabındaki borcundan mahsup edildiğini, ancak çekin 30/05/2019 tarihinde muhatap bankaya ibrazında ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...sayılı dosyasından ödeme yasağı konulduğunun öğrenilmesi, çeke bu sebeple işlem yapılmadığına dair kaşe vurulması ve çekin tahsil edilememesi üzerine, 5.000.-TL bedelli çeki müvekkili şirkete ciro eden...Ltd. Şti.'nin Cari hesabına 13.06.2019 da borç olarak kaydedildiğini, çek aslının istirdat davası açılmadan... Ltd. Şti.'ne şirket ilgilisi ...'un imzası alınarak iade edildiğini, bu iadeyi takiben 14.06.2019 de çek bedeli 5.000.-TL müvekkili şirketin ticari münesebet içinde bulunduğu ...Ltd.Şti. tarafından müvekkili şirkete havale edildiğini, bu havale de cari hesapta göründüğünü, açıklanan nedenlerle müvekkiline yönelik açılan haksız ve dayanaksız istirdat davasının reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası,
2-... Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan gelen ... hakkında yapılan sorgulamada ele geçirelen uyap sorgu ekranı,
3-... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası,
4-... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...Soruşturma sayılı dosyası, x
5-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çek istirdadı istemine ilişkindir.
Davacı, dava konusu çekin 21.01.2019 tarihinde çalınmak suretiyle rızası hilafına elinden çıktığını, dava konusu çekin iptaline ilişkin ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasında çekin zayi nedeniyle iptali davasının açıldığını, .... tarafından ibraz edilen yazı cevabından, çekin davalılar tarafından muhatap bankaya ibraz edildiğini öğrendiğini ileri sürmüştür.
Dosyaya celp edilen çek fotokopisinin incelenmesinde, çekin ke3şidecisinin dava dışı ...Ltd.Şti olduğüu, çekin biden çok kez ciro edildiği ve davalıların dahi ciranta olduğu ve çekin en son davalılardan...Ltd.Şti tarafından bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından delil olarak bildirilen ve celp edilen ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... sayılı soruşturma dosyasının incelenmesinde, dava dışı ... hakkında, bilişim sistemleri banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçundan... Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldığı, davalılardan ...Ltd.Şti yetkilisi ...'ın mağdur sıfatı ile kovuşturma dosyasına kaydedildiği, şüpheli dava dışı ciranta...'ın davalılardan ....Ltd Şti' ne yaptırdığı iş karşılığında dava konusu çekin verdiğinin tespit edildiği, yine soruşturma dosyasında davalılardan ...Şti yetki,li ...'ın ifadesinin alındığı, adı geçen şirket yetkilisinin dava konusu çeki dava dışı ...Ltd.Şti'ne satılan muhtelif elektrik malzemeleri karşılığında adı geçen şirketten aldıklarını, çek hakkında verilen tedbir kararı nedeniyle çek bedelinin bankadan tahsil edilememesi üzerine çeki dava dışı ...Tic.Ltd.Şti'nin yetkilisi ...'a imzası karşılığında iade ederek çek bedelinin tahsil edildiğini, dava konusu çekin çalıntı olduğunu bilmediklerini beyan ettiği anlaşılmıştır.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nın 686. maddesi gereğince ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir. Ayrıca, davalının yetkili hamil olması için ciro silsilesinde imzası bulunanların imzalarının gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu yoktur. Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen lehtar ve cirantaların kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmez. Davalı tarafın ancak TTK’nın 792. maddesinde öngörüldüğü üzere, çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğu kanıtlandığı takdirde sorumlu olacağı kuşkusuzdur. ( Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2018/2827 Esas 2018/5223 Karar)
Yapılan yargılama, toplanan deliller, celp edilen soruşturma dosyası ve tüm dosya kapsamına göre, davalıların dava konusu çeki iktisap ederken kötü niyetli oldukları veya ağır kusurlarının olduğunun davacı tarafından ispatlanamadığı, davalıların dava konusu çeki dava dışı cirantalardan yapmış oldukları ticari iş karşılığında aldıkları anlaşıldığından davacının sübut bulmayan davasının ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacının davasının ayrı ayrı REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 179,90 TL maktu karar harcının, peşin yatırılan 85,39 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 94,51 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Vekille temsil edilen davalı ...LİMİTED ŞİRKETİ lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... ŞİRKETİ'ne verilmesine,
4-Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair, Tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 20/01/2023
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 85,39 TL
Karar Harcı: 179,90 TL
Bakiye Harç: 94,51 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 384,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Posta Giderleri : 239,00 TL