T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/628 Esas
KARAR NO: 2024/319
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ: 30/06/2020
KARAR TARİHİ: 15/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... A.Ş'nin hisselerinin tamamının ...'na ait olduğunu, davaya konu takip dosyası alacağının ...'ye devredilmiş alacağı olduğundan 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu'nun 107 ve 140 maddeleri uyarınca işbu yargılama harcından muaf olduğunu, takip dosyasının çıkış tutarının 28.339,68-TL olduğunu, davalı tarafından haksız şekilde yapılan itirazın iptali ve takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatın hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davanın yetkili mahkemede ikame edilmediğini, davanın müvekkilinin ikametgahında bulunan ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesinin gerektiğini, yetki yönünden davanın reddine karar verilmesini, dava konusu esas borcun 1997 ve 1998 yıllarına ait genel kredi taahhünamesi uyarınca açıldığını, ilgili esas borçlar ve müteselsil kefalet ilişkisinin zamanaşımına uğradığını, esas borcun zamanaşıma uğraması ile kefalet ilişkisinin de zamanaşımına uğradığının açık olduğunu, dava konusu olan ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Sayılı dosyası ile yapılan icra takibinde davacı tarafından teminat mektubu komisyonu ve işlemiş faizi icraya konulmuş durumda olduğunu, teminat mektubu komisyonu zamanaşımına uğradığını, ilgili komisyonlar ve ferileri niteliğinde yapılan icra takibi nedeniyle açılan davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesini, müvekkilinin iddia edildiği gibi bir borcunun olmadığını, davacının davasını ispata yarar delilleri ortaya koyamadığını, Kredi sözleşmesinin borçlusu olan ...A.Ş'nin davaya konu borcun oluşmasından önce, müvekkili Türkkent tarafından tüm hak ve alacaklarıyla birlikte üçüncü şahıslara devredildiğini ve aynı firmanın 28.01.2024 tarihinde kapatıldığını, davada gerçeğin ortaya çıkması ve dava konusu takip dayanağı komisyon bedellerinin ödenip ödenmediğinin tespiti için ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasının borçlusu ve genel kredi sözleşmeleri ve teminat mektubunun esas borçlusu ...A.Ş'nin ihya edilmesi ile esas borç ilişkisinin nasıl son bulduğunun tespitinin gerektiğini, bu sebeple mahkememizin ... A.Ş'nin ihya edilmesi ve davaya taraf olması için gereğini yapması için davacıya kesin süre verilmesi gerektiğini, kefalet sözleşmelerindeki belirlilik ilkesi uyarınca kefil olunan açısından belirli borcun arandığı, kefilin yalnızca kefalet limiti ve kendi temerrüdünün hukuki sonuçları ile bağlı olduğunun ortada olduğunu, usul yönünden davanın reddine, neticeten haksız davanın reddine, müvekkili lehine dava değerinin %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 01/06/2021 tarihli duruşmasının 3 nolu ara kararı ile tarafların iddia ve savunmaları icra dosyası ve tüm dosya kapsamı itibariyle ve banka kayıtları da incelenerek dosyanın bankacı uzman bilirkişi ...'a tevdii ile davacı taleplerinin yerinde olup olmadığı yerinde ise takip tarihi itibariyle talep edilebilir miktarın belirlenebilmesi amacıyla rapor düzenlenmesi için bilirkişiye tevdiine karar verilmiş olup, mahkememiz dosyası bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda: " Temlik eden banka ile birleşe ... A.Ş ... Şubesi ile, dava dışı kredi asıl borçlusu ...A.Ş'nin müşteri sıfatıyla lehine, davalı ...nin müşterek borçlu ve müteselsil kefiller sıfatı ile 30/07/1997 tarihinde 174.282 USD limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığı,
Davacı kurum yetkilisinden ihtarname tarihinden evvel 30/01/2004 tarihli komisyonun tahsil edildiğini ve takibe konu 2 adet komisyonunun tahsil edilemediğini gösteren hesap ekstresi talep edilmesine karşın herhangi bir belge sunulmadığından alacağın varlığının belgelemediğini, mahkememizce banka kayıtlarının delil olması nedeniyle ihtarname ekinde sunulan hesap dökümünün kabul edilmesi halinde hesap kat tarihinden takip tarihine kadar temerrüdün takiple başlaması nedeniyle avans faizi uygulanmak suretiyle yapılan hesaplamaya göre,
Davacı Kredi Alacağına ilişkin davalının ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı takip dosyasın yapmış olduğu itiraz nedeniyle yapılan hesaplamalar neticesinde davacının davalıdan sayın mahkemenizce de kabul edilmesi halinde 27/06/2013 takip tarihi itibarı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile 5.518,30- TL asıl alacak 11.508,76-TL faiz olmak üzere toplam 17.027,06-TL alacaklı olduğu, 5.518,30-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %22 ve değişen oranlarda avans faizinin 2 katı oranında temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSM'nin davalıdan istenebileceği" yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Bilirkişi ... tarafından sunulan 17/05/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda: " Temlik eden Banka ile birleşen ... A.Ş ...Şubesi ile, dava dışı kredi asıl borçlusu ... A.Ş'nin müşteri sıfatıyla lehine, davalı ...'nin müşterek borçlu ve müteselsil kefiller sıfatı ile 30/07/1997 tarihinde 174.282 USD limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığı,
Davacı kurum yetkilisinden ihtarname tarihinden evvel 30/01/2004 tarihli komisyonun tahsil edildiğini ve takibe konu 2 adet komisyonunun tahsil edilemediğini gösteren hesap ekstresi talep edilmesine karşın herhangi bir belge sunulmadığından alacağın varlığı belgelenmediği,
Ancak sayın mahkememizce banka kayıtlarının delil olması nedeniyle ihtarname ekinde sunulan hesap dökümünün kabul edilmesi halinde hesap kat tarihinden takip tarihine kadar temerrüdün takiple başlaması nedeniyle avans faiz oranı uygulanmak suretiyle yapılan hesaplamaya göre,
"Davacı kredi alacağına ilişkin davalının ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itiraz nedeniyle yapılan hesaplamalar neticesinde davacının davalıdan sayın mahkemenizce de kabul edilmesi halinde 27/06/2013 takip tarihi itibarı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile 5.518,30 asıl alacak 11.508,76-TL faiz olmak üzere toplam 17.027.06-TL alacaklı olduğu,
5.518,30-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %22 ve değişen oranlarda avans faizinin 2 katı oranında temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSM nin davalıdan istenebileceği" yönünde ek rapor düzenlendiği görülmüştür.
Taraflarca yapılan bilirkişi raporuna itiraza ilişkin alınan 13/08/2023 tarihli bilirkişi 2. Ek raporunda: " Temlik eden banka ile birleşen ... A.Ş ...Şubesi ile, dava dışı kredi asıl borçlusu ... A.Ş'nin müşteri sıfatıyla lehine, davalı ...'ın müşterek borçlu ve müteselsil Kefiller sıfatı ile 30/07/1997 tarihinde 174.282 USD limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı,
Davacı kurum yetkilisinden ihtarname tarihinden evvel 30.01.2004 tarihli komisyonun tahsil edildiğini ve takibe konu 2 adet komisyonunun tahsil edilemediğini gösteren hesap ekstresi talep edilmesine karşın herhangi bir belge sunulmadığından alacağın varlığı belgelenmediği,
Ancak sayın mahkemenizce banka kayıtlarının delil olması nedeniyle ihtarname ekinde sunulan hesap dökümünün kabul edilmesi halinde hesap kat tarihinden takip tarihine kadar temerrüdün takiple başlaması nedeniyle avans faizi oranı uygulanmak suretiyle yapılan hesaplamaya göre,
Davacı kredi alacağına ilişkin davalının ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itiraz nedeniyle yapılan hesaplamalar neticesinde davacının davalıdan sayın mahkemenizce de kabul edilmesi halinde 2/06/2013 takip tarihi itibarı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile 5.518,30-TL asıl alacak 11.508,76-TL faiz olmak üzere toplam 17.027,06 TL alacaklı olduğu,
5.518,30-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %22 ve değişen oranlarda avans faizinin 2 katı oranında temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSM'nin davalıdan istenebileceği,
Ancak takdiri sayın mahkemenizde olmak üzere davacı vekilinin itirazı doğrultusunda aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere M.B Tebliğine göre Avans İşlemlerinde Uygulanan Faiz Oranının 2 katı oranında yapılan hesaplamaya göre davacının takip tarihi itibarı ile,
Davacı Kredi alacağına ilişkin davalının ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itiraz nedeniyle yapılan hesaplamalar neticesinde davacının davalıdan sayın mahkemenizce de kabul edilmesi halinde 27.06.2013takip tarihi itibarı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile 5.518,30-TL asıl alacak 22.821,38-TL faiz olmak üzere toplam 28.339,68-TL alacaklı olduğu,
5.518,30-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %22 ve değişen oranlarda avans faizinin 2 katı oranında temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSM'nin davalıdan istenebileceği" yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.
KANAAT VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık, Teminat mektubu, komisyon alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine konu alacağın davalı kefilden talep edilebilir olup olmadığı, talep edilebilir ise takip tarihi itibariyle miktarı ve bu kapsamda itirazın iptalinin gerekip gerekmediği ve %20 icra inkar ve/veya kötü niyet tazminatının gerekip gerekmediği hususlarından kaynaklandığının tespiti istemine ilişkindir.
...7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelenmesinde, Davacı banka tarafından 27/06/2013 tarihinde 5.518,30-TL asıl alacak, 22.821,38-TL işlemiş faiz, 28.339,68- TL toplam alacak tutarı üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, asıl alacak kısmına takip tarihinden itibaren asıl alacak için değişen oranlarda ticari temerrüt faizinin 2 katı oranında faiz ile %22 oranından az olmamak üzere temerrüt faizi, icra diğerleri, kredi taahhütnamesinden doğan avukatlık ücreti ile birlikte Borçlar Kanununun 100. Maddesi uyarınca yapılacak kısmi ödemelerin öncelikle faiz ve giderlere mahsubuyla takibe geçildiği, Davalı vekili tarafından verilen 07/08/2018 tarihli itiraz dilekçesinde müvekkilinin böyle bir borcunun bulunmadığını, icra takibinin durdurulmasını ve gereğinin yapılmasını talep ettiği, takibin durdurulduğu, davacının işbu davayı süresi içerisinde açmış olduğu görülmüştür.
5411 sayılı Bankacılık Kanunu sisteminde iki grup alacağa Fon alacağı hukuki statüsü tanınmıştır. Bunlardan birincisi Kanun’un açıkça Fon alacağı statüsü tanıdığı alacaklardır. İkincisi ise Kanun’da bu statünün bulunduğuna dair açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte, bu alacakların Fon alacağı olduğu işin mahiyetinden anlaşılan alacaklardır.
5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 132/8. maddesi uyarınca Fon’un kendisine devredilen bankanın, alacaklarını devralması hâlinde, bu alacaklar Fon alacağı niteliği kazanmakta ve Fon alacaklarına ilişkin himaye rejimi tatbik kabiliyeti bulmaktadır. Zira Fon, hisselerinin çoğunluğu veya tamamı kendisine intikal eden bir bankanın; gerekli görülen hâllerle sınırlı olmak üzere, mali bünyenin güçlendirilmesi ve yeniden yapılandırılması için gerektiğinde, alacaklarını veya zararlarını devralmaya yetkilidir (m. 107/5-b.5). Bu alacaklar Fon tarafından devralındıkları tarih itibariyle 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan kaynaklanan Fon alacağı statüsünü kazanmaktadır.
Fon alacaklarında zamanaşımı süresinin yirmi yıl olduğu kuralı, ilk kez 4389 sayılı Bankalar Kanunu’na eklenen ve 26.12.2003 tarihinde yürürlüğe giren ek 3. maddeyle getirildiği için söz konusu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte henüz zamanaşımı süresini doldurmamış tüm Fon alacaklarına ilişkin zamanaşımı süresi yirmi yıla uzamıştır. Dolayısıyla, 4389 sayılı Bankalar Kanunu’ndan kaynaklanan Fon alacaklarına ilişkin dava ve takiplerde zamanaşımı süresi, anılan Kanun’a eklenen ek 3. maddenin yürürlüğe girdiği 26.12.2003 tarihinden itibaren yirmi yıl olmuştur.
01.11.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 141. maddesinde de mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun ek 3. maddesine benzer bir hükme yer verilerek 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan kaynaklanan Fon alacaklarına ilişkin dava ve takiplerde zamanaşımı süresinin yirmi yıl olduğu düzenlenmiş bulunmaktadır.
Öncelikle davalının zaman aşımı definin değerlendirilmesi gerekmiş olup, davanın dayanağının fona devredilen bankanın kredi sözleşmesinden kaynaklandığı ve davacı tarafından fondan temlik alınan alacak olduğu buna göre fon alacağı olarak kabulü gerektiği, 5411 sayılı yasanın 141.maddesi gereğince fon alacakları için ön görülen zamanaşımı süresinin 20 yıl olduğu, icra takip tarihi itibariyle henüz bu süre dolmadığından davalının zamanaşımı defi talebinin reddine karar verilmiştir.
Dava yazılı yargılama usulüne tabi itirazın iptali davasıdır. Davacı ile dava dışı şirket arasında kredi sözleşmesi olduğu , davalının bu borca kefil olduğu sabittir. Borcun ödenmediği iddiasıyla davacı yanca takibe geçilmiş, davalı yanca süresinde borca itiraz edilmiş zamanaşımı def'inde bulunulmuştur. Dava konusu borcun niteliği gereği ( Fon alacakları ve 4389 Sayılı Yasa gereği hazine alacağı sayılan alacaklarda ) zamanaşımı 20 yıl olmakla bu yönden davalı talebi reddedilmiştir. Dosya 01.06.2021 tarihli ara karar gereği bilirkişiye verilerek 15.01.2022 tarihli rapor alınmıştır. Bu rapora göre ihtarname ekinde sunulan hesap dökümünün kabul edilmesi halinde hesap kat tarihinden takip tarihine kadar temerrüdün takiple başlaması nedeniyle avans faizi uygulanmak suretiyle yapılan hesaplamaya göre, davacı kredi alacağına ilişkin davalının ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı takip dosyasın yapmış olduğu itiraz nedeniyle yapılan hesaplamalar neticesinde davacının davalıdan 27/06/2013 takip tarihi itibarı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile 5.518,30- TL asıl alacak 11.508,76-TL faiz olmak üzere toplam 17.027,06-TL alacaklı olduğu, 5.518,30-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %22 ve değişen oranlarda avans faizinin 2 katı oranında temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSM'nin davalıdan istenebileceği" yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür. Temlik eden banka ile birleşen ... A.Ş .. Şubesi tarafından ... 3. Noterliği'nin ... Tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiği davacı tarafça bildirilmiş ise de, ilgili noterliğe yazılan müzekkere cevabında evrakın imha edildiği bilgisinin verildiği, dolayısı ile davalıya gönderilen ihtarnamenin tebliğ şerhinin dosyada bulunmadığı ancak yanlar arasında imzalanan sözleşmede banka kayıtlarının delil olacağı açıklanmakla bankanın sunduğu kredi hesap ekstresine göre bankanın davalıdan 04.10.2004 kat tarihinde 5.518,30 TL alacaklı olduğu, davalının müteselsil kefil olarak imzası bulunan genel kredi sözleşmelerinde yer alan kefalet limitleri açık olarak yazılmış olup takipte talep edilen miktarın kefalet limiti içinde kaldığı, hesap kat ihtarının davalı kefile tebliğine ilişkin tebligat parçasının dosya içinde bulunmadığı dolayısı ile davalı kefilin temerrüdünün takiple başladığı kabul edilerek takip tarihinden itibaren davalının temerrüt faizinden sorumlu olabileceği, takip tarihi olan 27/06/2013 tarihi itibari ile davacının 11.508,76 TL işlemiş faiz talebinde bulunabileceği fazlaya ilişkin talebin reddi gerekeceği kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte tetkik edildiğinde; davanın kısmen kabulü ile davalı tarafından 7. İcra Müdürlüğünün ..Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 5.518,30 TL asıl alacak , 11.508,76 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 17.027,06 TL yönünden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, Davalı tarafından ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 5.518,30 TL asıl alacak , 11.508,76 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 17.027,06 TL yönünden devamına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.163,12 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 17.027,06 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 11.312,62-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 1.408,65-TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 846,34-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak 793,08-TL'nin davalıdan, 526,92 TL'nin de davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
8-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/05/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır