T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/736
KARAR NO: 2023/118
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/12/2020
KARAR TARİHİ: 21/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında “...” için asansör temin satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşme bedelinin Euro olarak kararlaştırıldığını, yine davalı şirket ile müvekkili şirket arasında “..." için asansör temin satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşme bedelinin Amerikan Doları olarak kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin sözleşmelere konu asansörlerin satışını gerçekleştirdiğini ve sözleşmelerden doğan tüm yükümlülüklerini eksiksiz ifa ettiğini, davalının sözleşme bedellerini belirtilen vadelerinde ödemediği gibi kısmi ödemeleri de Türk Lirası olarak yaptığını, ödeme vadesinden sonra kısmen yapılan Türk Lirası ödemelerinde de fiili ödeme tarihindeki kur karşılığı Türk Lirasını ödemediğini, 928,89 Euro ve 2.467,74 USD bakiye borcu kaldığını, alacağın tahsili için ... 5. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı ve ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takipleri başlatıldığını, davalı itirazı üzerine takiplerin durduğunu, açıklanan nedenlerle; davalı itirazının iptali ile takibin devamına, %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı yan arasında yapılan asansör projesi teslim sözleşmelerinin 02.10.2014 ve 24.06.2015 tarihlerinde imzalandığını, davacı tarafın 19.06.2020 tarihinde arabulucuya başvurduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunu ve TBK'nın 147. maddesinin 6. fıkrası gereğince 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin ödeme koşullarında mutabık kalındığını, ilgili tüm ödeme dekontlarının ve çeklerin dosyaya sunulduğunu, ödeme tarihlerindeki efektif kur dikkate alındığında davacı şirketin kesmiş olduğu faturalar karşılığı müvekkili şirketin ... projesi için fiili ödeme tarihindeki kur karşılığı 35.012 Euro ödeme yaptığını ve ... projesi için müvekkilinin 159.300 USD ödeme yaptığını, müvekkili şirket tarafından vadesinde ödenmediği iddia edilse de sözleşmedeki vade belirlemesinin davacı şirketin eylemine bağlı olup zamanında yerine getirmemesi sonucunda doğan zarar olduğunu, malzemelerin gümrüğe geç gelmesinden ötürü davacının müvekkiline zamanında teslim edemediğini, dolayısıyla ödemenin malzeme tesliminden sonra sözleşmeye uygun olarak ifa edildiğini, çıkan kur farkının da müvekkiline yükletildiğini, asansörlerin teslim edilebilmesi için yönetmeliğe göre asansör ruhsatının alınması gerektiğini, ruhsatın davacı şirketçe geç alındığını, ... ve ... Belediyesine müzekkere yazılarak dava konusu sözleşmelerin asansör ruhsatlarının celbinin talep edilmesini, açıklanan nedenlerle; davanın reddini, davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK'nın 67. maddesi kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Dava dosyasına celp edilen ... 5. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine 26/10/2020 tarihinde ilamsız yolla, cari hesaba dayalı olarak, 928,89 Euro asıl alacağın takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı/ borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği; ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine 26/10/2020 tarihinde ilamsız yolla, cari hesaba dayalı olarak, 2.467,74 USD asıl alacağın takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı/ borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde olarak iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.
İhtilaf, taraflar arasında akdedilmiş olan ve 2 adet asansörü satış ve kurulmasına ilişkin bedelin ödenip ödenmediği, ödenmedi ise bakiye miktarın tespiti ile takiplere konu itirazın iptali hususlarından kaynaklanmakta olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti için taraf defter ve belgelerinin incelenmesi gerektiğinden mahkeme 6100 sayılı HMK m.222 gereği resen taraf ticari defter ve belgelerinin incelenmesine ve taraf ticari defter ve belgelerinin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden mahkeme m.266 gereği resen bilirkişi incelemesi yaptırma yetkisine sahiptir.
Bu kapsamda Sözleşme Uzmanı Bilirkişi Borçlar Hukukçusu Doç. Dr. ..., Makina Mühendisi ...ile Muhasebe Finans Uzmanı ...'ndan alınan 21/06/2022 tarihinde ibraz edilen bilirkişi raporu ile; taraflara ait ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, defter kayıtlarının birbiri ile uyumlu olduğunun tespit edildiği, taraflar arasında imzalanan 24.06.2015 tarihli ... İş Merkezi Projesi Asansör Temini Satış Sözleşmesi ile “..., 1x9 Durak, 13 Kişi/1000 Kg kapasiteli, 1/,0 m/s” ekipman fiyatının KDV hariç 30.000.- EUR olarak belirlenmiş olduğu, 02.10.2014 tarihli Erenköy Konut Projesi Asansör Satış Sözleşmesi ile 3 adet Asansör fiyatının KDV hariç toplam 135.000.- USD olarak belirlenmiş olduğu, sözleşmelere istinaden davacı şirket tarafından tanzim edilen e-faturaların davalı şirketin kabulünde olduğu, taraflarca ilgili dönemlerde BA-BS Formları ile vergi dairesine bildirim yapılmış olduğu, söz konusu faturalara istinaden davalı şirket tarafından Türk Lirası cinsinden yapılan ödemelerin, ödeme tarihinde geçerli olan TCMB Eft. satış kuru üzerinden borca mahsubu neticesinde davalı şirketin; ... Konut Projesi Sözleşmesinden ve ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas takip dosyasına konu alacak nedeniyle davacıya 2.734,41 USD borcu bulunduğunun tespit edildiği ve ancak davacı tarafından takip talepnamesi ile sadece 2.467,74 USD bakiye alacak talebinde bulunulduğu;... Merkezi Projesi Sözleşmesinden kaynaklanan ve ... 5. İcra Müdürlüğünün ..Esas sayılı takip dosyasına konu alacak nedeniyle davacıya borcu bulunduğu, ve ancak davacının takip talepnamesinde 928,89 EURO bakiye alacak talebinde bulunduğu tespit edilmiştir.
Taraf vekillerinin itirazı üzerine Borçlar Hukuk ..., İTÜ Makina Mühendisi ...ile Muhasebe Finans Uzmanı ...'ndan alınan 08/10/2022 tarihinde ibraz edilen bilirkişi ek raporu ile; taraflar arasında imzalanan 24.06.2015 tarihli ... Merkezi Projesi Asansör Temini Satış Sözleşmesine il şirket tarafından toplam 35.400 EUR tutarında tanzim edilen fatura bedellerine ve taraflar arasında imzalanan 02.10.2014 tarihli ... Projesi Asansör Satış Sözleşmesine ilişkin davacı şirket tarafından toplam 161.058 USD tutarında tanzim edilen fatura bedellerine istinaden, davalı şirket tarafından yapılan ödemeler neticesinde; davalının davacı şirkete 279 EUR ve 2.734,41 USD borçlu durumda olduğunun hesaplandığı kök raporda belirtildiğini, hesaplanan tutarlar davalının TL olarak yapmış olduğu ödeme tarihindeki TCMB Efektif Satış kuru ile hesaplanarak elde edilen tutarlar olduğunu, kök raporda davalı şirket tarafından yapılan 34.700,00 TL tutarındaki ödeme EUR kuru 3,3556 ile 10.341,00 EUR hesaplanmış olup, buna göre; davalının davacıya 279,00 EUR borcu bulunduğunun belirtildiğini, davacı şirket kayıtlarında ise; bu 34.700,00 TL ödeme için hesaplanan 10.341,00 EUR tutarından 9.691,11 EUR kısmının davalının EUR sözleşme borcundan mahsup edilmiş olduğu görülmekte olup, buna göre kalan (10.341,00 - 9.691,11)=649,89. EUR kısmının davalının USD sözleşme borcundan mahsup edilmiş olduğunun anlaşıldığını, 24.06.2015 tarihli .... İş Merkezi Projesi Asansör Satış Sözleşmesi bedeli olan KDV dahil 35.400 EUR tutarına istinaden davalı şirket tarafından Türk Lirası olarak yapılan toplam ödeme tutarlarının EUR karşılığı 34.471,11 EUR olup, davalı şirketin davacıya (35.400,00 - 34.471,11) = 928,89 EUR borcu bulunduğu, ... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinde 928,89 EUR bakiye alacak talep edilebileceği sonucuna ulaşıldığını, davalı tarafından TL olarak yapılan ödeme tutarından kalan 649,89 EUR karşılığı TL tutarı (649,89 EUR x 3,3556) = 2.180,77 TL olup, aynı tarihteki TCMB Efektif Satış USD kuru olan 3,0225 ile değerlendiğinde 721,51 USD bulunduğunu, buna göre; 02.10.2014 tarihli ...Asansör Satış Sözleşmesine ilişkin tanzim edilen toplam KDV dahil 160.310 USD ve 748 USD ardiye faturalarına istinaden davalı şirket tarafından Türk Lirası olarak yapılan toplam ödeme tutarlarının USD karşılığı toplam (27.000,18 + 29.681,25 + 52.431,90 + 49.210,26 + 721,51) = 159.045,10 USD olduğunu, davalı şirketin davacıya (160.310,00 + 748,00 - 159.045,10) = 2.012,90 USD borcu bulunduğu hesaplanmakta olup, ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinde 2.012,90 USD bakiye alacak talep edilebileceği sonucuna ulaşıldığını, davacı şirket kayıtlarında, davalı tarafından TL olarak yapılan ödemeler; (61.150,00 + 69.000,00 + 123.000,00) = 253.150,00 TL karşılığı olarak 109.380,00 USD tutarının dikkate alınmış olduğu, 148.738,00 TL karşılığı olarak 49.210,26 USD tutarının dikkate alınmış olduğunun görüldüğü, söz konusu ödemeler toplamının 158.323,59 USD olduğu kök raporda belirtildiğini, bu tutara 721,51 USD ilavesiyle birlikte toplam 159.045,10 USD olduğunu, davalı şirket tarafından 2015 yılı 8-10-11. aylarda BA Formları ile vergi formları ile vergi dairesine beyan edilmiş olduğu, böylece davacı şirket tarafından tanzim edilen faturalara ilişkin taraf şirketlerce mutabakat sağlanmış olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, takip dosyası birlikte ele alındığında alınmış olan bilirkişi raporu ve kök rapor da denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile, davalının İstanbul 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibe konu alacağa yönelik itirazın iptali bakımından açılan davanın kısmen kabulü ile; davalının İstanbul 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu itirazının 2.012,90 Amerikan Doları asıl alacak bakımından iptali ile; takibin takip talepnamesindeki şartlarla devamına, fazlaya ilişkin kısmın reddine, İİK.67/2 kapsamında 2.012,90 Amerikan Dolarının takip tarihindeki kur karşılığındaki %20'si oranındaki tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ... 5. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takibe konu alacağa yönelik itirazın iptali bakımından açılan davanın kabulü ile; davalının ... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu itirazının 928,89 Euro asıl alacak bakımından iptali ile; takibin takip talepnamesindeki şartlarla devamına, İİK.67/2 kapsamında 928,89 Euro'nun takip tarihindeki kur karşılığındaki %20'si oranındaki tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-... 24. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takibe konu alacağa yönelik itirazın iptali bakımından açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davalının ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu itirazının 2.012,90 Amerikan Doları asıl alacak bakımından iptali ile; takibin takip talepnamesindeki şartlarla devamına,
Fazlaya ilişkin kısmın reddine,
İİK.67/2 kapsamında 2.012,90 Amerikan Dolarının takip tarihindeki kur karşılığındaki %20'si oranındaki tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-... 5. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takibe konu alacağa yönelik itirazın iptali bakımından açılan davanın KABULÜ ile;
Davalının ... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu itirazının 928,89 Euro asıl alacak bakımından iptali ile; takibin takip talepnamesindeki şartlarla devamına,
İİK.67/2 kapsamında 928,89 Euro'nun takip tarihindeki kur karşılığındaki %20'si oranındaki tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktarın dava tarihindeki TCMB efektif satış döviz kuru Türk Lirası karşılığı üzerinden [(2.012,90 Amerikan Doları x 7,7766 TL = 15.653,51 TL) + (928,89 Euro + 9,5130 TL = 8.836,53 TL) = 24.490,04 TL] hesaplanan 1.672,91 TL nispi karar harcından, peşin yatırılan 338,28 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 1.334,63 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktarın dava tarihindeki TCMB efektif satış döviz kuru Türk Lirası karşılığı üzerinden [(2.012,90 Amerikan Doları x 7,7766 TL = 15.653,51 TL) + (928,89 Euro + 9,5130 TL = 8.836,53 TL) = 24.490,04 TL] hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ret edilen miktarın dava tarihindeki TCMB efektif satış döviz kuru Türk Lirası karşılığı üzerinden (454,84 Amerikan Doları x 7,7766 TL = 3.537,10 TL) hesaplanan 3.537,10 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 3.136,75 TL yargılama giderinden davanın kabul ret miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 2.740,88 TL yargılama gideri ile 338,28 TL peşin harç ve 54,40 TL başvuru harcı toplamı 3.133,56 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ret miktar ve oranı göz önüne alınarak kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.153,41 TL'nin davalıdan, ret edilen miktar üzerinden hesaplanan 166,59 TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı yanın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/02/2023
Katip
e-imza
Hakim
e-imza
Masraf Dökümü Davacı Gider Avansı Yargılama gideri detayları
Peşin Harç: 338,28 TL Yatırılan Avans : 4.750,00 TL Bilirkişi Ücreti : 3.000,00 TL
Karar Harcı : 1.672,91 TL Davalı Gider Avansı Posta Giderleri : 136,75 TL
Noksan Harç: 1.334,63 TL Yatırılan Avans : 250,00 TL