T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/744
KARAR NO: 2022/929
DAVA: İtirazın İptali (Rödevans Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/12/2020
KARAR TARİHİ: 10/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Rödevans Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas numaralı ilamsız takibine konu olan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ...esas ve ... karar sayılı ilamında belirtilen ...LTD. ŞTİ aleyhine açtıklarını davayı kazandıklarını, söz konusu ilamda belirtilen alacakların henüz yeni muaccel hale geldiğini, ancak...LTD. ŞTİ, başlatmış oldukları takibin nedeninde de belirttikleri üzere kendi uhdesindeki maden sahalarını ... SAN. ve TİC A.Ş'ye devrettiklerini, bu nedenle takibi ... başlattıklarını, ancak ... ilamsız takibe kötü niyetli olarak hem itiraz ettiğini hem de takibin iptali için İstanbul İcra Hukuk Mahkemesine takibin ve ödeme emrinin iptali yönünden dava açtıklarını, ... 22. İcra hukuk Mahkemesinin ... Esas numaralı...Karar numaralı dosyasında Dedeman Madenciliğin şikayetini kabul etmiş ise de İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi 2019/2593 Esas numaralı- 2020/352 Karar numaralı kararı ile ... 22. icra hukuk Mahkemesinin kararını kaldırarak ve işin esasına girerek davalının şikayetini reddettiğini, davalı tarafın itirazı haksız ve hukuka aykırı olup itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesi gerektiğini, ... Ltd. Şti. İle aralarındaki 17/07/2002 tarihli sözleşme gereği, Maden arama ve işletme ruhsatlarının devrinden önceki 17/07/2002 ile 11/12/2007 tarihleri arasındaki alacağı ile ilgili ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas ve ...Karar sayılı ilamında belirtilen ...Tic. LTD. ŞTİ dava 14/10/2008 tarihinde açılarak 06/03/2018 tarihinde karara bağlandığını ve karar kesinleşerek alacağının muaccel hale geldiğini, bu alacağını tahsil etmek amacıyla ...A.Ş. aleyhine ... 32. İcra Müdürlüğünde ...Esas sayılı dosyada ilamsız icra takibi başlattıklarını, davalı yanın, alacağını sürüncemede bırakmak amacıyla kötü niyetli olarak borca itiraz ettiklerini, itiraz talebinde sadece borcunun olmadığına yönelik bir itirazı söz konusu olup hukuki ilişkiyi inkar etmediğini, açıklanan nedenlerle davalının borca itirazının haksız olup takibin devamına karar verilmesi gerektiğini belirterek ... 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine borçlu tarafından yapılan itirazının iptali ile takibin devamına, davalıya takip konusu alacağın % 40'u oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın 1 yıllık Hak Düşürücü Süre İçerisinde açılmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafından 21.12.2020 tarihinde dava açıldığını, ... 32. İcra Dairesinin ... E. numaralı dava konusu 712.527,70 TL tutarındaki ödeme emrinde gösterilen borca karşı 20.07.2018 tarihinde itiraz edildiğini, .. 32. İcra Dairesinin 31.07.2018 tarih ve... E. sayılı kararı ile takibin durdurulduğunu, ... 22. İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde dava konusu ödeme emrinin iptali için 20.07.2018 tarihinde şikayette bulunulduğunu, ... 22. İcra Hukuk Mahkemesi 05.08.2019 tarih ve ... E. ... K. sayılı kararında şikayetin kabulü ile dava konusu ödeme emrini iptaline karar verildiğini, davanın 21.12.2020 tarihinde açıldığı göz önüne alındığında İİK m. 67/I hükmünde yer alan itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurma şartı davacı tarafından yerine getirilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, davaya konu takip talebi ile ödeme emri usulüne uygun düzenlenmediğinden itirazın iptali talebinin reddedilmesi gerektiğini, davacı ... tarafından ... 32.İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası ile müvekkili şirkete karşı başlatılan icra takibinin açıkça hukuka aykırı nitelikte olduğunu, ... 32.İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına dayanak ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.03.2018 tarih, E.... K....sayılı ilamı ilamsız icra takibine konu edildiğini, ancak mahkeme ilamının ilamsız icraya konu edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, müvekkili şirketin maden sicilinde yer alan bilgilere güvenerek maden sahasını devraldığından dava konusu icra takibinin ve eldeki davanın müvekkili şirkete yöneltilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın süresi içinde açılmadığından bahisle usulden reddine, zamanaşımına uğramış davacı taleplerinin zamanaşımı nedeniyle reddine, esasa girilirse usul ve kanuna açıkça aykırı davacı taleplerinin esastan reddine, davacı, açıkça haksız ve kötüniyetli olduğundan takip konusu alacağın %20'si oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde
Dava, 818 Sayılı Borçlar Kanununun 179. Maddesi (6098 sayılı TBK 202/2.m) kapsamında mal varlığının veya işletmenin devralınması sebebi ile işletmeyi devredenin ilama bağlanan kira borcunun işletmeyi devralandan tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında düzenlenen...nolu maden ruhsatının devri konulu 17/07/2002 tarihli sözleşme uyarınca davacı lehine ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı 06/03/2018 tarihli karar ile 473.221,00 TL nin ve 11.161,80 TL yargılama gideri ile 32.878,74 TL vekalet ücretinin dava dışı ...Ltd. Şti.'den alınıp davacıya verilmesine karar verildiği, kararın 02/11/2018 tarihinde kesinleşmiş olduğu 18/02/2022 tarihli müzekkere cevabından anlaşılmıştır.
Davacı tarafından ,ilama bağlı alacağın 818 Sayılı Borçlar Kanununun 179. Maddesi (6098 sayılı TBK 202/2.m kapsamında devralan davalıdan tahsili için 473.221,00 TL asıl alacak, 32.878,84 TL vekalet ücreti 11.161,80 TL yargılama gideri ile 181.325,64 TL ve 253,20 TL, 745,85 TL ve 12.941,37 TL işlemiş faizin tahsili için ilamsız takip başlatıldığı, ... 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe davalı tarafından süresinde itiraz edildiği, itirazın davacı tarafa tebliğ edilmediği tespit edilmiştir.
Dava dilekçesi ekinde delil olarak sunulan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının uyap üzerinden tetkiki sonucu; davacı ile dava dışı ...Ltd. Şti. arasında akdedilen 17/02/2002 tarihli ruhsat devir ve işletme sözleşmesinin hasılat kirası niteliğinde rödövans sözleşmesi olduğunun temyiz incelemesini yapan Yargıtay 14.Hukuk Dairesinin 2012/1940 E 2012/4931 K sayılı ilamında belirtildiği anlaşılmıştır.
Dava, rödövans sözleşmesinden kaynaklanan alacağın işletmeyi devralan davalıdan tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 1. Maddesi uyarınca göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. 114/c maddesinde ise mahkemenin görevi dava şartı olarak gösterilmiş olup, aynı Kanunun 115. Maddesi ile getirilen "mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" hükmü gereğince öncelikle mahkememizin görevli olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.
6100 Sayılı HMK'nın 4. Maddesinde kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalara Sulh Hukuk Mahkemeleri tarafından bakılacağı hükmü yer almaktadır.
HMK 114. maddesinde; Mahkemenin görevli olması hususunun dava şartı olarak belirtildiği, HMK 115. maddesinde de, dava şartlarının, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetileceği belirtilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın hasılat kirasının bir türü olarak kabul edilen rödovans sözleşmesinden kaynaklandığı , HMK'nın 4/1-a maddesinde kira sözleşmesinden kaynaklanan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkların Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp çözüme kavuşturulacağı, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi gereği davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi gereği davanın USULDEN REDDİNE,
2-Kararın kesinleşmesine mütakip talep halinde dosyanın görevli nöbetçi İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK 331/2. maddesi gereği yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,
4-HMK 20. maddesi gereği süre içeresinde talep edilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/11/2022
BAŞKAN
ÜYE
ÜYE
KATİP