T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/753 Esas
KARAR NO: 2024/301
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/12/2020
KARAR TARİHİ: 08/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile; ... 25. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile ( 67.550,70 TL Asıl Alacak açısından) takibin asıl alacağa işleyecek ticari reeskont avans faiz ile birlikte devamına ve davalının %20 icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesi talebinin olduğunu, davalı, ... 25. icra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına 15.09.2020 tarihinde borca itiraz ettiğini, tarafların anlaşmaya varamamış oldukları 21.10.2020 tarihinde Arabuluculuk huzurunda tespit edildiğini, söz konusu itiraz haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkil ve davalı arasında ticari ilişkiden kaynaklı ve ödenmemiş olan icra takibine konu faturalar ve hesap ekstresinin ekte olduğunu, söz konusu faturalarda da görüleceği üzere alacaklı müvekkil şirket ile borçlu davalı arasında ticari ilişkiden kaynaklı bir borç söz konusu olduğunu, davalı davaya konu icra takibine itirazında müvekkile borcu olmadığı iddiasında bulunmasına rağmen takibe konu borcun ödendiğine ilişkin herhangi bir belge de sunmadığını, tarafların defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapıldığında davalının müvekkil şirkete takip konusu miktar kadar borçlu olduğu ortaya çıkacağını, davalının borcunu ödememek için haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğinin ortada olduğunu, bu nedenle de asıl alacak miktarı üzerinden 9620 icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydı ile; davanın kabulü ile ... 25. İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile ( 67.550,70 TL Asıl Alacak açısından) takibin asıl alacağa işleyecek ticari reeskont avans faiz ile birlikte devamına ve davalının 9620 icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Davalı yanın dosyaya iddia ve savunma vermediği dosya üzerinden tespit edilmiştir.
23/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava dosyası, ibraz edilen davacı ticari defterleri, yardımcı kayıt belgelerin incelenmesi neticesinde; davacı taraf, davalıdan ticari alacağı tahsil edemediği gerekçesi ile ... 25.İcra Dairesinin ... dosya numarası ile 02.09.2020 tarihinde 67.550,70.-TL asıl alacak ve 2.010,33.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 69.561,03.-TL üzerinden davalı aleyhine takibe geçtiği; davalının icra takibine, itiraz ettiği, bu itiraz üzerine davacının davalı aleyhine yaptığı takibin devamı için 67.550,70.-TL üzerinden huzurdaki davayı açtığı tespit edildiği, davacının ibraz edilen bilgi ve belgelerine göre taraflar arasında ticari ilişki olduğu, davacının ibraz edilen bilgi ve belgelerine göre takip tarihi itibariyle davalıdan 50.851,82, -TL alacağı olduğu tespit edildiği, davalı ise beklenmesine rağmen ticari defter ve belgeleri tarafımıza ibraz etmediği, konu hakkında nihai takdirin sayın mahkemeye ait olduğu, davacının davalı aleyhine ... 25.İcra Dairesinin ...dosya numarası ile yaptığı icra takibinde; davacıdan 50.851,82, -TL alacağı olduğu diğer ifade ile davalının icra takibe yaptığı itirazın 50.851,82, -TL kısmının ispata muhtaç olduğu, davacının icra takip tarihe kadar talep ettiği faiz tutarının davacı tarafından ispata muhtaç olduğu değerlendirildiği, icra takibine konu asıl alacak miktarlarının belirli olması ve nedeniyle alacağın "likit" olduğunun değerlendirildiği bu nedenle icra inkâr tazminatı olması gerektiği yönünde değerlendirme yapılmakla birlikte konu hakkında nihai takdir sayın mahkemeye ait olduğu, tarafların mahkeme masrafları, vekâleti ücreti, icra ve benzeri taleplerinin olduğu görüş ve kanaatinde bulunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Dava dosyasına celp edilen ... 25. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde , 02/09/2020 tarihinde davacı alacaklının , davalı borçlu aleyhine 67.550,70 TL Cari Hesap Alacağı (Asıl Alacak) + 2.010,33 TL Takip Öncesi Faiz (Ticari Reeskont Avans Faiz ) = 69.561,03 TL tutarındaki alacağın, icra gideri , vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek ( yıllık %13,75 ) oranında Ticari Reeskont Avans Faiz ile birlikte tahsilini talep etmiş , fazlaya dair ve faiz oranındaki artıştan doğan talep ve takip hakkı saklı kalmak kaydıyla takip talebinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde olarak iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür .
İhtilaf, davacı tarafından beyan edilen alacaklı müvekkil şirket ile borçlu davalı arasında ticari ilişkiden kaynaklı bir borç söz konusu olduğunu, taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı faturalar konusu mal - hizmetin davalıya sunulup sunulmadığı ile davacının takip tarihi itibari ile alacağı olup olmadığı, davalıdan davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı varsa miktarının tespitinden kaynaklanmakta olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti için tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Bu kapsamda mali müşavir ... 'den alınan bilirkişi raporu ile ; Dava dosyası, ibraz edilen davacı ticari defterleri, yardımcı kayıt belgelerin incelenmesi neticesinde; davacı taraf, davalıdan ticari alacağı tahsil edemediği gerekçesi ile ... 25.İcra Dairesinin ...dosya numarası ile 02.09.2020 tarihinde 67.550,70.-TL asıl alacak ve 2.010,33.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 69.561,03.-TL üzerinden davalı aleyhine takibe geçtiği; davalının icra takibine, itiraz ettiği, bu itiraz üzerine davacının davalı aleyhine yaptığı takibin devamı için 67.550,70.-TL üzerinden huzurdaki davayı açtığı tespit edildiği, davacının ibraz edilen bilgi ve belgelerine göre taraflar arasında ticari ilişki olduğu, davacının ibraz edilen bilgi ve belgelerine göre takip tarihi itibariyle davalıdan 50.851,82, -TL alacağı olduğu tespit edildiği, davalının ise ticari defter ve belgelerini ibraz etmediği, konu hakkında nihai takdirin sayın mahkemeye ait olduğu, davacının davalı aleyhine ... 25.İcra Dairesinin ... dosya numarası ile yaptığı icra takibinde; davacıdan 50.851,82, -TL alacağı olduğu diğer ifade ile davalının icra takibe yaptığı itirazın 50.851,82, -TL kısmının ispata muhtaç olduğu, davacının icra takip tarihe kadar talep ettiği faiz tutarının davacı tarafından ispata muhtaç olduğu değerlendirildiği, icra takibine konu asıl alacak miktarlarının belirli olması ve nedeniyle alacağın "likit" olduğunun değerlendirildiği bu nedenle icra inkâr tazminatı olması gerektiği yönünde değerlendirme yapılmakla birlikte konu hakkında nihai takdir sayın mahkemeye ait olduğu, tarafların mahkeme masrafları, vekâleti ücreti, icra ve benzeri taleplerinin olduğu tespit edilmiştir.
Dava dosyasına davalının vergi dairesi tarafından 2020 yılına ait BA formları celp edilmiş, vergi kayıtlarının incelenmesinde ; davalının 2020 yılında davacından 4 adet belge ( fatura ) karşılığında 89.441,00.-TL tutarında mal ve hizmet alımı yaptığı tespit edilmiştir. Şu halde dava dosyasına celp edilen davalıya ait 2020 yılı BA formu incelemesinde ; davacının davalıya 2020 yılında takip tarihine kadar 4 adet fatura karşılığı olarak KDV hariç olarak 89.441,28.-TL tutarında fatura tanzim edildiği, söz konusu faturaların davalı tarafından tebliğ alındığı ve vergi dairesine beyan edildiği izahtan varestedir.
Bilindiği üzere ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. Davalı taraf davacı tarafından tanzim edilen faturalara yasal süresi içinde itiraz etmediği gibi faturalarda yazılı malları teslim almadığı yönünden herhangi bir itirazı da olmamıştır. Şu halde davalının davaya ve icra takibine konu olan faturaları davacıdan tebliğ aldığı ve yasal süresi içinde itiraz etmediği ve fatura içeriği kabul ettiği açıktır.
Mahkememizce verilen kesin süreye rağmen davalı tarafından ticari defter ve kayıtların dosyaya ibraz edilmediği görülmüştür.
6100 sayılı HMK'nın 222. maddesinde, "mahkeme ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir" hükmü bulunmaktadır.
Ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delil niteliğindedir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de, ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bu durumda her iki tarafın ticari defterlerinin de incelenmesi zorunludur. Ancak karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defteri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden, verilen kesin süreye rağmen defterlerini ibraz etmediği takdirde mahkeme karşı taraf defterindeki kayıtların doğru olduğunu kabul edebilir. Bu açıklamalar ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde, mahkemece taraflara ticari defterlerini sunmaları için süre verilmiş olup davacı defterleri üzerinden yapılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporu ile talep edilen alacağın varlığı kanıtlanmıştır. Davalı, defterlerini sunmayarak, davacının ticari defter kayıtlarının HMK 222. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığını tam olarak incelenebilmesine engel olduğundan, sunulmayan ticari defterlerinde davacının alacaklı olduğuna dair kayıtları mevcut olduğu halde sunulmadığını ve bunun sonucunda davacının incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerekir. ( Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi 2020/526 Esas 2021/1517 Karar)
Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller, icra dosyası, faturalar, vergi dairesi kayıtları, hüküm kurmaya elverişli 23/12/2023 tarihli bilirkişi raporu bir arada değerlendirildiğinde, davacı tarafından, davalıdan ticari alacağı tahsil edemediği gerekçesi ile ... 25.İcra Dairesinin ... dosya numarası ile 02.09.2020 tarihinde 67.550,70.-TL asıl alacak ve 2.011 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 69.561,03.-TL üzerinden davalı aleyhine takibe geçtiği; davalının icra takibine, itiraz ettiği, bu itiraz üzerine davacının davalı aleyhine yaptığı takibin devamı için 67.550,70.-TL üzerinden huzurdaki davayı açtığı tespit edildiği, davacının ibraz edilen bilgi ve belgelerine göre taraflar arasında ticari ilişki olduğu, davacının ibraz edilen bilgi ve belgelerine göre takip tarihi itibariyle davalıdan 50.851,82, -TL alacağı olduğunun tespit edildiği, davacının icra takibinde davalıdan faiz talebi olmakla birlikte dava dilekçesinde takip tarihine kadar faiz talebinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile , davalı / borçlu tarafından ... 25. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 50.851,82 TL asıl alacak yönünden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 50.851,82 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari reeskont avans faizi uygulanmasına, alacağın likit olduğu ve takibe itirazın da haksız olduğu gözetilerek İİK madde 67/2 uyarınca asıl alacağın %20'si oranındaki 10.170,36 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklnadığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı / borçlu tarafından ... 25. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 50.851,82 TL asıl alacak yönünden devamına, 50.851,82 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari reeskont avans faizi uygulanmasına,
2-Alacak likit olduğundan İİK madde 67 uyarınca asıl alacağın %20'si oranındaki 10.170,36 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3.473,69 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 805,79 TL harcın mahsubu ile noksan 2.667,90 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 3.250, 00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 2.446,58 TL yargılama giderinin ve 805,79 TL peşin harç ve 54,40 TL başvurma harcı toplamı 3.306,77 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
7-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/06/2024
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır