T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/101 Esas
KARAR NO: 2024/89
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 10/02/2021
KARAR TARİHİ: 13/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... adresindeki içme suyu dolum tesisinin idari kısım, ofis ve arşiv olarak kullanılan bölümünde 27.01.2021 tarihinde yangın meydana geldiği, söz konusu yangına ilişkin olarak düzenlenen İtfaiye Olay Raporunda, “27.01.2021 tarihinde tahmini 04.52 saatinde sa dolum tesisinin zemin Üzeri tek katlı ofis ve depo olarak kullanılan bölümünün girişe göre sol taraftaki duvarından geçen kablolardaki elektrik enerjisinin herhangi bir nedenle (gevşek bağlantı, aşırı yük, nötr-faz teması) 1sı enerjisine dönüşerek etrafındaki eşyaları tutuşturmasıyla yanma olayının gerçekleştiği ve dahiline sirayet ettiğinin" tespit edildiği, İtfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu yangın 07.00 saatinde söndürülebildiği, saat 10.00 civarı soğutma-söndürme çalışmaları bittikten sonra işyerinde yangın nedeniyle oluşan zararın anlaşılabildiği, bu yangın sonucu müvekkili şirketin zemin katı ofis, 1. Kat depo olarak kullarımakta olduğu 2 katlı binanın tamamen yandığı, iş yerinin tamamen kullanılamaz hale geldiği, müvekkilin iradesi dışında 27.01.2021 tarihinde meydana gelen bu yangın sebebiyle ticari işletmenin büyük bir zarara uğradığı, bunun yanısıra şirkete ait bazı resmi belgeler ile ticari defter ve kayıtlar, ticari belgeler(fatura, sevk iraslyesi vs) de yandığı ve kullanılamaz hale geldiği, 27.01.2021 tarihinde meydana gelen yangın sonucu zayi olan müvekkil şirkete ait, 2018 yılı ve öncesi yıllara ait tüm Yevmiye-Kebir-Envanter ve diğer yasal defterler ile Karar Defteri (Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri) ve ortaklar pay defterleri, 2018 yılı ve öncesi yıllara ait Alış, Satış, Masraf ve Gider faturalarının tarnamı, ... ile ... no, aralığındaki İrsaliyeli Faturaların tamamı, ... ile ... no. aralığındaki İrsaliyeli Faturaların tamamı, ... ile ... no. aralığındaki İrsaliyeli Faturaların tamamı, ... ile ... no, aralığındaki İrsaliyeli Faturaların tamamı, ... ile ... no. aralığındaki İrsaliyeli Faturaların tamamı, ... ile ... no. aralığındaki İrsaliyeli Faturaların tamamı, ... ile ... no. aralığındaki İrsaliyeli Faturaların tamamı, ... ile ... no. aralığındaki İrsaliyeli Faturaların tamamı, ... ile ... no. aralığındaki İrsaliyeli Faturaların tamamı, ... ile ... no. aralığındaki İrsaliyeli Faturaların tamamı, ... ile ... no. aralığındaki İrsaliyeli Faturaların tamamı, ... ile ... no. aralığındaki faturaların tamamı, ... ile .. no, aralığındaki faturaların tamamı, ... ile ... no. aralığındaki faturaların tamamı, ... ile ... no. aralığındaki faturaların tamamı, ... ile ... no. aralığındaki faturaların temamı ve irsaliyeli faturalar, 2018 yılı ve öncesine ait SGK evrakları, ücret bordroları ve bildirgelerle ilgili olarak zayi belgesi verilmesi talep ve dava edilmiştir.
KANAAT VE GEREKÇE
Dava, 6102 Sayılı TTK m.82/7 kapsamında zayi belgesi verilmesi istemidir.
Mahkememizce, davacı şirketin yangın nedeniyle kullanılamaz hale gelen belgelerinden hangileri için TTK m.82/7 kapsamında zayi belgesi verilebileceğinin tespit edilmesi için bilirkişi raporu alınmıştır.
Tacirler, ticari defter tutma zorunluluğu bulunduğu gibi aynı zamanda ticari belgelerini belli bir süre saklamakla da yükümlüdür. Tutulması zorunlu olan ticari defter ve belgelerin kanuni saklama süresi içerisinde kaybedilmesi durumunda, zayi belgesi talep edilmesi tacir bakımından önemlidir. Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Yargıtay tarafından anılan kanun maddesinde belirlenen 15 (on beş) günlük süre “hak düşürücü” mahiyette kabul edildiğinden başvurunun bu süre içerinde yapılması zorunluluk teşkil etmektedir. İş bu davada yangının 27.01.2021 tarihinde, davanın da 10.02.2021 tarihinde açıldığı görüldüğünden davanın süresinde açıldığı anlaşılmaktadır.
... tarafından düzenlenen 01.02.2021 tarihli İtfaiye Olay Raporu'na göre; ... adresinde 27.01.2021 tarihinde meydana gelen yangında; birinci katı depo olarak kullanılan iki katlı binanın içerisinde bulunan belgelerin ve dosyaların yanarak ve ıslanarak büyük çapta yok olduğu, kalan kısmın zarar gördüğü ve kullanımının olanaklı olmadığı belirlenmiştir.
27.01.2021 tarihinde meydana gelen yangında davacının yanarak zayi olduğunu ileri sürdüğü belgeler bilirkişi tarafından ayrı ayrı incelenmiştir.
Bilirkişi raporundan anlaşılacağı üzere basımı yapıldığı tespit edilen ...Şti. tarafından basılan ... arasındaki 5.000 adet ve ...arasındaki 5.000 adet irsaliyeli fatura, ... Şti. Tarafından basılan ...-... arası 10.000 adet, ...-... arası 10.000 adet, ... arası 10.000 adet ve ...arası 5.000 adet irsaliyeli fatura, ...tarafından basılan ... arası 3.000 adet,... arası 2.500 adet ve ...arası 1.500 adet fatura ve de ... tarafından basılan ... arası 5.000 adet faturanın basılmış oldukları ve davacıya teslim edilmiş oldukları doğrulanmış olduğundan işyerinde çıkan yangında yanmış oldukları nedeniyle TTK m.82 uyarınca, Zayi Belgesi verilmesini gerektirir bir durum bulunduğu tespit edilmiştir.
Buna karşın .... Şti. tarafından basılan tüm irsaliyeli faturaların ise dosya kapsamında basılmış oldukları doğrulanamadığından zayi belgesi verilmesinin söz konusu olmayacağı tespit edilmiştir.
Davacı şirkete ait yukarıdaki ticari defterler ile faturalar dışında kalan ticari belgeler, yazışmalar ve vergiye ilişkin belgeler ve beyannameler her ne kadar yangın mahallinde yanmış olsa da bu belgelerin diğer nüshalarına her zaman erişilebilir olduğundan, zayi belgesi verilmesini gerektirir bir durum bulunmamakta olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterleri ile 2014 ve 2015 yıllarına ait Yevmiye Defterleri ve de 2004 yılında tasdiki yapılan Ortaklar Kurulu Karar Defteri ile .... Ltd. Şti. tarafından basılan ... arasındaki 5.000 adet ve ... arasındaki 5.000 adet irsaliyeli fatura,... Ltd. Şti. tarafından basılan ... arası 10.000 adet, ...arası 10.000 adet, ... arası 10.000 adet ve ... arası 5.000 adet irsaliyeli fatura, ...tarafından basılan... arası 3.000 adet, ... arası 2.500 adet ve ... arası 1.500 adet, ... tarafından basılan ... arası 5.000 adet ve de Tasfiye Halinde ...Şti. tarafından ... arası 10.000 adet, ...arası 10.000 adet ve ... arası 10.000 adet faturanın basılmış oldukları ve davacıya teslim edilmiş oldukları doğrulanmış olduğundan davacı tarafından düzenlenen ve davacı iş yerinde çıkan yangında yanmış oldukları nedeniyle TTK m.82 uyarınca, zayi belgesi verilmesine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterleri ile 2014 ve 2015 yıllarına ait Yevmiye Defterleri ve de 2004 yılında tasdiki yapılan Ortaklar Kurulu Karar Defteri ile ... Ltd. Şti. tarafından basılan ... arasındaki 5.000 adet ve ... arasındaki 5.000 adet irsaliyeli fatura, ...Ltd. Şti. tarafından basılan...arası 10.000 adet, 95301-105300 arası 10.000 adet,... arası 10.000 adet ve... arası 5.000 adet irsaliyeli fatura, ...tarafından basılan ... arası 3.000 adet,... arası 2.500 adet ve ... arası 1.500 adet, ... tarafından basılan ... arası 5.000 adet ve de Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti. tarafından ... arası 10.000 adet, ... arası 10.000 adet ve ... arası 10.000 adet faturanın basılmış oldukları ve davacıya teslim edilmiş oldukları doğrulanmış olduğundan davacı tarafından düzenlenen ve davacı iş yerinde çıkan yangında yanmış oldukları nedeniyle TTK m.82 uyarınca, ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu karar harcından peşin yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 368,30 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/02/2024
Katip ...
Hakim ...