T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/159
KARAR NO: 2022/166
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/03/2021
KARAR TARİHİ: 24/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde, borçlu ... A.Ş'nin müvekkiline karşı ödemediği fatura borcuna ilişkin ... 19. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından borçluya ödeme emri gönderilmiş ve ödeme emrinin borçluya tebliğ olunduğunu, borçlu tarafından ödeme emrine itiraz edilmiş olup takibin durdurulduğunu, 7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa eklenen 5/A maddesi gereğince arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ... büro dosya numarası, ... arabuluculuk numarası ile görüşmeleri yapılan dosyanın 03.02.2021 tarihinde son oturumunun gerçekleştirildiğini, davalı taraf ile arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamadığını, görüşmelerin sonlandırıldığını, müvekkili ... şirketi ile davalı ... şirketi arasında 25/04/2018 tarihli, ''...'li iş kapsamında ... Hazırlanması Hizmet Alımı sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 5. maddesi uyarınca sözleşme, 1.978.373,40 TL bedel üzerinden akdedildiğini, sözleşme kapsamında ilk olarak davalıya 04.10.2018 tarih ... nolu 437.706,49 TL fatura düzenlendiğini, sözleşmeye uygun olarak projenin tamamlanmış ve 06/03/2020 tarihli yazılı başvuru ile davalıya eksiksiz olarak teslim edildiğini, projenin sözleşmeye uygun şekilde 06/03/2020 tarihinde eksiksiz olarak davalıya teslim edilmesine rağmen sözleşmede belirlenen sürelere aykırı biçimde 60 gün içinde kesin kabul işlemlerinin tamamlanmadığını ve kesin hesap raporunun çıkarılmadığını, bunun üzerine .. 57. Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya, davalı tarafından teslim alınan işin muayene ve kabul işlemlerinin yapılarak kesin hesap raporunun çıkarılması ve bakiye 1.607.435,70 TL hakediş bedelinin 06/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 iş günü içerisinde ödenmesi, aksi takdirde tüm yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalıya 20.10.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, davalıya çekilen bu ihtarnameye davalı tarafından ... 16. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarı ile cevap verildiğini belirterek borçlunun ... 19. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasındaki haksız ve dayanaksız itirazının iptaline, takibin devamına, borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafından öne sürülen sözleşmenin 18.3. maddesine aykırı olarak teslim tarihinden itibaren 60 gün iş günü içinde kesin hesap raporu çıkarılmadığı iddiası haksız ve yersiz olduğunu, taraflarca imzalanan sözleşmelerin 18.3. maddesinde “Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 60(Altmış) iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır” dendiğini, iş sonunda yüklenici firmaya ödeme yapılabilmesi için idare tarafından gerekli inceleme yapılarak projenin ancak kusursuz ve eksiksiz görülmesi, kabule elverişli olduğunun tespit edilmesi halinde ödeme yapılabileceğini, projenin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarih kabule elverişliliğin idare tarafından kesin olarak tespit edileceği tarih olduğunu, idarenin (...) ana işlere ilişkin kesin hakedişleri hala beklenmekte olup işin kabule elverişli şekilde teslim edilip edilmediği kesin olarak henüz tespit edilmediğini, borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafından takibe konu faiz tutarı ayıplı proje ve işlerin teslim tarihinden itibaren işletilmiş olup söz konusu geçmişe dönük faiz talebi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, sözleşmede temerrüt faiz oranı ve faiz başlangıç tarihi düzenlenmediğini, bu sebeple faizin takip tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğinden davacının fahiş faiz talebinin reddini talep ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilerek, reddedilen kısmın %20’si oranından kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
“... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi ...Hazırlanması Hizmet Alım işi Sözleşmesi” kapsamında geçici ve kesin kabul tutanaklarının gönderilmesi için ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına yazılan müzekkereye" ... İlçesi, ... Mahallesi ... Hazırlanması Hizmet Alım işi Sözleşmesi” kapsamında 04.05.2020 tarihinde Bimtaş tarafından ihalenin kesin kabul ve kesin hakedişi için verilen dilekçeye istinaden 12.06.2020 tarihinde kesin kabulünün yapıldığı ve 24.12.2020 tarihinde kesin hakediş raporunun Bütçe ve Denetim Müdürlüğüne gönderildiği" şeklinde cevap verildiği, müzekkere cevabı ekindeki belgelerden dava konusu işin hakediş raporunda 6. sırada yer aldığı, toplam hakediş bedelinin 2.945.458,14 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Dosya 1 inşaat mühendisi, 1 elektrik mühendisi, 1 makine mühendisi ve bir kesin hesap uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek davacının kesin hakediş alacağının hesaplanması istenilmiş, bilirkişiler..., Hasan ... ve ... tarafından sunulan 07/02/2022 tarihli raporda özetle
" ...4.1- Taraflar arasında, 25.04.2018 tarihli “..., ... İlçesi, ... Mahallesi ... Hazırlanması Hizmet Alım işi Sözleşmesi” imzalandığı, Sözleşme bedelinin 1.978.373,40 TL + KDV olduğu,
4.2- Davacının 04.10.2018 tarihinde KDV dahil 437.706,49 TL tutarlı fatura kestiği ve bu faturanın tahsil edildiği,
4.3- Davacının projeleri tamamlayarak 06.03.2020 tarihinde davalıya teslim ettiği,
4.4- Ana İşveren ... tarafından bu tür projelerin tümünün incelenmesi için 01.05.2020 tarihinde kesin kabul komisyonu kurulduğu, komisyon dava konusu proje dahil bütün projeler için 12.05.2020 tarihinde sözleşmeye uygun olduğu şeklinde rapor verdiği, 12.06.2020 tarihinde Kesin kabul Tutanağının imza edildiği,
4.5- ... tarafından projelerin tamamı için kesin hesap çalışması yapıldığı ve 24.12.2020 tarihinde kesin hesabın tamamlandığı,
4.6- Davaya konu projenin eksiksiz ve kusursuz olduğunun ... tarafından da kabul edilmesi nedeni ile davacının sözleşme bedeli olan 1.978.373,40 TL * KDV'yi hakettiği,
4.7- Davacının aldığını beyan ettiği miktarın düşülmesi ile 1.607.435,70 TL * KDV - 1.896.774,12 TL alacaklı olduğu,
4.8- Dava dışı ... Üstyapı Projeler Müdürlüğü ile Davalı Şirket arasında düzenlenen ana sözleşme hükümlerinin, dava konusu yapım işinin hakediş ve kabul işlemlerini de bağlayacağı konusunda sözleşmede bir hüküm bulunmaması ve/veya sonradan düzenlenen bir protokol dava dosyasında bulunmadığı için Davalı Şirketin itirazlarının yersiz olduğu ve Davacı ... Şti. nin dava konusu alacak tutarı hakkında haklı olduğu kanaatine varılmış ise de bu konudaki Takdirin Yüce Mahkeme'ye ait olduğu..." yönünde görüş belirtilmiştir.
... 19.İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyasının tetkikinden, davacı tarafından davalı aleyhine 1.896.774,13 TL tutarlı fatura bedeli ve 2.338,49 TL işlemiş faiz yönünden takip başlatıldığı, davalı tarafından süresinde itiraz edilmesi üzerine işbu davanın ikame edildiği anlaşılmıştır.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 470. maddesinde eser sözleşmesi “yüklenicinin bir eser meydana getirmesi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme” olarak nitelendirilmiş, sözleşmenin tarafları yüklenici ve iş sahibi olarak isimlendirilmiştir.
Sözleşmeye ilişkin bu temel unsurlar yanında her sözleşme türünün kendine özgü unsurları bulunmaktadır. Eser sözleşmesinin de kendine özgü olan iki temel unsuru vardır. Bunlar eser ve bedeldir. Bu sözleşme ile bir taraf (yüklenici) istenen özellikle sonucu (eser) meydana getirmeyi, diğer taraf (iş sahibi) ise bu çalışma karşılığında ivaz ödemeyi (bedel) üstlenmektedir. İş sahibinin ödeme borcu TBK’nın 479. maddesi uyarınca teslim zamanında muaccel hale gelir.
Uyuşmazlık, davacının, takibe konu edilen ve ... ... mahallesi ... Hazırlanması Hizmet Alım İşi Sözleşmesinden kaynaklı kesin hakediş alacağının bulunup bulunmadığı, davacının 27.11.2020 düzenleme tarihli fatura nedeniyle alacaklı olup olmadığı, , davalının takipten önce temerrüde düşürülüp düşürülmediği konularından ibarettir.
Taraflar arasında, davacının yüklenici , davalının iş sahibi (idare sıfatıyla) konumunda olduğu "... li İş kapsamında ... mahallesi ... Hazırlanması Hizmet Alımı" ile ilgili 25/04/2018 tarihli eser sözleşmesinin akdedildiği; sözleşmenin 5.maddesinde birim fiyat usulünün kararlaştırıldığı, yapılacak işin teknik özelliklerinin ihale dokümanında düzenlendiği, ihale dokümanının sözleşmenin ekinde yer aldığının sözleşmenin 4.maddesinde kararlaştırıldığı, davacı yüklenici tarafından projenin 06/03/2020 tarihinde davalıya teslim edildiği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davacı yüklenici tarafından ... 57.Noterliğinin...tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıya; eserin teslim edildiği, bakiye hakediş bedeli 1.607.435,70 TL nin 06/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte ödenmesi hususu ihtar edilmiş, ihtarnamenin davalıya 20 Ekim 2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından anılan ihtarnameye verilen cevapta ... tarafından kesin hakedişin yapılmasının beklendiği bildirildiği, bu kez davacı tarafından 1.607.435,70 TL hakediş alacağına KDV eklenerek 1.896.774,13 TL tutarlı 27/11/2020 tarihli fatura düzenlendiği, davalı tarafından ... 23.Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile faturaya yasal süresi içinde iade edildiği ve dava dışı ... tarafından kesin hakedişin beklendiğinin bildirildiği, davacı tarafından davalıya keşide edilen 08.12.2020 tarihli ihtarnamede kesin kabul işleminin ... tarafından yapılması gerektiği, iade edilen faturanın ödenmemesi halinde yasal yollara başvurulacağı yönünde cevap verildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin Ödeme Yeri ve şartları başlıklı ...11.1.1.maddesi" Projenin Yüklenici tarafından süresi içinde tamamlanıp İdareye teslim edilmesini müteakiben İdare tarafından yapılacak tetkik ve inceleme neticesinde projelerin hatasız, kusursuz ve eksiksiz olduğunun anlaşılıp onaylanması halinde ilgili projeye karşılık gelen oranda tanzim edilecek hakedişler İdarenin Mali İşler Müdürlüğünce ödenecektir.
15.5. Yüklenici projeleri, ... Etüd ve Projeler Daire Başkanlığı, Üst Yapı Projeler Müdürlüğü ile İdaremiz arasındaki iş bu sözleşme konusu işe ait onaylı iş programında belirtilen sürelerden 2 gün önce İdaremize teslim edecektir. Aksi takdirde herhangi bir ihtar yapmaya gerek kalmaksızın gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin 961 oranında Yükleniciye ceza uygulanacaktır."
Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar başlıklı ...18.2. maddesi" Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, işin teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine yapılan iş, her türlü masrafı yükleniciye ait olmak üzere ... A. Ş. adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren aşağıdaki esaslar doğrultusunda 10 iş günü içinde teslim alınır.
18.3- Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 60 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkartılır.
Asıl işveren İstanbul Büyükşehir Belediyesine müzekkere yazılarak dava konusu sözleşme kapsamında geçici ve kesin kabul tutanaklarının gönderilmesi istenilmiş, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından gönderilen 19/11/2021 havale tarihli cevabi yazı ve eklerinden davalı ... tarafından verilen 04/05/2020 tarihli dilekçeye istinaden 12/06/2020 tarihinde kesin kabul işleminin yapıldığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafından ... Büyükşehir Belediyesine yapılan 04/05/2020 tarihli başvuru , davalıya keşide edilen ihtarnameler, kesin hakediş tutanakları ve bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere davacı yüklenici tarafından eserin 06/03/2020 tarihinde davalıya teslim edildiği, teslim edilen eserin 12/06/2020 tarihinde kesin kabul işleminin yapıldığı, sözleşmede kararlaştırılan 1.978.373,40 TL bedel kapsamında davacının, daha önce ödendiği hususunda ihtilaf bulunmayan 437.706,49 TL tutarlı hakediş alacağının mahsubu neticesinde (1.978.373,40 TL - 437.706,49 TL = 1.607.435,70 TL) 1.607.435,70 TL hakediş alacağı ile ihtarnamenin davalıya tebliğ tarihi 20 Ekim 2020 tarihinden takip tarihine kadar 1.607.435,70 TL'ye işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep edebileceği, davacının takip talebinde yalnız 2.338,49 TL işlemiş faiz talep ettiği dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile, davalının ... 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının;
1.607.435,00 TL asıl alacak ve 2.338,49 TL işlemiş faiz yönünden iptaline, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmek suretiyle devamına,
Fazla talebin reddine,
2- Alacak likit olmadığından inkar tazminatı talebinin reddine,
3- Tahsili gereken harç 109.963,62 TL olduğundan peşin alınan 22.936,54 TL'nin mahsubu ile bakiye 87.027,08 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4- Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen harç 22.936,54 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan 76,60 TL posta, 12.000 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 12.076,60 TL yargılama giderinin kabul oranına göre 10.236,67 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6- Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen 1.320 TL’nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
7- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 89.142,07 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 28.703,74 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/02/2022
BAŞKAN ...
ÜYE ...
ÜYE ...
KATİP ...