T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/387 Esas
KARAR NO: 2024/361
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ: 02/06/2021
KARAR TARİHİ: 21/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacı ... Şirketi vekili tarafından verilmiş olan 02.06.2021 harç ikmal tarihli dava dilekçesi ile özetle: müvekkil şirketin bu güne kadar aynı yöntemle yüzlerce, binlerce kez işlem yaptığı, davacı bankanın hiç bir zaman işlemlerin akibeti hakkında bildirim veyahut şüpheli işlem iddiasıyla hesaptan kesinti yapmadığı, dava konusu ihtilafta müvekkil şirketin ürünleri teslim ettiği ödemesini de mail order sistemi üzerinden tahsil ettiği, bu işlemlerin 2 farklı günde 2 ayrı işlem olarak yapıldığı, işlemlerin sonunda davalı bankanın işlemlerin kart sahibi tarafından onaylanmadığını bildirdiği, bu arada aynı kişilerin yeniden sipariş vermesi istemesi üzerine karakola giderek şikayet kaydı oluşturduğu, hatta suçüstü yapılması için kolluk kuvvetiyle iş birliği içine girdiği, neticede müvekkil ile ticaret yapan kişilere ulaşılamadığı, itirazın reddi neticesinde ihtarname keşide edildiği, bu girişim de karşılıksız kalması üzerine ... 23. İcra Müdürülüğü'nün... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı bankanın haksız ve mesnetsiz olarak itiraz ettiği ve takibi durdurduğu, dava konusu kart iler yüklü miktarda işlemler yapıldığı, bu işlemlerin günlerce sürdüğü ancak davalı bankanın ve kart sahibinin bu işlemleri durdurmak için hiçbir önlem almadığı duyumu alındığı, müvekkil şirketin aynı dönemde aynı kart sahibinin ... Bankası A.Ş bünyesinde yapılan işlemler nedeniyle ... Bankası'na ... 2. İcra Müdürülüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı ve ... Bankasının takip konusu alacağı ödediği ancak ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyası ile istirdat davası ikame ettiği, öne sürülmekte ve İtirazın İptali yönünde dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Diğer banka kart hamili tarafından... numaralı kredi kartı ile 06.08.2020 tarihinde davacı firmada gerçekleştirilen toplam 9.000.- TL lik harcamaya kart hamilinin onayı dışında gerçekleştiği yönünde itiraz ettiği ve yine dava dışı diğer banka kart hamili tarafından ... kredi kartı ile 07.08.2020 tarihinde davacı firmada gerçekleştirilen toplam 11.186.40 TL lik harcamaya kart hamili onayı dışında gerçekleştiği yönünde itiraz ettiği, harcama itirazında bulunulması sebebiyle davacı üye işyerinden bilgi ve belgelerin 3 gün içerisinde sağlanmasının talep edildiği, hatırlatma yazısının da karşılıksız kaldığı, davacının itiraz konusu işlemler için gerekli bilgi ve belge temini sağlayamaması ve itirazı 'Ben Yapmadım' içerikli olması sebebiyle davacının hesabından kesilen bedellerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, öne sürülmekte ve davanın red edilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
KANAAT VE GEREKÇE
Dava, davacının, davalı ban aracılığı ile dav dışı kişilere yaptığı satış bedelinin banka tarafından kesilmesi sonucu bu bedelin ödenmesi için İİK 67. Maddesi uyarınca başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf, ... 23. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının 17.158,88 TL tutarındaki alacağa yönelik davalı borçlunun yapmış olduğu itirazın iptali talebinin yerinde olup olmadığı, bu hususta icra takibi yapılıp yapılamayacağı ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği hususlarından kaynaklanmaktadır.
Deliller toplanmış , ... 23. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası celp edilmiş, taraflarca ibraz edilen deliller toplanılması talep edilen deliller celp edilip incelenmiştir.
... 23. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, 17.072.70 TL asıl alacak, 86.18 avans faizi, 17.158.88 TL Toplam Alacak üzerinden İcra Takibi başlatılmış olduğu, davalı ... T.A.Ş tarafından İcra Dairesine verilmiş olan itiraz dilekçesinde, ' ... Müvekkil bankanın alacaklıya herhangi bir borcu bulunmamaktadır. Ayrıca asıl alacağa, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına, yetkiye ve diğer tüm ferileri ile birlikte itiraz ediyoruz...' denilerek itiraz edilmiş olduğu ve vaki itiraz üzerine İcra Takibinin durdurulmuş olduğu ve neticede huzurdaki itirazın iptali davasının açılmış olduğu, ilamsız ödeme emri gönderildiği, takip borçlusu davalının süresi içinde yetki ve borca itiraz sonucu takibin durduğu anlaşılmıştır.
Davacı ....Şirketinin, davalı ... T.A.Ş ... Şubesinin müşterisi olduğu, davalı banka nezinde ... numaralı mevduat hesabının bulunduğu ve davalı bankanın kredi kartı üye işyeri olduğu, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin dava dosyasında mübrez 15.04.2017 tarihli ...bank Üye İşyeri Sözleşmesi'ne istinat ettiği görülmektedir.
Taraflar arasında akdedilen 15.04.2017 tarihli ... Üye İşyeri Sözleşmesi'nin III/8. Maddesinde; "' ... Banka, firma ile kart hamili arasında alış veriş konusu olan mal veya hizmetin kalitesi, miktarı, nakliyesi, teslimi, cinsi, fiyatı vb. İle ilgili olayları bilme ve anlaşmazlıklarda taraf olma veya karar verme durumunda değildir. Firma, kart hamilleri ve /veya üçüncü kişi ya da kuruluşlar tarafından alış veriş konusu mal veya hizmetin kalitesi, miktarı, nakliyesi, teslimi, cinsi, fiyatı vb. Konularında bankaya karşı ileri sürülebilecek her türlü talep, iddia ve alacaklardan ötürü Bankanın bir zararının oluşması halinde söz konusu zararların tamamını bankanın ilk talebinde nakden ve def'aten tazmin etmeyi kabul ve taahhüt etmiştir....' demektedir.
III/16. Maddesinde ise, "... Ancak ... olmayan işlemler için gelecek itiraz ve geri bildirimlerden firma sorumludur...' demektedir.
Yine sözleşmenin VIII/7 maddesinde; " ' ... Firma POS uygulamasında internet üzerinden alış veriş yapılırken, güvenli işlem yapılmasını teminen 3D Secure sisteminin desteklemeyi taahhüt eder. Aksi takdirde ...olmayan işlemler için gelecek itiraz ve geri bildirimlerden ( chargeback ) firma sorumlu olacaktır...' demektedir.
Sözleşmenin X/3. Maddesinde ise; " ... Banka tarafından firmaya ödenmiş olan Harcama Belgesi tutarlarının, kartlı ödeme sistemlerinin kurallarına aykırı işlem, kart hamili itirazı vd nedenlerle karşı bankadan veya kuruluştan veya ..., ...'dan tahsil edilememesi halinde, banka ödenen tutarları, Firmadan ödeme tarihinden itibaren TC Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredilere uyguladığı reeskont faizi oranı veya yurtdışı kartlardas chargeback işlemlerinin USD cinsinden takip edilmesi durumunda Bankanın kısa vadeli döviz kredilerine uyguladığı faiz oranı temerrüt faiz olarak esas alınmak sureti ile, temerrüt faizi, KKDF, BSMV vs masraflar ile birlikte talep etme hak ve yetkisine sahiptir..." şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
Bankacı bilirkişisinden taraflar arasında akdedilen sömzleşme hükümleri ile birlikte takibe dayanak belgeler incelenmek suretiyle uyuşmazlığa ilişkin rapor alınmıştır.
Dosyaya ibraz edilen 15/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; "Mesafeli işlemlerin, özü itibarıyla sahtekarlık ve dolandırıcılığa açık bir işlem türü olduğu, bu nedenle ( Amerika hariç ) genel olarak yavaş geliştiği, işyerlerinin risk altında olduğu ancak faaliyetlerini buna göre yürüttükleri, dava konusu somut hadisenin, davacı firmanın yaptığı kredi kartı ile mesafeli işlemden kaynaklanan tipik bir ihtilaf olduğu, kredi kartı ile yapılan mesafeli işlemlerde mal veya hizmetin gerçek kart sahibine teslim edilmesinden işyerlerinin sorumlu olduğu, bu sorumluluğun uluslararası ... /... kuralları ve 5464 sayılı Yasadan ( Madde : 15 ve Madde : 32 ) kaynaklandığı, davacı şirketin davalı bankadan almış olduğu ait POS cihazı üzerinden 06.08.2020 ve 07.08.2020 tarihlerinde 2 adette toplam 20.186.40 TL tutarında alışveriş işlemi yapılmış olduğu, anılan işlemlerin kredi kartı bilgileri ( 16 hane kart numarası + kartın vadesi + CVV Kodu ) ile yapılmış olan kredi kartı ile mesafeli işlem - ... ( Mail Order / ...) - oldukları, anılan işlemlerin kart sahibi bankalar (...Bankası A.Ş ve...Bankası A.Ş ) tarafından 'Dolandırıcılık İşlemi - Kart Sahibinin İzni Yok' Sebep Kodu ile davalı ... chargeback olarak gelmiş olduğu, kart sahibi bankalar ( ... Bankası ve ... Bankası ) tarafından ... chargeback yolu ile tahsil edilmiş olan paraların davalı ... tarafından davacı şirkete ait ... numaralı mevduat hesabından 07.11.2020 - 02.12.2020 tarihleri arasında yapılmış olan kısmi tahsilatlarla toplamda 20.186.40 TL nin tahsil edilmiş, raporda irdelendiği üzere davacının İcra Takibindeki 17.072.70 TL rakamının eksik ve hatalı olduğu, ihtilaf konusu işlemlerde davalı bankanın konumunun ödeme ajanı banka ( acquirer ) olarak kart sahibi bankalar ( issuer ) arasındaki para alış verişine aracılık yapmak olduğu, chargeback sonucu doğan zararını davacı şirketten tahsil etmesinin taraflar arasındaki sözleşmenin raporda verilen ilgili maddelerinden kaynaklanan bir hakkı olduğu, kredi kartı uygulamalarında kart sahibi bankanın ( huzurdaki uyuşmazlıkta ... Bankası ve ... Bankası ) bir işleme onay vermiş olmasının, işlemin geri dönülemez şekilde kabul edildiği anlamına gelmediği, provizyonun kartın limitinin talep edilen tutar için müsait olduğu, kartın geçerlilik tarihinin (vadesinin) geçerli olduğu, nihayet o ana kadar bir kayıp – çalıntı ihbarının olmadığı anlamına geldiği, gerek uluslararası ... ve ... kurallarının, gerekse yerel yasaların mesafeli işlemlerde kart sahibi tüketicileri koruma altına almış olduğu, davacı şirket yetkilisinin 13.08.2020 tarihli Bilgi Alma Tutanağı ile ... Polis Merkezi Amirliğinde kolluk huzurundaki beyanları ile davalı bankaya keşide ettiği 0601.2021 tarihli ihtarnamesindeki beyanlarının davacı şirketin ihtilaf konusu malları ( birilerine - dolandırıcıların gönderdiği nakliyeciye ) teslim ettiğini belgelediği, mesafeli işlemlerde, siparişi verilen malın adresine sevkedilmesi gerektiği, oysa, somut hadisede malların, belirtilen adrese sevk edilmesi bir yana, teslimatın bizzat davacı tarafından davacının adresinde yapılmış olduğu, bu durumun Mail Order kavramına uygun düşmediği, zira, ortada malı teslim alacak bir kişi var ise; ödemenin de yapılacak yüz yüze ( face to face ) işlemle o kişiye ait kredi kartı fiziki olarak kullanılmak suretiyle yapılmış olması gerektiği, kredi kartlarında çip bulunduğu için, POS dan sahte bir kartın geçmesinin mümkün olmadığını, zira günümüzün teknolojisinde henüz çip kopyalanamadığını, davacı şirketin Kolluk beyanı ile İhtarnamesindeki beyanlarının dolandırıcılık eylemi konusunda ikrar mahiyetindeki bilgileri içerdiği, huzurdaki uyuşmazlıkta davalı bankaya atfı mümkün bir kusur gözükmediği, hususlarından hareketle takdiri tamamen Mahkemeye ait olmak ve hiç bir bağlayıcılığı olmamak üzere, davacı şirket tarafından yapılmış olan İtirazın İptali talebinin yerinde olmadığı" yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Davacı vekilinin itirazları doğrultusunda, davaya dayanak mesafeli işlemin onay kodu ile yapılıp yapılmadığı, satış işlemlerinde kullanılan kartların kopya kart olup olmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme veya ilgili mevzuat uyarınca davalı bankanın mesafeli işlemin güvenli şekilde yapılması hususunda ihmal ettiği herhangi bir güvenlik tedbirinin bulunup bulunmadığı, bu anlamda davalı bankanın mütefarik kusurunun olup olmadığı, işlem yapılan kart hamillerinin gerçekte ... olup olmadığı hususlarında davacı tarafın itirazlarını karşılar mahiyette ek rapor aldırılmasına karar verilmiş.
İtirazları karşılar nitelikte dosyaya ibraz edilen 16/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; itiraz konusu hususlara kök raporda değinildiği, ...ve ... işlemlerinde ... ve ... kuralları dışında ek güvenlik tedbirinin alınmasının söz konusu olmadığı, mesafeli işlemlerde siparişi verilen malın adresine sevk edilmesi gerektiği, malların bizzat kim olduğu bilinmeyen birine yapılmış olduğu, bu durumun Mail Order ödemesine uygun düşmediği, zira ortada malı teslim alacak bir kişi var ise ödemenin o kişiye ait kredi kartının fiziki olarak kullanılmak sureti ile yapılmış olması gerektiği, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 17/10/2017 Tarih, 2016/3002 Esas, 2017/5433 Karar sayılı ilamında da bu duruma işaret edildiği, davacı tarafından bir güven kurumu olan bankaların sorumluluğuna ilişkin Yargıtay ilamı sunulmuş ise de, belirtilen Yargıtay ilamında gerçekleştirilen işlemin davalı bankanın kendi işlemi olduğu, işbu dava konusu uyuşmazlıkta ise, işlemlerin kart sahibi bankalarının ...Bankası A.Ş ve ... Bankası A.Ş olduğu, somut olayda kart sahibi ile üye iş yeri bankanın farklı olduğu bu nedenle itirazların yerinde görülmediği yönünden görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce gerekçeli, taraf ve Mahkeme denetimine elverişli, somut olaya ve dosya içeriğine uygun kök bilirkişi raporuna ve davacı yanın itirazları üzerine alınan gerekçeli denetime elverişli 16/03/2023 tarihli ek rapora itibar edilmiştir.
Davacı vekili davacı şirket yöneticisi ...tarafından karakola verilen ifade ile 13/08/2020 tarihinde ... Polis Merkez Amirliği tarafından düzenlenen Bilgi Alma Tutanağı numarasını bildirerek Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan bir soruşturma olup olmadığı, var ise dosyasının celbini talep etmiş, mahkememizce ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevabında dosyanın savcılığa sevk edildiği, dosya numarasının ise... olduğu bilgisinin verildiği verildiği görülmüştür.
Mahkememizce ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Sr. Numaralı dosyası celp edilmiş, dosyanın incelenmesinde, "Tüm dosya kapsamında,müştekiyi telefonla arayan ve kendisini ... olarak tanıtan şahsın telefonda sadece isim verdiği ve şüpheli adına fatura düzenlendiği,satın alınan ürünlerin ...'da teslim alındığı,şüphelinin ikamet adresinin İzmir olduğu,... veya ...'da daha önce kayıtlı adresi bulunmadığı,ürün siparişinin şüpheli tarafından verildiğine dair dosya kapsamında her türlü şüpheden uzak somut delil elde edilemediği anlaşılmakla, şüpheli hakkında KOVUŞTURMA YAPILMASINA YER OLMADIĞINA" dair karar verildiği görülmüştür.
Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller, banka kayıtları, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...Sr. Numaralı dosyası ile hükme esas alınan denetime elverişli bilirkişi kök ve ek raporları bir arada değerlendirildiğinde, dava konusu uyuşmazlığın, davacı firmanın kredi kartı ile mesafeli işlemden kaynaklanan bir ihtilaf olduğu, Uluslararası ... / ...kuralları ve 5464 sayılı Yasa ( Madde : 15 ve Madde : 32 ) uyarınca kredi kartı ile yapılan mesafeli işlemlerde mal veya hizmetin gerçek kart sahibine teslim edilmesinden işyerlerinin sorumlu olduğu, davacı şirketin davalı bankadan almış olduğu POS cihazı üzerinden 06.08.2020 ve 07.08.2020 tarihlerinde 2 adette toplam 20.186.40 TL tutarında alış veriş işlemi yapılmış olduğu,
anılan işlemlerin kredi kartı bilgileri ( 16 hane kart numarası + kartın vadesi + CVV Kodu ) ile yapılmış olan Mail Order / Telephone Order işemleri oldukları, anılan işlemlerin kart sahibi bankalar ( ...Bankası A.Ş ve... Bankası A.Ş ) tarafından 'Dolandırıcılık İşlemi - Kart Sahibinin İzni Yok' sebep kodu ile davalı ...'a chargeback olarak gelmiş olduğu, kart sahibi bankalar ( ... Bankası ve ... Bankası ) tarafından ...'tan chargeback yolu ile tahsil edilmiş olan paraların davalı ... tarafından davacı şirkete ait ... numaralı mevduat hesabından 07.11.2020 - 02.12.2020 tarihleri arasında yapılmış olan kısmi tahsilatlarla toplamda 20.186.40 TL nin tahsil edilmiş olduğu, ihtilaf konusu işlemlerde davalı bankanın konumunun ödeme ajanı banka ( acquirer ) olarak kart sahibi bankalar arasındaki para alışverişine aracılık yapmak olduğu, chargeback sonucu doğan zararını davacı şirketten tahsil etmesinin taraflar arasındaki akdedilen 15.04.2017 tarihli sözleşmenin III/8.,III/16, VIII/7 ve X/3 maddelerinden kaynaklanan bir hak olduğu, kredi kartı uygulamalarında kart sahibi bankanın bir işleme onay vermiş olmasının, işlemin geri dönülemez şekilde kabul edildiği anlamına gelmediği, provizyonun kartın limitinin talep edilen tutar için müsait olduğu, kartın geçerlilik tarihinin (vadesinin) geçerli olduğu, nihayet o ana kadar bir kayıp çalıntı ihbarının olmadığı anlamına geldiği, gerek Uluslararası ... ve ... kurallarının, gerekse 5464 sayılı yasanın mesafeli işlemlerde kart sahibi tüketicileri koruma altına almış olduğu, davacı şirket yetkilisinin 13.08.2020 tarihli Bilgi Alma Tutanağı ile Bayrampaşa Polis Merkezi Amirliğinde Kolluk huzurundaki beyanları ile davalı bankaya keşide ettiği 06.01.2021 tarihli ihtarnamesindeki beyanlarının davacı şirketin ihtilaf konusu malları ( birilerine - dolandırıcıların gönderdiği nakliyeciye ) teslim ettiğini belgelediği, mesafeli işlemlerde, siparişi verilen malın adresine sevkedilmesi gerektiği, oysa, somut olayda malların, belirtilen adrese sevk edilmesi bir yana, teslimatın bizzat davacı tarafından davacının adresinde yapılmış olduğu, bu durumun Mail Order kavramına uygun düşmediği, zira, ortada malı teslim alacak bir kişi var ise; ödemenin de yapılacak yüz yüze işlemle o kişiye ait kredi kartı fiziki olarak kullanılmak suretiyle yapılmış olması gerektiği, davacı şirketin Kolluk beyanı ile İhtarnamesindeki beyanlarının dolandırıcılık eylemi konusunda ikrar mahiyetindeki bilgileri içerdiği dolayısı ile huzurdaki uyuşmazlıkta davalı bankaya atfı kabil bir kusur görülmediğinden sübut bulmayan davanın reddine, davacının, davalıya takip başlatmasında kötü niyetli olduğunun ispatlanamadığı gerekçesi ile kötü niyet tazminatı talebinin de reddi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-İspatlanamayan kötü niyet tazminatının reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 207,25 TL harçtan mahsubu ile noksan 220,35 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/06//2024
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır