T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/469
KARAR NO: 2021/972
DAVA: İflas İçi Konkordato
DAVA TARİHİ: 04/09/2019
KARAR TARİHİ: 30/12/2021
Mahkememizin 2019/576 E , 2020/345 K sayılı kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 27/05/2021 tarih ve 2020/2334 Esas, 2021/565 sayılı kararıyla kaldırılmakla dosya yukarıda belirtilen sıraya kaydedildi, yapılan yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Müflis ... şirketinin tasfiye işlemlerinin devamı sırasında müflis şirketin, alacaklılarından ... tarafından konkordatoya davet edildiği, iflas idaresinin konkordato davetini kabul ederek alacaklılara konkordato teklif ettiği, yapılan fevkalade alacaklılar toplantısında alacaklıların yeterli çoğunlukla projeyi onayladığı belirtilerek İİK. 309. maddesi yollaması ve İİK. 302/son maddesi gereğince gerekçeli raporun mahkememize sunulması üzerine dosya esasa kaydedilerek tasdik koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda yargılamaya başlandığı anlaşılmıştır.
İİK. 309. maddesi ''İflâsına hükmedilmiş olan bir borçlu konkordato talep ederse veya bu borçlunun alacaklılarından biri konkordato işlemlerinin başlatılmasını isterse, iflâs idaresi, görüşüyle beraber ikinci alacaklılar toplanmasında veya daha sonra müzakere edilmek üzere alacaklılara bu talebi bildirir.
302 ilâ 307 nci maddeler ile 308/a ilâ 308/g maddeleri burada da uygulanır. Komisere ait görevler iflâs idaresi tarafından yapılır.
Konkordato talebinin alacaklılar tarafından kabul edildiği toplantının yapıldığı tarihten, konkordatonun mahkemece tasdik edildiği tarihe kadar geçen sürede müflisin mallarının paraya çevrilmesi durur. Bu süre altı ayı geçemez.
Konkordato hakkında verilen karar iflâs idaresine bildirilir.
Konkordatonun tasdiki kararının kesinleşmesi üzerine iflâs idaresi iflâsa hükmeden mahkemeden iflâsın kaldırılmasını ister.
İflâstan sonra konkordato iflâs tasfiyesi içinde ancak bir defa istenebilir'' hükmünü ihtiva etmekte olup, komiserlere ait görevlerin iflas idaresi tarafından yerine getirileceği anlaşılmakla ayrıca bir komiser heyeti görevlendirilmemiş, tasdik koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda ise İİK. 302. ve devamı maddeleri yönünden inceleme yapılması amacıyla dosya İcra İflas Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ..., YMM ...ve Mali Müşavir ...'ya tevdi edilmiş ve bilirkişi heyeti 30.12.2019 tarihli raporlarında özetle ; iflas idare memurlarının konkordatoya ilişkin bütün belgeleri konkordato projesinin kabul edilip edilmediğini ve tasdikinin uygun olup olmadığına dair gerekçeli raporlarını İİK. 302/IIIV hükümünde düzenlenen süreden 5 ay 1 gün sonra 04.04.2019 tarihinde mahkememize sundukları, hükmün işlevselliğinin sağlanması bakımından konkordatonun belirlenen süreden sonra sunulmuş olmasının tasdik talebinin reddini gerektirip gerektirmeyeceği hususunun takdirinin mahkememize bırakıldığı, ayrıca HMK. 74. maddesine göre konkordatoya muvafakat verilmesinin davaya vekalette özel yetki verilmesini gerektiren hallerden olduğu, bu kapsamda konkordato komiserliği vazifesini yürüten iflas idare memurları tarafından hangi alacaklıların konkordato teklifini kabul ettiklerinin açıkça listelenmesi ve vekil aracılığıyla teklifi kabul ettiğini bildiren alacaklılar bakımından HMK. madde 74. uyarınca konkordatoyu kabul konusunda açıkça yetki içeren vekaletnamelerin bir araya getirmeleri gerektiği, heyet tarafından yapılan incelemelerde konkordato oylamasında vekil aracılığıyla kabul yönünde oy kullandığı anlaşılan 150 nolu alacaklının vekaletnamesinde konkordatoyu kabul konusunda özel olarak yetkisinin bulunmadığının tespit edildiği, ayrıca konkordato ve iflas halinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel tutar hesaplanırken süreç içerisinde ödenen işçi, sgk ve vergi dairesi borçlarının da dikkate alındığı, iflas ve konkordato halinde alacaklıların eline geçebilecek tutarları gösteren tabloların rapor içerisinde detaylı olarak açıklandığı şekilde revizesinin gerektiği yönünde görüş ve kanaat belirttikleri anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyeti raporunda tasdik koşullarının ayrıntılı olarak incelenmediği anlaşılmakla Mahkememizce, dosyanın daha önceki raporu düzenleyen bilirkişi heyetine tevdi ile toplantı tarihini takip eden 7 günlük iltihak süresinden itibaren 7 günlük süre aşılmak suretiyle iflas idaresince raporun sunulduğu tespit edilse de bu konudaki takdir mahkemeye ait olmak üzere , İİK. 305. Maddesinde belirtilen nisap, iflasa nazaran alacaklıların eline geçecek tutarın fazla olması, ödeme teklifiyle malvarlığının orantılı olması koşullarının ayrıntılı olarak tetkiki ile ve kabul oyu kullananların kimler olduğunun iflas dosyasındaki toplantı tutanağında bulunduğu ve vekaletnamelerin de olduğu görüldüğünden tüm hususların incelenip bu konularda ek rapor tanzim edilmesi istenilmiş, bilirkişiler 13.03.2020 tarihli raporda özetle ; konkordato kapsamında adi alacaklılara teklif edilen ana para tutarları alacaklarının %25'i olduğu, projeye göre bu tutarın tasdik kararının verilmesini takiben alacaklılara defaaten ödeneceği, iflas halinde ise alacaklıların alacaklarına kavuşma oranının %11,1 olarak hesaplandığı, bu durumda adi alacaklılara teklif edilen tutarın şirketin iflası halinde alacaklıların eline geçecek tutardan fazla olduğu, borçlu tarafından teklif edilen tutarın kaynaklarla orantılı olduğu, konkordatoya vekil aracılığı ile kabul ettiğini bildiren alacaklılar bakımından HMK. m. 74. uyarınca açık yetki içeren vekaletname bulunması gerektiği ancak kabul oyu veren alacaklılardan yalnızca birinin bu şekilde yetki içeren özel vekaletname sunabildiği, bu nedenle konkordato projesinin İİK. 302/2. gereği yeterli çoğunluk tarafından kabul edilmemiş olduğu, defter kayıtlarına göre birinci sıradaki işçi alacaklarının alacak tutarının 5.658.773,73 TL olduğu, 2009 yılı içinde 4 işçi hariç tamamının masadan çekildiği, 4 işçi alacağının ise masaya bloke edilmiş olduğu ve konkordato projesinin tasdik edilebilmesi için 16.764,93 TL harcın yatırılması gerektiği şeklinde görüş ve kanat bildirildiği anlaşılmıştır.
09.07.2020 tarihli duruşma ara kararı ile 78 alacaklı tespit edilmiş olduğu halde 68 alacaklı sayısı esas alınmak suretiyle İİK. m. 302'deki kabul oranının belirlenmesi, 305/1-d kapsamında ödenmesi veya teminata bağlanması gereken işçilerden bir kısmının talebini masadan çektiği yönünde tespitte bulunulmuş ise de bu alacakların akıbeti (ödenmesi/feragat) hususları ile alacağı ödenmeyen işçi var ise bu hususların net bir şekilde açıklığa kavuşturulması, teklifin net olarak izah edilmesi ile davacı tarafından 4. sıra alacakların ödenmesi teklif edilmiş olmakla bu alacaklılar adına alacaklılar toplantısında oy kullanan kişilerin muvafakatlerinin sağlanıp sağlanmadığı konusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler 10.09.2020 tarihli ikinci ek raporlarında da, İİK. 302. maddesindeki tasdik koşullarının oluşmadığı yönünde tespitte bulunmuşlardır.
Dava, İİK. 309. maddesinde düzenlenen iflas içi konkordato istemine ilişkindir.
Davaya konu somut olayda, müflis şirket olan ...A.Ş. Yönünden ... 1.İflas Müdürlüğü'nün ... iflas sayılı dosyasında iflas tasfiye işleminin devam ettiği, müflis şirket alacaklılarından ... tarafından konkordatoya davet edildiği, müflis şirketin de konkordato talebini kabul ettiği ve yapılan olağan üstü alacaklılar toplantısında projenin yeterli çoğunluk sağlanarak onaylandığı belirtilerek İİK 309. maddesi uyarınca işlem yapılması talep edilmiştir.
İflas içi konkordato, iflasına karar verilerek tasfiye sürecine giren müflisin iflastan kurtulabilmek adına başvurabileceği son çarelerden biri olup, bu kurumun başarıya ulaşması durumunda borçlu müflis sıfatından kurtularak malvarlığı üzerinde tasarruf yetkisine ulaşacaktır.
İflas içi konkordatoda prosedür, müflisin teklifini iflas idaresine vermesiyle başlamakta, komiserin görevlerini iflas idaresi yürütmekte, bu kapsamda İİK. 302. maddesindeki tasdik koşullarına ilişkin gerekçeli raporun da iflas idaresi tarafından mahkememize sunulması gerektiği anlaşılmaktadır.Konkordatonun tasdiki için m. 305’te öngörülen şartlar kamu düzenine ilişkin olup (Kuru, İcra ve İflas El Kitabı, s. 1490) bu şartların kümülatif olarak mevcut olması gerekir. Mahkeme konkordato şartlarının oluşup oluşmadığını komiserin (bu dosya yönünden iflas idaresi) raporunu esas alarak belirler. Ancak mahkeme komiser raporu ile bağlı değildir. (Pekcanıtez/Erdönmez, Konkordato, s. 131)
Mahkememizce HMK 74. Maddesi kapsamında özel yetki içermeyen vekaletnamelerle yapılan kabul beyanlarının konkordato teklifinin kabulü için yeterli sayılamayacağı gerekçesi ile İİK. 309. atfı ile İİK. 302. maddesi kapsamında iflas içi konkordato teklif eden iflas idaresinin talebinin reddine dair karar verilmiş ,mahkememizce verilen kararın istinaf edilmesi neticesinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 27/05/2021 tarih ve 2020/2334 Esas, 2021/565 sayılı kararıyla ve " tamamlanabilir dava şartındaki eksikliği gidermek üzere taraflara HMK’nun 115/2. maddesi uyarınca HMK’nun 74. maddesine uygun vekâletname ibraz etmesi için kesin süre verilmeli ...." gerekçesi ile kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nun 353-(1).a.6 maddesi gereğince iadesine karar verilmekle dosya yukarıda belirtilen sıraya kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek konkordato teklif eden tarafından sunulan 21.09.2021 havale tarihli dilekçe ekindeki belgeler ile 2. alacaklılar toplantısı için yapılan ilan metni de incelenerek; tasdik için gereken nisabın oluşup oluşmadığı, konkordato teklifinin borçlunun malvarlığıyla orantılı olup olmadığı, tasdik koşullarının varlığı halinde yatırılması gereken tasdik harcı, masa borçları ve imtiyazlı alacaklılar yönünden teminat yatırılması gereken durum bulunup bulunmadığı, varsa teminat yatırılması gereken tutar konularında ek rapor tanzim edilmesinin istenildiği ve bilirkişiler Öğretim Üyesi Yeminli Mali Müşavir Prof. Dr. ... SMM-Bağımsız Denetçi ...ve Öğretim Üyesi ...tarafından sunulan 02.12.2021 tarihli bilirkişi heyeti 3. ek raporunda özetle; Borçlunun konkordato teklifinin kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunluk tarafından kabul edildiği yani somut konkordatonun kabulü için İİK m.302 hükmünde öngörülen nisabın sağlandığı, müflis şirketin mevcut kaynaklarının, adi alacaklıların iflas tarihi itibariyle mevcut olan alacaklarının ödenmesine yettiği gibi bu kaynaklarla iflas tarihinden sonraki zaman dilimi için faiz dahi ödenebileceği, hal böyle iken somut olayda alacaklılara, alacak tutarlarının %25'inin konkordatonun tasdiki kararının kesinleşmesinden sonra tek seferde ödenmesinin teklif edildiği, karşımıza çıkan bu tablonun, sunulan teklifin kaynaklarla orantılı olmadığını gösterdiği, diğer bir anlatımla, somut olayda İİK m.305, f.1, bent (b) hükmünde öngörülen tasdik şartının gerçekleşmediği, iflas tasfiyesine devam edilmesi halinde en az 20.187.500,00 TL tutarında alacak tahsili yapabilecek olan adi alacaklılara mevcut konkordato teklifiyle 6.933.400,97 TL ödenmesinin öngörüldüğü, yani somut olayda konkordatonun iflasa nazaran elverişli olmadığı, dolayısıyla müflis şirket yönünden İİK m.305, f.1, bent (a) hükmünde öngörülen tasdik şartının da gerçekleşmediği, Mahkeme tarafından İİK m,305, f.2 kapsamında konkordato projesinin yetersiz olduğu sonucuna varılırsa, gerekli gördüğü düzeltmenin yapılmasını isteyebileceği, fakat İİK m.305, f.2 kapsamında takdir hakkının kullanılması halinde, müflis şirkete ait varlıkların güncel rayiç değerlerinin bilirkişi vasıtasıyla tespitinin uygun olacağı yönünde görüş ve kanaat belirtildiği anlaşılmıştır.
İİK'nın 298. maddesinin ilk bendinde, teklif edilen meblağın borçlunun kaynakları ile orantılı olması gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu koşuldan anlaşılması gereken, konkordatonun asgari olarak iflas prosedürünün alacaklılara sağlayacağı miktarı temin etmesi gerektiğidir. ( Postacıoğlu İlhan, Konkordato, İstanbul 1965, s. 49). Somut olayda müflis şirket alacaklılarına, ana para borçlarının %25'inin konkordatonun tasdiki kararının kesinleşmesinden sonra tek seferde faizsiz ödenmesinin teklif edildiği ,konkordatoya tabi toplam borcun 27.814.347,45 TL olduğu ancak borçlunun 2018 tarihi itibariyle mal varlıklarının değerinin 49.535.000,00 TL olduğu, son ekspertiz tarihi olan 21/12/2018 tarihinden itibaren geçen süre ve ekonomik gelişmeler nazara alındığında borçlunun mal varlığı değerinin de arttığı kuşkusuzdur. Mevcut mal varlığı değeri dikkate alındığında dahi alacaklıların alacaklarının tamamını karşıladığı buna karşılık konkordato teklifinde alacaklılara faizsiz ana para alacağının %25 inin ödenmesinin teklif edildiği, müflis şirketin ödemeyi teklif ettiği miktardan daha fazlasıyla elinde kaynak kaldığı anlaşılmaktadır. Konkordatonun tasdiki halinde konkordatoya ret oyu veren alacaklılar için de bu karar bağlayıcı olacağından alacaklılar kabul edilen oran kadar alacağına kavuşacaklardır. İflas kararının verildiği 18/05/2007 tarihinden bu yana yaklaşık 14 yıldır alacaklarını tahsil etmek için bekleyen konkordatoya tabi alacaklılara, faizsiz ana para alacağının %25 i oranında borçları ödeme teklifi, borçlunun mal varlığı ile orantılı olmadığı gibi dürüstlük kuralına da uyan bir teklif değildir. Mahkememizin iflas içi konkordatoya karar verebilmesi için müflisin dürüst olması, teklif edilen paranın borçlunun kaynakları ile orantılı olması, konkordatonun çifte çoğunlukla kabul edilmiş olması, teminat gösterme şartı ve yargılama giderlerinin ve harçlarının depo edilmesi şartlarının hepsinin birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. Görüldüğü üzere teklif edilen paranın borçlunun kaynakları ile orantılı olmadığı gibi dürüstlük kuralına aykırı olduğu anlaşılmakla emsal İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nin 2019/2536 Esas 2020/1139 K sayılı emsal ilamı da nazara alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının ve alacaklının konkordato teklifinin reddine, konkordato talebinin reddedildiğinin iflas idaresine bildirilmesine,
2-Peşin harcın mahsubu ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Konkordato teklif eden alacaklı ile konkordato teklif eden iflas idaresi tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
4-Konkordato teklif eden alacaklı tarafından yatırılan 16.764,93 TL tasdik harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde alacaklıya (...) iadesine,
5-Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair, hazır bulunan taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/12/2021
BAŞKAN
ÜYE
ÜYE
KATİP