T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/488
KARAR NO : 2025/432
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/02/2023
KARAR TARİHİ : 30/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı firma hakkında ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 12.02.2021 tarih ... nolu faturaya dayalı icra takibi başlatıldığını, davalı itirazı üzerine takibin durduğunu, taraflar arasında 12.05.2016 başlangıç tarihli ... Müşteri Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme gereğince; davalı firmanın müvekkili firma araçlarına akaryakıt ikmal ve data hizmeti vereceğinin, bunun karşılığı olarak müvekkili firmanın satın almış olduğu akaryakıt ve ... kullanım bedellerini ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, pandemi sebebiyle müvekkili firmanın sözleşme ile satın alarak bedelini ödeyeceği taahhüt edilen miktarın altına düştüğünü, bu düşüş nedeninin mücbir sebep olduğunu, söz konusu şartlara rağmen davalı firma vermediği bir hizmet için kestiği 12.02.2021 tarih ... no.lu e-fatura ile müvekkilinin banka hesabından tahsilat yaptığını, bu bedelin iadesi için müvekkili tarafından davalı firmaya 12.02.2021 tarihli ... nodu e-fatura kesildiğini, sözleşmenin feshi hakkında davalıya ... 16. Noterliğinden... tarihli ihtarname keşide edildiğini, açıklanan nedenlerle; davalı itirazının iptali ile takibin devamına, %20 den az olmamak üzere İcra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile müvekkili firma arasında 12.05.2016 başlangıç tarihli ... Müşteri Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme gereğince; davalı firma, müvekkili firma araçlarına akaryakıt ikmal ve data hizmeti verecek, bunun karşılığı olarak müvekkili firma da satın almış olduğu akaryakıt ve ... kullanım bedellerinin ödeyeceğini, Covid 19 pandemi nedeniyle müvekkili firmanın ekonomik anlamda zora düştüğünü bu sebeple sözleşme ile satın alarak bedelini ödemeyi taahhüt edilen miktarın altına düştüğünü, ancak bu düşüşün nedeninin kötü niyetli olmadığını mücbir sebepler olduğunu, davalı firma ile müvekkili firma arasındaki sözleşme gereklerinin ifası da işbu durum nedenleri ile imkansızlaştığını, davalı şirket oluşan bu durum ve şartlara rağmen; vermediği bir hizmet içi kestiği 12.02.2021 tarih ve ... No.lu e-fatura ile müvekkili bankanın hesabından tahsilat yaptığını, bunun üzerine haksız suretle müvekkili hesabından tahsil edilmiş bedelin iadesi için davalı firmaya 12.02.2021 tarihli ... ve ... no.lu bir e-fatura kesildiğini ancak davalı firma bu bedelleri ödemediğini, davalı borçlu firma hakkında İstanbul 21. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile 12.02.2021 tarih ve ... no.lu faturaya dayanılarak bir icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafından icra takibine haksız yere itiraz edildiğini iddia ederek; davalının ... 21. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:
Asıl davada davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 12.05.2016 başlangıç tarihli “... Müşteri Sözleşmesi” imzalandığını, işbu sözleşme kapsamında müvekkili şirket tarafından davacı şirket araçlarına akaryakıt ikmal ve data hizmeti sağlanacağını, buna karşılık olarak davacı da akaryakıt ve ... kullanım bedellerini ödeyeceğini, kabul anlamında gelmemekle beraber davacı şirket tarafından COVİD-19 salgını nedeniyle ticaretinin olumsuz etkilendiğinden ve sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediğinden bahisle müvekkili şirket tarafından kesilen 12.02.2021 tarihli ve ... numaralı fatura bedelinin iadesine ilişkin olarak 12.02.2021 tarihli ve ... numaralı e-faturayı taraflarına gönderdiğini, mücbir sebeple nedeniyle sözleşmenin sona erdiğini ve tahsil edilmiş olan 92.136,33 TL'nin (cihaz bedeli ve fesih bedeli) ödenmesine ilişkin ... 16. Noterliği ... tarihli ... yevmiyeli numaralı ihtarnamesi gönderdiğini, gönderilmiş olan ihtarnameye cevaben, ... 9. Noterliği ...tarihli .. yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek müvekkili şirket tarafından davacının sözleşme ile belirlenen edimlerine aykırı davranması neticesinde sözleşmenin feshedildiğini, davacı adına cezai şart ve cihaz bedeli faturalarının kesilmiş olduğunu ve de cihazların iade edilmesi halinde kesilen cihaz bedeline ilişkin fatura bedelinin iade edileceği hususu ihtar edildiğini, bu süreçte davacı tarafından 12.02.2021 tarihli ... numaralı faturaya ilişkin olarak ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirketin ise davacıya herhangi bir borcu bulunmadığından takibe itiraz etme zarureti hasıl olduğunu, ... 21. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası yapılan itirazları neticesinde dosyanın durdurulmasına karar verildiğini, icra dosyasına yapılan itirazın iptaline ilişkin olarak, arabuluculuk görüşmeleri yapılmışsa da anlaşma sağlanamadığını, arz ve izah edilen nedenler sunulan ve sunulacak olan deliller çerçevesinde müvekkili şirketin aleyhine haksız ve hukuki dayanaktan yoksun şekilde açılan huzurdaki davanın esastan reddine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı karşı yana yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-... 21. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası,
2-...A.Ş.'den gelen şirketleri ekipmanlarının en son satın alma fiyatları,
3-... Vergi Dairesinden gelen... Şirketi'nin 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait BA/BS formları,
4-... 3. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası,
5-... Vergi Dairesinden gelen ... Şirketine ait 2016, 2017, 2028, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait BA/BS formları,
6-Bilirkişi kök ve ek raporları,
7-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Asıl ve birleşen davada davacının davası itirazın iptali davasıdır.
Asıl davada davacı taraf, davalı ile arasında imzalanan 12.05.2016 tarihli ... müşteri sözleşmesi uyarınca davalının, davacı şirketin araçlarına akaryakıt ikmal ve data hizmeti vermeyi taahhüt ettiğini, bunun karşılığında davacının satın almış olduğu akaryakıt ile ... kullanım bedelini ödemeyi üstlendiğini, dünyada ve Türkiye’de meydana gelen covid 19 pandemisi nedeniyle davacının davalıdan satın aldığı yakıt tutarının düştüğünü, buna rağmen davalı şirketin mücbir sebep olarak kabul edilen salgın hastalık döneminde verilmeyen hizmet için kesilen fatura bedelinin davacının hesabından otomatik olarak tahsil edildiğini, davalı adına iade faturası tanzim edildiğini, iade faturasının tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek, davalının itirazının iptalini talep etmiştir.
Asıl davaya konu takip dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine ... 3. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından takibe süresi içinde itiraz edildiği anlaşılmıştır.
Birleşen davada davacı taraf, Taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarında davacıya verilen cihazların davalıya teslim edilmesi sebebiyle, davalının cihaz bedeli adı altında davacıdan tahsil ettiği bedelin iadesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali talep etmiştir.
Birleşen davaya konu takip dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine ... 21. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından takibe süresi içinde itiraz edildiği anlaşılmıştır.
Asıl dava yönünden taraflar arasında 12.05.2016 tarihinde "... Müşteri Sözleşmesi" imzalandığı, ... 16. Noterliği'nin... tarihli ihtarnamesi ile davacının taraflar arasında imzalanan sözleşmeyi dünyada ve ülkemizde geline covid 19 salgını nedenine dayanarak mücbir sebep gerekçesi ile feshettiği, davalı tarafından davacının hesabından tahsilat yaptığı hususunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur.
Asıl dava yönünden taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının sözleşmeyi feshinin haklı olup olmadığı, davalı tarafından davacının hesabından yapılan tahsilatın davacıya iade edilmesi talebinin yerinde olup olmadığı hususlarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Birleşen davada taraflar arasında 12.05.2016 tarihinde "... Müşteri Sözleşmesi" uyarınca davalı tarafından davacıya ariyet teslim edildiği hususunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur.
Birleşen davada taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafından ariyetlerin davalıya iade edildiği iddiası ile davacı tarafından cihaz bedeli için tanzim edilen faturadan dolayı davalıdan bir alacağının bulunup bulunmadığı hususundadır.
Dosyaya sunulan 12.05.2016 tarihli ... Müşteri Sözleşmesinin incelenmesinde, sözleşmenin konusunun müşteri olarak tanımlanan davacıyı ...'e dahil etmek suretiyle davacının araçlarına davalı tarafından akaryakıt ve data hizmeti verilmesi, buna karşılık davacının da ... marifetiyle muhtelif satın almış olduğu akaryakıt ve ... kullanım bedellerini davalıya ödemesi olduğu anlaşılmıştır.
Sözleşmenin "Fesih" başlıklı 18. Maddesi "Müşteri’ nin işbu sözleşme ile üstlendiği edimlere riayet etmemesi ve/veya sözleşmenin süresinin bitiminden önce feshine sebebiyet vermesi; bankada kredi açılmaması, açılan kredinin limitlerinin yetersiz olması veya kredinin banka tarafından iptal edilmesi durumları dahil olmak üzere, sistemde kayıtlı bulunan beher aracın 3 ay süresince yakıt almaması veya ilk sözleşme tarihindeki ... sistemine dahil olan araç sayısında %50 nispetinde azalma olması veya ilk 6 aylık yakıt alımlarını baz alarak hesaplanan aylık yakıt alımı ortalamasında %50 nispetinde azalma olması durumunda, ... işbu sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir.
..., sözleşmeyi feshetmeyerek yakıt alınmayan beher aracın sistemden çıkarılmış olduğunu varsayabilir. Yukarıda sayılan hallerde ve/veya satılan taşıtlar üzerinden ... lerin sökülmemesi veya söküldüğü halde ...’ a teslim edilmemesi, ... tarafından iadesi istenildiği halde iade edilmemesi veya ... tarafından zayi olduğunun tespit edilmesi hallerinde .... lerin işlem tarihindeki satın alma fiyatının 6 katına kadar bedel tutarı işlemin yapıldığı tarihteki TCMB döviz satış kuru
üzerinden Türk Lirası ve KDV si karşılığı olarak talep ve tahsil hakkına sahiptir.
Müşteri bu hususu peşinen kabul eder. Ayrıca anlaşmanın feshini takiben Müşteri, ...’ın ariyeten vermiş olduğu ekipmanları ...’ a 1 ay içerisinde aynen iade edecektir. Sözleşmenin süresinden önce feshinde ise ... araç başı bildirim tarihindeki ... lerin satın alma fiyatının 6 katına kadar bedel cezai şartı bildirimin yapıldığı tarihteki TCMB döviz satış kuru üzerinden Türk Lirası ve KDV si karşılığı olarak Müşteri’ den talep ve tahsil hakkına sahiptir. " şeklinde düzenlenmiştir.
Aynı sözleşmenin mücbir sebep başlıklı 19. Maddesi de "İşbu sözleşme hükümlerinin yerine getirilmesini önleyecek; Türkiye’ de meydana gelecek harp, isyan veya yangın, infilak, zelzele gibi tabi afetler ile grev ve lokavt gibi nedenlerle önceden tahmin edilemeyen veya önceden önlenmesi mümkün olmayan mücbir sebeplerin vukuu halinde, taraflar işbu sözleşme hükümlerinin ifa edilmemesinden dolayı sorumlu tutulmayacaklardır. Taraflar, mücbir sebebin 15 günden fazla devam etmesi halinde, işbu sözleşmeyi herhangi bir tazminat ödemeden feshetme hakkını haizdirler." şeklinde düzenlenmiştir.
Tarafların dayandıkları deliller toplanmış, uyuşmazlığa ilişkin rapor ve ek rapor alınmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi ve raporları ve tüm dosya kapsamına göre,
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin yürürlükte olduğu 16.03.2020 tarihinde, dünyada ve ülkemizde yayılan covid- 19 salgını nedeniyle ülke çapında bir takım tedbirlerin alındığı, bu kapsamda İçişleri Bakanlığı tarafından "Coronavirüs Tedbirleri" konulu genelge uyarınca salgının yayılmasının engellenmesi amacıyla "....Tiyatro, sinema, gösteri merkezi, konser salonu, nişan/ düğün salonu, çalgılı/ müzikli lokanta/ kafe, gazino, birahane, taverna, kahvehane, kıraathane, kafeterya,kır bahçesi, nargile salonu, nargile kafe, internet salonu, internet kafe, her türlü oyun salonları, her türlü kapalı çocuk alanları, .ay bahçesi, dernek lokalleri, lunapark, yüzme havuzu, hama, sauna, kaplıca, masaj salonu, SPA ve spşor merkezlerinin faaliyetlerinin geçici bir süre 16.03.2020 pazartesi saat 24:00 itibariyle geçici olarak ertelendiği, alınan bilirkişi raporunda İçişleri Bakanlığı’nın genelgesinin yürürlükte olduğu tarihlerde davacının davalıdan yakıt almaya devam ettiği, davacının davalıdan yaptığı yakıt alımının aynı yılın Kasım ayından sonra bariz şekilde düştüğü, bu dönemde davacının davalı dışındaki şirketten akaryakıt alımı yapmaya devam ettiği, davacının mücbir sebebe dayanarak taraflar arasındaki sözleşmeyi feshinin haksız olduğu, davalı tarafından fesih bedeli olarak davacıdan tahsil edilen tutarın davalıdan tahsiline ilişkin asıl davanın sübut bulmadığı, birleşen dava ve takip talebine konu edilen cihaz bedeline ilişkin; 11.03.2021 tarihli Tutanak ile söz konusu cihazların davacı şirket tarafından davalı şirkete teslim edilmiş olduğu,
cihazların davalı şirkete teslim edildiği 11.03.2021 tarihi itibarıyla davacının davalıya herhangi bir borcu bulunmadığı, birleşen davaya konu icra takibinde talep edilen 7.245,21 TL cihaz bedeli faturasının davalıdan talep edilebileceği anlaşılmakla asıl davada davacının davasının reddine, birleşen davada davalının likit olan alacağa itirazının haksız olduğu, birleşen davada davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
A-Asıl davada davacının davasının REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 1.026,21 TL harçtan mahsubu ile bakiye 410,81 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
B-Birleşen davada davacının davasının KABULÜNE,
Davalının ... 21. İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline,
Takibin kaldığı yerden devamına,
Alacak likit ve itiraz haksız olduğundan asıl alacağın %20'sine karşılık gelen 1.450,00 TL icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 624,84 TL nispi karar harcının, 179,90 TL peşin harçtan mahsubu ile noksan kalan 444,94 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.147,07 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 5.941,00 TL yargılama gideri ile 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı toplamı 6.300,80 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi üzerine taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/05/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır