T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/549 Esas
KARAR NO: 2024/42
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/08/2021
KARAR TARİHİ: 30/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirkete sattığı bilgisayar parçalarından dolayı cari hesap alacağı bulunduğunu, alacağın tahsili için ... 4. İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı itirazı üzerine takibin durduğunu, açıklanan nedenlerle; davalı itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davacı şirketten bilgisayar ve yedek parçaları satın aldığını, 11.02.2020 tarihli teklif formu ile 53.471,70 USD karşılığı 335.000,20 TL tutarının onaylandığını, davacı şirket tarafından 05.03.2020 tarih ... no.lu 335.000,20 TL bedelli fatura düzenlendiğini, müvekkili tarafından 02.03.2020 tarihinde 133.500,00 TL, 30.04.2020 tarihinde 100.000,00 TL ve 23.06.2020 tarihinde 101.500,00 TL olarak ödemeler yapıldığını, taraflar arasındaki teklif formunda müvekkiline ödeme konusunda hem TL hem USD cinsinden ödeme yapılabileceğine dair seçimlik hak sunulduğunu, davacı tarafından düzenlenen faturada TCMB Efektif Satış kuru ile hesaplanan 335.000,20 TL tutarının tamamının müvekkili tarafından ödendiğini, BK 99. hükmüne göre sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borcun ülke parası ile ödenebileceğinin düzenlendiğini, taraflar arasında cari hesap akdi bulunmadığını, açıklanan nedenlerle; davanın reddine, davacının % 20 den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Davaya dayanak icra takip dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır
Celp edilen takip dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine ... 4. İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden faturaya dayanan ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlu tarafından takibe yasal süresi içinde itiraz edildiği ve itiraz üzerine ilgili icra dairesince takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
İhtilaf, davacı alacaklının davalıdan takip sebebi itibariyle alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının tespiti konularından kaynaklanmakta olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti için tarafların defter ve kayıtlarının incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle rapor alınmasına, incelemenin 08.06.2022 günü saat 14:00 da Mahkememiz kaleminde yapılmasına karar verilmiş olup, Mali Müşavir bilirkişisi tarafından tarafların ticari defter ve kayıtların incelenmesinde, taraf şirketlere ait ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğunu ve defterlerin birbiri ile uyumlu olduğunun tespit edildiğini, davacı şirket tarafından düzenlenen 11.02.2020 tarihli Teklif Formunda KDV dahil 53.471,70 USD tutarının belirlenmiş olduğu, teklif üzerinde; “Teklif onayı sonrasında ödeme Amerikan Doları olarak yapılmak istenilirse vergiler dahil toplam tutarın 40'ı avans olarak tahsil edilir. Kalan miktar teslimat öncesinde peşin olarak tahsil edilir. Teklif onayı sonrasında ödeme Türk Lirası olarak yapılmak istenilirse, vergiler dahil toplam bedel teklifin onaylandığı tarihteki Merkez Bankası Amerikan Doları efektif satış kuru baz alınarak hesaplanır ve aynı gün tahsil edilir.” şeklinde belirtilmiş olduğunu, davacı şirket tarafından 05.03.2020 tarihli ... nolu 53.471,70 USD bedelli 6,265 döviz kuru ile hesaplanan 335.000,20 TL tutarlı e-Fatura tanzim edilmiş olduğunu, faturanın taraf şirketlerin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, söz konusu faturaya istinaden davalı şirket tarafından, 02.03.2020 tarihinde 133.500,00 TL, 30.04.2020 tarihinde 100.000,00 TL ve 23.06.2020 tarihinde 101.500,00 TL olmak üzere toplam 335.000,00 TL tutarı ödenmiş olduğunu, davacı şirketin ticari defterlerinde; 08.01.2021 takip tarihi itibarıyla davalı şirket cari hesabının 3.292,94 USD borçlu durumda olduğunu, davalı şirketin ticari defterlerinde; takip tarihi itibarıyla davacı şirket cari hesabının borç/alacak bakiyesi bulunmadığını, söz konusu faturaya istinaden davalı şirket tarafından TL olarak yapılan ödemelerin, ödeme tarihinde geçerli olan TCMB Efektif Satış kuru ile yapılan hesaplamaya göre; davalı şirketin (53.471,70 USD - 50.439,58 USD -) 3.032,12 USD davacıya borçlu durumda olduğunu, davalı şirket tarafından TL olarak yapılan ödemelerin, döviz karşılığı olarak; davacı şirketin ticari defter kayıtlarında ... Bankası işlem kuru ile hesaplanmış olan tutarlara göre; davalı şirketin (53.471,70 USD - 50.396,38 USD -) 3.075,32 USD davacıya borçlu durumda olduğunu, davacı şirket tarafından tanzim edilen faturanın TL tutarının davalı şirket tarafından TL olarak muhtelif tarihlerde ödenmiş olduğunun görüldüğünü, dava ve takip talebine konu davacı şirketin bakiye alacağının; teklifte belirlendiği üzere davalı tarafından yapılan TL ödemelerin ödeme tarihindeki TCMB Efektif Satış kuru ile değerlenerek, fatura bedelinden döviz karşılığı olarak mahsup edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Mahkememizce davalı vekilinin itirazlarını karşılar mahiyette dosyanın ek rapor alınmak üzere bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, mali bilirkişi ek raporunda ; davalının itiraz dilekçesinde, davacının ancak TL para birimi üzerinden teklif formu onay tarihi ile ödeme günü arasındaki dönem için TL cinsinden temerrüt faizi talep edebileceğini beyan ettiğini, onay tarihi ile ödeme günü arasındaki dönem için; (335.000,00-133.500,00 )=201.500,00 TL alacak miktarına % 13,75 avans faiz oranı ile 6.543,31 TL faiz hesaplandığını, bu tutarın takip tarihi itibarıyla USD karşılığı MB efektif satış 7,2973 kuru ile 896,68 USD olduğunu belirtmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, Davacı şirket tarafından 05.03.2020 tarihli ... nolu 53.471,70 USD bedelli 6,265 döviz kuru ile hesaplanan 335.000,20 TL tutarlı e-Fatura tanzim edildiği, söz konusu faturaya istinaden davalı şirket tarafından 02.03.2020 tarihinde 133.500,00 TL, 30.04.2020 tarihinde 100.000,00 TL ve 23.06.2020 tarihinde 101.500,00 TL olmak üzere Toplam 335.000,00 TL tutarın ödendiği, davalı şirket tarafından TL olarak yapılan ödemelerin, ödeme tarihinde geçerli olan TCMB Eft. Satış kuru ile yapılan hesaplamada 02.03.2020 tarihli 133.500,00 TL tutarlı ödemenin; USD kuru olan 6,2465 karşılığı 21.371,97 USD olduğu, 30.04.2020 tarihli 100.000,00 TL tutarlı ödemenin; USD kuru 7,0018 karşılığı 14.282,04 USD olduğu, 23.06.2020 tarihli 101.500,00 TL tutarlı ödemenin; USD kuru 6,8648 karşılığının ise 14.785,57 USD olduğu, davalı şirket tarafından toplam 335.000,00 TL olarak yapılan ödeme tutarlarının USD karşılığı olarak toplam 50.439,58 USD olduğu anlaşılmaktadır. Davalı tarafça davacının ancak TL para birimim üzerinden teklif formu onay tarihi ile ödeme günü arasındaki dönem için TL cinsinden temerrüt faizi talep edebileceği savunmasında bulunulmuş ise de, taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde, davacı şirket tarafından düzenlenen 11.02.2020 tarihli Teklif Formu ile belirlenen KDV dahil 53.471,70 USD tutarına istinaden yapılacak ödemenin Türk Lirası olarak yapılmak istenilirse, vergiler dahil toplam bedel teklifin onaylandığı tarihteki Merkez Bankası Amerikan Doları efektif satış kuru baz alınarak hesaplanacağı ve aynı gün tahsil edileceğinin teklifte belirtilmiş olduğu, buna göre; TL olarak yapılan ödemelerin ödeme tarihinde geçerli olan TCMB Efektif Satış kuru ile değerlendirileceği anlaşılmakla, teklif onay tarihi olan 02.03.2020 tarihinde uygulanan kurun 6,2465 olduğu tespit edildiği, faturanın 6.2650 kur ile tanzim edilmiş olduğu ve davalı tarafından kabul edildiği, sözleşme bedelinin tamamının onay tarihinde aynı gün davalı tarafından ödenmemiş olması, davalının kısmi ödemeler yapmış olması gerekçesi ile ödeme tarihlerinde uygulanan MB USD efektif satış kuru ile yapılan hesaplama uyarınca davalı şirketin 3.032,12 USD tutarında davacıya borçlu durumda olduğu sonucuna varılmıştır. Davalı şirket tarafından TL olarak yapılan ödemelerin, döviz karşılığı olarak davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında ... Bankası işlem kuru ile hesaplama yapılmış ise de, 11/02/2020 tarihli Teklif Formundan da anlaşıldığı üzere ödeme tarihindeki TCMB Efektif Satış Kuru üzerinden hesaplama yapılmış, bu nedenle fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Davacı tarafça aynı zamanda İcra inkar tazminatı talebinde bulunulduğu görülmekle, alacağın likit olduğu, itirazın haksız olduğu anlaşıldığından İİK. 67. Madde uyarınca alacağın %20'si oranındaki 4.459,82 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 3.032,12 USD asıl alacak üzerinden devamına fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alacak likit olduğundan İİK Mad. 67 uyarınca asıl alacağın %20'si oranındaki 4.459,82 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.757,47 TL nispi karar harcının, 470,76 TL peşin harçtan mahsubu ile noksan kalan 1.286,71 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5- Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 2.213,08 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 1.216,20 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 1.119,86 TL yargılama gideri ile 470,76 TL peşin harç, 59,30 TL başvuru harcı toplamı 1.649,92 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
8-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi üzerine davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/01/2024
Katip ...
Hakim ...