T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/659 Esas
KARAR NO: 2024/436
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 06/10/2021
KARAR TARİHİ: 05/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : Müvekkili şirketin keşidecisi olarak gözüktüğü ... tarihli ... seri nolu 140.000,- TL. lık çek bedeli için alınan ihtiyati haciz kararının ... 14. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından uygulanması ile geçilen takipte müvekkiline ait menkul ve gayrımenkullerle banka hesaplarına haciz uygulandığı, çekteki imzanın müvekkiline ait olmaması ve icra takibinin durdurulması talepli ... 25. İcra Hukuk Mahkemesine yapılan başvurunun ... tarihli ek kararla reddolunduğu, bu nedenle müvekkilinin ticari açıdan zor duruma düşmesi üzerine davalı banka ile 27.08.2020 tarihli protokol imzalayarak ilk taksidin ödenmesi ile hesaplardaki haczin kaldırılacağı ve borçlunun da dava açmayacağının kararlaştırıldığı, bunun üzerine protokole uygun şekilde borcun davalıya ödendiği, çekin dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. tarafından piyasaya sürüldüğü anlaşıldığından 16.12.2019 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı menfi tespit davasının açıldığı ve halen davanın derdest olduğu, bu davada alınan bilirkişi raporunda çek üzerindeki imzanın müvekkili yetkilisine ait olmadığının tespit edildiği, müvekkilinin ... 25. İcra Hukuk Mahkemesine yaptığı başvurunun reddi nedeniyle 27.08.2020 tarihli protokolü haciz baskısı altında ve icra tehdidi altında imzalamak zorunda kaldığından, müvekkilinin borcu kabul ettiği anlamına gelmediği ve protokolde yer alan "İstirdat davası, menfi tespit davası, tazminat davası, istihkak davası, borca itiraz davası açmayacağı," şeklindeki ve ve devamındaki beyanların geçersiz olduğu ve bilirkişi raporuyla da belirlendiği gibi müvekkilinin bu ödemeleri davalıya haciz baskı ve tehdidi altında ödediğinden çek ve ferilerine ilişkin bir borcu bulunmadığından bu istirdat davasının açılma gereğinin doğduğu, İddiasında bulunarak, - Açıklanan nedenlerle müvekkilinin davalı bankaya ödemiş olduğu 170.000,- TL. nın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile müvekkiline verilmesini, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini dava ve talep etmiştir .
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Taraflar arasındaki protokol hükümlerine göre davacının ... 14. İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyasına ait borcu kabul ederek yaptığı ödemeler geçerli ödemeler olduğundan iadesinin istenemeyeceği, davacının protokolle icra dosyası borcunu kabul ettiğinden çekteki imzanın davacıya ait olup olmamasının önemli olmadığı, borç üstlenilmiş olduğundan istirdadının talep edilemeyeceği, kaldı ki protokolle davacının istirdat davası açmayacağını da taahhüt ettiği, davacının üzerinde kayıtlı araç ya da taşınmaz bulunmadığı ve adresine fiilen hacze gidilmediği, sadece banka hesaplarındaki 358,31 TL. ya haciz konduğu, bu nedenle haciz baskısının söz konusu olmadığı, davacının protokolü hür iradesi ile imzaladığı, yasal yollara zamanında başvurmayan davacının haciz baskısı iddiasında bulunamayacağı, TBK nun 38/2 maddesine göre bir korkutmanın söz konusu olmadığı ve davacının somut hiçbir delil sunmadığını iddia ve talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında yapılan 27/08/2020 tarihli protokolün haciz tehdidi altında olup olmadığı ve davacının, davalı bankaya ödemiş olduğu 170.000,00 TL'nin istirdatı istemine ilişkindir.
Davanın keşidecisi gözüktüğü ... tarih ... seri numaralı 140.000 TL bedelli çekle ilgili olarak 16/07/2020 tarihinde ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Değişik İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alarak ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile esas takibe geçerek davacının menkul , gayrimenkul ve banka hesaplarına haciz uygulatılmıştır.
Davaya esas ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Değişik İş sayılı dosyası, ... 25. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, 27/08/2020 tarihli protokol ve ödeme belgeleri ve diğer deliller celbedilip incelenmiş, dosya kapsamı ve banka kayıtları üzerinde uzman bilirkişi vasıtasıyla inceleme yapılarak rapor alınmış deliller toplanmıştır.
... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak tanık dinletilmesine karar verilmiş olup, tanık... 'ın ifadesinin alınıp tutulacak tutanağın mahkememize gönderilmesi istenilmiştir ve 08/12/2022 tarihli ifade tutanağı mahkememize gönderilmiştir.
Dosyaya ibraz edilen 01/07/2022 tarihli bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; Davacı şirketin dava konusu çek bedelini davalı bankadan isteyip isteyemeyeceğine dair değerlendirmelerimiz ile çek üzerindeki imzanın davacı yetkilisine ait olmadığının davalı yanca öğrenildiği tarihlere ilişkin nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, bu nedenle; heyet olarak yukarıda arz edilen hususlar ve Sayın Mahkemenizce yapılacak hukuki değerlendirme sonucunda davacının çek bedelini talep hakkının bulunduğu kanaatine varılması halinde; davacı yanın talebi mümkün alacak tutarının dava tarihi olan 06.10.2021 tarihi itibarıyla 170.000.- TL. asıl alacak ve 15.255,62 TL. da avans faizi olmak üzere 185.255,62 TL. alacaklı olduğu, ancak huzurdaki davada 170.000,- TL. Harca esas değer üzerinden dava açtığından, talebiyle bağlı olduğu, dava tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar , tarafların, masraf, tazminat, ücreti vekalet ve benzeri talepleri ile hukuki mahiyetteki beyan ve itirazlarının mahkemenin takdirinde olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Dava konusu ...Bankası A.Ş. Samsun Şubesinde davacı şirkete ait mevduat hesabı üzerine keşideli ... seri numaralı 15.02.2020 keşide tarihli ve 140.000.- TL. lık çek, davalı bankaya, çekin emrine düzenlendiği ... Ltd. tarafından ciro yoluyla devredildiği ve arada başka bir ciranta bulunmadığı görülmektedir.
... Bankası A.Ş. ... Şubesinde davacı şirkete ait mevduat hesabı üzerine keşideli ... seri numaralı ... keşide tarihli ve 140.000.- TL. lık çek üzerinden huzurdaki davada davacı sıfatıyla ... Ltd. Şti. nin çek hamili davalı ...A.Ş. nden; çek bedelinden daha yüksek olmak üzere protokolle kabul edilen 170.000,- TL. ödeme yaptığını gerekçe göstererek huzurdaki davada 170.000,- TL. nın istirdadını talep ederken; dava konusu çekin aynı zamanda; ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında; aynı huzurdaki davada olduğu gibi davacısı sıfatıyla ... Ltd. Şti. nin bu davada da emrine çek düzenlenmiş olan ...Ltd. ne borçlu olmadığının tespiti talebiyle açtığı davada verilen 17.11.2021 tarihli ve 2019/819 E. Ve 2021/797 K. sayılı kararla; "Davacı... Ltd. Şti. nin davalı ... Ltd. ne borçlu olmadığının tespiti talebinin kabul edilerek davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, ancak kararın henüz kesinleşmemiş olduğu anlaşılmaktadır.
Huzurdaki dava istirdat davası olup, bu bağlamda takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir. Başka bir deyişle, istirdat davası, kendisine karşı ilâmsız icra takibi yapılmış olan borçlunun icra tehdidi altındayken ödemiş olduğu paranın kendisine geri verilmesi için alacaklıya karşı açtığı davadır. (İİK m. 72 fıkra 7). Bu davada, davacı yalnızca paranın verilmesi gerektiğini ispata mecburdur. İstirdat davasının şartları şu şekildedir: borç olmayan bir paranın ödenmiş olması, paranın icra takibi sırasında ödenmiş olması, paranın cebri icra tehdidi altında ödenmesi ve davanın bir yıl içinde açılmış olması (Hakan Pekcanıtez/Oğuz Atalay/Meral Sungurtekin Özkan/Muhammet Özekes, İcra ve İflas Hukuku, 8. Bası, İstanbul 2021, s. 142, s. 143)
Borçlu maddi hukuk bakımından borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kalırsa, istirdat davası açabilir. Yani takip sırasındaki ödeme, maddi hukuk bakımından hiçbir nedene dayanmamalıdır (Hakan Pekcanıtez/Oğuz Atalay/Meral Sungurtekin Özkan/Muhammet Özekes, İcra ve İflas Hukuku, 8. Bası, İstanbul 2021, s. 142; Ramazan Arslan/Ejder Yılmaz/Sema Taşpınar Ayvaz/Emel Hanağası, İcra ve İflas Hukuku, 7. Baskı Ankara 2021, s. 238; Murat Atalı/İbrahim Ermenek/Ersin Erdoğan, İcra ve İflas Hukuku, 4. Bası Ankara 2021, S. 353). Bu bağlamda davacının, bu parayı ödememesi gerektiğini ispat etmesi gerekmektedir.
Somut olaya dönüldüğünde, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında dava konusu ... seri numaralı ve 15.02.2020 keşide tarihli ve 140.000,00 TL'lik çekin üzerindeki imzanın 14.07.2021 tarihli teknik bilirkişi heyet raporuna göre davacı şirket yetkilisine ait olmadığı sabittir. Hal böyle olunca, anılan çekten bir borç ilişkisi oluşmamakta ise de, asıl uyuşmazlık konusu husus taraflar arasında akdedilen 27.08.2020 tarihli protokol uyarınca davacının borç ilişkisini kabul edip etmediği, işbu protokolün haciz baskısı nedeni ile imzalanıp imzalanmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacının icra takibinin durdurulması için talebinin 20.08.2020 tarihli ek karar ile 25. İcra Hukuk Mahkemesi tarafından reddedildiği açıkça anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca icra tehdidi altında ödeme yapmak zorunda kaldığı ve bundan dolayı da davalı ile ödeme koşullarını kararlaştırmak adına 27.08.2020 tarihli protokolü imzaladığı görülmektedir. Davalı tarafça davacının protokol ile çekten doğan borcu kabul ederek serbest iradesiyle ödeme yaptığını ve istirdat davası açmayacağını taahhüt ettiği ileri sürülmüş ise de, davacı yanın raporda da ifade edildiği üzere haciz baskısı altında işbu protokolü imzaladığı, protokol tarihinin 27/08/2020 olduğu, protokol kapsamında ilk taksit tutarı olan 33.000 TL'nin ödeme tarihinin de 27/08/2020 olduğu yine hacizlerin fek tarihinin de aynı tarih olduğu, protokol kapsamında yapılan ödeme şeklinin taksitler halinde olmasının başlı başına protokolün müzakere sonucu hazırlandığı anlamına gelmediği, davacının ihtiyati haciz baskısı altında borcu taksitlendirmiş olmasının ödeme güçlüğünden kaynaklanabileceği hususunun somut olayın oluş şekline uygun düştüğü, kaldı ki,... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere dava konusu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığına dair yapılan tespit bir arada değerlendirildiğinde, ihtiyati haciz sırasında davacı tarafından protokol gereği yapılan ödemede müzayaka halinden söz edilebileceği kanaatine varılmakla davacı yanın çek bedelini davalıdan talep hakkı bulunduğu, davacı tarafından davalıya ödenmiş olan faizli bakiye tutarı ile birlikte 170.000,00 TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı suretiyle tahsili ile davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacının DAVASININ KABULÜNE, davacı tarafından davalıya ödenmiş olan 170.000,00 TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı suretiyle tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 11.612,70 TL nispi karar harcının, peşin yatırılan 242,51 TL peşin harç ile noksan kalan 11.855,21 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktarın üzerinden hesaplanan 27.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 3.159,80 TL yargılama gideri, 242,51 TL peşin harç, 31,40 TL başvuru harcı toplamı 3.433,71 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine temyiz dilekçesi sunulmak ve temyiz başvurma ve karar harcı ile temyiz gider avansı yatırılmak suretiyle, Yargıtay 6. Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların temyiz kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/06/2024
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır