T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/690
KARAR NO: 2022/1024
DAVA: Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ: 13/06/2018
KARAR TARİHİ: 15/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı asil dava dilekçesinde özetle, ... 1. İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyasından tasfiyesi sürüdürülen Müflis ...Bankası A.Ş.'den alacak kayıt tarihindeki kur üzerinden 15.029.967,06 TL. alacak kayıt talebinde bulunduğu, ancak yapılan bildirimde alacağın 13.728.802,20 TL. tutarındaki kısmın kabul edildiği bunu aşan kısmın reddedildiğinin bildirildiği, müflis banka kayıtları üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda asıl alacağın varlığının anlaşılacağı, İddiasında bulunarak, açıklanan nedenlerle kayıt kabul talep tarihindeki döviz kuruna göre 15.029.967,06 TL. asıl alacağının iflas masasına alacak olarak kaydına karar verilmesi talebinde bulunmuştur.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Sıra cetveline itiraz edenlerin cetvelin ilanından itibaren on beş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, bu kapsamda, şayet davacı taraf işbu davayı hak düşürücü süre içerisinde açmamış ise davanın öncelikle usulden reddinin gerektiği, ...Fonu’nun 21.07.2016 tarih ve 9029 sayılı yazısında yer alan talebi üzerine, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 107. Maddesinin son fıkrası hükmü çerçevesinde ... Bankası A.Ş.’nin faaliyet izninin kaldırılmasına karar verildiği ve ...ul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasından ... tarafından açılan iflas davasında, müvekkili Bankanın 16.11.2017 tarihi itibarıyla iflasının açılmasına, iflas tasfiyesinin Fon tarafından yerine getirilmesine karar verildiği, tasfiye işlemlerinin de ... 1. İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyası üzerinden ... tarafından önerilen ve İcra Hakimliğince atanan iflas idaresi tarafından yürütüldüğü, davacı ... müflis bankadan 15.029.967,06 TL tutarında alacaklı olduğu gerekçesiyle ... 1. İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasına ... kayıt numarasıyla alacak kayıt talebinde bulunduğu, yapılan inceleme neticesinde davacının hesabında 3.442.971,66 USD (Müflis Bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı 22.07.2016 tarihi TCMB USD alış kuru 3.0573 üzerinden TL karşılık toplamı 10.526.197,26 TL) ve 1.558.841,07 TL katılım hesabı alacağı olduğunun tespit edildiği, söz konusu toplam 12.085.038,33 TL'lik tutara 22.07.2016 -16.11.2017 arasında beş katılım bankasınca mevduata verilen kar paylaşım oranlarının ortalaması olan % 10,30 üzerinden hesaplanan 1.643.763,87 TL faizle birlikte toplam alacak olarak 13.728.802,20 TL olarak sıra cetveline yazılmasına karar verildiği, Savunmasında bulunarak, -Açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü talep, dava ve şikayet hakları saklı kalmak kaydıyla izah edilen nedenlerle ; dava hak düşürücü süre içerisinden açılmamış ise davanın öncelikle usulden reddine, süre içerisinde açılmış ise izah edilen nedenlerle esastan reddine ve mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilince verilen 10.01.2022 uyap giriş tarihli dilekçesinde özetle: "... Fon Kurulu'nun 10.05.2018 tarih, 2018/260 sayılı kararı gereğince davacının alacak kayıt talebi, bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı tarihteki kur üzerinden Türk Lirasına çevrilmiş olup, Sigortaya Tabi Mevduat ve Katılım Fonları İle ... Tahsil Olunacak Primlere Dair Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılan işlemlerde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı zira anılan Yönetmeliğin (6). Maddesinde; "(1) Sigorta kapsamında ödemeler (Değişik ibare:RG-29/9/2011-28069) Türk Lirası olarak yapılır. Döviz cinsinden hesapların (Değişik ibare:RG-29/9/2011-28069) Türk Lirası karşılıkları, kredi kuruluşunun faaliyet izninin kaldırıldığı tarihteki Merkez Bankası döviz alış kurları esas alınarak belirlenir. (Değişik ibare:RG-29/9/2011-28069) Kıymetli maden cinsinden hesapların (Değişik ibare: RG- 29/9/2011- 28069) Türk Lirası karşılıkları ise, kredi kuruluşunun faaliyet izninin kaldırıldığı tarihteki ... seans kapanış fiyatına ve Merkez Bankası döviz alış kurlarına göre belirlenir." hükmü bulunduğu, aynı doğrultuda ... 3. İdare Mahkemesi'nin 28.12.2017 tarih, ...E., ...K. sayılı kararında; döviz cinsi mevduat alacağına bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı tarihteki kurun uygulanması hukuka uygun görülerek; davanın reddine karar verildiği ve söz konusu karar, derece mahkemesince de onanarak kesinleşmiş olduğu, dolayısıyla ... Fon Kurulu'nun kur çevrimine ilişkin kararı ve bununla bağlantılı İflas İdaresinin tesis etmiş olduğu alacak kayıt işlemlerinin yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından ibaret ve yüksek mahkeme denetiminden de geçmiş olan hukuka uygun işlemler olduğu, Faaliyet İzni Kaldırılan Bankalardaki Sigortalı Mevduat Ve Sigortalı Katılım Fonunun Ödenmesi İle Bu Bankaların İflas Ve Tasfiyesine İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (14). maddesinde;"(1) 5411 sayılı Kanunun 106 ncı maddesi ile Fona verilen, ve 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 166 ncı, 218 inci, 219 uncu, 223 üncü, 234 üncü, 236 ncı, 249 uncu, 251 inci ve 254 üncü maddelerinin dışında kalan iflas dairesi, alacaklılar toplantısı ve iflas idaresi görev ve yetkileri, Fon adına Tasfiye Daire Başkanlığınca yerine getirilir...." Aynı Yönetmeliğin (15). Maddesinde; "(1) Fon Kurulu, müflis banka alacaklarına uygulanacak faiz oranlarını günün koşullarına göre alacaklılar toplantısı sıfatıyla belirlemeye yetkilidir." düzenlemesi bulunduğu ve Yönetmeliğin (26). Maddesinde; "(1) İflas idaresi acele satışlar dışında masa mal varlığına dahil olan tüm menkul, gayrimenkul, hak ve alacakların satışı ve paraya çevrilmesi hususunda ikinci alacaklılar toplantısından sonra 2004 sayılı Kanun, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine bağlı olmaksızın, masa menfaati doğrultusunda kararlar alır." düzenlemesi bulunduğundan açıklanan nedenlerle haksız davanın reddine karar verilmesi" talebinde bulunduğu görülmektedir.
... 1. İflas Dairesinin 23/11/2021 tarih... iflas sayılı cevabi yazısı ile ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında verilen iflas kararı dosya içine alınmış,Mahkememizin 03/02/2022 tarihli duruşma ara kararı gereği, davacının iflas tarihi itibariyle mevduat alacağı bulunup bulunmadığı, varsa davacının yabancı cins mevduat alacağının iflas tarihi itibariyle efektif satış kuru karşılığı tespit edildikten sonra bakiye alacak kayıt talebinde bulunup bulunamayacağı, varsa miktarı konusunda rapor tanzim edilmesi için dosyanın bankacılık konusunda uzman bilirkişi ...'e tevdiine karar verilmiş, bilirkişi tarafından hazırlanan 10/06/2022 tarihli raporda özetle davacı yanın, müflis bankanın iflas tarihi olan 16.11.2017 tarihi itibarıyla geçerli USD efektif satış kuru üzerinden müflisten olan alacaklarının toplamının 15.074.037,10 TL. olarak hesaplandığı ancak davacı yan bu tutardan daha az olmak üzere toplam 15.029.967,06 TL. talep ettiğinden İflas İdaresince bu alacağın 13.728.802,20 TL. sının kabul edilerek masaya kaydının yapılmış olması nedeniyle; kabul edilen tutar tenzil edildiğinde iflas tarihi itibarıyla davacı yanın talebiyle bağlı olarak 1.301.164,86 TL. daha masaya kaydı gereken alacağı bulunduğu yönünde görüş belirtildiği tespit edilmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde
Dava, mevduat alacağının iflas masasına kayıt ve kabulü istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, Davacının iflas tarihi itibariyle mevduat alacağı bulunup bulunmadığı, varsa davacının yabancı cins mevduat alacağının iflas tarihi itibariyle efektif satış kuru karşılığı tespit edildikten sonra bakiye alacak kayıt talebinde bulunup bulunamayacağı konularından ibarettir.
İflas masasının bu safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184,I,c.1). Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilirken (masaya yazdırılabilirken), müflisin iflas açılmasından sonra doğan alacakları, iflas alacağı olmadığından, iflas masasından talep edilemez.
Bu nedenle, iflas masasından istenen bir alacağın, iflas alacağı mı, yoksa masa alacağı mı olduğunu belirlemenin büyük önemi vardır. Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.
İİK'nın 235. maddesine göre, kural olarak sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde ticaret mahkemesine dava açabilirler. Ancak aynı Kanun'un 223. maddesi hükmüne göre alacaklı tebligata elverişli adresini bildirip kararın tebliği için avans yatırmışsa 15 günlük dava açma süresi, kararın tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Mahkememizin 16.11.2017 tarih ve ... Esas sayılı kararı ile... ANONİM ŞİRKETİ'nin iflasına karar verildiği, ... 1. İflas Dairesi'nin... iflas sayılı dosyasında yürütüldüğü, davacı asil tarafından müflis şirketin masasına toplam 15.029.967,06 TL alacak kayıt talebinde bulunduğu, talebin 3 sıra numarasına kaydedildiği, iflas idaresi tarafından alacak kayıt talebinin 13.728.802,20 TL'lik kısmının kabul; 1.301.164,86 TL'lik kısmının reddedildiği, sıra cetvelinin ...Gazetesinde 01/06/2018 Tarihinde ilan edildiği, davacı tarafından alacak kayıt başvurusunun muayyen sürede yapıldığı ve verilen red kararının davacı yana 08/06/2018 tarihinde tebliğ edildiği, başvuru sırasında gider avansının yatırıldığı, davanın 15 günlük yasal süre içinde 13/06/2018 tarihinde ikame edildiği anlaşılmıştır.
Bankacılık konusunda uzman bilirkişi tarafından sunulan 10/06/2022 tarihli rapor ve dosya kapsamından ;davacının davalı Müflis ...Bankası A.Ş. nin ...Şubesinin mevduat müşterisi olduğu , müflis banka nezdinde TL. ve USD cinsinden mevduat hesapları bulunduğu ve bunların bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı tarih olan 22.07.2016 itibarıyla 1 adet Türk Lirası 1.658.841,- TL. ve 1 adet de USD cinsinden açılmış 3.442.972,- USD olmak üzere toplam 2 adet mevduat hesabı bulunduğu , TL cinsinden mevduat hesabı ve bakiye tutarı konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, müflisin faaliyet izninin kaldırıldığı tarih olan 22.07.2016 tarihinde 3.442.972- USD alacağı için uygulanması gereken döviz kurunun hangi tarih itibariyle esas alınması gerektiği konusunda ihtilaf oluştuğu, yerleşik Yargıtay kararları uyarınca yabancı cins para alacaklarının masaya kaydı talep edildiğinde "iflas tarihi itibarıyla efektif satış kuru" üzerinden Türk Lirasına çevrilmek suretiyle hesaplama yapılarak kaydedilmesi gerektiği, TCMB' nın 15.11.2017 tarihli kur listesi 16.11.2017 günü için gösterge oluşturacağından 15.11.2017 tarihli kur listesindeki 1 USD = 3,8964 TL. lık kura itibar edilmesi gerektiği, davacının yalnız döviz cinsinden olan mevduat alacağının Türk Lirası karşılığının 13.415.196,10 TL olduğu ayrıca Türk Lirası cinsinden mevduat hesabı nedeni ile 1.658.841,00 TL olmak üzere davacının toplam 15.074.037,10 TL alacağının iflas masasına kaydını talep edebileceği, davacının ise iflas masasına toplam 14.968.337,86 TL alacak kayıt talebinde bulunduğu, iflas idaresi tarafından alacağın 13.728.802,20 TL tutarlı kısmının iflas masasına ve sıra cetveline kaydedildiği, 15.074.037,10 - 13.728.802,20 = 1.345.234,90 TL alacağın daha masaya kaydının gerektiği anlaşılmakla dava dilekçesindeki taleple bağlı kalınarak (15.029.967,06 - 13.728.802,20 = 1.301.164,86 TL) 13.728.802,20 TL'lik davacı alacağına ilave olarak 1.301.164,86 TL'nin de davacı alacağı olarak iflas masasına kayıt ve kabulüne, 13.728.802,20 TL'lik alacağın iflas idaresi tarafından davacı alacağı olarak iflas masasına ve sıra cetveline kaydedilmiş olduğu anlaşılmakla bu kısım talep yönünden dava açmakta hukuki yarar bulunmadığı anlaşılmakla 13.728.802,20 TL yönünden dava şartı yokluğu nedeni ile 6100 sayılı HMK m.114/1-h ve HMK m.115/2 gereğince davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizce hükmün tefhim edildiği duruşmada kısa kararda, davacı vekili bulunmamasına rağmen maddi hata yapılarak davacı lehine vekalet ücreti takdir edilmiş ise de davacının 22/12/2022 tarihli dilekçesinde belirtildiği üzere bu durumun maddi hata niteliğinde olduğu, yargılamanın hiç bir safhasında davacıya ait bir vekaletname ibrazının söz konusu olmadığı hususları dikkate alınarak kabul edilen kısım yönünden davacı lehine vekalet ücreti takdir edilmesine ilişkin maddi hata aşağıdaki şekilde düzeltilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen KABÜLÜ ile;
13.728.802,20 TL'lik alacağın iflas idaresi tarafından davacı alacağı olarak iflas masasına ve sıra cetveline kaydedilmiş olduğu anlaşılmakla bu kısım talep yönünden hukuki yarar (dava şartı) yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine, (HMK m.114/1-h ve HMK m.115/2)
13.728.802,20 TL'lik davacı alacağına ilave olarak 1.301.164,86 TL'nin de davacı alacağı olarak iflas masasına kayıt ve kabulüne,
2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre tahsili gereken harç 80,70-TL olduğundan peşin alınan 35,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 44,80-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsubuna karar verilen 35,90-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat ücreti 152,90-TL, bilirkişi masrafı 2.500,00-TL olmak üzere toplam 2.652,90-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 2.423,23-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan posta ve tebligat ücreti 150-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 8,65-TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap ve takdir edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı asilin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 15/12/2022
BAŞKAN ...
ÜYE ...
ÜYE ...
KATİP ...