T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/812 Esas
KARAR NO : 2024/751
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 04/01/2013
KARAR TARİHİ : 23/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 06/04/2012 tarihinde inşaat işlerinin yapımı konusunda sözleşme imzalandığı, sözleşmeye göre davacının ...'ne bağlı ...tank sahası inşaat işlerini müteahhit sıfatıyla ifa ettiği, davacının davalı şirkete yaptığı işler için 04/06/2012 tarihinde 118.000,00 TL bedelli fatura kestiği, davalının kısmi ödeme yaptığı, geriye kalan 63.000.00 TL'yi ödemediği, alacağın tahsili için davalı aleyhine ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğu neticeten davalının icra takibine konu itirazın iptali ile takibin devamına ve %40'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ile davacı arasında 06/04/2012 tarihli sözleşme ile ...'nün ... tank sahası inşaat işlerinin yapımı konusunda davacının bir takım işleri yapmasının kararlaştırıldığı, davacının sözleşme hükümleri gereğini yerine getirirken eksik işler yaptığı, sözleşmenin 3. maddesinde yer alan kazı, dolgu, tefsiye ve betonarme imalatlarının yarısını gerçekleştirdiği, imalat ürünü betonların bedelinin davalı tarafından ödendiği, 4. maddede yer alan işleri hiç yapmadığı, 5. maddede yer alan işlerden montaj işlerinin davalı tarafından yapıldığı, 6. maddede yer alan işlerin %40'ının gerçekleştirildiği, kalan işlerin davalı tarafından yapıldığı, 7. maddede yer alan su toplama çukurunu yaptığı ancak kalan işlerin davalı tarafından yapıldığı, davacının ekonomik krizde olması nedeniyle 3.kişilerden alınması gereken malzeme bedellerinin davalı tarafından ödendiği, davacının eksik ve gecikmeli iş yapması nedeniyle davalının mağdur olduğu, ... ile yaptığı sözleşmelerin fesih noktasına geldiği, öncelikle davacının yapmış olduğu işlerin bedelinin belirlenmesi gerektiği; davacı tarafın sözleşmede yerine getirmediği eksik yaptığı işlerin bedelini de davalıdan almaya çalıştığı davacının dava konusu fatura muhteviyatı işleri yapmadığı neticeten davanın reddine, dava kötüniyetli olarak açıldığından %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.
İhtilaf, davacı alacaklının davalıdan takip sebebi itibariyle alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının tespiti konularından kaynaklanmaktadır.
Mahkememizin 18/09/2019 tarihli ... Esas ... Karar sayılı ilamında "Dosya kapsamı ve düzenlenen bilirkişi raporları ile taraflar arasında yapılan sözleşmeye konu işin idarece geçici kabulünün 11/06/2012 tarihinde yapılmış olması nedeniyle edimin ifa edildiğinin kabul edilmesi gerektiği, bilirkişi ...tarafından düzenlenen 05/03/2018 tarihli bilirkişi raporu ile de takip dayanağı 04/06/2012 tarihli ve 118.000,00 TL miktarlı faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu ve böylece yapılan işin ve bedelinin davalının kabulünde olduğu saptanmış olduğundan bu faturaya konu işlerin eksik yapıldığının davalı tarafından ispat edilmesi gerekir. Davalı tarafından, davacının eksik yaptığı işler nedeniyle davacıya 02/07/2012 tarihli ve 65.300,00 TL miktarlı iade faturası düzenlenmiş ise de davacının faturayı ... 14. Noterliği'nin ... tarih - ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iade ettiğinden mahiyetini kabul etmemiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum ve idarenin geçici kabulü karşısında davalı işin eksik yapılıp yapılmadığını, eksik yapılmış ise bu işin davacı dışında bir başkası tarafından yapıldığını ispat etme yükü altındadır. Başka bir deyişle iade faturasının kapsamının doğruluğunu davalı ispat etmekle mükelleftir. Sözleşmeye konu işin yapıldığını ispat yükü borçluda ise de yapılmış bir işin eksik yapıldığını veya başkası tarafından yapıldığını ispat yükü alacaklıdadır. Bu doğrultuda dosya kapsamıyla davalının eksik yapıldığını iddia ettiği işlerin gerçekten eksik yapıldığını ispat edemediği anlaşıldığından ve takip dayanağı faturanın davalının defterlerinde kayıtla kabul edilmiş olması ve defter kayıtlarının sahibi aleyhine mutlak delil olması nedeniyle davanın kısmen kabulü ile, davalının ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu alacağa yönelik itirazının 63.000,00 TL asıl alacak ve 2.392,27 TL işlemiş faiz bakımından iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin kısmın reddine, İİK m.67/2 kapsamında 13.078,45 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine'' şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
İşbu karar akabinde davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması sonrası İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin 02/11/2021 tarih, ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile ''Eser sözleşmesi iş sahibinin ödemeyi taahhüt ettiği ücret karşılığında yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi ve teslim etmeyi üstlendiği iki taraf için hak doğuran ve borç yükleyen bir sözleşmedir. TBK’nın 470 ve devamı maddelerine göre, yüklenici bir bedel karşılığında iş sahibine bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de yapılan iş karşılığı bir bedel ödemeyi yükümlenmiştir. Yüklenici, eseri sözleşmeye fen ve sanat kurallarına ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak imal edip, tam ve eksiksiz olarak süresinde iş sahibine teslim ettiğini, iş sahibi de iş bedelini ödediğini ispatla yükümlüdür. Eser sözleşmelerinde sözleşmenin feshedilip yüklenicinin işi eksik bırakmak suretiyle işten el çektiği ya da işi eksik bırakarak terk edip gittiği yasal delillerle tespit ve ispat edilmedikçe yapılan işin kural olarak yüklenici tarafından gerçekleştirildiği kabul edilmekte ise de bu karinenin aksinin yasal delillerle kanıtlanması mümkündür.
Davacı sözleşme içi ve sözleşme dışı iş yaptığını belirterek alacağın tahsili için ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile, davalı borçlu aleyhine 04/06/2012 tarihli 118.000,00 TL bedelli faturaya dayalı olarak, 63.000,00 TL asıl alacak, 2.458,31 TL işlemiş faiz, 108,70 TL ihtar gideri olmak üzere toplam 65.567,01 TL'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %16.5 avans faizi ile tahsili için başlattığı takibe, borçlu tarafından süresinde borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiği ve itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında... tank sahası inşaat işlerinin yapılmak üzere 79.000+KDV bedelli 06/04/2012 tarihli sözleşme imzalandığı ihtilafsız olup asıl işveren tarafından işin geçici kabulü 11/06/2012 tarihinde yapıldığı; mahkemece yaptırılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporunda sözleşme içi ve sözleşme dışı iş ayırımı yapılmaksızın hesaplama yapılarak sonucuna göre karar verilmiştir.
Tarafların eser sözleşmesi ile iş bedelini kararlaştırmış olmaları halinde iş bedelinin sözleşmedeki esaslara göre belirlenmesi gerekirken; sözleşmede bedelin açık olarak belirlenmemiş olması halinde TBK'nın 481'inci maddesi gereğince bedelin, işin yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine göre belirlenmesi gerekmektedir. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin içtihatlarında da eser sözleşmesi ilişkisinin sabit olduğu, fakat sözleşmede bedelin yazılmamış olması veya tarafların bedelde anlaşamamaları halinde iş bedelinin bilirkişiye işin yapıldığı yıl serbest piyasa rayiçleri ile hesaplattırılacağı kabul edilmektedir.
Sözleşme götürü bedelli olarak düzenlendiğinden, götürü bedelli işlerde taşeronun hakettiği iş bedelinin hesabında; sözleşmeyle yapılması kararlaştırılan işlerin tamamı 100 birim kabul edilerek, taşeronun tamamladığı işlerin sözleşmede kararlaştırılan tüm işe oranı (% olarak) belirlenip, bu oranın sözleşmede tüm iş için kararlaştırılan sözleşme bedeline oranlanmak suretiyle taşeronun tamamladığı işler için hakettiği iş bedelinin tespiti gerekmektedir.
Davacı taşeron sözleşme içi ve sözleşme dışı işler yaptığını belirttiğine göre; yapılan işlerden hangilerinin sözleşme kapsamında yapıldığı, hangilerinin sözleşmede yer almayan sözleşme dışı işlerden olduğu ayrı ayrı tespit edilerek; taşeronun yaptığı işlerden sözleşme kapsamında yapılanların sözleşmede belirlenen götürü bedel üzerinden yukarıda belirtilen şekilde hesaplanıp, sözleşme dışı yapıldığı ispatlanan işlerin ise yapıldığı yıl mahalli piyasa rayicine göre hesaplaması yapılarak; her iki iş toplamından davalı tarafından yapıldığı kanıtlanan ödemeler düşülmek suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken, yalnızca ticari defterler üzerinden yapılan incelemeye göre karar verilmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine'' şeklinde karar verilmiştir.
Bozma ilamı sonrası tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davalı ... ile davadışı ... arasında imzalanan 15/03/2012 tarihli sözleşme kapsamında... yüklenici teklifi, idari ve teknik şartnamesine uygun olarak satın alınmasından ibaret olduğu, davalının iş konusu malzemeyi- hizmeti KDV hariç 842.000,00 TL bedelle satmayı kabul ettiği; sözleşmenin 5. Maddesinde taahhüt konusu malzeme- hizmet, sözleşme akdi ve varsa numune onay tarihinden itibaren 2,5 ayda teknik şartnamede belirtilen yerlere teslim edileceği imza altına alındığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 06/04/2012 tarihli sözleşme kapsamında ...'de bulunan ...'ne bağlı ... tank sahası inşaat işlerinin davacı tarafından yapılmasının kararlaştırıldığı; iş başlama tarihinin 09/04/2012 olarak belirlendiği ve 30/04/2012 tarihinde teslim edileceği; işin toplam fiyatının 79.000 TL+ KDV olacak şekilde %5 nakit; 25/04/2012 tarihinde %15 nakit bakiye iş tesliminde 60 ve 90 günlük eşit çekler ile davalı işveren tarafından davacıya ödeneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
11/06/2012 tarihinde davalı ile davadışı ... arasında 15/03/2012 tarihli imzalanan sözleşme kapsamında yapım işleri geçici kabul tutanağının imzalandığı; tutanak içeriğinde davalı tarafından yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu, geçici kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi ekinde yer alan davalı tarafından düzenlenen 02/07/2012 tarihli 65.300,00 TL bedelli fatura üzerine davacının ... 14. Noterliği'nin...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iş bu faturanın iadesi ile davacı tarafından yapılan işlerin ödenmeyen bedeli olan 63.000 TL'nin gecikme faizi ile birlikte ödenmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası içerisinde yer alan ... 6. İcra Dairesi'nin (eski esas) ... Esas sayılı dosyasında yapılan incelemede davacı tarafından davalı aleyhine 04/06/2012 tarihli faturadan bakiye kalan 63.000,00 TL tutarındaki fatura bedeli asıl alacak olarak takip başlatıldığı; davalının 05/09/2012 tarihli borca itiraz dilekçesinde borçlu olmadığından bahisle itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı vekili taraflar arasında sözleşme kapsamında ... İcra Dairelerinin yetkili olduğundan bahisle takip ... İcra Müdürlüğü'nde başlatılması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiş ise de davalının takip dosyası kapsamında yetki itirazında bulunmadığı; yalnızca borca itiraz edilmesi nedeniyle yalnızca borca itiraz yönünden dosya kapsamında değerlendirme yapılmıştır.
Davaya konu olan sözleşmeden kaynaklı yapılması kararlaştırılan...tank sahası inşaat işlerinin tespiti için ... 2. ASHM ... sayılı talimat dosyasında keşfen bilirkişi heyeti ile inceleme yapıldığı ancak heyet tarafından talep edilen evrakların talimat mahkemesine teslim edilmemesi nedeniyle talimatın kısmen bila ikmal iadesine karar verildiği; sonrasında yeniden talimat yazılarak ... 2. ASHM ...sayılı talimat dosyasında keşfen bilirkişi heyeti ile inceleme yapıldığı ve alınan 22/07/2016 tarihli bilirkişi raporunda "... bağlı ... işinde yaptığı işlerinde bir imalat eksiklik olmadığı ve İdare tarafından 11/02/2012 tarihinde ihale komisyonu tarafından düzenlenmiş olan geçici kabul komisyonunda belirtmiş olduğu gibi yapım işinde herhangi bir eksik imalalın olmadığı kabul komisyonu tarafından geçici kabul yapılmıştır. Bu nedenle yüklenici ve alt yüklenici arasında bahsi olan bir imalat eksikliğinin olmadığı Yapım İşleri Geçici Kabul Komisyonu tutanağından anlaşılmaktadır. Karşılık 04/06/2012 tarihinde 118.000,00 TL tutarında fatura kestiği, davalı ... Şirketi tarafından davacıya 55.000,00 TL ödeme yaptığı; davalı işveren alt yüklenicinin işlerini tam bitirmediğini davacı ise işverenden 63.000 TL alacağı olduğunu iddia etmiştir. Sonuç : dava konusu işlerden dolayı taraflar arasında 79.000,00 TL + KDV lik işin yapılacağı konusunda taraflar arasında sözleşme imzalanmış olup, taraflar arasındaki yazışmalardan anlaşılacağı üzere davalı taraf 50.000,00 TL ödeme yaptığı tarafların beyanlarından anlaşılmaktadır. Davacının aralarında yapmış oldukları sözleşmeden kalan alacağı 29.000,00 TL + KDV olarak dosyada bulunan sözleşmeden anlaşılmıştır. " 13/02/2017 tarihli ek raporda da "taraflar arasındaki yapılan işlerin miktar ve bedel olarak yerinde tespiti mümkün olmadığından yapılan işlerin bedelinin tespitinin ...'ne sorulması gerektiği " hususu da tespit edilmiştir. ...'ne müzekkere yazılarak davaya konu ...bulunan tank sahası inşaatı ile ilgili belgelerin dosya içerisine alındığı anlaşılmıştır.
15/11/2017 tarihli celse 2 nolu ara karar uyarınca taraf ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verildiği ve 05/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda taraf ticari defterlerinde yapılan incelemede davacının düzenlemiş olduğu 04.06.2012 tarih ve 118.000 TL'lik faturaya davalı yanca itirazda bulunulmadığı ve ticari defterlerine işlenmiş ve kısmi ödeme yapılmış olduğu, davacının yasal defter ve belgelerinde davalının 63.0000 TL davacıya borçlu olduğu, davalı tarafından satış faturalarına yasal süresinde itiraz edilmediği, davalı tarafından ayıplı olduğu iddia edilen edim için bildirimde bulunmadığı,02.07.2012 tarihinde 757381 nolu 65.300.-TL bedelli Fiyat Farkı Faturası adı altında davacı adına fatura düzenlediği, ve inceleme tarihinde davacıdan 2.300,00 TL alacaklı olduğu, tüm bu açıklanan hususlarla aralarında doğan ticari iş gereği eksiksiz, vaziyette teslim aldığı bu doğrultuda davacının ediminden kaynaklanan asli borçlarından biri olan teslim borcunu yerine getirmiş bulunduğu ve davalının da cari hesaptan kaynaklanan borçlarını fatura bedelleri üzerinden ödeme borcu altına girmiş olup davacı şirkete ödememesi halinde temerrüde düşmüş sayılacağı yasada belirtilen temerrüde yönelik sonuçlara katlanması gerektiği, davacının davasında haklı görülmesi halinde, fatura tarihi olan 04.06.2012 tarihinden 27.08.2012 takip tarihine kadar geçen süre için 2.392,27.-TL faiz olmak üzere anapara ve faiz toplamı olarak 65.392,27 TL istenebileceği hususunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Davalı vekilinin bilirkişi kök raporuna itiraz etmesi üzerinde alınan 27/08/2018 tarihli ek raporda da bilirkişinin kök raporda yer alan görüşünün aynı olduğu 10. Bent olarak "davalının davasında haklı görülmesi halinde 65.440.26TL bakiye bedelin tenzili ile davacıya borcu olmayacağı ve dava tarihi itibariyle 2.440,26 TL davacıdan alacaklı olabileceği hesaplandığı anlaşılmıştır.
18/03/2019 tarihli kök bilirkişi heyeti raporu ve 16/05/2019 ve 21/05/2019 tarihli ek bilirkişi raporlarında "Dava konusu işin 19.10.2012 de bitirildiği, İşveren İdarenin Ana-Yükleniciye 842.000 TL tutarında belge verdiği; ... fabrikasında geçici kabulün 11.06.201 de idarece yapıldığı, Mahkemece ilk keşfin İş Bitirme tarihinden yıllar sonra yapılmasından dolayı tespitte yarar sağlanamadığı , hatta mali inceleme ile birlikte dosya incelemesi yapılmadığından teknik açıdan eksik ve yanıltıcı kanaatlere varılmış olabileceği, günümüz itibariyle de ...Fabrikasında işletmede olan tank sahasında inceleme yapmakta fayda olmadığı, beyanlar ve ibraz edilen faturalardan anlaşıldığı üzere davacının sözleşmeden kaynaklı edimlerini taahhüt edilen 21 günlük süre içerisinde tamamlamadığı görüldüğü; İşin bedeli sözleşmede anahtar teslim götürü bedel olup, taraflar arasında düzenlenmiş hakediş ve iş programı bulunmamaktadır.Zeminden kaynaklı uygunsuzluk durumlarının yaşandığı maillerde bahsedilmekte ise de ...fabrikası için bu hususlardan dolayı proje tadilatı ,keşif-metraj-maliyet ve süre artışı, İş programı revizyonu taleplerinin Ana-yüklenici ve İdarece onayına, zeyiltameye rastlanmamıştır. Sözleşme süresinde eksik kalan işlerin davalı tarafından tamamlanmak zorunda kalındığı ve bu iş kalemleri için faturalar ibraz edildiği ,yapılan iş bedelinin bu fatura toplamları üzerinden hesaplanabileceği, Alt-yüklenici (... ) nin yaptığı iş bedelinin 79.000TL KDV, tutarından eksik işlerle ilgili faturalar toplamı düşülerek (05.03.2018 tarihli kök Bilirkişi Raporunda md.5.6.,syf3 belirtilen) hesap yapılabileceği kanaatine varılmıştır.27.08.2018 tarihli ek raporda mali müşavirin (sonuç 10.bendinde) 65.440,26 TL bakiye bedelin tenzilatı yapıldığında davacıya borcu olmayacağı ve dava tarihi itibariyle 2.440,26 TL davacıdan alacaklı olacağı" hesap edilmiştir. Ancak bozma ilamındaki hususlarda dikkate alındığında taraf beyanları ile yalnızca ticari defterler üzerinden yapılan inceleme yapılması nedeniyle iş bu raporlar hükme esas alınmamıştır.
Bozma ilamı sonrası alınan 15/09/2022 tarihli ek raporda " dava konusu işin 19.10.2012'de bitirildiği, İşveren İdarenin Ana-Yükleniciye 842.000TL tutarında belge verdiği, ...çay fabrikasında geçici kabulün 11.06.2012 de idarece yapıldığı, mahkemece ilk keşfin İş Bitirme tarihinden yıllar sonra yapılmasından dolayı tespitte yarar sağlanamadığı, hatta mali inceleme ile birlikte dosya İncelemesi yapılmadığından teknik açıdan eksik ve yanıltıcı kanaatlere varılmış olabileceği, günümüz itibariyle de ... işletmede olan tank sahasında inceleme yapmakta fayda olmadığı, beyanlar ve ibraz edilen faturalardan anlaşıldığı üzere davacının sözleşmeden kaynaklı edimlerini taahhüt edilen 21 günlük süre içerisinde tamamlamadığı anlaşıldığı, işin bedeli sözleşmede anahtar teslim götürü bedel olup, taraflar arasında düzenlenmiş hakediş ve iş programı bulunmadığını, zeminden kaynaklı uygunsuzluk durumlarının yaşandığı maillerde bahsedilmekte ise de ...İçin bu hususlardan dolayı proje tadilatı,keşif-metraj-maliyet ve süre artışı iş programı revizyonu taleplerinin Ana-yüklenici ve İdarece onayına, zeyilnameye rastlanmadığını, sözleşme süresinde eksik kalan işlerin davalı tarafından tamamlanmak zorunda kalındığı ve bu iş kalemleri için faturalar ibraz edildiği ,yapılan iş bedelinin bu fatura toplamları üzerinden hesaplanabileceği, geçici kabul Tutanağının 11.06.2012 olduğu, davalı tarafından 09.05.2012-10.09.2012 tarih aralığında toplam 65.440,26.-TL KDV dahil faturalar sunulduğu, sunulan faturaların içerikleri, hafriyat, makine kiralama ve demir, inşaat malzemeleri, nakliye ve konaklama faturaları olup; nakliye faturaları dışında diğer faturaların ... ilinde faaliyet gösteren şirketler tarafından düzenlendiği görüldüğünü, davalı tarafından fiyat faturası tanzim tarihi olan 02.07.2012 tarihinden sonra davacı tarafından yapılmadığını iddia ettiği işler sebebiyle davalının ibraz ettiği fatura bedellerinin toplamının (5.60546719,94-4750,64-13504-7.600)- 26.025,50.-TL olduğu hesaplandığı, Alt-yüklenici (...) nin yaptığı iş bedelinin 79.000TL+KDV tutarından eksik işlerle ilgili faturalar toplamı düşülerek (05.03.2018 tarihlikök Bilirkişi Raporunda md.5.6.,syf3 belirtilen) hesap yapılabileceği kanaatine varıldığı, bu defa, İstinaf Mahkemesi kararındaki yöntemle aşağıdaki hesap yapıldığında anahtar teslim götürü bedelli sözleşmenin kapsamındaki davakonusu işlerin tümünün tamamlanarak idareden geçici kabul tutanağının verildiği kanaatine tekrar varıldığını, davalı tarafça yapılan iş ve işlemler için ayıp ihbarında bulunulmadığı, davacı tarafından düzenlenen faturalara davalının yasal süresinde ya da sonrasında itiraz beyanları dosyada yer almakta olup, 26.025,50TL. lik bedel ayıp,ihbar,ispat bakımlarından hukuken tartışmalı olduğundan Yüce Mahkemenin takdirine bırakıldığı, heyetin anapara bakımından İstinaf Mahkemesi yöntemine göre yapılan yeni hesapta; dava tarihi itibariyle, davacının davasında haklı görülmesi halinde, 63.000 TL davalıdan alacaklı olduğu, davalının davasında haklı görülmesi halinde ise davacıya 24.000,00TL. borçlu olduğu tespit edilmiştir." hususunun tespit edildiği ancak bozma ilamında yer alan hususlar irdelenmediğinden Mahkememizin 15/11/2023 tarihli duruşma ara kararı ile ''davacı taşeron sözleşme içi ve sözleşme dışı işler yaptığını belirttiğine göre; yapılan işlerden hangilerinin sözleşme kapsamında yapıldığı, hangilerinin sözleşmede yer almayan sözleşme dışı işlerden olduğu ayrı ayrı tespit edilerek; taşeronun yaptığı işlerden sözleşme kapsamında yapılanların sözleşmede belirlenen götürü bedel üzerinden yukarıda belirtilen şekilde hesaplanıp, sözleşme dışı yapıldığı ispatlanan işlerin ise yapıldığı yıl mahalli piyasa rayicine göre hesaplaması yapılarak; her iki iş toplamından davalı tarafından yapıldığı kanıtlanan ödemeler düşülmek suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken,…” denilmek suretiyle tarafların bedelde anlaşamamaları halinde iş bedelinin bilirkişiye işin yapıldığı yıl serbest piyasa rayiçleri ile hesaplattırılacağı, yapılan işlerden hangilerinin sözleşme kapsamında yapıldığı, hangilerinin sözleşmede yer almayan sözleşme dışı işlerden olduğu ayrı ayrı tespit edilerek,taşeronun yaptığı işlerden sözleşme kapsamında yapılanların sözleşmede belirlenen götürü bedel üzerinden yukarıda belirtilen şekilde hesaplanıp, sözleşme dışı yapıldığı ispatlanan işlerin ise yapıldığı yıl mahalli piyasa rayicine göre hesaplaması yapılarak; her iki iş toplamından davalı tarafından yapıldığı kanıtlanan ödemeler düşülmek suretiyle hesaplama yapılması gerektiği anlaşılmakla düzenlenen bilirkişi raporunda bu hususlarda eksiklikler bulunduğu anlaşılmakla mahkememizce re'sen seçilecek bir inşaat mühendisi, bir yeminli mali müşavir bilirkişi, 1 kesin hakediş uzmanı ile borçlar hukuku-eser sözleşmesi konusunda uzman bilirkişi heyeti vasıtasıyla BAM bozma ilamında yer alan hususların tamamı açıkça ve ayrıntılı inceleme yapılarak önceki bilirkişi raporları da irdelenmek suretiyle rapor alınmasına karar verilmiştir.
İnşaat mühendisi ... hesap uzmanı İbrahim Süren, Yeminli Mali Müşavir ...ve Borçlar Hukuku Uzmanı ... tarafından hazırlanan 19/03/2024 tarihli bilirkişi raporu ile her ne kadar BAM kararında “taşeronun hak ettiği iş bedelinin hesabında; sözleşmeyle yapılması kararlaştırılan işlerin tamamı 100 birim kabul edilerek, taşeronun tamamladığı işlerin sözleşmede kararlaştırılan tüm işe oranı ( % olarak ) belirlenip, bu oranın sözleşmede tüm iş için kararlaştırılan sözleşme bedeline oranlanarak” bir değerlendirme yapılması hususu üzerinde durulmuşsa da, somut olayda, heyetin teknik bilirkişilerince/uzmanlarınca yapılan inceleme ve değerlendirmelerde götürü bedelli sözleşmeden doğan borcun tamamının ifa edildiği, eksik bırakılan bir iş bulunmadığı, bu nedenle bu bakımdan oranlama/hesaplamayı gerektirecek herhangi bir husus tespit edilmediği, heyetin teknik uzmanlarınca yapılan değerlendirmeye göre, Sayın Mahkeme tarafından sözleşme ile kararlaştırılan bedele itibar edildiği taktirde; Davacı - Alt Yüklenicinin, dava konusu işleri; eksiksiz / ayıpsız olarak tamamlayıp teslim ettiği; anılan sözleşme kapsamı işlerin götürü bedel tutarının, KDV dahil toplam 93.220 TL ( = 79.000 TL + KDV, 14.220 TL ) olduğu; buna karşılık Davalı - Yüklenici tarafından, Davacı - Alt Yükleniciye, toplam 55.000 TL tutarında ödeme yapıldığı; bu durumda, takdiri Sn. Mahkemeye ait olmak üzere, Davacı - Alt Yüklenicinin, Davalı - Yükleniciden, 38.220 TL ( = 93.220 TL - 55.000 TL ) tutarında bakiye kesin hak ediş alacağı bulunduğu, Sayın Mahkeme tarafından kesinleşen fatura alacağına itibar edildiği taktirde ise Davacı - Alt Yüklenici tarafından, Davalı - Yükleniciye, 118.000 TL ( = 100.000 TL + KDV, 18.000 TL ) tutarında bir fatura kesildiği; Davalı - Yüklenicinin, anılan faturayı itirazsız bir şekilde kabul ayrıca yasal süresi içerisinde anılan faturayı iade etmeyerek ticari defterlerine de buna karşılık Davalı - Yüklenici tarafından, Davacı - Alt Yükleniciye, toplam 55.000 TL tutarında ödeme yapıldığı; bu durumda, takdiri Sn. Mahkemeye ait olmak üzere, Davacı - Alt Yüklenicinin, Davalı - Yükleniciden, 63.000 TL ( - 118.000 TL — 55.000 TL ) TL tutarında bal hak ediş alacağı bulunduğu, davacı tarafından davalı adına düzenlenen 04.06.2012 tarihli ve KDV dahil 118.000 TL bedelli fatura ile davalı tarafından davacıya verilen 55.000 TL bedelli çekin her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafından fiyat farkı açıklamasıyla düzenlenen 02.07.2012 tarihli 65.300 TL bedelli faturaya davacı tarafından itiraz edildiği ve davacının ticari defterlerine kaydedilmediği, davacının ticari defterlerine göre davacının davalıdan 63.000,00 TL alacağının bulunduğu, davalı tarafından davacı adına düzenlenen 02.07.2012 tarihinde 65.300,00 TL tutarındaki fiyat farkı faturasıyla birlikte davalının ticari defterlerine göre davalının davacıdan 2.300,00 TL tutarında alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
Neticeten Davalı ... ile davadışı ... arasında imzalanan 15/03/2012 tarihli sözleşme kapsamında ...,... yüklenici teklifi, idari ve teknik şartnamesine uygun olarak satın alınmasından ibaret olduğu davalının da 06/04/2012 tarihli sözleşme kapsamında ...'de bulunan ...'ne bağlı ... tank sahası inşaat işlerinin davacı tarafından yapılmasının kararlaştırıldığı; iş başlama tarihinin 09/04/2012 olarak belirlendiği ve 30/04/2012 tarihinde teslim edileceği; işin toplam fiyatının 79.000 TL+ KDV olacak şekilde %5 nakit; 25/04/2012 tarihinde %15 nakit bakiye iş tesliminde 60 ve 90 günlük eşit çekler ile davalı işveren tarafından davacıya ödeneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.11/06/2012 tarihinde davalı ile davadışı ...arasında 15/03/2012 tarihli imzalanan sözleşme kapsamında yapım işleri geçici kabul tutanağının imzalandığı; tutanak içeriğinde davalı tarafından yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu, geçici kabule engel olabilecek tespitlerde bulunulmadığı; keşfin talimat mahkemesince 12/12/2014 ve 20/04/2016 tarihlerinde icra edildiğinde davaya konu taraflar arasındaki yapılan işlerin miktar ve bedel olarak yerinde tespiti mümkün olmadığı; taraflar arasında düzenlenmiş hakediş ve iş programı bulunmadığı, zeminden kaynaklı uygunsuzluk durumlarının yaşandığı maillerde bahsedilmekte ise de ... fabrikası için bu hususlardan dolayı proje tadilatı,keşif-metraj-maliyet ve süre artışı iş programı revizyonu taleplerinin Ana-yüklenici ve İdarece onayına, zeyilnameye rastlanmadığı anlaşılmıştır. Davalı tarafça yapılan iş ve işlemler için ayıp ihbarında bulunulmadığı da anlaşılmıştır. Davalı taraf eksik yapıldığını iddia ettiği işlere ilişkin sunmuş olduğu faturalarda doğrudan yalnızca iş bu davaya konu yapılan işlerin eksik yapılması nedeniyle bu faturaların düzenlendiği hususunu ispatlayamamıştır. Davalının davadışı ... ile 15/03/2012 tarihli sözleşme kapsamında başkaca ilçelerde yer alan alanlarda da işlerin yapıldığı, davalı tarafından sunulan faturaların içerikleri, hafriyat, makine kiralama ve demir, inşaat malzemeleri, nakliye ve konaklama faturaları olup; nakliye faturaları dışında diğer faturaların Rize ilinde faaliyet gösteren şirketler tarafından düzenlendiği anlaşılmakla davalının işin eksik yapıldığı hususunu ispatlayamamıştır.
Bozma ilamı doğrultusunda alınan son heyet raporunda da götürü bedelli sözleşmeden doğan borcun tamamının ifa edildiği, eksik bırakılan bir iş bulunmadığı, bu nedenle bu bakımdan oranlama/hesaplamayı gerektirecek herhangi bir husus tespit edilmediği, taraflar arasında sözleşme hususunda ihtilaf bulunmadığından sözleşme ile kararlaştırılan bedele itibar edilerek davacı - Alt Yüklenicinin, dava konusu işleri; eksiksiz / ayıpsız olarak tamamlayıp teslim ettiği; anılan sözleşme kapsamı işlerin götürü bedel tutarının, KDV dahil toplam 93.220 TL ( = 79.000 TL + KDV, 14.220 TL ) olduğu; buna karşılık Davalı - Yüklenici tarafından, Davacı - Alt Yükleniciye, toplam 55.000 TL tutarında ödeme yapıldığı anlaşılmakla Davacı - Alt Yüklenicinin, Davalı - Yükleniciden, 38.220 TL ( = 93.220 TL - 55.000 TL ) tutarında bakiye kesin hak ediş alacağı bulunduğu tespit edilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş; davalının ... 17. İcra Dairesi ...Yeni Esas (Kapatılan ... 6. İcra Dairesinin eski esas ...Esas )sayılı dosyasına konu alacağa yönelik itirazının 38.220,00 TL asıl alacak bakımından iptali ile takip talepnamesindeki şartlar ile takibin iş bu alacak miktarı üzerinden devamına; fazlaya ilişkin kısmın reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının takibe konu fatura yönünden yapılan incelemede fatura bedelinin 118.000,00 TL olduğu davacı tarafından 63.000,00 TL yönünden takip başlatıldığı ve işlemiş faizin ... tarihleri arası istendiği anlaşılmakla ... 14. Noterliği'nin... yevmiye numaralı ihtarnamenin ... tarihinde düzenlenmesi nedeniyle öncesinde davalı taraf temerrüde düşürülmediğinden işlemiş faize hükmedilmemiş ve ihtar gideri de yargılama giderleri arasında talep edilebileceğinden bu kalemler yönünden fazlaya ilişkin kısmın reddine karar vermek gerekmiştir. Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
2-Davalının ...17. İcra Dairesi ...Yeni Esas (Kapatılan ... 6. İcra Dairesinin eski esas... Esas )sayılı dosyasına konu alacağa yönelik itirazının 38.220,00 TL asıl alacak bakımından iptali ile takip talepnamesindeki şartlar ile takibin iş bu alacak miktarı üzerinden devamına
3-Fazlaya ilişkin kısmın reddine,
4-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 2.610,80 TL karar harcının, peşin yatırılan 1.119,75 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 1.491,05 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan toplam 14.766,20 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 8.607,44 TL yargılama giderinin ve 1.119,75 TL peşin harç ve 24,30 TL başvurma harcı toplamı 9.751,49 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/10/2024
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır