T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/115 Esas
KARAR NO: 2022/632
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/01/2022
KARAR TARİHİ: 24/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin EPDK dağıtıcı lisansı kapsamında akaryakıt, LPG ve madeni yağ satış faaliyetini gerçekleştirdiğini, taraflar arasında 20.09.2015 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi akdedildiğini ve Bayilik Protokolü, Satış Taahhütnamesi, Ariyet Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği; davalının ... Üzeri ... Köyü Karşısı ...adresinde bulunan akaryakıt istasyonunda ... markası altında bayilik yürütülebilmesi için 5 yıl süreli bayilik ilişkisi kurulmasının kararlaştırıldığını, davalının müvekkili şirkete cari hesaptan kaynaklanan 4.941,97 TL borcu bulunduğunu, alacağın tahsili için ... 21.İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, açıklanan nedenlerle; davalı itirazının iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle yetki itirazında bulunduğu, sözleşme uyarınca 5 yıllığına davacı şirketin bayiliğini yapacağını taahhüt etmiş olmasına rağmen piyasadaki şartların ekonomik olarak kötüye gitmesi sebebiyle durumu belirten ... 2. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Bayilik Sözleşmesini tek taraflı fesih etmiş olduğu, bu tarihten sonra herhangi bir ürün alış-verişi olmadığı, fesih öncesi yapılan alış bedellerinin davacıya ödendiği beyan edilerek, yetki itirazının kabulü ile davanın reddine, %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK 67. maddesinde düzenlenen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf, ... 21.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından 4.941,97 TL tutarındaki cari hesap alacağına yönelik davalı borçlunun yapmış olduğu itirazın iptali talebinin yerinde olup olmadığı, cari hesap alacağı yönünden davalının davacıya herhangi bir borcunun olup olmadığı ve %20' den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklanmaktadır.
Deliller toplanmış, ... 21.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, taraflarca ibraz edilen deliller ile toplanılması talep edilen deliller celp edilip incelenmiştir.
... 21.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; icra dosyasından takip borçlusu aleyhine 4.941,97 TL cari hesap alacağına yönelik ilamsız ödeme emri gönderildiği anlaşıldı. Takip borçlusunun süresi içinde borca itirazı üzerine takibin durduğu, takip borçlusunun süresi içinde borca itirazı üzerine takibin durması üzerine takibin devamı için huzurdaki itirazın iptali davası açılmıştır.
Mahkememizce taraflarca sunulan tüm deliller celbedilmiş ve dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde; Muhasebe-Finans Uzmanı Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 05.05.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; incelemeye sunulan davacı şirketin ticari defter kayıtları ile dosya muhteviyatı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davacı şirket tarafından 15.11.2018 tarihinde ... 21. İcra Müdürlüğü’ nün ... E. sayılı dosyası ile davalı hakkında; 4.941,97 TL Asıl Alacak üzerinden icra takibinde bulunulduğu, takip dayanağı olarak; “4.941,97 TL Cari Hesap Alacağı” gösterildiği, davacı şirket ile davalı arasında 20.09.2015 tarihinde imzalanan 5 yıl süreli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi bulunmakta olup, sözleşme ile birlikte geçerli olan Bayilik Protokolü, Ariyet Sözleşmesi ve Satış Taahhütnamesi bulunduğu görülmekte olup, sözleşmeler üzerinde davalı şirket kaşe ve imzası bulunduğu, davalı ... tarafından keşide edilen ... 2. Noterliğinin... tarih ... yevmiye numaralı İhbarnamesi ile davacı şirkete; bayilik lisansının EPDK tarafından Petrol piyasası lisans yönetmeliğinin 17.maddesinin birinci fıkrası ç bendi uyarınca 13.03.2017 tarih 12083 sayılı karar ile sonlandırıldığı, bu nedenle Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve tüm eklerinin lisansının sona erdiği 13.03.2017 tarihi itibarıyla sona ermiş olduğu bildirilmiştir. İhtarnamenin davacıya 06.04.2017 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, dava ve takip talebine konu cari hesap alacağını oluşturan, incelemeye sunulan faturaların davacı şirket tarafından tanzim edilmiş olduğu, muhatabının davalı şirket olduğu görülmekte olup, söz konusu faturalara karşı yasal itiraz süresi içerisinde davalı tarafından yapılan herhangi bir itiraza dosya kapsamında rastlanılmadığı,
08.03.2017 tarihli ... no.lu 784,70 TL tutarlı, Otomasyon Bakım ve Servis Bed.
28.03.2017 tarihli ... no.lu 784,70 TL tutarlı, Otomasyon Bakım ve Servis Bed.
16.04.2018 tarihli ... no.lu 3.508,45 TL tutarlı, Otomasyon Bakım ve Servis Bed.
Toplam = 5.077,85 TL
08.03.2017 tarihli 784,70 TL tutarlı Faturanın; Şubat 2017 dönemine ait aylık otomasyon hizmetine istinaden düzenlenmiş olduğu, 28.03.2017 tarihli 784,70 TL tutarlı Faturanın; Mart 2017 dönemine ait aylık otomasyon hizmetine istinaden düzenlenmiş olduğu, 16.04.2018 tarihli 3.508,45 TL tutarlı Faturanın; davalı şirkete verilen ariyetlere ilişkin otomasyon servis ve bakım bedeli olarak yapılan harcamalara ilişkin olduğu, taraflar arasındaki Bayilik Sözleşmesi’ nin 2017 yılı Mart ayı sonunda fesih olduğu (davalının 03.04.2017 tarihli ihtarnamesi ile) anlaşılmakta olup, davacı şirket tarafından incelemeye sunulan .... 8. Noterliği .... tarih ... yevmiye numaralı İhtarnamesi ile davalıya; ariyet menkullerin tam ve eksiksiz olarak teslim edilmesi gerektiğinin, otomasyon sistemi ile ilgili hizmet alınan firmalara ödenmiş ve ödenecek bedellerin tahsil edileceğinin bildirilmiş olduğu, ... Arabuluculuk numarası ile tanzim edilen Son Tutanağında; görüşme yapılamadan anlaşamama ile sonuçlandığı, mahkememizin 31.01.2022 tarihli müzekkeresi ile Vergi Dairesinden taraf şirketlere ait BA-BS Formları talep edilmiş olup, Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Müdürlüğü’ nün 07.02.2022 tarihli yazısı ekinde, Davacı şirkete ait 2015-2016-2017 yılları Form BS Karşılaştırma ekranı gönderilmiş olup, davalı adına 2018-2019-2020-2021 yıllarında yapılan alım-satım kaydına rastlanılmamış olduğu, 2015 yılı BS Formu ile davalı şirket adına 34 adet Fatura bedeli olarak KDV hariç 491.496,00 TL tutarının beyan edilmiş olduğu, buna karşılık davalı şirket tarafından BA Formu ile 30 adet Fatura bedeli olarak KDV hariç 490.707,00 TL tutarının beyan edilmiş olduğu, 2016 yılı BS Formu ile davalı şirket adına 25 adet Fatura bedeli olarak KDV hariç 317.475,00 TL tutarının beyan edilmiş olduğu, buna karşılık davalı şirket tarafından BA Formu ile 24 adet Fatura bedeli olarak KDV hariç 337.204,00 TL tutarının beyan edilmiş olduğu, 2017 yılı BS Formu ile davalı şirket adına 3 adet Fatura bedeli olarak KDV hariç 29.930,00 TL tutarının beyan edilmiş olduğu, buna karşılık davalı şirket tarafından BA Formu ile herhangi bir beyanda bulunulmamış olduğu, Cizre Vergi Dairesi Müdürlüğü’ nün 04.02.2022 tarihli yazısı ekinde, Davalı şirkete ait 2015 ve 2016 yıllarına ait aylık BA Formları gönderildiği, 2015 yılına ait BA Formlarında davacı şirket adına toplam 30 adet Fatura bedeli olarak KDV hariç 490.707,00 TL tutarının beyan edilmiş olduğu, 2016 yılına ait BA Formlarında davacı şirket adına toplam 24 adet Fatura bedeli olarak KDV hariç 337.204,00 TL tutarının beyan edilmiş olduğu, taraf şirketlerce 2015, 2016 ve 2017 yıllarında vergi dairesine bildirilen BA-BS Formlarında mutabakat sağlanamadığı, davacı şirket tarafından incelemeye sunulan ticari defter kayıtlarında; davalı şirket ile olan ticari münasebetin ....no.lu hesap kodu altında takip edilmekte olduğu, davalı şirket adına tanzim edilen ve cari hesap alacağını oluşturan faturaların bu hesabın borcuna kaydedilmiş olduğu, davalı tarafından yapılan ödemeleri bu hesabın alacağına kaydedilmiş olduğu, Otomasyon Bakım ve Servis bedeli faturalarının 2016 yılından itibaren davalı şirket adına aylık olarak düzenlenmiş olduğu ve davalı şirketin cari hesabına borç kaydı verilmiş olduğu, 2017 yılı Mart ayından itibaren davalı şirkete ürün satış faturası düzenlenmemiş olduğu, incelemeye sunulan faturaların otomasyon hizmet bedeline ait olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin cari hesap ilişkisi çerçevesinde yürütüldüğü, davaya konu icra takip tarihi 15.11.2018 tarihi itibarıyla; davalı şirket cari hesabının 4.941,97 TL Borçlu durumda olduğu, taraflar arasında imzalanan Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi’ nin 51. Maddesi; “İşbu Bayilik Sözleşmesi’ nin tatbikatı sırasında, BAYİ ile ... arasında herhangi bir ihtilafın doğması durumunda ...’ in ticari defter ve kayıtlarının HUMK 287.madde anlamında münhasır ve kesin delil teşkil edeceği taraflarca kabul edilmiştir. BAYİ, bayilik faaliyetlerinden doğan tüm ticari muameleleri kanuni defterlerine tam ve doğru olarak geçirmek ve her türlü vesaiki kanuni süresince muhafaza etmekle yükümlüdür. BAYİ, ...’ in her türlü talebinde ve .. tarafından belirlenecek süre içinde ... ile hesap mutabakatı yapmakla yükümlüdür. BAYİ kayıtları ile ... kayıtları arasında bir farklılık olması durumunda ...’ in kayıtları geçerli olacaktır.” şeklinde olduğu, davacı şirketin ticari defter kayıtları ve belgeleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; takip tarihi itibarıyla davalıdan 4.941,97 TL cari hesap alacağını talep edebileceği, sonuç olarak, davacı şirkete ait ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğunun ve defterlerin birbiri ile uyumlu olduğunun tespit edildiği, davacı şirket ile davalı arasında 20.09.2015 tarihinde imzalanan 5 yıl süreli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi bulunduğu, sözleşme ile birlikte geçerli olan Bayilik Protokolü, Ariyet Sözleşmesi ve Satış Taahhütnamesi bulunduğu, davalı ... tarafından keşide edilen ... 2. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı İhbarnamesi ile davacı şirkete; bayilik lisansının EPDK tarafından Petrol piyasası lisans yönetmeliğinin 17.maddesinin birinci fıkrası ç bendi uyarınca 13.03.2017 tarih 12083 sayılı karar ile sonlandırıldığı, bu nedenle Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve tüm eklerinin lisansının sona erdiği 13.03.2017 tarihi itibarıyla sona ermiş olduğunun bildirildiği, dava ve takip talebine konu 4.941,97 TL cari hesap alacağını oluşturan, incelemeye sunulan faturaların davacı şirket tarafından tanzim edilmiş olduğu, muhatabının davalı şirket olduğu, söz konusu faturalara karşı yasal itiraz süresi içerisinde davalı tarafından yapılan herhangi bir itiraza dosya kapsamında rastlanılmadığı,08.03.2017 tarihli 784,70 TL tutarlı Faturanın; Şubat 2017 dönemine ait aylık otomasyon hizmetine istinaden düzenlenmiş olduğu, 28.03.2017 tarihli 784,70 TL tutarlı Faturanın; Mart 2017 dönemine ait aylık otomasyon hizmetine istinaden düzenlenmiş olduğu, 16.04.2018 tarihli 3.508,45 TL tutarlı Faturanın; davalı şirkete verilen ariyetlere ilişkin otomasyon servis ve bakım bedeli olarak yapılan harcamalara ilişkin olduğu, davacı şirketin ticari defter kayıtlarında; davalının davacı şirkete takip tarihi itibarıyla 4.941,97 TL cari hesap borcu bulunduğu, davacı şirketin ticari defter kayıtları ve belgeleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; 15.11.2018 takip tarihi itibarıyla davalıdan 4.941,97 TL cari hesap alacağını talep edebileceği sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ile alınan bilirkişi raporu denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olup, bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmeler yerinde bulunmuş olmakla; İİK 67. maddesinde düzenlenen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin itirazın iptali davasında taraflar arasındaki ihtilaf, ... 21.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından 4.941,97 TL tutarındaki cari hesap alacağına yönelik davalı borçlunun yapmış olduğu itirazın iptali talebinin yerinde olup olmadığı, cari hesap alacağı yönünden davalının davacıya herhangi bir borcunun olup olmadığı ve %20' den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklanmaktadır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki sözleşmesini düzenleyen 17. maddesinde ise; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" düzenlemesine yer verilmiştir. Görüldüğü üzere, yetki sözleşmesi düzenleyebilecek şahıslar sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri olarak belirlenmiştir. 6102 Sayılı TTK.nun 136. maddesi ve aynı kanunun ikinci kitap dördüncü kısmının 329 vd. maddelerinde düzenlenen Anonim Şirketler ile 6. kısım 573. vd. maddelerinde düzenlenen Limited Şirketler ticari şirketler olup tacir sıfatını haizdir. Bu durumda, bir ticari şirket türü olan Anonim ve limited şirketler, Davalı akaryakıt bayisi de tacirdir ve yetki sözleşmesi yapabilir.
Yüksek mahkemece “sözleşmede ‘mahkeme’ için öngörülen yetki koşulunun, ‘icra dairesi’ için de geçerli olacağını” belirtmiştir.( Y.12. HD. 20.11.2003 T. 20276/23037; 10.11.1993 T. 13294/17550.) Taraflar arasında akdedilen Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi'nin 54. Maddesinde İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığı görülmekle, davalı yanın yetki itirazının yerinde olmadığından reddine karar verilmiştir.
Bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere; davacı şirkete ait ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu ve defterlerin birbiri ile uyumlu olduğu, davacı şirket ile davalı arasında 20.09.2015 tarihinde imzalanan 5 yıl süreli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi bulunduğu, sözleşme ile birlikte geçerli olan Bayilik Protokolü, Ariyet Sözleşmesi ve Satış Taahhütnamesi bulunduğu, davalı ... tarafından keşide edilen ... 2. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı İhbarnamesi ile davacı şirkete; bayilik lisansının EPDK tarafından Petrol piyasası lisans yönetmeliğinin 17.maddesinin birinci fıkrası ç bendi uyarınca 13.03.2017 tarih 12083 sayılı karar ile sonlandırıldığı, bu nedenle Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve tüm eklerinin lisansının sona erdiği 13.03.2017 tarihi itibarıyla sona ermiş olduğunun bildirildiği, dava ve takip talebine konu 4.941,97 TL cari hesap alacağını oluşturan, incelemeye sunulan faturaların davacı şirket tarafından tanzim edilmiş olduğu, muhatabının davalı şirket olduğu, söz konusu faturalara karşı yasal itiraz süresi içerisinde davalı tarafından yapılan herhangi bir itiraza dosya kapsamında rastlanılmadığı, 08.03.2017 tarihli 784,70 TL tutarlı Faturanın; Şubat 2017 dönemine ait aylık otomasyon hizmetine istinaden düzenlenmiş olduğu, 28.03.2017 tarihli 784,70 TL tutarlı Faturanın; Mart 2017 dönemine ait aylık otomasyon hizmetine istinaden düzenlenmiş olduğu, 16.04.2018 tarihli 3.508,45 TL tutarlı Faturanın; davalı şirkete verilen ariyetlere ilişkin otomasyon servis ve bakım bedeli olarak yapılan harcamalara ilişkin olduğu, davacı şirketin ticari defter kayıtlarında; davalının davacı şirkete takip tarihi itibarıyla 4.941,97 TL cari hesap borcu bulunduğu, davacı şirketin ticari defter kayıtları ve belgeleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; 15.11.2018 takip tarihi itibarıyla davalıdan 4.941,97 TL cari hesap alacağını talep edebileceği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, ... 21.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından davalının yapmış olduğu itirazın 4.941,97 TL asıl alacak bakımından iptali ile takibin bu miktar bakımından devamına, hüküm altına alınan 4.941,97 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren takip talepnamesindeki şart ve koşullarla faiz uygulanmasına, hüküm altına alınan 4.941,97 TL alacağın %20'si oranında hesaplanan 988,39 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-)Davacının davasının KABULÜNE,
2-)... 21.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından davalının yapmış olduğu itirazın 4.941,97 TL asıl alacak bakımından iptali ile takibin bu miktar bakımından devamına,
3-)Hüküm altına alınan 4.941,97 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren takip talepnamesindeki şart ve koşullarla faiz uygulanmasına,
4-)Hüküm altına alınan 4.941,97 TL alacağın %20'si oranında hesaplanan 988,39 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 337,59 TL nispi karar harcının, peşin yatırılan 80,70 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 256,89 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 4.941,97 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)Davacı tarafından yapılan toplam 1.182,00 TL yargılama gideri ile 80,70 TL peşin harç ve 80,70 TL başvuru harcı toplamı 1.343,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
9-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı verilen miktar itibarıyla KESİN nitelikteki karar açıkça okunup anlatıldı.24/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 80,70 TL
Karar Harcı: 337,59 TL
Noksan Harç: 256,89 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.390,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.000,00 TL
Posta Giderleri : 182,00 TL