İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/216 Esas 2026/434 Karar

T.C.

İSTANBUL

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/216

KARAR NO : 2026/434

DAVA : İTİRAZIN İPTALİ (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/09/2017

KARAR TARİHİ : 14/05/2026

Mahkememizin 12.09.2019 tarihli ... E. ... K. sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 23.02.2022 tarihli ... E. ... K. sayılı kararı ile kaldırılmış olmakla, dosya yeniden mahkememizin yukarıda belirtilen sırasına kaydedildi, yapılan açık yargılama sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan 30/06/2015 tarihli " ..." kapsamında davalı şirket tarafından yapılan ... Projesinden 12 adet gayrimenkul satın aldığını, satış bedeli olarak toplam 10.600.000,00 TL ödediğini, ancak sözleşmede taahhüt edilen 31/03/2016 tarihinde gayrimenkullerin teslim edilmediğini, bunun üzerine ... 11. Noterliğinden ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamenin davalı şirkete gönderilerek, gayrimenkullerin 1 ay içerisinde teslim edilmesi ve sözleşme gereği gecikme cezasının ödenmesi gerektiğinin bildirildiğini, yine davalı tarafından gönderilen e-mailde belirtildiği şekilde m2 başına 40,00 TL tutarında bedelinde de ödenmesi gerektiğinin bildirildiğini, daha sonra 17/01/2017 tarihinde gayrimenkullerin teslim edildiğini ancak gecikme cezasının ödenmediğini, bunun üzerine ... 13. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, bu nedenlerle dava itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesine talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 13.maddesinde mücbir sebeplerin ne olduğunun açıklandığını, müvekkilinin kontrolü dışında meydana gelen, işin yapımının doğasından kaynaklanmayan ve teslimin gecikmesine etki eden nitelikteki olayların mücbir sebep olarak kabul edilip sözleşmenin 13.maddesi uyarınca teslim süresine eklenmesi gerektiğini, 03/02/2016 tarihinde ... şantiyesinde büyük bir yangın çıktığını ve önemli hasar meydana geldiğinden şantiyede işlerin durduğunu, bu sürenin Shell&Core teslim süresine eklenmesi gerektiğini, projenin inşaatında yüklenici olarak faaliyet gösteren firmaların mali sıkıntısı nedeniyle taahhüt ettikleri işle tamamlayamadıklarını, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünce İstanbul ili için 1 Ocak-1 Mart tarihleri arası " Çalışmaya elverişli olmayan dönem" olarak belirlendiğini, bu nedenle bu 2 aylık sürenin ... teslim süresine eklenmesi gerektiğini, sözleşmenin "Mücbir Sebep" başlıklı 12. Maddesinde her türlü meteorolojik olayların da mücbir sebep olarak kabul edildiğini, rüzgar hızının fazla olduğu 146 günün de süreye eklenmesi gerektiğini, çıkan yangın nedeniyle müvekkilinin çeşitli önlemler aldığını ve yüklü miktarda ödemeler yaptığını, bu nedenlerle yaşanan gecikmenin mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle haksız davanın reddi ile icra takibinin iptaline, davacının %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

... 13. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasının tetkikinden; davacının, davalı aleyhine 08/05/2017 tarihinde ... 51. Noterliği'nin ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve İnşaat Yapım Sözleşmesi, 10/05/2016 tarihli ... Müşteri İlişkileri Yönetimi tarafından gönderilen e-posta ve ... 11. Noterliği'nin... tarih - ... yevmiye numaralı ihtarnamesine dayalı olarak, 405.467,33 TL asıl alacak, 11.402,22 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 416.869,55 TL'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etttiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı/ borçlunun süresinde zamanaşımı def'ini ileri sürerek borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.

Meteoroloji İstanbul Bölge Müdürlüğüne yazı yazılarak, sözleşme tarihi 30.06.2015 ile teslim tarihi 17.01.2017 arasındaki günlerde rüzgarın hızının, gün içindeki hız değişikliklerinin bildirilmesi, ayrıca anılan tarihlerdeki günlerde 50 km/h üzerine çıktığı tarihlerin ve saatlerin belirtilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizce tanzim ettirilen ilk raporda ; taraflar arasında akdedilen sözleşme ile satılan bağımsız bölümlerin 31/03/2016 tarihinde teslimi taahhüt edildiği halde bu taşınmazların 17/01/2017 tarihinde teslim edildiği, mücbir sebeple geçen, çalışılmayan günlerin; hava muhalefeti ile çalışılmayan gün sayısı 01.07.2015- 31.08.2016 tarihleri arasında 146 gün; yangın sebebiyle, 03.02.2016 tarihinde şantiyede yangın çıktığının itfaiye raporlarından anlaşıldığı, yangın ve akabinde konteynır sökülüp, konulması işleri için bugünlerin çalışılmayan günler içerisinde (1 Ocak- 1 Mart arası) olduğu belirtilerek, sözleşme ile belirlenen teslim tarihine mücbir sebep nedeniyle çalışılmayan gün olarak kabul edilen 146 gün eklenmek suretiyle belirlenen teslim tarihine göre davacı tarafça talep edilebilecek cezai şart miktarının belirlendiği anlaşılmıştır.

Çevre ve Şehircilik ve İklim Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile ... tarih ve ... sayılı tebliğinin dosya içine celp edilmiş, tebliğde çalışılamayan günler içerisinde harçlı imalatların yapılamayacağı kabulünün gerekeceği ifade edilerek ekli listede ... ili için 1 Ocak-1 Mart tarihleri arası çalışmaya elverişli olmayan dönem olarak belirtildiği görülmüştür. Yazıda ekinde ayrıca,... tarih ve ... sayılı güncellenen genelgenin gönderildiği, genelge eki listede ... ilçesi için çalışılamayan gün sayısının olmadığının belirtildiği görülmüştür.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü 1.Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve... sayılı yazısı dosya içine celp edilmiş, yazıda dava konusu taşınmaza en yakın gözlem istasyonu olan ... gözlem istasyonuna ait verilerin gönderildiği, bu verilerden ortalama rüzgâr hızının 50km/saat limitini aştığı günlerin 30.06.2015 tarihi ile 17.01.2017 tarihleri arasında hiç olmadığı, ancak günlük maksimum hızlarının yer aldığı listede 50km/sa hızını aşan günlerin toplamının 46 gün ( 2015 yılında : 6-29-30 eylül, 23-31 ekim, 21-22 kasım, 31 aralık, 2016 yılında : 7-11-12-17- ocak, 4-5-6-11-13 şubat, 4-13-14-23-24 mart, 20-24-26 nisan, 3-14-15-22-25 mayıs, 14-25 haziran, 13 ağustos, 2 eylül, 17 ekim, 7-8-13-2-30 kasım, 2-13-29-30 aralık, 2017 yılında 6-7 ocak tarihleri) olduğu, ancak hangi saat dilimlerinde 50km/sa hızının aşıldığı veriler arasında belli olmadığı belirtilmiştir.

Dava dilekçesi ekinde sunulan 11 Kasım 2016 tarihli elektronik posta içeriği ; "... Bey, Tasarımı, kalitesi ve her ayrıntısını titizlikle planladığımız nitelikleriyle yaşamınıza değer katacağına inandığımız .. Bloğunda ... A.Ş. adına olan bağımsız bölümlerin 15.09.2016 tarihi itibari ile teslimlerin ve blok bazında yaşamın başlayacağını bilgilerinize sunarız. Planan bu tarihin ileri bir tarihe revize edilmesi halinde m2 başına aylık 40 TL bir bedelin cezai yaptırım olarak, belirteceğiniz hesaba yatırılacağı uygun görülmüştür." şeklindedir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Dava, taraflar arasında yapılan düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve inşaat yapım sözleşmesinde kararlaştırılan ifaya ekli cezai şart alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı... A.Ş. ile davalı... A.Ş. arasında 30 Haziran 2015 tarihinde düzenleme şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve İnşaat Yapım Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeye konu taşınmazların teslim tarihinin sözleşmede 31/03/2016 olarak belirlendiği, bu tarihte teslim yapılmaması nedeniyle davacı şirket tarafından davalıya ... 11. Noterliği’nden... tarihli ihtarnamesinin keşide edilmesi üzerine taşınmazların 17/01/2017 tarihinde davacı şirkete teslim edildiği, davacı tarafça işbu dava ile teslimde gecikme nedeniyle ifaya ekli cezai şart alacağının tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin 4.5. maddesine göre davacı; sözleşmenin 13.maddesinde düzenlenen mücbir sebepler dışında teslim tarihine kadar gayrimenkullerin sözleşmede belirtilen şekilde teslim edilememesi halinde belirlenen teslim tarihinden fiilen teslim edildiği tarihe kadar geçen süre için yaptığı ödemeler toplamı üzerinden aylık %0,2 (binde iki) oranında gecikme cezası talep edebilecektir.

Taraflar arasında imzalanan Sözleşmenin “Mücbir Sebep” başlıklı 13.1 maddesinde ise; "Sözleşme uyarınca Mücbir Sebepler tahdidi olmamak üzere; yangın, sel, deprem, su baskını, kasırga veya diğer doğal afetleri de içeren ancak bunlarla sınırlı olmayan herhangi bir doğal afeti, savaş, işgal, terör eylemi, iç savaş, ayaklanma, devrim, ihtilal veya devlet yönetimini zorla ele geçirme ve benzeri halleri, Devlet-Kamu veya yerel makamların eylemleri ve/veya emir ve talimatlarını (ambargo dahil), her türlü kamulaştırma ve devletleştirme işlemleri, grev, lpkavt, boykot, iş uyuşmazlığı, elektrik enerjisi, gaz, su veya telefon hizmetleri ve benzerlerini de içeren tedarik hizmetleri kesintisi veya önemli arızası; Proje için gereken her türlü teçhiat, makine veya malzemenin nakliyesinin SATICI’dan kaynaklanmayan nedenlerle yapılamaması çalışmayı engelleyen her türlü meteorolojik olaylar, sert hava koşulları ve rüzgar/fırtına nedeniyle yüksek olan binada çalışılamayan günler nedeniyle meydana gelen gecikme süreleri, Projenin ve/veya OFİS’in yapımını engelleyecek her türlü idari ve/veya yargı kararı, İdare’nin imar planlarını iptal etmesi, tadil etmesi, yenisini yapması veya benzeri işlemler nedeniyle geçen süre durumlarını kapsamaktadır.

Ayrıca, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ... İli için hava şartları nedeniyle inşaat işlerinde çalışmaya elverişli olmayan günler olarak kabul ettiği süreler de mücbir sebep olarak kabul edilerek her ne ad altında olursa olsun hiçbir ceza veya tazminat yükümlülüğü altına girilmeksizin OFİS’in “Anahtar Teslim” süresine eklenecektir.

13.2-Yukarıda belirtilen nedenlerle sınırlı olmamak üzere SATICI’nın kontrolü dışında ortaya çıkan her türlü mücbir sebep, Proje’ye etkisi oranında OFİS’in “...” süresine eklenecek ve ALICI’nın herhangi bir muvafakatine gerek kalmaksızın Sözleşme’de belirtilen tüm sürelere ilave edilecektir” düzenlemesi yer almaktadır.

Davalı ,; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü’nün ... sayılı tebliğinde; ... ili için 1 Ocak-1 Mart tarihleri arası çalışmaya elverişli olmayan dönem olarak belirtildiği, bu durumda sözleşmenin 30.06.2015’de imzalandığı göz önüne alınarak 01 Ocak 2016-01 Mart 2016 arasındaki iki aylık sürenin ... teslim süresine eklenmesi gerektiği; yine Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün ekli 01.07.2015- 31.08.2016 tarihleri arasındaki rüzgâr hızı raporlarında, rüzgâr hızının 50km/saat limitini aştığı 146 (yüzkırkaltı) günün mevcut olduğu, dolayısıyla, Meteoroloji Bölge Müdürlüğü’nün resmi yazısında açıkça belirtilmiş olan 146 günün de mücbir sebep sayılarak süreye eklenmesi gerektiği; ayrıca 03.02.2016 tarihinde çıkan yangın da teslim süresi içerisinde gerçekleştiğinden, mücbir sebep kabul edilerek teslim süresine eklenmesi gerektiği savunulmuştur.

Mahkememizin 20/10/2022 tarihli celse 2 nolu ara kararı ile dosyanın öncekilerden farklı bir inşaat mühendisi, bir elektrik mühendisi, bir meteoroloji mühendisi bilirkişi ile bir mali müşavir bilirkişi ve niteliklik hesaplamalar konusunda uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği bağımsız bölümlerin teslim tarihi olarak belirlenen 31/03/2016 teslim tarihine, sözleşmenin 13.1 ve 13.2 maddesi kapsamında ilave edilmesi gereken sürelerin Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün rüzgar hızı raporları, 15/03/2018 tarihli cevabi yazısı ve ekleri ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapı İşleri Müdürlüğü'nün ... sayılı tebliği incelenerek elde edilen verilerin mücbir sebep sayılıp sayılamayacağı, varsa hava muhalefetinin tam gün çalışmaya engel olup olmadığı, hava muhalefetinin hangi günler ve ne kadar süre çalışmaya engel olduğu, çalışılmayan günler olarak tespit edilen 1 Ocak-1 Mart arası tarihlerin mücbir sebep kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususlarında raporda açıkça belirtilerek tespiti ve bu şekilde tespit edilecek süreden davalının bağımsız bölümlerin tesliminde (17/01/2017 tarihinde teslim edilmiş oldukları dikkate alınarak) gecikmiş ise davacının talep edebileceği, cezai şart miktarının hesaplanması istenilmiş, bilirkişiler Meteoroloji Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi Prof. Dr. ..., Elektrik Mühendisi Dr. ..., Yeminli Mali Müşavir ... ile Emekli Sayıştay Denetçisi Hakediş Uzmanı ... tarafından düzenlenen 22/02/2023 havale tarihli raporda özetle; ... tarih ve ... sayılı tebliğde çalışılamayan günler içerisinde harçlı imalatların yapılamayacağı kabulünün gerekeceği ifade edilerek ekli listede İstanbul ili için 1 Ocak-1 Mart tarihleri arası çalışmaya elverişli olmayan dönem olarak belirtildiği, ayrıca, ... tarih ve ... sayılı güncellenen genelgenin gönderildiği, genelgeye eki listede ... ilçesi için çalışılamayan gün sayısının olmadığının belirtildiği görülmüş olup, ... tarih ve ... sayılı tebliğinin yayınlandığı tarihte harçlı imalatların (beton imalatı) soğuk aylarda güç olması gözetilerek düzenlendiği, ilerleyen yıllarda beton imalatı teknolojisinin gelişmesi nedeni ile 24.09.2018 tarih ve ... sayılı güncellenen genelge ile çalışamayan günlerin bölge bazında değişikliğe uğradığı, değişiklik tarihi ile sözleşme tarihi arasında geçen süreçte kayda değer bir değişiklik olmadığı, dolayısı ile ... ili ... ilçesi kapsamında beton imalatlarını geciktirecek bir nedeninin olmadığı, her ne kadar ... tarih ve ... sayılı tebliğinde belirtilen günler kapsamında çalışılamayan günler belirilmiş ise de; tebliğden belirtiken günlerin mücbir sebep kapsamında olmadığı, belirtilen tarihlerin basiretli tacir tarafından bilindiği ve buna göre sözleşme teslim tarihinin belirlendiği , sözleşmede, ofislerin fiili teslim tarihi açıkça belirlendiği, sözleşmenin 13.1 maddesinde " ... Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ... İli için hava şartları nedeniyle inşaat işlerinde çalışmaya elverişli olmayan günler olarak kabul ettiği süreler de mücbir sebep olarak kabul edilerek her ne ad altında olursa olsun hiçbir ceza veya tazminat yükümlülüğü altına girilmeksizin OFİS’in “Anahtar Teslim” süresine ekleneceğinin belirtildiği, anılan bu sürelerin dikkate alınarak fiili teslim süresinin belirtildiği kanaatine varıldığından anılan süreler nedeni ile teslim süresinin uzamadığı kanaatine varılmıştır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü- 1.Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ve ekindeki belgelerden, dava konusu taşınmaza en yakın gözlem istasyonu olan .... gözlem istasyonuna ait verilerin gönderildiği, bu verilerden ortalama rüzgâr hızının 50km/saat limitini aştığı günlerin 30.06.2015 tarihi ile 17.01.2017 tarihleri arasında hiç olmadığı, ancak günlük maksimum hızlarının yer aldığı listede 50km/sa hızını aşan günlerin toplamının 46 gün ( 2015 yılında : 6-29-30 eylül, 23-31 ekim, 21-22 kasım, 31 aralık, 2016 yılında : 7-11-12-17- ocak, 4-5-6-11-13 şubat, 4-13-14-23-24 mart, 20-24-26 nisan, 3-14-15-22-25 mayıs, 14-25 haziran, 13 ağustos, 2 eylül, 17 ekim, 7-8-13-2-30 kasım, 2-13-29-30 aralık, 2017 yılında 6-7 ocak tarihleri) olduğu, ancak hangi saat dilimlerinde 50km/sa hızının aşıldığı veriler arasında belli olmadığı saptanmış olup, dosyadaki belgelerin incelenmesinde şantiye günlüklerinde bir kısım rüzgarlı havalarda vinçlerin çalışmadığının ve şantiye işlerinin aksadığının belirtildiği görülmüştür. Rüzgar hızının belli limitleri aşması nedeni ile vinçler bazı gün ve saat dilimlerinde çalışamayabilir, ancak; bu şantiyenin tümden tatil edildiği ve işlerin durduğu anlamına gelmez. Nitekim şantiye günlüklerinin bunu doğruladığı, dolayısı ile rüzgarlı havalarda basiretli bir tacirden beklenen işin akışını günlük bazda yeninden düzenleyerek vinçle ilgili olmayan imalatlara öncelik vermesi gerektiğinden rüzgar hızı ile ilgili öne sürülen nedenlerin şantiyede işlerin gecikmesine neden olacak bir mahiyetinin olmadığı kanaatine varılmıştır. Dava konusu taşınmazların 31.03.2016 tarihinde teslim edilmesi gerekirken 17.01.2017 tarihinde teslim edilmesi nedeni ile yaklaşık 9,5 aylık bir gecikmenin söz konusu olduğu, sözleşmenin 4.5 maddesine göre talep edilebilecek gecikme tazminatının 10.600.000 TL x 0.002 x 9,5 ay = 201.400 TL olarak hesap edilmiştir. "yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.

Davalının 22/02/2023 tarihli dilekçesinde yer alan itirazlarının değerlendirilmesi için dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 13/07/2023 havale tarihli ek raporda " Şantiyede 03.02.2016 tarihinde çıkan yangın ile ilgili bir değerlendirme yapılmadığını belirterek; şantiyedeki işçiler için " Bu süreçte de 2 aydan fazla zaman, işçilerin, uzak ve başka firmanın şantiyesinden, her gün, dava konusu projeye taşınmak zorunda kalmıştır." denmek sureti ile konteynerde kalan işçilerin inşaat sahasına 2 ay kadar uzaktan taşındığını beyan ettiği, dosyada mübrez CD incelemesinden de çıkan yangının işçilerin konakladığı konteyner olarak adlandırılan barınaklarda çıktığı, kısmen barınakların yandığı, yangının büyüklüğü ve etkilediği alanın projedeki inşaatlara sirayet etmemiş olmaması ve işçilerin bu süreçte inşaat sahasına taşınması nedeni ile anılan hususun inşaat süresini etkileyen bir yönünün olmadığı kanaatine varılmıştır. Davalı vekilince, sözleşmenin 30.06.2015’de imzalandığı göz önüne alınarak, 01 Ocak 2016-01 Mart 2016 arasındaki iki aylık sürenin ... teslim süresine eklenmesi gerektiği beyan edilmiş ise de; kök raporda belirtildiği üzere "... tarih ve ... sayılı tebliğinin gönderildiği, tebliğde çalışılamayan günler içerisinde harçlı imalatların yapılamayacağı kabulünün gerekeceği ifade edilerek ekli listede ... ili için 1 Ocak-1 Mart tarihleri arası çalışmaya elverişli olmayan dönem olarak belirtildiği, ayrıca, ...tarih ve ... sayılı güncellenen genelgenin gönderildiği, genelgeye eki listede Bağcılar ilçesi için çalışılamayan gün sayısının olmadığının belirtildiği görülmüş olup, 7.07.1982 tarih ve ... sayılı tebliğinin yayınlandığı tarihte harçlı imalatların (beton imalatı) soğuk aylarda güç olması gözetilerek düzenlendiği, ilerleyen yıllarda beton imalatı teknolojisinin gelişmesi nedeni ile..tarih ve ... sayılı güncellenen genelge ile çalışamayan günlerin bölge bazında değişikliğe uğradığı, değişiklik tarihi ile sözleşme tarihi arasında geçen süreçte kayda değer bir değişiklik olmadığı, dolayısı ile ... ili ... ilçesi kapsamında beton imalatlarını geciktirecek bir nedeninin olmadığı, her ne kadar...tarih ve ... sayılı tebliğinde belirtilen günler kapsamında çalışılamayan günler belirilmiş ise de; tebliğden belirtiken günlerin mücbir sebep kapsamında olmadığı, belirtilen tarihlerin basiretli tacir tarafından bilindiği ve buna göre sözleşme teslim tarihinin belirlendiği , sözleşmede, ofislerin fiili teslim tarihi açıkça belirlendiği, sözleşmenin 13.1 maddesinde belirtilen sürelerin dikkate alınarak fiili teslim süresinin belirtildiği kanaatine varıldığından anılan süreler nedeni ile teslim süresinin uzamadığı" yönündeki kanaatimizde bir değişiklik olmamakla birlikte nihai değerlendirme ve takdirin tamamen Mahkemenize olduğu sonucuna varılmıştır. Diğer bir husus, davalı vekilince 15.03.2023 tarihli dilekçesinde, 03.02.2016 tarihinde çıkan yangın nedeni ile şantiyede 1200 işçinin olduğu beyan edilmiştir. Şantiyede çıkan yangın tarihinin, " ... ili için 1 Ocak-1 Mart tarihleri arası çalışmaya elverişli olmayan dönem" arasında kalması nedeni ile şantiyede bulunan işçi sayısı ile yangın tarihinden kaynaklı çalışmaya elverişli olmayan ve imalat sürecini etkileyebilecek sürenin bulunmadığı kanaati oluşturmaktadır, değerlendirme ve takdirin tamamen Mahkemenize ait olduğu sonucuna varılmıştır.

Davalı vekilince hava muhalefeti ile ilgili kök rapordaki değerlendirmelerin tahmine dayalı olduğu belirtilmiş ise de; şantiye günlükleri dikkate alınarak bir bütün olarak kanaat bildirildiğinden, bu hususla ilgili de kanaatimizde bir değişiklik olmamıştır. "yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.

Raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi ve sözleşmenin mücbir sebep başlıklı 13. maddesine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından inşaat işlerinde çalışmaya elverişli olmayan günler olarak belirtilen sürenin teslim tarihine eklenmesi ve rüzgar hazının 50 km/ saat limitini aştığı günlerin teslim süresine eklenmesi sureti ile hesaplama yapılması için dosyanın yeniden son bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 01/08/2024 havale tarihli ikinci ek raporda; "

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından inşaat işlerinde çalışmaya elverişli olmayan günler olarak belirtilen sürenin teslim tarihine eklenmesi ve rüzgar hazının 50 km/ saat limitini aştığı günlerin teslim süresine eklenmesi sureti ile hesaplama yapılması istenilmesi nedeni ile sözleşmenin 30.06.2015’de imzalandığı tarih ile 17.01.2017 teslim tarihi göz önüne alınarak; Hava muhalefeti ile ilgili Çevre ve Şehircilik İklim Bakanlığının tebliğ ve genelgelerinin dikkate alınarak dava konusu taşınmazla ilgili 01 Ocak 2016-01 Mart 2016 arasındaki iki aylık sürenin teslim süresine eklenmesi, Hava muhalefeti ile ilgili Meteoroloji Genel Müdürlüğü- 1.Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve...sayılı yazısı ve ekindeki belgelerden, dava konusu taşınmaza en yakın gözlem istasyonu olan ...gözlem istasyonuna ait verilerin gönderildiği, bu verilerden ortalama rüzgâr hızının 50km/saat limitini aştığı günlerin 30.06.2015 tarihi ile 17.01.2017 tarihleri arasında hiç olmadığı, ancak günlük maksimum hızlarının yer aldığı listede 50km/sa hızını aşan günlerin toplamının 46 gün ( 2015 yılında : 6-29-30 eylül, 23-31 ekim, 21-22 kasım, 31 aralık, 2016 yılında : 7-11-12-17- ocak, 4-5-6-11-13 şubat, 4-13-14-23-24 mart, 20-24-26 nisan, 3-14-15-22-25 mayıs, 14-25 haziran, 13 ağustos, 2 eylül, 17 ekim, 7-8-13-2-30 kasım, 2-13-29-30 aralık, 2017 yılında 6-7 ocak tarihleri) olduğu hususu dikkate alınarak 46 günlük ( yaklaşık 1,5aylık) sürenin teslim süresine eklenmesi hususlarının dikkate alınması ile dava konusu taşınmazların 31.03.2016 tarihinde teslim edilmesi gerekirken 17.01.2017 tarihinde teslim edilmesi ve yaklaşık 2 ay + 1,5 ay = 3,5aylık sürenin mahkemece mücbir sebep nedeni ile dikkate alınması gereken süreler olarak takdir edilmesi halinde yaklaşık 6 aylık bir gecikmenin söz konusu olduğu, sözleşmenin 4.5 maddesine göre talep edilebilecek gecikme tazminatının 10.600.000 TL x 0.002 x 6 ay = 127.200 TL olarak hesap edilmiştir. " yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir. Tarafların rapora itirazlarının değerlendirilmesi için dosya yeniden önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 19/02/2026 havale tarihli üçüncü ek raporda; " taraflar arasında düzenlenen Sözleşme hükümleri ile Çevre ve Şehircilik İklim Değişikliği Bakanlığı ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü tebliğ ve yazılarında yer verilen görüşlere göre; Dava konusu taşınmaza en yakın gözlem istasyonu olan ... gözlem istasyonuna ait verilerin değerlendirilmesinde, İnşaat işlerinde çalışılmaya elverişli olmadığı iddia edilen günlerde rüzgar hızının 50 km/saat limitini aştığı günlerin hiç olmadığı, ancak maksimum hızların yer aldığı listede gün içinde 50 km/saat sınırını aşan hava durumu gün içinde süreklilik arz etmemesine rağmen, bu günlerin toplamının 46 gün ( 2015 yılında : 6-29-30 eylül, 23-31 ekim, 21-22 kasım, 31 aralık, 2016 yılında : 7-11-12-17- ocak, 4-5-6-11-13 şubat, 4-13-14-23-24 mart, 20-24-26 nisan, 3-14-15-22-25 mayıs, 14-25 haziran, 13 ağustos, 2 eylül, 17 ekim, 7-8-13-2-30 kasım, 2-13-29-30 aralık, 2017 yılında 6-7 ocak tarihleri) olduğu hususu dikkate alınarak, 46 günlük ( yaklaşık 1,5aylık) sürenin teslim süresine eklenmesinin uygun olabileceği, Hava muhalefeti ile ilgili Çevre ve Şehircilik İklim Bakanlığının tebliğ ve genelgelerinin dikkate alınarak dava konusu taşınmazla ilgili 01 Ocak 2016-01 Mart 2016 arasındaki iki aylık çalışmaya elverişli olmayan sürenin teslim süresine eklenmesinin gerekliliğinin değerlendirildiği, ...şantiyesinde 03.02.2016 tarihinde yangın çıkması nedeniyle oluşan gecikmeler de, 01 Ocak 2016-01 Mart 2016 tarihleri arasındaki iki aylık çalışmaya elverişli olmayan süre kapsamında olduğundan ayrıca değerlendirmeye alınamayacağı, Davacı temsilcileri ve Davalı ...Müşteri İlişkileri Yönetimi’ni temsilen ... arasındaki, 10 Mayıs 2016 tarihli e- posta ile 15.09.2016 tarihinden itibaren cezai şart tutarının nasıl hesaplanacağı hakkındaki görüşmelerde, 15.09.2016 tarihine kadar sözleşmede kararlaştırılan aylık satış bedelinin %0,2’si; 15.09.2016 tarihinden itibaren ise m2 başına aylık 40-TL üzerinden cezai şart hesaplanması konusunda mutabakat yapılmış ise de, söz konusu yazışmalar, taraflar arasında düzenlenen Sözleşme hükümlerinin dışında bir yaptırım ifade etmesi nedeniyle, tarafların özgür radeleri ile imza altına alınmayan bu yaptırımın, mail ya da Noter yolu ile gönderilen ihtarname ile sözleşme hükümlerinin değiştirmesi hukuken olanaksız olduğu için, m2 hesabı ile cezai şart hesaplanamayacağı, Dava konusu taşınmazların; 31.03.2016 tarihinde teslim edilmesi gerekirken 17.01.2017 tarihinde teslim edilmesi ve yukarıdaki fıkralarda açıklanan nedenler ile yaklaşık 2 ay + 1,5 ay = 3,5aylık sürenin mahkemece mücbir sebep nedeni ile dikkate alınması gereken süreler olarak takdir edilmesi halinde yaklaşık 6 aylık bir gecikmenin söz konusu olduğu, sözleşmenin 4. 5. maddesine göre talep edilebilecek gecikme tazminatı (cezai şart tutarının) 10.600.000 TL x 0.002 x 6 ay = 127.200 TL olarak hesap edilebileceği, Dava konusu taşınmaza en yakın gözlem istasyonu olan ...gözlem istasyonuna ait verilerin değerlendirilmesinde, maksimum hızların yer aldığı listede gün içinde 50 km/saat sınırını aşan hava durumu, gün içinde süreklilik arz etmemesine rağmen, bu günlerin toplamı 46 gün ( yaklaşık 1,5aylık) süresinin teslim süresine eklenmesinin uygun olabileceği, Hava muhalefeti ile ilgili Çevre ve Şehircilik İklim Bakanlığının tebliğ ve genelgelerinin dikkate alınarak dava konusu taşınmazla ilgili 01 Ocak 2016-01 Mart 2016 arasındaki iki aylık çalışmaya elverişli olmayan sürenin teslim süresine eklenmesinin gerekli olduğunun değerlendirildiği, ...Projesi şantiyesinde 03.02.2016 tarihinde yangın çıkması nedeniyle oluşan gecikmeler de, 01 Ocak 2016-01 Mart 2016 tarihleri arasındaki iki aylık çalışmaya elverişli olmayan süre kapsamında olduğundan ayrıca değerlendirmeye alınamayacağı, Taraflar arasında mail-e posta şeklindeki yazışmalar ile mutabakata varıldığı iddia edilen cezai şart hesaplamalarına ilişkin değerlendirmelerin, taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümlerine aykırı olması ve sözleşme hükümlerinin iki tarafın yetkili organları tarafından imza altına alınarak, değiştirilebileceğinden, m2 hesabı ile cezai şart uygulamasının hesaplanamayacağı, Dava konusu taşınmazların; 31.03.2016 tarihinde teslim edilmesi gerekirken 17.01.2017 tarihinde teslim edilmesi nedeniyle hesaplanması gereken cezai şart süresinin hesabı, yukarıdaki fıkralarda açıklanan nedenler ile yaklaşık 3,5 aylık sürenin de dikkate alınması sonucu, yaklaşık 6 aylık bir gecikmenin söz konusu olduğu, sözleşmenin 4. 5. maddesine göre talep edilebilecek gecikme tazminatı (cezai şart tutarının) 10.600.000 TL x 0.002 x 6 ay = 127.200 TL olarak hesaplandığı "yönünde tespitlerde bulunulmuştur.

Türk Borçlar Kanunu'nun 13. maddesi "Kanunda yazılı şekilde yapılması öngörülen bir sözleşmenin değiştirilmesinde de yazılı şekle uyulması zorunludur. Ancak, sözleşme metniyle çelişmeyen tamamlayıcı yan hükümler bu kuralın dışındadır.

Bu kural, yazılı şekil dışındaki geçerlilik şekilleri hakkında da uygulanır." hükmünü ihtiva etmektedir.

Denetime elverişli 19.02.2026 tarihli bilirkişi heyeti görüşü ve dosya kapsamından 30 Haziran 2015 tarihli düzenleme şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve İnşaat Yapım Sözleşmesine konu taşınmazların 31/03/2016 tarihinde teslim edilmesi kararlaştırılmasına rağmen taşınmazların 17/01/2017 tarihinde davacı şirkete teslim edildiği, mücbir sebep nedeni ile 3.5 aylık sürenin gecikme süresinden düşürülmesi gerektiği bu durumda 6 aylık gecikme nedeni ile davacının davalıdan (10.600.000 TL x 0.002 x 6 ay = 127.200 TL) 127.200 TL cezai şart talep edebileceği, taraflar arasında akdedilen düzenleme şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve İnşaat Yapım Sözleşmesinde yer alan hükümlerin değiştirilmesinin de ancak aynı yazılı şekle uyulması ile mümkün olabileceği bu nedenle 11.19.2016 tarihli e-posta içeriğinde yer alan cezai şart miktarının geçerli kabul edilemeyeceği, davacının geç teslim nedeniyle 127.200,00 TL cezai şartı ihtarnamenin davalıya tebliğ tarihi olan 10/01/2017 tarihinden takip tarihine kadar işlemiş 3.577,01 TL faizi ile birlikte talep edebileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜNE,

Davalının ... 13. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının; 127.200,00 TL asıl alacak ve 3.577,01 TL işlemiş faiz yönünden iptaline, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,

2-Reddedilen kısım yönünden davacının takip başlatmakta kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin reddine,

3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre tahsili gereken harç 8.933,37 TL olduğundan peşin alınan 5.034,74 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 3.898,63 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan 1.572,60 TL posta ve tebligat masrafı ve 27.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 28.572,60 TL yargılama giderinin kabul oranına göre 8.963,56 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan 290,00 TL posta ve tebligat masrafı ve 20.750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 21.040,00 TL yargılama giderinin red oranına göre 14.439,49 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 45.774,81 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

8-Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/05/2026

BAŞKAN ...

ÜYE ...

ÜYE ...

KATİP ...

Full & Egal Universal Law Academy