T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/225
KARAR NO: 2024/218
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 14/03/2022
KARAR TARİHİ: 29/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında İnşaat Malzemesi alım-satımı ile ilgili 450.000TL karşılığında anlaşma sağlandığını, taraflar arasında akdedilen anlaşmadan sonra davacı tarafından davalı yana 395.00TL bedelli fatura kesildiğini, teslim edilecek mallara ilişkin 450.00TL bedelli 5 adet çek sipariş tarihinde davalı tarafa teslim edildiğini, davacı tarafından verilen 5 adet çekin 3 adet olanı davalı tarafından tahsil edildiği ancak davalı tarafından tahsil edilen çeke istinaden davalı tarafından malların siparişlerin tesliminin yapılmadığını, davacı tarafın yaşadığı mağduriyet nedeni ile diğer çekler ile ilgili tüm haklarının saklı kalması kaydı ile vadesi gelen 2 adet çek ile ilgili dava açma zorunluluğunun olduğunu, ... Bankası ...Şubesi .. çek nolu 01.03.2022 tarihli 75.000,00TL bedelli çek, ... Bankası ...Şubesi ... çek nolu 11.03.2022 tarihli 130.000,00TL bedelli çek, davacı tarafın telafisi imkansız zararlara uğramaması adına dava konusu iki adet çek için ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve dava konusu çekin iptali ile borçlu olmadıklarının ispatı karar verilmesini yargılama ve vekaleti ücreti davalı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddia ettiği aksine davalı tarafın tüm edimlerini yerine getirdiğini, çek bedelleri kadar mal teslim edilmediğini ileri süren davacının bu iddiasını ispat etmesi gerektiğini, davacı tarafın beyanlarını kabul etmemekle, davalı tarafın malları davacıya teslim ettiğini, fatura tarihleri, çek tarihleri ticari defterlerin incelenmesi sonucunda gerçeği ortaya koyacağını, fatura bedelinin 395.000,00 TL olması çek bedelinin ise 450.000,00TL olduğu kalan bakiyenin ise banka dekontları ile 18.01.2022 ve 19.01.2022 tarihlerinde dekontlar ile doğrulandığını, yukarıda açıklanan tüm nedenler itibariyle davanın reddini yargılama ve vekaleti ücretinin davacıya yüklenilmesine karar verilmesini savunmuştur.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-... Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen ...Şirketinin ticaret sicil kayıtları,
2-... Vergi Dairesinden gelen ...Şirketine ait BA/BS formları,
3-... Vergi Dairesinden gelen ....Limited Şirketine ait BA/BS formları,
4-... Vergi Dairesinden gelen ... Şirketinin BA/BS formları,
5-Bilirkişi raporu,
6-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Davacının davası çeke karşı bedelsizlik iddiasına dayanan menfi tespit davası.
Davacı taraf, davalı ile yapılan sözleşme uyarınca kendilerine teslim edilmesi konusunda anlaşılan malların teslim edilmemesi sebebiyle verilen çeklerin bedelsiz kaldığını ileri sürerek davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı taraf ise dava konusu verilen çeklerin tarihinin davalı tarafından tanzim edilen fatura tarihinden sonra olduğundan çeklerin avans çek niteliğinde olmadığını, bu nedenle çekin karşılığı olan malları teslim almadığını davacının ispatlaması gerektiğini, temel ilişkiden bağımsız olarak kambiyo senedinin mücerretliği nedeniyle temel ilişkide bedelsizlik olsa da kambiyo taahhüdünün devam ettiğini, davacı tarafından çek bedelinin fatura bedelinden fazla olması sebebiyle bakiye tutarın davalı tarafa banka havalesi yolu ile iade edildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Tarafların bağlı oldukları vergi müdürlüklerinden BA BS formları celp edilmiş, davacının ticari defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişisi marifetiyle inceleme yapılmış, davalı ticari defterlerini dosyaya ibraz etmemiş, mali müşavir bilirkişi raporunu dosyaya sunmuştur.
Dosyaya ibraz edilen 03.05.2023 ibraz tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacının ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin yapılmadığı, davalı tarafından davacı adına tanzim edilen 359.474,02 TL bedelli faturan ile davacı tarafından keşide edilen defterlerin davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafından davalıya toplam 450.000,00 TL bedelli çek verildiği, davalının ticari defterlerine göre davalının davacıdan 50.000,00 TL alacaklı göründüğü bildirilmiştir.
Çek, bir ödeme aracı olup, çeklerin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verildiği yolunda yasal karine mevcuttur. Bu durumda, davacının söz konusu çekleri mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verdiğinin kabulü gerekir. Yasal karinenin aksini yani çekin borç ödenmesinden başka bir amaçla verildiğini, bedelsiz bir avans çeki olduğunu iddia eden davacı tarafın bunu kesin delillerle ispatlaması gerekir. Somut olayda davacı tarafından dava konusu çeklerin avans olarak verildiği ve davalı yanca mal teslim edilmediği iddia edilmiştir. Davacı tarafından avans olarak verildiği iddia edilen çeklerin bedelsiz olduğu, bir başka deyişle karşılığında mal teslim edilmediği olgusunun usulüne uygun delillerle ispat edilmesi gerekmektedir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2017/1243 Esas 2018/4494 Karar sayılı ilamı)
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından dava konusu çeklerin davalıya avans olarak verdiğini usulüne uygun ispatlayamadığı anlaşılmakla davacının sübut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davacının davasının REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 3.500,89 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.073,29 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 32.750,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/03/2024
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 3.500,89 TL
Karar Harcı: 427,60 TL
Noksan Harç: 3.073,29 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.640,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.200,00 TL
Posta Giderleri : 126,25 TL