T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/263
KARAR NO : 2025/577
DAVA : Tazminat (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/03/2022
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketlerin kurmuş olduğu iş ortaklığı yüklenici sıfatı ile 10/06/2020 tarihinde "..."...A.Ş. – ...A.Ş. Adi Ortaklığı’ndan tüm hak, alacak ve borçlarıyla devraldığını,... İnşaatı İşinin devrinden önce bir diğer yüklenici iş ortaklığı ile ... Sigorta A.Ş. arasında 03/12/2010 tarihinde; ... numaralı 21/10/2010 başlama, 26/09/2015 bitiş tarihli İnşaat ... Sigortası akdedildiğini, 22/10/2017 tarihinde ise 30.09.2019 bitiş tarihli ... numaralı uzatma poliçesi düzenlendiğini, ardından 610-Değişiklik Zeyili ile ... nolu İnşaat Tüm Riskler Sigorta Ek Belgesi düzenlendiğini, daha sonrasında 02/12/2019 tanzim tarihli, başlangıç tarihi- 30/09/2019, bitiş tarihi- 04/04/2021 olarak belirlenen inşaat tüm riskler sigorta poliçesi düzenlendiğini, sigorta kapsamı dahilindeki pompaların devreye alma sırasında çalışmaması nedeniyle kabloların servise gönderildiğini, servisin yapmış olduğu inceleme neticesinde pompaların kablolarının uçları açık bir şekilde uzun süre su altında kaldığından ötürü içerisine su aldığı ve suyun pompa içine kadar yürüdüğü tespit edildiğini, hasarın giderilmesi için pompaların motorlarının kurutulacağı, kabloların tümüyle değişeceği, pompaların tamir kitleri rulman, salmastra ve o-ringlerin komple yenileri ile değişeceği, pompa iç ve dış yüzeylerinin özel işlemler ile temizleneceği ve pompanın tekrar boyanarak sahaya sevkedileceğinin ifade edildiğini, ... Sigorta A.Ş. ile akdedilen İnşaat ... Sigortası gereğince zararın tazmini için gerekli iş ve işlemlerin yapılmasını teminen hasar, davalı sigorta firmasına 07/02/2020 tarihinde ihbar edildiğini, davalı ile yapılan görüşmeler ve arabuluculuk görüşmeleri sonucunda anlaşma sağlanamadığını, sigortalı İller Bankasından onay alınmadan davalı sigorta firması tarafından yapılan zeyilname ile muafiyet oranlarının düşürülmesi ve düşürülen muafiyet oranı gerekçe gösterilerek hasarın karşılanmaması hukuka, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarına, ahlaka, iyiniyet kurallarına ve hakkaniyete aykırı olduğunu, bu nedenlerle ... İnşaatı İşinde 27/01/2020 tarihinde meydana gelen hasarın; müvekkilin ödemek zorunda kaldığı hasar bedelinin 03/12/2010 tarihli ve ... numaralı inşaat all risk sigortası kapsamında diğer hasarlar için öngörülen 5.000 USD tenzilat oranı uygulanmak suretiyle kalan miktarlar olan 74.930 EURO'dan 5.000 USD muafiyet bedelinin mahsup edilmesi neticesinde kalan EURO miktarına 23/03/2020 tarihinden itibaren (davalı sigorta firmasına hasarın bildirildiği 07/02/2020 tarihine eklenen 45 günden sonrasına tekabül eden 23/03/2020 tarihinden itibaren) fiili ödeme tarihine kadar döviz cinsinden bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizin işletilmesi suretiyle tahsiline karar verilmesini, yine teminat kapsamındaki 5.074 TL'nin 07/02/2020 tarihine eklenen 45 günden sonrasına tekabül eden 23/03/2020 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, davacının sigortalı İller Bankası'nın muvafakati olmadan doğrudan dava açma yetkisinin bulunmadığını, dava konusu hasarın teminat kapsamı dahilinde ve hasar kök sebebinin sel-seylap hadisesi olduğunun kabulü halinde; poliçede yer alan muafiyet notu gereği, tazminat talebinin muafiyet oranı altında kaldığından ötürü reddinin gerektiğini, dava konusu ... işi ilk olarak; 03/12/2010 tanzim tarihli, ... vadeli, ... numaralı İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, Sigortalı projenin süresinde bitirilememesi nedeniyle 22/10/2017 tanzim tarihli ... vadeli ... numaralı İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi ile yeni bir poliçe tanzim edildiğini, ilk poliçe ile yenilenen 2.poliçe arasında iki yıl vade boşluğu olduğunu, projenin bu süre içerisinde de bitirilememesi üzerine vade uzatım zeyili yapıldığını, sigorta süresi 22/10/2017-04/04/2021 olarak güncellendiğini, davacının itiraz ettiği muafiyet notu önceki poliçelerde de mevcut olduğunu, bu poliçelere eklenen kloz ve muafiyet oranlarına, ne sigortalı ne de sigorta ettiren tarafından itiraz edilmediğini, 10 yıl gibi uzun bir sürede bitirilemeyen, yarım bırakılan ve iki yıl boyunca yenilenmeyerek vade boşluğu bırakılan, sigorta ettiren yüklenicinin, projeyi davacı şirkete devretmek zorunda kaldığı bir projede sigorta şirketinin yıllar önceki koşullar ile poliçeyi yenilemesinin beklenemeyeceğini, ayrıca poliçenin hangi koşullarla yenileneceği sigorta ettiren şirket ile acente arasında müzakere edildiğini ve tüm koşullar tarafların bilgisi dahilinde olduğunu, davacı şirket projeyi daha sonradan devraldığını, anılan süreçlerin bilgisi dahilinde olmadığını, asıl kötü niyetli olan ve ahlaka aykırı davranan davacı şirket olduğunu, basiretli tacir sıfatına haiz sigortalı/sigorta ettiren, poliçenin tanzim edildiği 22/10/2017 tarihinden hasarın meydana geldiği 22/12/2019 tarihinde kadar muafiyet notuna, poliçe özel koşullarına itiraz etmediğini, anılan projeye zimnen muvafakat verdiğini, sigorta şirketinin özel şartların sigortalı/sigorta ettiren tarafından kabul edilmesi koşuluna bağlı olarak poliçeyi yenilediğini, poliçenin teslimi, ihale sürecinin yürütülmesi ve devamı için de ön koşul olduğunu, davacı talebine konu hasar, davacının iddia ettiği şekilde sel seylap muafiyeti kapsamında değerlendirilmeyecek dahi olsa, hasarın meydana gelmesinde ve büyümesinde sigortalı projede ki imalat ve uygulama hatalarının da etkisin bulunduğundan davacı talebinin TTK 1453/2 amir hükmü ve poliçe ve genel ve özel şartları gereği de reddinin gerekeceğini, davacı talebinin sigorta poliçesi teminatı kapsamında kaldığı anlamına gelmemek kaydıyla aksi durumun kabulü halinde dahi davacının "kablo uçlarını açıkta bırakması" şeklindeki eylemi TTK m.1444 aykırılık da teşkil ettiğinden tazminat talebinden indirim yapılması gerektiğini, hadisenin oluş şekli itibariyle dava konusu talebin TTK, Sigorta Poliçesi Özel ve Genel Şart hükümleri doğrultusunda reddi gerektiğini, bu nedenlerle davanın öncelikle usulden reddine, esasa girilmesi halinde ise davacı talebinin ilgili sigorta poliçesinin teminatı kapsamında kalmaması nedeniyle esastan reddine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Zamanaşımını düzenleyen TTK'nın 1420/1. maddesinde "Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar." hükmü mevcuttur. İnşaat Sigortası Genel Şartlarının Zamanaşımı başlıklı C.10 maddesinde de "Sigorta sözleşmesinden doğan bütün talepler iki yılda zaman aşımına uğrar." denilmektedir. Arabuluculuk başvurusunun yapıldığı tarih itibari ile 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından davalının zamanşımı itirazı reddedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde
Dava, sigorta poliçesi kapsamında hasar bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Davacı, dava dilekçesi ile pompaların bağlı bulunduğu kablonun diğer ucunun dışarı alınıp panoya bağlanması gerekirken suyun içinde kalmasının hasara sebebiyet verdiğini, zararın muafiyeti sınırı altında kalmadığını, muafiyet sınırının değiştirilmesine ilişkin poliçe ve zeyilnameye onay verilmediğini bu nedenle zararın karşılanması gerektiğini iddia etmiştir.
Uyuşmazlık, ... işi olan "İnşaat tüm riskler sigorta poliçesi" kapsamında talep edilen hasarın teminat kapsamında olup olmadığı, poliçenin muafiyet şartlarının değiştirilip değiştirilmediği, poliçe muafiyet şartlarındaki değişikliklere sigortalı İller Bankası'nın onay verip vermediği, davacının aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı İller Bankası'nın davanın açılmasına muvafakat verip vermediği, hasarın oluştuğu tarihten sonra inşaat işinin yüklenici sıfatıyla davacılara devredilmesinin davacıların hasar bedelini talep etmesine engel teşkil edip etmediği, hasarın sel-seylap muafiyet sınırı altında kalıp kalmadığı, eksik sigortanın söz konusu olup olmadığı ve alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı konularında toplanmıştır.
...'nın davaya muvafakatinin bulunup bulunmadığının bildirilmesi için yazılan müzekkereye verilen 31.10.2022 tarihli cevabi yazı ile
Davacılar ...AŞ. ve ...A.Ş.'nin, ... Sigorta Anonim Şirketi aleyhine açılan davaya Banka Yönetim Kurulunun .. tarih ve ... sayılı kararı ile muvafakat verildiği bildirildiği, davacının aktif dava ehliyeti bulunduğu anlaşılmakla yargılamaya devam edilmiştir.
Hasarın meydana geliş sebebi, poliçe teminatı kapsamında kalıp kalmadığı, varsa davacıların talep edebileceği hasar bedeli konularında rapor tanzim edilmesi için dosya, mahkememizce resen seçilen bilirkişiler elektrik mühendisi ..., inşaat mühendisi ..., makine mühendisi ..., sigortacılık konusunda uzman ... ve mali müşavir ...'a tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından sunulan 15.06.2023 havale tarihli raporda özetle,.. motorların ve kabloların su içinde kaldıkları, pompaların
kablolarının uçları açık bir şekilde uzun süre su altında kaldığından ötürü içerisine su aldığı ve suyun pompa içine kadar yürüdüğü , dava dosyasında bulunan evraklar ve hasar fotoğrafları beraber değerlendirildiğinde; faturaların dava konusu sel ve su baskını hasarı ile uyumlu olduğu; ancak %1 hasar muafiyet (tenzilat) oranın kabulüne göre KDV hariç olmak üzere hasar bedelinin toplam 278.419,42 TL hesaplandığı, işbu tutarın muafiyet tutarı 376.500.-TL'nin altında kalması sebebiyle davacıların davalı sigorta şirketinden talep edebileceği hasar tazminat tutarı bulunmadığı, dava konusu pompaların onarım için nakliyesi ve vinç ile yerine indirilmesi için düzenlenen fatura bedellerinin toplam KDV dahil (2.596,00 TL + 708,00 TL + 1.770,00 TL) = 5.074,00 TL olarak dava dışı ... A.Ş. adına düzenlendiği bunun dışında tutarın muafiyet sınırları altında kalması sebebiyle işbu tutarın da davalı sigorta şirketinden talep edilemeyeceği yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.
Davacılar vekilinin hasar miktarına, KDV talebine ve 11.430,00 Euro tutarlı ödemenin hasar bedeli hesabına dahil edilip edilmeyeceğine ilişkin itirazlarının ve poliçede yer alan ''vade uzatım ek belgesidir.'' şeklindeki itirazlarının değerlendirilerek yüzde bir ve binde bir tenzili muafiyet oranlarına göre seçenekli hesaplama yapılması için dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 09/10/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; kök raporda ifade edildiği üzere dosyaya sunulan faturaların kdv tutarı davacıların ticari defterinde kayıtlı olduğu, indirim konusu yapıldığı, mükerrerliğe sebep olmaması açısından kdv hariç 63.500.-Euro üzerinden hesaplama yapıldığı, buna karşın Yargıtay kararlarında kdv dahil tutarın hasar bedeli olarak kabul edildiği görüldüğünden bu hususta takdirin Sayın Mahkemeye ait olmak üzere bu sefer 11.430.-Euro kdv dahil edilerek toplam 74.930.-Euro üzerinden hesaplama yapıldığı, 74.930.-Euro kdv dahil tutarı hesaplamada baz alınması durumuna göre dava dosyasında bulunan evraklar ve hasar fotoğrafları beraber değerlendirildiğinde; faturaların dava konusu sel ve su baskını hasarı ile uyumlu olduğu; ancak %1 hasar muafiyet (tenzilat) oranın kabulüne göre KDV dahil olmak üzere hasar bedelinin toplam 329.614,92TL hesaplandığı, işbu tutarın Muafiyet tutarı 376.500.-TL'nin altında kalması sebebiyle davacıların davalı sigorta şirketinden talep edebileceği hasar tazminat tutarı bulunmadığı, dava konusu pompaların onarım için nakliyesi ve vinç ile yerine indirilmesi için düzenlenen fatura bedelleri toplam KDV dahil (2.596,00 TL + 708,00 TL + 1.770,00 TL) = 5.074,00 TL olarak dava dışı ... A.Ş. adına düzenlendiği bunun dışında tutarın muafiyet sınırları altında kalması sebebiyle de davalı sigorta şirketinden talep edebileceği hasar tazminat tutarı bulunmadığı yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.
Somut olayda, 21/10/2020 başlangıç tarihli İnşaat All Risk Sigorta poliçesinde, sigortacının sigorta poliçesini vade bitiminde yenileme zorunluğunun bulunmadığı, ...Genel Müdürlüğü'nün izni olmadan değiştirilemeyecek sigorta poliçesinin 21/10/2010 başlangıç, 26/09/2015 bitiş tarihli sigorta poliçesi olduğu, dava konusu rizikonun davalı sigorta şirketine 07/02/2020 tarihinde ihbar edildiği, bu tarih itibari ile geçerli sigorta poliçesinin ise 22/10/2017 başlangıç tarihli 30/09/2019 bitiş tarihli ... nolu İnşaat Tüm Riskler Sigorta poliçesinin ve bu poliçenin vadesinin uzatılmasına ilişkin 30//09/2019 tarihinde düzenlenen zeyilname olduğu, rizikonun meydana geldiği tarih itibari ile geçerli ... nolu İnşaat Tüm Riskler Sigorta poliçesinde ''Notlar-Açıklamalar'' kısmında ''... poliçenin vade uzatım ek belgesidir'' ifadelerine yer verildiği, davalının ... nolu poliçedeki muafiyet sınırının değiştirildiğine dair sigortalıyı aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispat edemediği, poliçede açıkça ... nolu poliçenin vade uzatım ek belgesi olduğunun kararlaştırıldığı bu nedenle muafiyet oranının ... nolu poliçedeki muafiyet oranına göre hesaplanması gerektiği, hasarın sel-seylap sonucu meydana geldiğinin ve teminat kapsamında olmadığının ispat külfetinin davalıya ait olduğu, davacının iddiası ve bilirkişi raporu dikkate alındığında hasarın terfi istasyonlarında terfi çukurları içerisinde uzun süre su altında uçları açık enerji kablolarından kopiler olarak ilerleyen suyun motor içine sızmasından dolayısıyla hasarın kusurlu işçilikten kaynaklandığı, rizikonun meydana geldiği ve ihbarın yapıldığı 07/02/2020 tarihlinde geçerli zeyilnamede Notlar-Açıklama kısmında ''İşbu zeyilname ile vade uzatma işlemi yapılmış olup ...nolu poliçe şartlarınca tanzim edilmiştir.Herhangi bir hasar anında poliçe şartları geçerli olacaktır. '' ifadesine açıkça yer verildiği, 22/10/20174 tanzim tarihli atıf yapılan poliçede ise ''Klozlara Ektir'' başlığı altında Kloz 115; kusurlu işçilik (dizayn hatası) özel şartına yer verildiği, buna göre kusurlu işçilik nedeniyle meydana gelecek hasarların teminat harici olduğu, davacının kusurlu işçilikten kaynaklanan zararının poliçe teminatı kapsamında kalmadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar tarifesine göre tahsili gereken harç 615,40 TL olduğundan peşin alınan 19.740,30 TL'den mahsubu ile bakiye 19.124,90 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 173.829,36 TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Gider avansının kalan kısımlarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/07/2025
BAŞKAN
ÜYE
ÜYE
KATİP