T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/359 Esas
KARAR NO : 2025/683
DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (Satış Vaadi Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/05/2022
KARAR TARİHİ : 01/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satış Vaadi Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili bahçe peyzaj işi ile uğraştığı; davalı şirket ise inşaat firması olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 02.01.2020 tarihinde davalının projesi olan ... Yüklenicisi Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin konusu 2. Maddede; “İşveren'nin ... kapsamında Yüklenici'ye yaptıracağı Peyzaj İmalatları sözleşme eki keşif listesinde sıralanmış ve iş bu sözleşme ve ekleri ile tariflenmiş olup bundan böyle İş/İşler olarak anılacaktır.” diye tarif edildiğini sözleşme gereği yapılması gereken işlerin tamamen yapılıp teslim edildiğini, sözleşmede işin tamamlanacağı süre 30.01.2020 tarihi olarak belirlendiğini, ancak davalı şirketin inşaatları belirttiği süre içinde bitirememesi nedeniyle Tadil Sözleşmesi yapıldığını ve işin bitirme süresi 15 Şubat 2020 tarihine uzatıldığını, inşaatların davalı şirket tarafından bitirilmesinin ardından Mart ayında A-B-C blokların bulunduğu bölümün işleri müvekkili tarafından bitirilerek teslim edildiğini, D blok ile ilgili ise ayrı bir protokol yapıldığını ve bu blok ile ilgili işin tamamlanıp bitirildiği tarih de 2021 yılı Mayıs ayı olduğunu, müvekkilinin teslimatların da herhangi bir gecikme söz konusu olmadığını, işini sözleşme ve ekindeki diğer belgelerde belirtilen koşullara ve maddelere uygun olarak yapıp bitirdiğini, sözleşmenin 7. Maddesinde ödeme şekli düzenlendiğini, 7/d bendine göre; “d.Birim fiyat esasına göre yapılacak ödemeler, yapılan iş miktarlarına göre aylık hakkedişler şeklinde ve Sözleşme uyarınca yapılması gereken kesintiler yapıldıktan sonra Yüklenici”ye ödenir. Yüklenici her ayın 25.(yirmibeşinci) günü ile takip eden ayın 1.(birinci) günü arasında hakkedişi (metraj, aylık imalat dökümleri, yeşil defter, kümülatif imalat icmali, hakkediş kapağı vb. tüm kısımlar dahil) İşveren” in istediği formatta İşveren “in onayına sunacaktır. Yukarıda bahsedilen süre içerisinde onaya sunulmayan hakkedişlere ait imalatlar ancak bir sonraki hakkediş döneminde onaya sunulabilirler. Yüklenici” nin İşveren'e yaptığı hakkediş talebinin ertesi gününden itibaren 14 (ondört) gün içerisinde İşveren yetkilisi tarafından hakkediş incelenecektir. Hakkediş veya hakkediş içinde yer alan işler, imalatlar ve sair hususlara yönelik İşveren” in itirazları var ise tüm bu itirazlar Yüklenici tarafından giderilir. Gerekli düzeltmeler yapılarak tekrar onaya sunulan hakkediş için 14 (ondört) günlük inceleme süresi tekrar başlar. Bu itirazlar giderilmediği sürece hakkediş İşveren tarafından onaylanmaz ve herhangi bir ödeme yapılmaz. İşveren herhangi bir itirazı yoksa hakkedişi onaylar ve bu onayı müteakip Yüklenici hakkediş tutarınca bir fatura kesip İşveren” e teslim eder. Kesin onay imzası Proje müdürüne ait olup, Yüklenici” nin kesin onay tarihinden önce keseceği faturalar kabul edilmez. Fatura tarihini takip eden ilk ödeme gününde (haftanın Cuma günü) fatura tutarından yapılacak kesintiler (yemek, şantiye işletme giderleri vs) düşüldükten sonra kalan tutar 90 ve 120 günlük vadeli bir banka çeki ile İşveren tarafından Yüklenici” ye teslim edilir. Taraflar ayrıca ... İşveren” e ait olan A2 Blok 58 Nolu dairenin iş bu sözleşmeye dayalı yapılacak olan işler karşılığında Yüklenici” ye satışı konusunda anlaşmışlardır. Dairenin KDV dahil satış fiyatı 650.000,00TL” dir. Daire bedelinin ödemesi Yükleniciye yapılacak olan ödemelerle aynı şekilde Yüklenici tarafından İşveren'e yapılacaktır.” denildiğini, müvekkili iş karşılığında alacağına karşılık 584.596,93TL fatura kestiğini, ayrıca işin bitirilip tesliminden sonra davalı şirkete hakkediş olarak 235.791,68TL alacağını da bildirdiğini, davalı tarafın müvekkil şirkete ödediği 30.592,95TL tutarlı fatura bedeli bulunduğunu, müvekkili işleri zamanında bitirip teslim etmesine rağmen sözleşmede taahhüt edilen dairenin devri gerçekleşmediğini, davalı şirket müvekkil şirketin kestiği faturalara süresinde itiraz etmediğini, bu faturalar ve hakkediş özetleri de işin bitirildiğinin birer delili mahiyetinde olduğunu, TTK” nın 21/2 maddesi; “Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.” demektedir, dolayısıyla faturalar aradaki ticari ilişkinin ve verilen hizmetin varlığına delalet etmekte olduğunu, davalı şirket hem müvekkiline sözleşme gereği 650.000TL bedelle devredileceği taahhüt edilmiş olan dairenin tapusunu müvekkile vermemekte hem de her ay bu daireye ait aidat borcu olduğuna dair müvekkiline mesaj gönderdiğini, müvekkili hakkediş ve fatura bedeline göre davalı şirketten 235.791,68TL+584.596,93TL=820.388,61TL alacaklı olduğunu, ancak davalı şirketin kestiği 30.592,95TL fatura düşüldüğünde müvekkili 789.795,66TL alacaklı olduğunu, müvekkili yaptığı iş karşılığında işin bedeli olarak 650.000 TL'ye devir edilecek daire parası bu miktardan düştüğünde bile müvekkili davalı şirketten 139.795,66TL daha alacağı bulunduğunu, ancak müvekkiline ne arta kalan alacağı ödenmiş ne de dairenin devri yapıldığını, taraflar arasında ayrıca 27.11.2019 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede müvekkili yapacağı iş karşılığında 650.000 TL'ye sözleşmede belirtilen dairenin devredileceği kararlaştırıldığını müvekkili edimini eksiksiz ve zamanında yerine getirdiği halde dairenin teslimi gerçekleşmediğinden davalı şirkete ... 22. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşme konusu olan dairenin devrinin yapılması ihtar edildiğini, ihtarnameye karşı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edildiği halde edim gerçekleşmediği ve ihtarnameye herhangi bir cevap verilmediğini, müvekkili hakkına ulaşmasının önüne geçebilmek için müvekkili ile dava konusu dairenin satımı hususunda anlaşma yapıldığını ancak müvekkil tarafından taksit tutarları ile gecikme faizinin ödenmemesi nedeniyle dairenin satışına dair anlaşmanın tek taraflı olarak feshedildiği bildirildiğini bu feshin tarafımızdan kabulü mümkün olmadığını, müvekkili ve davalı arasındaki sözleşmede daire için 650.000 TL satış bedeli belirlenirken müvekkili yapacağı işler karşılığında dairenin devredileceğinin de belirlendiği ve bu huşularda anlaşmaya varıldığını, müvekkili yaptığı işlerin 650.000 TL'nin üzerinde olduğunu, daire dışında da halen davalı taraftan yukarıda açık olarak hesaplandığı üzere 139.795,66TL alacaklı olduğunu, ancak davalı taraf edimini yerine getirmemekte ısrar ettiğinden ve yukarıda izah edilen tüm bu nedenlerle davalı hakkında tapu iptali ve tescil ve olmadığı taktirde dairenin rayiç bedellere göre değerinin tespit edilerek müvekkile ödenmesi yönünde dava açmak zarureti hasıl olduğunu, beyan ederek; öncelikle yargılama sırasında taşınmazın devrinin önlenmesi ve telafisi imkansız zararların önüne geçilmesi için kanunda sayılan asgari ispat koşulları da gerçekleştiğinden HMK'nın 389. maddesi gereğinde taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, dava konusu ... projesinde bulunan A2 Blok 58 Nolu dairenin (müvekkili tarafından edimleri eksiksiz yerine getirildiğinden) devrinin yapılarak müvekkili adına kayıt ve tesciline, aksi halde dairenin günün ekonomik koşullarına göre değerinin belirlenerek davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine, karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı arasında ... Projesi Peyzaj İşleri için 19.11.2019 tarihinde sözleşme yapıldığını, davacının belirttiği tarihi ve sözleşmeyi kabul etmediğini, sunulan sözleşmede imza bulunmadığını, davacının hiçbir taahhüdüne uymadığını, sözleşme süreci baştan sona davacının sözleşme kapsamında edimlerini bihakkın yerine getirmemesi nedeniyle sorunlu olduğunu, bu durumu dilekçenin ekinde sunulacağını, mail yazışmaları, ihtanameler ile sabit olduğunu ayrıca dosya kapsamında keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması halinde davacının haksız ve mesnetsiz olarak iş bu davayı açmış olduğunun açıkça anlaşılacağını, sözleşmeye konu peyzaj işleriyle ilgili bir çok ihtilaf olduğunu bu konu belirttiğimiz üzere bir mail yazışmalarına ve ihtarnamelere (... 7. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi, ... 7. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi), konu olduğunu, peyzaj işlerine konu işler hatalı yapıldığını, usulüne uygun yapılmadığını, bahçe ve yapılan iş kullanılamadığını, işin hatalı yapılması nedeniyle müvekkili ayrıca ek işler yaptırmak ve ek maliyetlere katlanmak durumunda kaldığını, belirtilen nedenlerle sözleşmeye konu işlerin kullanıma sunulmasında ciddi gecikmeler yaşandığını, yaşanan sorunlar bir çok kez karşı taraf ile yüz yüze yahut telefon ile görüşülmesine rağmen giderilemediğini, davalıya tespit edilen eksik yahut kusurlu imalatların geçici kabul ve Kesin Kabul öncesi tamamlanmasının sözleşme maddeleri gereği zorunlu olduğunun belirtildiğini, sözleşmeye göre eksik, kusurlu yahut hiç yapılmamış birçok hususun mevcut olduğunu, davacı edimlerini ifa etmediğini, etmiş gibi gözükenlerde de hatalı imalat nedeniyle tekrar yaptırılmak durumunda kalındığını, taraflar arasında yapılan sözleşmenin “İşin Süresi” başlıklı 9. Maddesinde; “ İş bu Sözleşme konusu İşler, teklifin İşveren tarafından kabulü, Sözleşmenin veya ön protokolün karşılıklı imzasından sonra sözleşme konusu işe başlanmasını engelleyen bir durum bulunmadığını gösteren ve tarafların yetkililerince imzalanan “Yer Teslim Tutanağı” nın düzenlenmesi ile başlar, sözleşme konusu tüm işlerin Geçici Kabulünün İşveren tarafından yapılması ile sona erer...” denilerek Geçici Kabul yapılmadan sözleşme hükümlerinin icra edilmiş sayılmayacağı çok net bir şekilde yazıldığını, yine sözleşmenin İşin Kabulü ana başlıklı 18. Maddesinin Geçici Kabul kısa başlığında; “ a. Taahhüdünü teşkil eden İş %95 (yüzde doksanbeş) oranında tamamlandığında Yüklenici, İşveren in geçici kabulü yapmasını İşveren” e yapacağı yazılı müracaatla isteyecektir. İşveren'iin yetkili temsilcisi, Yüklenici temsilcisi ile birlikte yapılan işin geçici kabule hazır olup olmadığını tetkik eder. Tetkik neticesinde yapılan işlerin teklif ve ekleri ile şartnameler ve projelere uygun olarak tamamladığı ve geçici kabulün yapılmasına bir engel olmadığı neticesine varılırsa, durum müşterek bir protokol ile tespit edilir. Bu protokole dayanarak İşveren” in tayin edileceği bir Kabul Komisyonu kurulur ve bu komisyon tarafından işlerin incelenmesi yapılır. Bu incelemede Yüklenici veya vekilinin bulunması için Yüklenici” ye usulüne ve inceleme gününden en az 3(üç) gün evvel tebligat yapılır. Yüklenici veya vekili incelemede tebligata rağmen bulunmadığı taktirde, inceleme Yüklenici” nin gıyabında yapılacak ve bu husus, tutulacak zabıtta kaydedilecektir. Yüklenicinin bu kabul dosyasıyla hiçbir itiraza hakkı olmayacaktır. b. Geçici kabul incelemesinde, işlerin şartnamelere, teklif ve ekleri hükümlerine, verilen plan ve projelere uygun yapıldığı, kullanıma uygun bulunduğu görülür, varsa, kusur ve noksanların, işin bedelinin %5” ini geçmeyecek şekilde tali olduğu ve kullanmaya mani teşkil etmediği ötespit edilirse, bu husus zapta geçilerek, zabıt Yüklenici ve İşveren arasında imzalanır. Yüklenici Sosyal Sigortalar Kurumu'ndan borcu yoktur yazısı getirmeden Geçici Kabul sertifikası düzenlemez. İşveren, Yüklenici'ye tüm yükümlülüklerini yerine getirdikten sonra bir Geçici Kabul Sertifikası verir. Geçici Kabul Sertifikasının tarihi, Geçici Kabulün yapıldığı tarihtir.” şeklinde düzenlemenin yer aldığını, davacının geçici kabul için şartları yerine getirmediğini, davacının ortaya koyduğu eksik, geç ve hatalı işler nedeniyle geçici kabul talebinde dahi bulunmadığını, dolayısıyla sözleşme kapsamında bir yetkisi olmayan proje şefinin tek taraflı imzası davacının iddialarının ispatı sadedinde hiçbir önemi bulunmadığını, yine davacı tarafından sunulan belgede proje müdürünün ve işveren onay kısımlarının boş olduğunun açıkça görüldüğünü, Kesin Kabul ise yine sözleşmenin 18. Ve 19. Maddesinde düzenlenmiştir buna göre; “Kesin Kabul a. Geçici kabulden 2 (iki) ay sonra işin Kesin Kabulü aşağıda belirtilen Kesin Kabul Şartlarına uygun olarak yapılır. b. Geçici kabulde olduğu gibi, aynı usuller çerçevesinde işlerin tamamının Kesin Kabul işlemi yapılır. c. Kabul Heyeti, kullanım sonucu olan aşınma ve eskimeden doğan vaziyetler hariç olmak üzere, işlerin kötü yapılmasına atfedilecek herhangi bir bozukluğun veya Geçici Kabulden sonra çıkan bir kusurun mevcut olup olamadığını, geçici kabul ve kesin kabuller arasında daimi bakım mahiyetinde Yüklenici tarafından yapılması lazım gelen işlerin sözleşme eklerine uygun yapılıp yapılmadığını tetkik ve tespit eder. Ayıplı, hatalı imalatlar, eksik işler var ise giderilmesi istenir. Yüklenicinin Kesin Kabul tarihine kadar bütün yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğu ve kendisine atfedilecek hiçbir kusur ve noksan görülmediği taktirde kesin kabul zabtı yapılır. Şayet bu müddet içerisinde sorumluluğu Yüklenici” ye yüklenemeyecek bir arıza veya noksan ortaya çıkmış ise bu da ayrıca zapta geçirilir. İşin kesin kabulüne mani herhangi bir hal görüldüğü takdirde, kabul heyeti tarafından bu yönü özel bir zabıt ile tespit edilir ve İşveren” e bildirilir. d. Kesin teminat senedi/mektubu, kesin kabul yapılmadan önce Yüklenici” ye iade edilmez. Madde 19. Kesin Hakediş Raporu Tanzimi ve Hesap Tasfiyesi Yüklenici, İşveren ve İşveren, Geçici Kabulün yapılmasından sonra 30(otuz) gün içinde birlikte Kesin Hakediş raporunu tanzim etmiş olacaklardır. Hesap kesme muamelesi Yüklenicinin kesin hesap neticesinde tahakkuk eden hakkedişinden işin ifası sırasında geçici hakkedişlerle verilen paralar ve varsa anlaşmaya göre kesilecek ceza, tazminat, diğer kanuni tevfikat ve Yüklenicinin İşverene olan bilcümle borçları, İşveren” ce resmen ihbar edilmiş üçüncü şahıs alacakları tevfik edilmek suretiyle düzenlenecek kesin hakedişe göre 30(otuz) iş günü içinde ödenecektir. Yüklenicinin bu şekilde hesap edilen borçlarının bakiye alacağı tarafından karşılanamaması halinde artan meblağ teminat senetlerinden tahsil edilecektir. Yükleniciye teminat iadesi kesin kabulden sonra gerçekleşecektir.” şeklinde düzenlemenin yer aldığını, davacının mükellefiyetlerini yerine getirmemesi nedeniyle ne geçici kabul ne de kesin kabul yapılamadığını, davacının da bir alacağının bulunmadığını, sözleşmenin 7. Maddesinde ödeme konuları düzenlendiğini, buna göre; "Kesin onay imzası Proje müdürüne ait olup. (Şantiye Şefi olmadığını bir kez daha tekrar etmek istiyoruz) Yüklenici 'nin kesin onay tarihinden önce keseceği faturalar kabul edilmez. Taraflar sözleşme konusu işlerin yapılması karşılığında ... Blok 58 Nolu dairenin Yükleniciye Satışı konusunda anlaşmış olup söz konusu dairenin satış bedeli KDV dahil 650.000,00 TL'dir. Yapılacak olan imalatların toplam tutarı daire bedelinin altında kalması halinde YÜKLENİCİ kalan tutarı satış sözleşmesindeki vadelerine göre İşveren” 'e ödeyerek daireyi teslim alacaktır" şeklinde yer aldığını, öncelikle bu maddenin uygulama alanı bulması için öncelikle kesin onay işleminin yapılması gerektiğini, fakat davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle kesin kabul yapılmadığından bu maddenin uygulama alanı bulunmadığını, bir an için uygulanacağı düşünülse bile ilgili dairenin o dönemdeki satış fiyatı üzerinden bir değerleme yapılmış ve yapılacak olan imalatların toplam tutarı daire bedelinin altında kalması halinde Yüklenicinin kalan tutarı satış sözleşmesindeki vadelerine göre İşveren'e ödemesi gerektiği vurgulandığını, burada da davacı öncelikle sözleşmeye uygun bir imalat yaparak ilk şartı yerine getirmediğini, yine daire bedelini anlaşma şartlarına göre müvekkile ödemediğini, bu nedenle davaya konu sözleşmenin feshedildiğini, davacının faturaları usulüne uygun olarak kesilip müvekkile gönderilmediğini, bu nedenle kabul edilmediğini, davacı, müvekkil şirket ile Site yönetimini de karıştırdığını, site yönetiminin müvekkili şirket ile herhangi bir ilgisi bulunmadığını, dilekçede iddia edilen hususlarla ilgili muhatapları Site Yönetimi olup herhangi bir itirazları var ise hukuki girişimde bulunmakta özgür olduklarını, davacının ... 22. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesine cevap verilmediği iddiası gerçek dışı olduğunu, bu ihtarnameye ... 7. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile cevap verildiğini bu haksız taleplerin yerinde olmadığını, davacının dilekçede bahse konu ettiği taşınmazın halihazırdaki değeri sözleşme değerinin çok çok üzerinde olup davacının edimlerini ifa etmediğini bir sözleşmede taşınmazın değerinin sözleşme tarihindeki değer üzerinden hesaplanmasını talep etmesi akla, mantığa muhal bir talep olduğunu, bu talebin kabulü mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemek koşuluyla davacının eksik, kusurlu yapımları için bir bedel belirlenecek ise dahi bu bedel; ancak ve ancak yapılan işin sözleşme imza tarihindeki piyasa rayiçleri hesabından müvekkilin girdiği ek maliyetlerin düşülmesi ile bulunmalı ve sonuca göre hareket edilmesi gerektiğini, aksi durumda davacı hem sözleşmedeki edimlerini yerine getirmemiş olacağını hem de halihazırdaki değeri 5 milyon olan daireyi teslim aldığı gibi üstüne 139.795,66 TL bedel ödenmesi gibi hukuka, hakkaniyete, mantığa aykırı bir durum oluşacağını, beyan ederek davanın reddine; yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, tapu iptali ve tescil davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, davacı ile davalı arasında 02/01/2020 tarihinde akdedilen ... kapsamında davacı yüklenicinin üstlenmiş olduğu edim borcunu gereği gibi ifa edip etmediği etti ise ifa ettiği edim borcu nedeniyle tahakkuk etmiş olan herhangi bir alacağı olup olmadığı varsa miktarının tespiti noktalarından kaynaklandığı anlaşıldı.
Mahkememiz 26/10/2022 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın resen seçilecek bir peyzaj mimarı, bir mali müşavir ve sözleşme uzmanı bilirkişiye tevdi ile davacı ile davalı arasında 02/01/2020 tarihinde akdedilen ... Peyzaj Projesi kapsamında davacı yüklenicinin üstlenmiş olduğu edim borcunu gereği gibi ifa edip etmediği etti ise ifa ettiği edim borcu nedeniyle tahakkuk etmiş olan herhangi bir alacağı olup olmadığı varsa miktarının tespiti konusunda rapor alınmasına karar verilmiştir.Mali müşavir bilirkişi ..., peyzaj mimarı ... ve sözleşme ve nitelikli hesaplama uzmanı...'ten alınan 17/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacının ibraz olunan ticari defterlerinden yevmiye defterinin kapanış tasdiki süresinde yaptırılmadığından sahibi lehine delil vasfına haiz olmadığı, davacının ticari defterlerine göre davacının dava tarihi itibariyle 500.473,60TL davalıdan alacaklı göründüğü, davalının ticari defterlerine göre davacının dava tarihi itibariyle 459.398,64TL davalıdan alacaklı göründüğü, davalının ticari defterlerine göre, dava dilekçesinde bahsi geçen A blok 58 nolu dairenin davacıya devrine istinaden ...tarihli ... madde numaralı “...” açıklamalı kayıtla davacı hesabına 650.000,00TL borç kaydedildiği, Ancak sonrasında 18.04.2022 tarihli 4839 madde numaralı “...” açıklamalı kayıtla davacı hesabına 650.000,00TL alacak kaydedilmek suretiyle dairenin devrine ilişkin kaydın iptal edilmiş olduğu, davacının işin bitkisel aplikasyonunu yapmış olduğu anlaşılmış, fakat 3 yıl boyunca çimlerin ve bitkilerin bakımı başka şirket tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Davalı şirketin işin bakımını başka firmaya vermesi bütün sorumluluğunu verdiği anlamına gelir. Bitkilerde ve çim alanlarda olabilecek kurumalar davalı firmanın peyzaj bakım işlerini diğer firmaya vermiş olduğu sebebiyle davacı firma sorumluluğu dışındadır. Fakat peyzaj alanlarındaki bitkisel ve çim alan bakımları (Örneğin Günlük sulama işleri, periyodik çim biçimi ve bitki budaması işleri, periyodik gübre bitki besin elementi uygulamaları ve periyodik bitki ve çim alanlarda zararlılarla mücadele gibi...) işleri ek maliyet ve sorumluluk gerektirir. Bitkisel malzemelerin şantiye şefi tarafından kabul edildiği ve onayı sonrası uygulamaya başlandığı, akabinde davacı firmanın işine son verilerek diğer firmaya işin verildiği anlaşılmış olup davacı firmanın kurumalardan sorumlu olmayacağı anlaşılmıştır, davacı firma Kaçak akım problemi ile ilgili olarak, müvekkil şirket bu yönde bilgilendirildikten sonra çözüm odaklı toplantı yapıldığı kabloların toprağın üstüne alınmış olduğu ve bu durumun işçilik olarak toprak altında olması gerektiği ve İşçilik müvekkil şirket tarafından sağlandığı, montaj işlerini ise davalı şirketin yaptığı anlaşılmıştır. Davalı firmanın 8 kotunda bulunan peyzaj aydınlatmaları gereği gibi çalışmadığı, kaçak akım rölesi atması kaynaklı kesintiler bulunduğu burada da davacı müvekkilce toprak altında bulunan besleme kablolarının toprak üzerine çıkartılarak eksikliklerinin tamamlandığı fakat mevcut sistemde tüm toprak altı kabloların yer üstüne çıkarılması mümkün olmadığı için kaçak akım rölesi problemi hala devam ettiği anlaşılmıştır. Bu işle alakalı gerekli düzeltmeleri davacı firma yapmakla yükümlü ve sorumlu olduğu anlaşılmıştır. davacı şirket; Beton yüzeyi çatlakları, Demir, beton davalı şirket tarafından temin edildiği ve alt zemin hazırlığı da davalı şirket tarafından yapıldığı Müvekkil şirket tarafından yalnızca işçilik yapılmış olduğu anlaşılmıştır. Kalkan zemin ise müvekkil şirket tarafından yeniden masraf yapılmak suretiyle tekrar yapılmış ve düzeltilmiştir. Tekrarlanan işlem nedeniyle yapılan masrafları, sorun müvekkilden kaynaklı olmadığı halde-müvekkil şirket karşılamış olduğu anlaşılmıştır. Davalı şirket; Baskı beton ve spor sahaları imalatlarının bazı bölgelerinde kalite problemleri olduğunu, İşçilik hatalarından kaynaklı su göllenmesi problemleri, baskı hataları, derz şaşma hataları ve geç derz kesimlerinden kaynaklı beton yüzey çatlaklarının olduğunu, Spor sahaları (tenis/basket) zemininde aşırı çatlamalar olunduğu ve Bu çatlamalar arasından sızan sular mevcut durumdaki zemin kaplamasının (kushing) yüzeyden ayrılmasına sebep verdiği Müvekkil ek maliyete girerek tenis kortu zeminini 2. Kez yaptırmak zorunda kaldığı anlaşılmıştır. Bu işin yapımında davacının işin işçiliğini gerektiği kalitede yapmadığı davalı alt yüklenici davacı firmaya alt yapı hazırlığı ve gerekli malzeme tedariki konusunda yükümlü olduğu dolayısıyla sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Davacı sirket: İzolasvon müvekkil şirketin yükümlülüğünde olan bir iş olmadığı, izolasyon, koruma betonu, drenaj ve dolgu toprakları inşaat firması tarafından yapılması gereken ve yapılan işler olduğu, müvekkil tarafından bitkisel toprak serilmiş ve sulama ve silindirileme yapılarak oturtulduğu anlaşılmıştır. Davalı şirket; Çim kotunun peyzaj yürüme yolu ve blok giriş kotunun çok üzerinde yapılmış bu düzeltme istendiği halde yapılmadığı, bu aşamada bu kısmın izolasyonunda problem oluştuğu ve su kaçırdığı tespit edilmiş bu nedenle tüm imalatta hasar oluşmuş olduğu, Müvekkil ağır ek maliyetlere katlanmak durumunda kaldığı anlaşılmıştır. Davacı şirketin işin yapımında kendi işinden önce yapılmış imalatlara zarar vererek Davalı şirketinde isteklerini tam anlamıyla yerine getirmediği anlaşılmış ve davalı şirkete ek işler ve masraflar ortaya çıkardığı anlaşılmıştır. Hukuki yönden; sözleşmede taşınmazın devri konusunda kabul işlemlerinin yapılacağı yönünde bir belirleme bulunmadığı, 21.02.2021 tarihli faturanın davalı tarafından kayıtlara alındığı, A2 No 58 açıklamasıyla virman yapıldığı, davacının bağımsız bölümün devrini isteyebileceği, Sayın Mahkemece devrin yapılması için işlerin tamamlanmış olması gerektiği sonucuna varılması durumunda ise davacının davasının reddedilebileceği tespit edilmiştir.
Mahkememiz 22/11/2023 tarihli duruşma ara kararı ile dosyada mevcut bulunan raporun peyzaj yönünden teknik açıklamalar içermemesi, sözleşme hükümlerinin yeterli değerlendirilmemesi ve hüküm kurmaya elverişli görülmemesi nedeniyle tarafların iddia ve savunması, sunulan deliller, tüm dosya kapsamı ve tarafların ticari defter ve kayıtları, mail yazışmaları, akdedilen sözleşme hükümleri birlikte değerlendirilerek davacının davalı tarafa sözleşme kapsamında ve D blok yönünden revize çalışmnaları kapsamında edimlerini yerine getirip getirmediği yönünden tüm sözleşmesel yükümlülüklerin tek tek değerlendirilmesi için dosyanın peyzaj mimarı ...; Borçlar hukuku konusunda uzman bilirkişi ...'e ve önceki mali müşavir bilirkişiye tevdi ile inceleme yapılarak rapor alınmasına karar verilmiş ve 27/11/2023 tarihli ara kararı ile Bilirkişi ...yerine bilirkişi olarak ...'un görevlendirilmesine karar verilmiştir. Bilirkişi heyetinden alınan 18/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, dosyaya mübrez belgelerden 02.01.2020 tarihinde akdedilen sözleşme ile davacının, davalıya ait olan projede sözleşme eki keşif listesinde sıralanmış ve sözleşme ve ekleri ile tariflenmiş olan peyzaj işlerini yapmayı buna karşın davalının ise sözleşmenin 7. madde hükmüne göre birim fiyat esasına ve yapılan iş miktarlarına göre aylık hakkedişler şeklinde ve sözleşme uyarınca yapılması gereken kesintiler yapıldıktan kalan bedeli 90 ve 120 günlük vadeli bir banka çeki ile davacıya ödemeyi üstlendiği, ancak bahse konu sözleşmede aynı zamanda sözleşme konusu işlerin yapılması karşılığında ...Nolu dairenin davacıya satışı konusunda anlaşmış olup söz konusu dairenin satış bedeli KDV dahil 650.000,00 TL olarak belirlendiği; yapılacak olan imalatların toplam tutarı daire bedelinin altında kalması halinde davacının kalan tutarı satış sözleşmesindeki vadelerine göre davalıya ödeyerek daireyi teslim alacağı, yapılacak olan imalatların toplam tutarı daire bedelinin üzerinde olması halinde ise bakiyenin davacının keseceği faturayı takiben 120 gün vadeli bir banka çeki ile davacıya yapılacağının kararlaştırıldığı, heyetimizce yapılan teknik incelemeler neticesinde “Peyzaj Mimarlığı Açısından Değerlendirme” başlığı altında da ifade edildiği üzere, yazışmalar ve metraj onaylarından anlaşıldığı üzere ... AŞ tarafından uygulanmış olup, bu bölgedeki bazı eksik imalatlardan hakedişin davalı tarafından metraj onayının yapıldığı fakat fatura kesimi için gerekli son onayının yapılmadığı, bu bedel ise kesintilerin ve KDV dahil 259.687,44-TL olduğunun müşahede edildiği, fatura kesilmiş olan 1 nolu hakediş bedelinin ise 508.345,15+ KDV olduğu nazara alındığında davacının gerçekleştirdiği işlemlerin 650.000,00-TL üzerinde olduğu ve davalının dava konusu taşınmazın devri hususunda edim yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğinin ifade edilebileceği, ancak her ne kadar davalı, sözleşmede ödemenin geçici ve kesin hakedişlerin yapılması ile muaccel hale geleceğini dolayısıyla hakediş hesabının yapılmaması nedeniyle davacının talepte bulunmasının mümkün olmadığını ileri sürmekte ise de bu kabulde yüklenici işi bitirmesine rağmen işsahibi hakedişleri onaylamaktan imtina ederek, alacağın muaccel olmadığı iddiasında bulunabileceği, fakat somut ihtilafta davacının sözleşme kapsamında 1 numaralı hakediş yönünden 259.687,44-TL (KDV Dahil) + 508.345,15 + KDV tutarında peyzaj işini tamamladığının anlaşıldığı, Hâl böyle iken heyetimizce yapılan incelemelerden davacının belirtilen tutarda hizmet verdiği hususu nazara alındığında hakedişlerin yapılmaması sebebiyle alacağın muaccel olmadığının ileri sürülmesinin mümkün olmadığın düşünüldüğü, bu yönü ile davacının tapu iptal ve tescil talebinde bulunabileceğinin ifade edilebileceği; Sayın Mahkemece tapu iptal ve tescilin mümkün olamayacağı kanaatinde olunması ihtimaline binaen açıklamalarımıza dairenin günün ekonomik koşullarına göre değerinin hesaplanması yönüyle devam edilecekse de bahse konu hesaplama işlemi heyetin uzmanlık alanı kapsamı dışında kaldığından bu noktada herhangi bir inceleme ve değerlendirmenin yapılamadığ tespit edilmiştir.
Mahkememiz 05/06/2024 tarihli duruşma ara kararı ile ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... Pafta, 2344 Ada, 3 Parselde ...bağımsız bölüm nolu taşınmazın dava tarihi itibari ile değerinin tespiti için dosyanın SPK lisanslı gayrimenkul değerleme uzmanı bilirkişiye tevdine, dava konusu taşınmaz yerinde görülüp fotoğraflanmak sureti ile taşınmaz dava tarihi itibari ile değerlerinin tespit edilerek rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Gayrimenkul değerleme uzmanı ...'dan alınan 03/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ile 2024 yılının Haziran ayında 3.000.000,00 TL olan parasal değer 2022 yılının Mayıs ayında 1.269.238,58 TL olduğu tespit edilmiştir.Mahkememizin 25/12/2024 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın bilirkişi ...'a tevdi ile kök rapora karşı taraf vekillerinin itirazları da dikkate alınarak ek rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. 22/01/2025 tarihli ek raporunda özetle, Davacı vekilinin itirazına cevaben; bilirkişi Raporunda dava konusu taşınmazın özellikleri belirtilmiş, dava konusu taşınmaz ile aynı siteden tespit olunan 3 adet emsal ile mukayese edilmek suretiyle ; Dava konu taşınmazın semt içindeki konumu, bulunduğu mevki, ulaşım olanakları, imar durumunun varlığı, imar koşulları, belediye ve kamu hizmetlerinin verildiği bir bölgede yer alışı, çevre komşuları, m2 ölçüleri ve fiyatları ile ilgili değer düzeltmesi yapılarak, paranın satın alma gücü, ekonomik durum, çevresel özellikleri, benzer taşınmazların serbest piyasa alım satım rayiç değerleri, taşınmaz alım satımına olan talep gibi hususlar, gerekli fiyat düzeltmesi de dikkate alınmak suretiyle ve yukarıda değerlendirme bölümünde sunulmuş olan ... adlı portaldaki emsal satılık taşınmaz ilanları dikkate alındığında: ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, 2344 Ada, 3 Parsel, A2 Blok 15.Kat 58 nolu bağımsız bölümün tamamının dava tarihi itibariyle satış değeri, 1.269.238,58 TL olarak hesaplanmıştır / takdir edilmiş olduğunu, dava konusu taşınmazın değer tespiti yapıldığını, ayrıca sunulan emsallerden sadece 3 nolu emsalin D Blokta olduğu bellidir, 1 ve 2 nolu emsallerin blok bilgisi ilanda mevcut değildir.Her 3 taşınmaz da dava konusu taşınmaz ile aynı sitededir, benzer özelliklerde olduğunu, gerekli mukayese yapılarak dava konusu taşınmazın değer tespiti yapılmış olduğunu, Davalı vekilinin itirazına cevaben; bilirkişi Raporunda dava konusu taşınmazın özellikleri belirtilmiş, dava konusu taşınmaz ile aynı siteden tespit olunan 3 adet emsal ile mukayese edilmek suretiyle; Dava konu taşınmazın semt içindeki konumu, bulunduğu mevki, ulaşım olanakları, imar durumunun varlığı, imar koşulları, belediye ve kamu hizmetlerinin verildiği bir bölgede yer alışı, çevre komşuları, m2 ölçüleri ve fiyatları ile ilgili değer düzeltmesi yapılarak, paranın satın alma gücü, ekonomik durum, çevresel özellikleri, benzer taşınmazların serbest piyasa alım satım rayiç değerleri, taşınmaz alım satımına olan talep gibi hususlar, gerekli fiyat düzeltmesi de dikkate alınmak suretiyle ve yukarıda değerlendirme bölümünde sunulmuş olan ... adlı portaldaki emsal satılık taşınmaz ilanları dikkate alındığında: ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, 2344 Ada, 3 Parsel, A2 Blok 15.Kat 58 nolu bağımsız bölümün tamamının dava tarihi itibariyle satış değeri, 1.269.238,58 TL olarak tespit edilmiştir.
Mahkememiz 12/03/2025 tarihli duruşma ara kararı ile davaya konu taşınmaz üzerinde keşif icra etmek suretiyle taşınmazın dava tarihi ve rapor tarihindeki rayiç değerinin tespiti için resen seçilecek bir inşaat mühendisi, bir kadastro fen memuru ve emlakçı bilirkişi vasıtasıyla rapor alınmasının istenmesine karar verilmiştir.İnşaat mühendisi ..., Kadastro Fen bilirkişisi ...ve emlakçı ...'dan alınan 28/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, dosyada mevcut taşınmaza ait çap keşif mahallinde yerine tatbik edilerek, çapın mahalline uygun olduğu görüldüğü, dava konusu taşınmazın bulunduğu mevkii, imar durumu şartları, ulaşım sorunları, iş merkezleri ile meskun yerlerle olan bağlantıları, kullanım alanı, yıpranma payı (yaşı), getirebileceği yıllık kira bedeli, taşınmazın yapımında kullanılan malzeme ve işçilik kaliteleri gibi değerine etki edecek tüm olumlu ve olumsuz faktörleri de göz önüne alındığında, taşınmazın bulunduğu mevkide heyetimiz tarafından yapılan emsal araştırmalarına göre; taşınmazın rapor tarihi itibari ile boş olarak kiraya verilmesi halinde net satış değeri; 3.461.000 TL hesap edildiği, taşınmazın 08.05.2022 tarihi itibari ile satılması halinde güncel emsaller dikkate alındığında net satış değeri; 1.330.042 TL olacağı tespit edilmiştir.
Mahkememiz 02/07/2025 tarihli duruşma ara kararı ile davaya konu taşınmazın dava tarihi itibariyle değerinin 1.330.042,00 TL olduğu tespit edilmekle davacı vekiline eksik kalan 22.713,79 TL – 1.799,95 TL= 20.913,84 TL eksik harcın 1 haftalık kesin süre içerisinden ikmali için davacı vekiline süre verilmesine, kesin süre içerisinde harç eksikliği ikmal edilmediği takdirde dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtarına karar verilmiştir.02/07/2025 tarihli mahkememiz ara kararı doğrultusunda davacı tarafça eksik harcın ikmal edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz 09/07/2025 tarihli duruşma ara kararı ile dava dilekçesinde davacı tarafın yemin deliline dayandığı anlaşılmakla davacı vekiline hangi hususlarda yemin teklifi ettiğine HMK m.228 kapsamında 2 haftalık kesin süre verilmesine, davacı vekili tarafından yemin metni sunulduğunda davalı şirket temsicilsine yemin daveti çıkarılmasına, yemin davetine davalının önümüzdeki duruşmada bizzat hazır bulunması, hazır bulunmadığı veya hazır bulunup da yemin eda etmediği takdirde yemin konusu vakıaları ikrar etmiş sayılacağı karar verilmiştir.Davacı vekili 18/07/2025 tarihli beyan dilekçesi ile yargılamanın geldiği aşamada dosya kapsamında yer alan deliller ile iddialarının ispatlandığı kanaatinde olduklarından yemin deliline dayanmaktan vazgeçtiklerini beyan etmiştir.
Mahkememiz 06/11/2024 tarihli duruşmada şirket yetkililerinin isticvaben beyanları alınmakla "Davalı şirket proje müdürü ...'dan soruldu: taraflar arasındaki imzalanan sözleşme kapsamında sözleşmeyi yönetim kurulu başkanı ... tarafından imzalanmıştır, davacı şirket ile bir süre birlikte çalıştık, blokları tamamlanmıştı ancak peyzaj aşaması devam ederken ben davalı şirket ile çalışmayı bıraktım, bu nedenle kesin onay döneminde ben bulunmuyordum, ben ayrıldıktan sonra herhangi bir proje müdürü atanmadı, benim çalıştığım dönemde de kesin onay yaptığım işlemlerde şirket bu hususta ayrıca bir bağımsız denetim şirketinden görüş aldıktan sonra imzalıyordu, davaya konu sözleşme kapsamında çalıştığım dönemde yalnızca kesin onayın proje müdürü tarafından sonrasında şirket tarafından onaylanması gerekmektedir, proje müdürü olmadığı takdirde yönetim kurulu başkanı kendisi imzalamaktadır, şantiye şefinin benim çalıştığım dönemde kesin onayda imzası bulunmamaktadır, proje müdürlüğü görevimden ayrıldığım tarihi tam olarak hatırlayamıyorum dedi.
Davalı şirket şantiye şefi ...'dan soruldu: davalı şirketten 2023 yılı mayıs ayında ayrılmış bulunmaktayım, şantiye şefi olarak davalı şirkette görev almaktaydım, taraflar arasında yer alan sözleşmeden haberdarım, ancak sözleşmede herhangi bir imzam bulunmamaktadır, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında peyzaj işleri ve çevre düzenleme işlerinin ... şirketi tarafınndan yerine getirileceği kararlaştırıldı, davalı tarafça sözleşme yönetim kurulu üyelerinden birisi tarafından imzalanmıştır ancak isim bilmiyorum, davacı şirket ile işe başladıkları an itibariyle aksaklıklar da başladı, aksaklıkların giderilmesi için yazılı ve sözlü taleplerde bulunuldu, sözleşme kapsamında işin devamı sağlanıldı, eski imalatlardaki aksaklıklar, hatalar düzeltilmedi, yeni imalatlardaki bir kısım aksaklıklar giderildikten sonra eski imalatlardaki eksikliklerin giderilmesi istenildi, davacı tarafa bu hususlar e-mail yoluyla da bildirildi, davacı taraf zaman zaman eksikliklerin bir kısmını giderdi ancak önemli bir aksiyon alınmadı, eksiklikler tamamlanmadığı için kesin hak edişi yapmadık dedi." anlaşılmıştır.
Davalı şirket şantiye şefi ...'dan soruldu: A, B, C blokları ile ilgili sıkıntı mevcuttu, peyzaj altı sulama sisteminde sıkıntılar mevcuttu, peyzaj altından çekilen elektrik hatlarında sıkıntılar vardı, çevre aydınlatmaları hususunda birlikte hareket ettik ve firma bu eksikliği giderdi, peyzaj sulamasında kullanılan borular yetersizdi, D blokta ise önceki yapılan işle ilgili kusur mevcuttu, tamamlanmasını yazılı mail yoluyla düzeltilmesi istenildi, izolasyondan kaynaklı problemin giderilmesi için yeniden bir peyzaj protokolü imzalandı, davacı protokoldeki yükümlüklerini yerine getirmedi, başka bir firma ile anlaşıldı, davacı firma sözleşme ve protokoller karşısında tüm yükümlülüklerini yerine getirmedi dedi.'' şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede taraflar arasında(sözleşmenin yürürlüğe girişine ilişkin imza tarihinin 19/11/2019 olduğu 42. Madde ile belirtilmekle) 02.01.2020 tarihli ...Peyzaj İşleri Yüklenici Sözleşmesi imzalandığı; davacının yüklenici, davalının işveren olduğu; sözleşmenin 5-A maddesinde ... ada 3 nolu parselde bulunan ... İmalatlarını kapsamakta olduğu; işveren davalı tarafından onaylanmış mimari uygulama proje ve detayları ile mahal listelerine ve iş programına, teknik şartnamelerine uygun olarak ve işin tekniği yönetiminin direktifleri doğrultusunda imalatların yapılması olduğu; sözleşmenin sabit birim fiyat esaslı belirlendiği; sözleşmenin 7. Maddesinde "Birim fiyat esasına göre yapılacak ödemeler, yapılan iş miktarlarına göre aylık hakedişler şeklinde ve Sözleşme uyarınca yapılması gereken kesintiler yapıldıktan sonra yükleniciye ödenir. Yüklenici her ayın 25. (yirmibeşinci) günü ile takip eden ayın 1. (birinci) günü arasında hakedişi (metraj, aylık imalat dökümeri, yeşil defter, kümülatif imalat icmali, hakediş kapağı vb. tüm kısımlar dahil) İşveren'in istediği formatta İşverenin onayına sunacaktır. Yukarıda bahsedilen süre içerisinde onaya sunulmayan hakedişlere ait imalatlar ancak bir sonraki hakediş döneminde onaya sunulabilirler. Yüklenicinin işverene yaptığı hakediş talebinin ertesi gününden itibaren 14 (ondört) gün içerisinde işveren yetkilisi tarafından hakediş incelenecektir. Hakediş veya hakediş içinde yer alan işler, imalatlar ve sair hususlara yönelik işverenin itirazları var ise tüm bu hakediş için 14 (ondört) günlük inceleme süresi tekrar başlar. Bu itirazlar giderilmediği sürece hakediş işveren tarafından onaylanmaz ve herhangi bir ödeme yapılmaz. İşveren herhangi bir itirazı yoksa hakedişi onaylar ve bu onayı müteakip yüklenici hakediş tutarınca bir fatura kesip işverene teslim eder. Kesin onay imzası Proje müdürüne ait olup, yüklenicinin kesin onay tarihinden önce keseceği faturalar kabul edilmez. Taraflar sözleşme konusu işlerin yapılması karşılığında ...dairenin yükleniciye satışı konusunda anlaşmış olup söz konusu dairenin satış bedeli KDV dahil 650.000,00 TL'dir. Yapılacak olan imalatların toplam tutarı daire bedelinin altında kalması halinde yüklenici kalan tutarı satış sözleşmesindeki vadelerine göre işverene ödeyerek daireyi teslim alacaktır. Yapılacak olan imalatların toplam tutarı daire bedelinin üzerinde olması halinde ise bakiye yüklenicinin keseceği faturayı takiben 120 gün vadeli bir banka çeki ile işveren tarafından yükleniciye yapılacaktır."; Sözleşmenin 9. Maddesinde "sözleşme konusu işler, teklifin işveren tarafından kabulü, sözleşmenin veya ön protokolün karşılıklı imzasından sonra sözleşme konusu işe başlamasını engelleyen bir durum bulunmadığını gösteren ve tarafların yetkililerince imzalanan "Yer Teslim Tutanağı"nın düzenlenmesiyle başlar, sözleşme konusu tüm işlerin geçici kabulün işveren tarafından yapılması ile sona erer. Yüklenici iş bu sözleşme konusu işlerden +8,50 ve +1,00 kotu imalatlarının başlangıç tarihi 19.11.2019 olup en geç 31.12.2019 tarihine kadar bitireceğini taahhüt eder. Sözleşmenin 13. Maddesinde yüklenicinin yükümlülüklerinin yer aldığı; m.13/i uyarınca "işveren tarafından temin edilerek yükleniciye teslimi yapılmış olan her türlü imalat malzemeleri işveren talimatlarına uygun bir şekilde işyerinde yüklenici tarafından muhafaza edilecektir. Yüklenicinin sorumluluğu geçici kabule kadar devam edecektir. Garanti süresi Türkiye Cumhuriyeti Borçlar Kanunun'da belirtildiği şekilde taraflarca kabul edildiği ancak bu süre ne olursa olsun yüklenici asgari kesin kabule kadar sorumludur. M.13/o uyarınca "yüklenici bu sözleşme ve ekleri ile tanımlanan işleri tamamen bitirmiş,noksansız, kusursuz, tam olarak çalışır ve işler vaziyette teslim edecektir. M.13/ ll uyarınca "işveren işe ait proje ve teknik şartnamede her türlü tadilatı yapmaya yetkilidir. Yüklenici iş esnasında işveren tarafından lüzum görülecek tadilatları yapmaya mecburdur. Yüklenici yaptığı ve yapacağı işin birim fiyatlarına göre hesap edilecek bedellerinden gayri bir talepte bulunmaz. M.18 kapsamında "geçici kabul" kapsamında m.18/a uyarınca "taahhüdünü teşkil eden iş %95 oranında tamamlandığında yüklenici, işverenin geçici kabul yapmasını işveren yapacağı yazılı müracat ile isteyebileceği; işverenin yetkili temsilcisi yüklenici temsilcisi ile birlikte yapılan işin geçici kabule hazır olup olmadığını tetkik eder. Tetkik neticesinde yapılan işlerin teklif ve ekleri ile şartnameler ve projelere uygun olarak tamamlandığı ve geçici kabulün yapılmasına engel olmadığı neticesine varılırsa durum müşterek bir protokol ile kabul edilir. Bu protokole dayanarak işverenin tayin edeceği bir kabul komisyonu kurulur ve bu komisyon tarafından işlerin incelemesi yapılır... "Geçici kabulden 1 sene sonra işin kesin kabulü kesin kabul şartlarına göre geçici usulde olduğu gibi aynı usuller çerçevesinde işlerin tamamının kesin kabul işlemi yaplır. M.19 kapsamında "yüklenici, işveren ve işveren geçici kabulün yapılmasından sonra 30 gün içinde birlikte kesin hak ediş raporunu tanzim etmiş olacaklardır.
Dava dilekçesi ekinde yer alan mesaj kayıtları incelendiğinde davacı tarafından davalı şirkete "..." başlığında...merhaba bahsettiğiniz protokol ili ilgili daha öncede konuştuğumuz üzere ...sözleşmedeki taahhütünü yerine getirmediği için bu şekilde yapılması mümkün değildir hak edişlerimizi onaylayıp sözleşmedeki dairenin devri yapıldığı takdirde protokole bağlı kalınarak d blok 8.5 kodundaki peyzaj işlerinin tamamlanacağı" ifadesinin yer aldığı anlaşılmıştır.14/11/2019 tarihli el yazılı dilekçe içeriğinde "..." yapılması için aşağıdaki şartlarda anlaşılmıştır. 1)İşin keşif bedeli 555.000TL+ KDV'dir. 2)Ödeme baster yöntemi ile yapılacak olup daire A2 blok No:58 veya 59 nolu dairelerden biri olacaktır. Daire bedeli 650.000 TL (KDV Dahil)dir. 3)İşin yapımında esas olan birim fiyatlardır. .... ve ... isim ve imzalarının yer aldığı anlaşılmıştır. 28/08/2020 tarihli tutanakta "çevre düzenleme işlerinde mektebim tarafı bordur ve oluk işlerinde 126 metre mükerrer çalışma tarafımızdan yaptırılmıştır.
Davalı tarafından davacıya hitaben "iş bu sözleşmenin "Satış Bedeli ve Ödeme Şekli" başlıklı 4. Maddesine göre ödemelerinizi yapmanız gerekirken 01.06.2020 vade 400.000 TL; 01.12.2020 vade 250.000 TL toplamı 650.000 TL tutarındaki ödemenizi yapmamanız yani sözleşmeyle üzerinize düşen edimleri ifa etmemeniz nedeniyle bağımsız Bölüm Satış Vaadi Sözleşmesi tarafımızca haklı nedenle feshedilmiştir. Haklı fesih sonucu sözleşmenin 12.1.8 maddesi gereği ödemenizden gerekli kesintiler yapılacak ve belirtilen vadede bakiye bedel tarafınıza iade edilecektir." ibaresinin yer aldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından keşide edilen ... 22. Noterliği'nin... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde davaya konu taşınmazın devrinin talep edildiği; davalı tarafından keşide edilen ... 7. Noterliği'nin ...tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde özetle, ediminizi üstlendiğiniz peyzaj işlerinde gecikmeler yaşandığı halen D blok girişi +8,50 kotundaki ortalama 650 m2 civarındaki peyzaj alanının tamamlanması gerektiği; bahse konu peyzaj alanının tamamlanması ile birlikte projedeki tüm peyzaj ve bahçe işleri tamamlanmış olacağından akabinde kesin kabul talebinde bulunmanız halinde kesin kabul işlemleri tamamlanarak sözleşme gereği hak edişin gerçekleşeceği hususu ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından keşide edilen ... 7. Noterliği'nin... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde özetle davacıya sözleşme kapsamında ana sözleşme ve 22.12.2021 tarihli protokol kapsamında D blok girişi +8,50 kotundaki ortalama 650 m2 civarındaki peyzaj alanının 31.03.2022 tarihine kadar tamamlanması gerektiği;işin bitirilmesine yönelik çalışma bulunmadığı; taahhüt edilen tarihe kadar bitirilmesinin mümkün görülmediği..; taahhüt edilen edimlerin süresinde yerine getirilmemesi halinde sözleşme, protokol, sözleşmenin 9. Maddesinde yüklenilen edimlerin başkaca firmalara yaptırılacağından ortaya çıkacak fiyat farkları ve maddi ve manevi zararların yansıtılacağı hususu ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesi ekinde yer alan mailler incelendiğinde ...,... ve diğer şirket yetkilileri arasında 05/02/2022- 07/02/2022- 20/06/2022-21/06/2022 tarihlerinde davaya konu sözleşmeye ilişkin davacı tarafından edimlerin eksik yerine getirildiği, bazı kısımlarda ise hiç çalışma olmadığına, çalışmaların devamına ilişkin taleplerin bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davaya konu sözleşme kapsamında m.13 uyarınca tüm edimlerin süresinde ve eksiksiz, tam olarak yerine getirilmediği; D blok girişi +8,50 kotundaki ortalama 650 m2 civarındaki peyzaj alanının 31.03.2022 tarihine kadar tamamlanması hususu iş bu davanın konusunu oluşturmakta olup sözleşme konusu işlerden +8,50 ve +1,00 kotu imalatlarının başlangıç tarihi 19.11.2019 olup en geç 31.12.2019 tarihine kadar bitireceğini taahhüt ettiği halde dosya kapsamında yapılan yazışmalar ve ihtarnameler uyarınca davacının süresi içerisinde iş bu edimleri yerine getirmediği anlaşılmıştır. Davacının peyzaj kapsamında bitkisel aplikasyonu tamamlamadığı; peyzaj alanlarındaki bitkisel ve çim alan bakım işlerini zamanında sözleşme kapsamında yerine getirmediği; davacının kaçak akım problemi ile ilgili olarak kabloların toprağın üstüne alındığı; peyzaj aydınlatmaları gereği gibi çalışmadığı iş bu hususlarda davacı firmanın yükümlülüklerini yerine getirmediği; işçilik hatalarından kaynaklı su göllenmesi problemleri, baskı hataları, derz şaşma hataları ve geç derz kesimlerinden kaynaklı beton yüzey çatlakları, spor
sahaları (tenis/basket) zemininde çatlamalar bulunması ile davacının işin işçiliğini gerektiği kalitede yapmadığı anlaşılmıştır. Baskı beton ve spor sahaları imalatlarının bazı bölgelerinde kalite problemleri; malzeme tedariki konusunda
davalının sorumluluğunun bulunduğu; Çim kotunun peyzaj yürüme yolu ve blok giriş kotunun çok üzerinde yapıldığı halde düzeltmenin yapılmadığı anlaşılmıştır.
Bu hususta D blok ile ilgili davalı ... yetkililerinden, Proje Müdürü ... tarafından 31 Mayıs 2021 tarihinde gönderilen mailde "Sayın ...sanatları ilgilileri, 31.05.2021 tarihinde D blok 8,5 kotu peyzaj imalatları için ... teknik grubu saha
kontrolü yapmıştır. Çim kotunun peyzaj yürüme ve blok giriş kotunun çok üzerinde olduğu görüşmüştür. Diğer üç kısa bloğun kotları ve peyzaj işleride tarafınızdan yapılmıştır. Çimlerin sökülerek toprak kotunun yürüme yolu ve blok girişi kotunun altına düşürülmesi gereklidir.
Bunun için size hava şartları da göz önünde bulundurularak 07.06.2021 tarihine kadar süre verilmiştir. Bu tarihin aşılması durumunda namı hesabınıza iş tamamlatılacaktır." ifadesinin yer aldığı; davacı...yetkilisinin ise davalı ... A. Ş. tarafından düzenlenen 45.798,90 TL'lik yansıtma faturasına istinaden göndermiş olduğu mailde ise borcu kabul etmedikleri D blok 8.50 kotu ile ilgili 29.05.2021 tarihinde eksiksiz teslim edildiği için faturanın iade edildiğini iddia etmiş ise de 2 nolu hak edişin 20.09.2021 tarihinde düzenlendiği bu bağlamda davacının hak edişler öncesi edimlerini eksiksiz ve tam yerine getirdiği iddiasını ispatlayamadığı anlaşılmıştır. 8.50 D blok çevresi mahalinde yer alan imalatların davacı tarafından peyzaj işleri imalatında çim serimi en son uygulanan kalem olması nedeniyle 2021 yılının Ekim ayında yerine getirildiği ancak çim bitiş kodunda sıkıntı olduğu için kesin onayın yapılmadığı anlaşılmıştır.
05/12/2020 tarihli 1 nolu hak ediş raporunda kesintiler ile birlikte ödenecek net tutarın 556.714,28 TL olduğuna dair davacı şirket, ...ve şantiye şefi ..., proje müdürü ve işveren tarafından imzalandığı anlaşılmıştır. 20/09/2021 tarihli 2 nolu hak ediş raporunda kesintiler ile birlikte ödenecek net tutarın 816.401,72 TL olduğuna dair davacı şirket ve şantiye şefi ...tarafından imzalandığı anlaşılmıştır. Davacının ibraz olunan ticari defterlerinden yevmiye defterinin kapanış tasdiki süresinde yaptırılmadığından sahibi lehine delil vasfına haiz olmadığı anlaşılmakla davacı taraf defterlerinde yer alan hususlar hükme esas alınmamıştır. Davalı taraf ticari defterlerinden sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu anlaşılmıştır. Sözleşmenin m.7/d uyarınca " Kesin onay imzası Proje müdürüne ait olup, yüklenicinin kesin onay tarihinden önce keseceği faturalar kabul edilmez." hükmü uyarınca dosya kapsamında kesin kabule ilişkin durumun oluşmadığı; bu nedenle iş bu aşama öncesi düzenlenen faturaların sözleşme kapsamında talep edilemeyeceği anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin hak edişlerde imzanın şantiye şefi tarafından atılmasının geçerli olmadığını iddia etmiş ise de yapılacak işler kapsamında davalı taraf ile yapılan görüşmelerde şantiye şefi olarak yer aldığı anlaşılmakla taraflar arasında zımnen bu hususun kabul edildiği anlaşılmakla davacının sözleşme kapsamında süresi içerisinde edimlerini yerine getirmediği; mail yazışmalarında 21.02.2022 tarihi ile D blok 8.50 kotu toprak dolgu işlerinin şantiye yönetimi tarafından
tamamlandığı;protokol tarihi olan 22.12.2021'den 31.02.2022 tarihine kadar geçerli olan yeni birim fiyatlar ile bu tarihe kadar tamamlanmayan peyzaj işlerinin tamamlanması durumunda geçici kabul prosedürlerinin başlatılacağını, hatalı, kusurlu imalatların tamamlanması ile de kesin kabul sürecinin tamamlanacağını belirtildiği; davacı tarafından gönderilen e mailde davalının sözleşmedeki taahhütünü yerine getirmediği için yapılması mümkün olmadığı, hakedişi onaylanıp sözleşmedeki dairenin devri yapıldığı taktirde protokole bağlı kalarak D blok 8.50 kotundaki peyzaj işleri tamamlanacağının belirtildiği hususu dikkate alındığında davacı tarafından açıkça peyzaj işlemlerinin tamamlanmadığı, sözleşme kapsamında davacının tüm yükümlülüklerini eksiksiz, tam yerine getirilmediğinden peyzaj işlemlerini tamamlamadan sözleşmedeki dairenin devrini talep edemeyeceği anlaşılmıştır.Davacının dosya kapsamında sözleşme kapsamında davalının kötü veya nitelikli olmayan malzemeler nedeniyle edimlerini yerine getirmeye çalıştığı ancak sözleşme kapsamında üzerine yüklenen yükümlülükler kapsamında ihtirazi kayıtlar oluşturmadığı bu yönde davalı tarafa mevcut eksiklikleri bildirmediği; aksine yeni birim fiyatlar üzerinden peyzaj işlerinin tamamlanması hususunda protokol oluşturulduğu anlaşılmakla dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında taşınmazın devrine ilişkin tespitin hatalı olduğu anlaşılmakla davacı taraf yemin deliline başvurmayacağını beyan etmekle yukarıda izah olunan sebepler dikkate alınarak davanın reddine karar vermek gerekiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL karar harcının peşin yatırılan 1.707,75 TL harç ve 20.913,84 TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 22.006,19 harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 198.205,88 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 01/10/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır