T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/480 Esas
KARAR NO : 2025/637
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/06/2022
KARAR TARİHİ : 17/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/ Davacı şirket temsilcisi dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından ... A.Ş., ... şubesine ait, keşide tarihi ... olan, ... ıban no,... çek seri nolu ve 50.000,00 TL bedelli çek ciro yolu ile davalıya geçtiğini; bankaya ibrazında çek karşılığı bulunmaması nedeniyle davalı tarafından ... 12. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı; çekteki imza ve yazıların şirket yetkilisi olarak tarafına ait olmadığını; bu çek ile ilgili şirketinin herhangi bir ilgisi ve sorumluluğu olmadığını; davalıya bu çek nedeniyle borçlu olmadığını; neticeten davalı ...Şti'ne karşı söz konusu ... A.Ş., ... şubesine ait, keşide tarihi ...olan, ... ıban no, ... çek seri nolu ve 50.000,00 TL bedelli çek bedelinden dolayı borçlu olmadığının tespitine; bu çek bedelinin tahsili amacıyla açılmış olan ... 12. İcra Müdürlüğü...Esas sayılı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, bu dava sebebiyle uğramış olduğu zararların yasa gereği alacağın %20 sinden az olmamak kaydıyla kötüniyetli davalıdan alınarak şirkete verilmesine, vekâlet ücreti ve sair yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davada şirketin yeni yetkilisi ...'ın şikayete ve davaya konu çekin keşidecisi tek ortaklı ... Tic. A.Ş'yi münferiden temsile yetkili olduğu şirketin 22.09.2021 tarihli Yönetim Kurulu toplantısında kararlaştırıldığı ve 15/10/2021 tarihinde ticaret sicil gazetesine tescil edildiği; şikayete konu çekin bankaya ibraz tarihi ise 20.10.2021 olup, bu tarihte çekin karşılığını keşideci şirketin banka hesabında bulundurmakla yükümlü olan kişi kanun uyarınca Yılmaz Nak olduğu; dava dilekçesinde şikayete konu çekin kendisinden önceki şirket yetkilisi... tarafından imzalanarak keşide edilmiş olduğunu iddia ve beyan ettiği; bu hususun dahi şirketin borçlu olduğunu ortaya koyduğunu; dava konusu çek keşideci şirket yetkilisi tarafından gerçek düzenlenme tarihinde ileri tarihli olarak düzenlenmiş olabileceğinden öncelikle dava konusu çekin düzenlendiği tarih tespit edilmesi için keşideci şirketin ticari defterlerinin incelenmesi gerektiği; ...'a müzekkere yazılarak keşide tarihi 15/10/2021 ile sonraki tarihler olan ve keşideci şirket tarafından ödenmiş çek yapraklarının celbi ile .... A.Ş adına vekaleten kambiyo taahhüdünde bulunmaya ve hukuki işlem yapmaya yetkili şahısların bildirilmesi ve vekaletname örneklerinin celbini talep ettiği; bu nedenle haksız açılan davanın reddine; müvekkilin uğrayacağı zararlar göz önüne alınarak takip miktarının %40'ından aşağı olmamak üzere teminat takdir edilmesini ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, menfi tespit davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, davaya konu çekin davacı şirket temsilcisinin el ürünü olup olmadığı ve ilgili çek nedeniyle davalı tarafa borcu olup olmadığının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememiz 15/05/2024 tarihli duruşma ara kararı ile davaya konu çek üzerinde yer alan imza ve yazı örneklerinin davacı şirket temsilcisine ait olup olmadığının tespiti hususunda dosyanın kül halinde ATK Fizik İhtisas Dairesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir.
ATK Fizik İhtisas Dairesi'nden alınan 08/07/2025 tarihli raporunda özetle, inceleme konusu çek ön yüzde ... Tic A.ş. adına atılı keşideci imzasının ıslak mürekkepli kalem ile el ile atılmış imza olmayıp, kaşe ile oluşturulmuş bir imza olduğu, dolayısıyla aidiyeti hususunda değerlendirmeye mahal olmadığı, yazı incelemesi isteniyor ise inceleme konusu çek ön yüz yazılarının tamamının huzurda büyük harflerle inceleme konusu çek kendisine gösterilmeden dikte suretiyle ve normal yazma hızıyla birçok kez yazdırılması ile elde edilecek tutanakların temin edilerek hususlarını bildirir rapor sunulduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede iş bu davada davalı tarafından ... 12. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takip kapsamında davaya konu ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, 20/10/2021 keşide tarihli; keşidecisi ...A.Ş olan lehtarı ... Şti olan 1. Cirantanın ... Ltd. Şti; 2. Cirantanın ...; 3. Cirantanın davalı ... Ticaret Limited Şirketi olan ...çek seri nolu ve 50.000,00 TL bedelli çek kapsamında çekteki imza ve yazıların şirket yetkilisine ait olmadığından bahisle çek kapsamında davalı borçlu olmadığının tespiti ile çek nedeniyle başlatılan ... 12. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı takip dosyasında borçlu olmadığının tespiti ve takibin iptalini talep ettiği anlaşılmıştır.
...12. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında yapılan incelemede davalı ...Şirketi tarafından başlatılan takip kapsamında borçluların davacı ...A.Ş; ... Ltd. Şti ve ... olduğu; takip dayanağı belgenin 20/10/2021 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çek olduğu anlaşılmıştır.
Çekin ileri tarihli düzenlendiği hususunda yapılan değerlendirmede; çekte vade tarihi belirlemek mümkün olmasa da keşide tarihini ileri tarih olarak çek düzenlenmesi ticari hayatta uygulaması olsa da 5941 sayılı Çek Kanunu’nun geçici 3. maddesinin 5. Fıkrasıda dikkate alındığında davalının dava konusu çekin ileri tarihli düzenlendiği hususunda iddiasını ispatlayamamıştır.
Davaya konu çekin keşide edildiği tarih itibariyle yetkilisi olan...'a ait imza yazı örnekleri ilgili kurumlardan celp edilmek suretiyle ATK Fizik İhtisas Dairesi'nden alınan 08/07/2025 tarihli raporunda özetle, keşideci imzasının ıslak mürekkepli kalem ile el ile atılmış imza olmayıp, kaşe ile oluşturulmuş bir imza olduğu tespit edilmekle İstanbul BAM 20. HD ... Esas ...Earar sayılı ilamında "Çekler hakkında uygulanması gereken Türk Ticaret Kanunu'nun 780/1-f maddesinde yer alan düzenlemeye göre çekin, kambiyo senedi vasfına haiz olması için düzenleyenin imzasına içermesi gerekir. Somut olayda; ilk derece mahkemesince aldırılan denetime ve hüküm kurmaya elverişli kesin kanaat içeren bilirkişi raporuna göre, takip dayanağı çekin düzenleyeninin ıslak imzasına içermemesi nedeniyle kambiyo senedi vasfına haiz olmadığı, çekin düzenleyeninin ıslak imzasına içermemesi nedeniyle kambiyo senedi vasfına haiz olmadığından, takibin şekli itibariyle uygulanması gereken İİK'nun 170/a-2 maddesinde yer alan düzenleme uyarınca davacı borçlu aleyhine başlatılan takibin iptaline ve vekil ile temsil edilen davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunduğundan, davalının istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş" dikkate alındığında davaya konu çekin düzenleyeninin ıslak imzasına içermemesi nedeniyle kaşe imza bulunduğundan kambiyo senedi vasfına haiz olmadığından davacının bu çek kapsamında borçlu olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle çek kambiyo vasfına da haiz olmadığından davacının davasının kabulü ile; davacının 20/10/2021 keşide tarihli...bank ... Şubesi’ne ait ...seri numaralı 50.000,00 TL bedelli çek ile ... 12. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı takip dosyası üzerinden yürütülen takip nedeniyle takip kapsamında borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline karar vermek gerekmiştir. Davaya konu çekte ıslak imza bulunmadığı; kaşe imza olduğu anlaşılmakla davacının kötü niyet tazminat talebinin kabulüne, davalının 47.330,00 TL asıl alacak üzerinden %20'i olan 9.466,00 TL'nin tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile; davacının 20/10/2021 keşide tarihli ...bank ... Şubesi’ne ait ... seri numaralı 50.000,00 TL bedelli çek ile ... 12. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı takip dosyası üzerinden yürütülen takip nedeniyle takip kapsamında borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline,
2-Davacının kötü niyet tazminat talebinin kabulüne, davalının 47.330,00 TL asıl alacak üzerinden %20'i olan 9.466,00 TL'nin tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3.415,50 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 853,88 TL harç ve 270,00 TL yenileme harcından mahsubu ile noksan 2.291,62 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 532,00 TL yargılama gideri ile 853,88 TL peşin harç, 270,00 TL yenileme harcı ve 80,70 TL başvurma harcı toplamı 1.736,58 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/09/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır