T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/545 Esas
KARAR NO: 2023/16
DAVA: İtirazın İptali (Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/06/2022
KARAR TARİHİ: 19/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 39. Maddesi uyarınca SPK'nın "Kurul" yetkilendirilmesi ile faaliyet gösterdiğini, işbu izin kapsamında geniş yetkili aracı kurum olarak faaliyet gösteren müvekkil şirketin, başlıca sermaye piyasası araçlarıyla ilgili emirlerin alınması ve iletilmesi, ilgili emirlerin müşteri adına ve hesabına gerçekleştirilmesi ve yatırım danışmanlığı alanlarında hizmet verdiğini, müvekkili şirket, davalı ile imzalamış olduğu 14.11.2020 tarihli "... T.A.Ş. ve ... A.Ş. Sermaye Piyasası Araçları Alım Satımına Aracılık, ... Çerçeve Sözleşmesi" (Çerçeve Sözleşme) ve 26.01.2021 tarihli "... A.Ş. ...A.Ş. .... Sözleşmesi"(... sözleşmesi) çerçevesinde, sermaye piyasası mevzuatı, Türk parasının kıymetini koruma mevzuatı ve diğer ilgili sair mevzuat hükümleri çerçevesinde, ... A.Ş.'de (... veya ...) işlem gören veya görecek olan her türlü türev aracın alım satımına aracı sıfatıyla, türev araçların alınıp satılması ve alınan pozisyonun piyasa koşullarına göre sonlandırılması veya sürdürülmesi hizmetlerini davalıya sunduğunu, ... bünyesinde işlem gören vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile diğer türev araçların elektronik ortamda alım ve satımı ...'nda (...) gerçekleştirildiğini, dolayısıyla Kurul ve ... tarafından regüle edilmiş bir piyasada gerçekleştirildiği için, ... nezdindeki işlemlerin yatırımcılar ve işlemlere aracılık eden kurumlar bakımından kuralları belirli bir alan olduğunu, davalının ... hesap numaralı ... hesabında 20.12.2021 tarihi gün sonu itibariyle 2.037.412,69 TL toplam teminat ve ... vadeli işlem sözleşmesinde 500 kontrat (... $ pozisyon büyüklüğü) uzun pozisyonu bulunduğunu, vadeli işlem sözleşmesinin 20.12.2021 tarihinde ... tarafından açıklanmış uzlaşma fiyatı ise 18,2716 TL olduğunu, 21.12.2021 tarihinde, dayanak varlık olan USD/TRY kurunda yaşanan sert düşüş neticesinde, davalının ...'da işlem görmekte olan ...vadeli işlem sözleşmesinde de sert düşüş gerçekleştiğini, 20.12.2021 tarihi gün sonu itibariyle hesabında 2.037.412,69 TL teminat bulunan davalı, ... pozisyonu sebebiyle uğradığı zarar neticesinde hesabında bulunan teminat miktarını kaybettiğini ve cari bakiyesi -1.253.837,77 TL eksiye düştüğünü, davalının çerçeve sözleşme ve ... sözleşmesi kapsamında verdiği talimatlar ile gerçekleştirilen işlemler neticesinde oluşan -1.253.837,77 TL zarar miktarı, temerrüte düşmemek amacıyla müvekkili şirket tarafından ...'a davalı adına ödendiğini, bu ödemenin davalıdan tahsili amacıyla, müvekkili şirket tarafından davalı ile önce görüşmeler yapıldığını, ödeme kolaylığı sağlamak adına, faizsiz olarak 24 (yirmi dört) aya kadar vade süresi ile bu borcu ödeyebilme imkanının davalıya sunulduğunu, ancak davalının ödeme yolunu tercih etmediğini, 12.01.2022 tarihi itibariyle 1.043.632,43 TL anapara, 4.701,88 TL komisyon, 235.09 TL BSMV, 1.376,25 TL temerrüt faizi, 68.81 TL temerrüt faizi BSMV ve ... nema getiri stopajı olmak üzere oluşan toplam 1.050.014,46 TL eksi bakiyenin ödenmesi için ... 16. Noterliği'nin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalıya keşide edildiğini, ancak buna rağmen de davalı tarafından herhangi bir ödeme gerçekleştirilmediğini, alacağın tahsil edilememesi üzerine ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası nezdinde davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, şirketi ... işlemlerini usulüne uygun şekilde gerçekleştirildiğini, işlemlerin riski konusunda davalının bilgilendirildiğini, ... işlemleri, kapsamı itibariyle barındırdığı risk nedeniyle, yatırımcının işlem öncesi bilgilendirilmesi gereken bir piyasa olduğunu, işbu kapsamda müvekkili şirket, III-39.1 sayılı Tebliğ md. 25 uyarınca risk bildirimine ilişkin tüm asgari unsurları haiz bir şekilde davalıyı ... işlemlerinin riski hususunda bilgilendirildiğini, müşterilerin ...'da işlem yapabilmesi için, III-39.1 sayılı Tebliğmd. 30 uyarınca müşteri risk profillerinin bu ürünlere uygun olması gerektiğini, bunu anlayabilmek için, yasal bir gereklilik de olan uygunluk testi uygulandığını, uygunluk testinin sonuçları, mobil uygulamamız üzerinden müşterinin beyanı doğrultusunda vereceği cevaplar ile sisteme yansıdığını, bu test sürecindeki soruların cevaplandırılmasıyla ilgili olarak müşteri temsilcilerinin kesinlikle bir yönlendirme yetkisi bulunmadığını, sonuç olarak testin şıklarına yatırımcıların her biri, kendi risk algısı ile yanıt verdiğini, somut olayda da, davalıya mevzuat uyarınca uygunluk testi yapılmış olduğunu, davalının ... işlemlerindeki riskleri (anaparanın tamamen kaybedilmesi, beklenmeyen hareketlere bağlı zarar vb.) kavrayabilecek bilgi ve tecrübeye sahip olduğu tespit edildiğini, bunun üzerine de, müvekkili şirket tarafından davalıya ... işlemlerine aracılık hizmeti verilmeye başlandığını, davalının imzalamış olduğu Çerçeve Sözleşme ve ... Sözleşmesi'ne dayalı olarak açılan yatırım hesabı nezdinde müvekkil Şirket tarafından kontrat alım/satım işlemine aracılık hizmeti verildiğini, davalı, Genel Risk Bildirim Formu ve ... Risk Bildirim Formu ile kur riski dâhil olmak üzere yatırımının değer kaybı yaşayabileceği konusunda müvekkili şirket tarafından usul ve yasaya uygun biçimde bilgilendirildiğini, davalının bu riski görmezden gelmesinin kabul edilemeyeceğini, dava konusu borç, kurdaki ani düşüşten kaynaklandığını, bu borç hem müşterinin teminatını erittiğini, hem de aşkın bir zarara sebep olduğunu, bir işlemin gerçekleştirilebilmesi yani alım ya da satım yükümlülüğüne bugünden girilebilmesi için, işlemi yapan kişinin yükümlülük altına girilen pozisyon büyüklüğü ile orantılı belirli bir teminatı işlem anında hazır bulundurması gerektiğini, Regüle bir piyasada gerçekleşen ... işlemlerine ilişkin hazır bulundurulması gereken teminat miktarına dair usul ve esaslar, ... tarafından belirlendiğini, nitekim ... tarafından davalının gerçekleştirdiği ... işlemlerine dair portföy bazlı teminatlandırma yöntemi uygulandığını, yatırımcıların teminat tutarı, bulunması gereken teminat seviyesinin altına düşmesi veya TL cinsinden teminat açığı bulunması durumunda ilgili hesaplar için teminat tamamlama çağrısı (margincall ("...)) yapıldığını, söz konusu tamamlama çağrısı ... tarafından aracı kurumlara elektronik ortamda yapıldığını, aracı kurumlar teminat tamamlama çağrısı yükümlülüklerini en geç bir sonraki işlem günü için belirlenmiş olan saate kadar yerine getirmek zorunda olduğunu, ... Prosedürü'nün "Takasa ilişkin genel esaslar" başlıklı 21 inci maddesi “...pozisyonların netleştirilmesi ve otomatik kapanması, varlıkların fiyatlandırılması ve değerlemesine ilişkin esasların aracı kurumlar tarafından belirlenmesi zorunludur.” hükmünü havi olduğunu, aracı kurumlara risk azaltıcı işlemler yapılması konusunda sorumluluk yüklenmiş durumda olduğunu, işbu durum kapsamında yatırımcı tarafından tamamlanamayan ... tutarı, müvekkil Şirket tarafından ... nezdinde temerrüde düşmemek için ...'a ödendiğini ve yatırımcının cari bakiyesinin eksiye düşürüldüğünü, böyle bir durumda, yatırımcılar adına ödenen bu tutarları işlem aracısı olan yatırım kuruluşlarına ödenmesi gerektiğini, dövize dayalı vadeli işlem sözleşmelerinde aynı gün içerisinde günlük fiyat limiti +-%10 olduğunu, olağanüstü durumların ortaya çıkması durumunda, piyasada işlemlerin dürüst ve güvenilir bir şekilde yapılmasını sağlamak amacıyla, Borsa Genel Müdürlüğü, Genelge'nin 4.12. maddesi uyarınca da günlük fiyat değişim limitlerini değiştirme hakkına haiz olduğunu, işbu çerçevede, 21.12.2021 tarihinde (saat 09:25:30) ... tarafından....'nda USD/TL vadeli işlem sözleşmelerinde uygulanan %10 oranındaki alt fiyat limiti oranlarının 21.12.2021 günü için %8 çıkarıldığının açıklandığını, 21.12.2021 tarihinde, dayanak varlık olan USD/TRY kurunda yaşanan sert düşüş neticesinde, ...'da işlem görmekte olan ...vadeli işlem sözleşmesinde de sert düşüş gerçekleştiğini, yatırımcıların aldığı pozisyon sebebiyle hesaplarda bulunan teminat miktarının eridiğini, 21.12.2021 tarihinde yaşanan olağandışı fiyat hareketliliğinden önce müvekkili Şirket tarafından 20.01.2021 tarihi gün başı itibariyle ... işlemleri için ... tarafından belirlenen teminat oranlarının 1,50 katı kadar teminat aranmaya başlandığını, bunun yanında yukarıda detayları belirtilmiş olan stop out uygulamasında, stop out seviyesi %20 olarak güncellendiğini, 21.12.2021 tarihinde yaşanan fiyat hareketliliği ve buna bağlı olarak ...'daki ilgili kontratların fiyat boşluklu olarak açılmış olması nedeniyle, yatırım kuruluşları tarafından ... işlemlerinde uygulanan tedbirler, ilgili gün yaşanan eksi bakiye oluşumunun önüne geçilmesinde yeterli olamadığını, piyasanın açılışı itibariyle birçok VIOP yatırımcısı gibi davalı da, 21.12.2021 piyasa açılışı itibariyle eksi bakiyeye geçtiğini, müvekkili şirketçe uygulanan stop out tedbiri, piyasaların açılışı itibariyle yatırımcı pozisyonlarının otomatik olarak kapanmasına, böylelikle davalının uğrayabileceği daha büyük zarar ve eksi bakiyenin sınırlanmasına da önemli bir katkı sunduğunu, mevzuata ve çerçeve sözleşmeye uygun olarak yapılan pozisyon kapamaları nedeniyle yatırımcının uğradığını iddia ettiği zararlardan yatırım kuruluşunun sorumlu tutulamayacağını, eksi bakiyenin davalı tarafından karşılanması gerektiğini, davalının herhangi bir ödeme yapmaması nedeniyle temerrüte düştüğünü, somut olayda gerekli şartlar sağlandığından, davalı tarafın asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına da mahkûm edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalının ... 27. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız itirazın iptali ile takip tutarı üzerinden takibin aynen devamına karar verilmesini, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;06.01.2021 tarihinde müvekkili ... ile davacı ...A.Ş. arasında ... (...) aracılık hizmetlerini konu alan bir görüşme gerçekleştirildiğini, davacı çalışanı müşteri temsilcisi ile yapılan görüşme kapsamında, türev enstrümanlarının işlem gördüğü piyasalar hakkında bilgi talep eden ve yatırım seçeneklerini merak ettiğini dile getiren müvekkile, sektörün temel dinamikleri hakkında bir özet geçildiğini, sonrasında ise birtakım prosedürlerin varlığından bahsedildiğini, ilgili yatırım sahasında henüz tecrübesi bulunmayan müvekkiline, ... hesabı açabilmesi için bir uygunluk/ yerindelik testinin gerektiği ifade edilerek, yapılacak teste katılım sağlaması istendiğini, bu doğrultuda uygunluk testine giren müvekkilinin cevapları sistem üzerinden kontrol edildiğini, vadeli işlem ve opsiyon piyasasında yatırım yapmak için uygun bir aday olmadığı sonucu ortaya çıktığını, yaşanan bu durum karşısında, müşteri temsilcisi tarafından "Yatırım Hizmetleri Ve Faaliyetleri İle Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ"in ilgili maddelerine aykırı olacak şekilde müvekkilinin cevaplarının değiştirildiğini ve yerine sisteme uygun olacak yanıtları içeren bir metin hazır edildiğini, müvekkilinin mali gücünün yanı sıra finans sektörüne yönelik bilgisini de yansıtmayan bu usulsüz metinden yola çıkılarak testin cevaplanması gerektiği telkin edildiğini, akabinde sözleşme safhasına geçildiğini, taraflar arasında imzalanan "... A.Ş. ... Aracılık Hizmetleri Sözleşmesi" (çerçeve ... sözleşmesi) kapsamında davacı kurum çeşitli taahhüt ve hizmetleri sağlayacağını beyan ettiğini, bu yükümlülüklerin başlıca; ... dolaşımda olan herhangi bir mal, kıymetli maden ve/veya dövizin alım ve satım aracılığının üstlenilmesi, müvekkilinin ... hesabı üzerinden verdiği tüm emirlerin işleme konulması ve sisteme kaydedilmesi, her türlü risk/ olası zararlar konusunda bilgilendirilmesi ile yatırımları zarar etmesi halinde müvekkilim hakkında en karlı senaryonun işleme konulmasından ibaret olduğunu, tüm bu gelişmelerin sonrasında ise müvekkili adına bir adet ... hesabı açıldığını, 20 Aralık 2021 tarihinde saat 11:30 - 11:39 arasında müvekkili ile davacı kurumun müşteri temsilcisi arasında bir konuşma gerçekleştiğini, müvekkili tarafından yöneltilen "yükseliş devam edecek mi?" sorusuna karşılık olarak; "öyle görünüyor" yanıtı verildiğini, davacı kurumun verdiği bilgiler karşısında mevcut durumdaki 400 adet ... pozisyonlarını korumaya devam eden müvekkilinin, aynı zamanda 100 adet yeni kontrat talebi daha ilettiğini, sonuç olarak 20.12.2021 tarihi seans kapanış fiyatlandırmasına göre müvekkilinin toplam 500 adet ... pozisyonu mevcut olduğunu, vadeli USD/TRY paritesine bağlı olarak da toplam 2.203.888,00 TL teminatı bulunduğunu, bu meblağın 110 USD X 500 = 55.000 USD karşılığı zorunlu teminat, söz konusu tutarın üstü ise müvekkilin yatırdığı ek teminata tekabül ettiğini, 20 Aralık 2021 akşamı USD/TRY başta olmak üzere çeşitli döviz cinslerinde sert ve bir o kadar ani düşüşler yaşandığını, USD/TL paritesi 12-14 bandı arasında bir grafik sergilediğini, neredeyse tüm yatırımları Amerikan Dolar'ına endeksli olan müvekkilinin, beklenmedik bu düşüş sonucunda 21.12.2021 saat 09:31'e kadar gerek sesli bir görüşme gerekse mesaj vb. yollarla aydınlatılmadığını, yüksek risk taşıyan bu tablo karşısında adeta yatırımlarının erimesine göz yumulduğunu, 21.12.2021 saat 09:31'de müvekkiline "... hesabındaki paylara %20 risk seviyesine ulaşılması durumunda stop - out uygulanacağı uyarısı" minvalinde genel bir e-posta gönderildiğini, müvekkilinin 21.12.2021 tarihinde saat 09:38'de mevcut durum hakkında bilgi almak için davacı aracı kuruma telefon ettiğini ve müşteri temsilcisi ile arasında 164 saniye süren bir görüşme gerçekleştiğini, görüşme esnasında müşteri temsilcisi tarafından müvekkilinin USD/TL paritesine bağlı yatırımlarının reel piyasa değerinin çok altında ve anlamsız bir taban fiyat üzerinden satışı önerildiğini, müvekkili ise satışa dair hiçbir talimat ve/ veya bu anlama gelecek bir emir/işlem iletmediğini, telefon görüşmesinin devam ettiği sırada, müşteri temsilcisi tarafından aniden ve şaşkınlık içeren bir ses tonuyla stop-out gerçekleştiğinin bildirildiğini, telefon görüşmesinin sonlandırıldığını, 21.12.2021 tarihinde henüz seans açılmadığı halde ve müvekkilinin satışa yönelik bir talebi de olmaksızın 09:00-10:00 saatleri arasında neden ve nasıl stop-out uygulandığının belirsizliğini koruduğunu, fiyat değişimlerinin görüşme başlangıcına kıyasla kritik yeni bir eşiği geçmediği de göz önüne alınarak, yapılan stop-out'a anlam verilemediğini, müvekkilinin 20.12.2021 tarihi seans kapanış fiyatlandırmasına göre toplam 2.203.888,00 TL olan teminatı/bakiyesi, ertesi gün sabah saatlerinde yapılan usulsüz ve hukuka aykırı stop-out sonucunda -1.050.000,00 TL seviyelerine geldiğini, davacı ...A.Ş. hukuka aykırı bu duruma hiçbir açıklık getiremediğini, müvekkilinden 1.050.000,00 TL alacağı olduğunu iddia ettiğini, söz konusu usulsüz işlemin hiçbir noktasında yer almayan ve talimat/onay dahi vermeyen müvekkilinin, hatalı zamanlama ve fiyatlama neticesinde oluşan bu hadisenin asıl mağduru konumunda olduğunu, ... 57. Noterliği'nin ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi aracılığıyla müvekkilinin yaşadığı mağduriyet davacı aracı kuruma bildirdiğini, davacı tarafın söz konusu istekleri müvekkili nezdinde kabul görmediğini, teminatından daha fazla zarara uğrayan müşterilerin herhangi bir borç altına girmeyeceği ve banka aracı kurumlarının da bu meblağları tahsil edemeyeceğinin bildirildiğini, bütün görüşme ve taleplere rağmen müvekkilinin zararı tazmin edilmediğini, teminatı aşan zarar kalemleri ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takip dosyası kanalıyla müvekkilinden talep edildiğini, yatırımcıların risklerinin, "yatırdıkları teminat tutarları ile sınırlılığı ilkesi" uyarınca haksız ve dayanaksız icra takibine yasal süre içinde itiraz edildiğini ve takip durduğunu, müvekkilinin tacir olmadığını, üzerine kayıtlı veya ortağı olduğu bir ticari işletmesi de bulunmadığını, uyuşmazlığın ticari bir işlemden kaynaklanmadığını, bilakis tüketici sıfatını haiz olan müvekkilinin şahsi birikimlerini ilgilendirdiğini, tüketici mahkemelerinin görevli olduğu dikkate alınarak, haksız ve mesnetsiz davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, tüketici konumunda olan müvekkilinin zarara uğratıldığının açık olduğunu, davacı taraf aleyhine ... 10. Tüketici Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyası üzerinde görülen dava açıldığını ve dosyanın derdest olduğunu, tarafları ve konusu aynı olan davaların birleştirilmesine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın iddialarının aksine, müvekkiline uygulanan yerindelik (uygunluk) testi mevzuata aykırı ve aynı zamanda müşterileri yanıltmaya yönelik olduğunu, müvekkilinin yatırımcı profilini ele almayan, cevapların müşteri temsilcisi tarafından sonradan değiştirildiği uygunluk testinin bir ölçüt olarak kabul edilmemesi gerektiğini, müvekkiline teminat tutarının çok üstünde, kayba uğratacak şekilde işlemler yaptırıldığını, öte yandan davacı taraf bununla da yetinmediğini, Sermaye Piyasası Kurulu'nun emredici nitelikteki tebliğ ve esaslarına aykırı olarak, teminat tutarını aşan zararları (1.050.000,00 TL) da talep ettiğini, davacı ...A.Ş.'nin bu yöndeki icra takibinin bütünüyle haksız ve dayanaksız olduğunu, müvekkilinin en ufak bir kusuru olmadığı halde, davacı yanın ihmal, kasıt veya kayıtsızlığından meydana gelen olaydan sorumlu gösterilmesi hukuka aykırı olduğunu, davacı taraf, müvekkilinin menfaatlerini göz önünde bulundurulmadığını ve reel piyasa değerinin çok altından stop-out gerçekleştirildiğini, müvekkilinin talimatı olmaksızın, sığ işlem periyotunda yapılan işlemlerin davacı hatalı ve hukuka uygun olmayan işlemler olduğunu, davacının, hatalı ve onaysız işlemi ile müvekkili açısından haksız ve sınırı olmayan bir borçlanma yaratıldığını, müvekkili ile davacı taraf arasında imzalanan viop sözleşmesi ve risk bildirim formları "çerçeve" niteliğinde olduğunu, müvekkili aleyhine ağırlaştırıcı ve belirsiz hükümler içerdiğini, müvekkilinin incelemesine ve üstünde tartışmasına dahi fırsat verilmeden imzalanıp, genel işlem koşulu kapsamında sayılan bu maddelerin hükme esas alınmaması gerektiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; huzurdaki davanın tüketici mahkemelerinin görev alanına girmesi nedeniyle usulden reddine, aksi halde müvekkili tarafından açılan ve ... 10. Tüketici Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinde görülen tarafları ve konusu aynı olan davaların birleştirilmesine, Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri İle Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ'in 19. maddesinin d bendi uyarınca; yatırdığı teminat miktarından daha fazla zarara uğratılan ve hukuka aykırı bir şekilde davacı tarafça eksi bakiyeye düşürülen müvekkili aleyhine likit olamayan bir alacak iddiası üzerinden açılan itirazın iptali davasının esastan reddine, itirazın iptali davası niteliğinde açılan davada, davacı taraf aleyhine, asıl alacağın %20'sinden az olmaması kaydıyla icra/kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde
Dava, Sermaye Piyasası Kanunu 39. maddesi kapsamında faaliyet gösteren davacı aracı kurumun, davalı hesabında bulunan teminat miktarında fazla olan işlem zararını İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş.'ye ödemesi sebebi ile ödenen kısmın davalıdan tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkin olup uyuşmazlık, bu bedelin davalıdan talep edilip edilemeyeceği, davalının profesyonel müşteri olup olmadığı, mahkememizin görevli olup olmadığı konularında toplanmıştır.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 25/11/2021 tarihli 1232 sayılı kararı uyarınca;
13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, 2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç
verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,
3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),
4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,
5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,
6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,
7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşlar Hakkında Kanun’dan,
Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;
a) İki veya üç asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı,
b) Dört veya beş asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 4 numaralı,
c) Altı veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerler de 6 numaralı,
d) On veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 ve 7 numaralı,
e) On dört veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7 ve 8 numaralı, f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9
numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına,
(Örneğin asliye ticaret mahkemelerine bu kapsamda gelecek dava ve işlere;
a) Kayseri’de iki asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 2 numaralı, b) Konya’da dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 4 numaralı,
c) İzmir’de yedi asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 numaralı, d) İstanbul Anadolu’da on üç asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 ve
7 numaralı,
e) Ankara’da on dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7 ve 8 numaralı,
f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına) karar verilmiş olup, davanın esası hakkındaki talebin Finans Mahkemelerinin görev alanında kaldığı anlaşılmakla, işbu dava hakkında karar verilmek üzere dosyanın İstanbul 6,7,8,9 Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-) HMK 114/1-c VE HMK 115/2 maddeleri uyarınca davacının davasının dava şartı - görev yönünden USULDEN REDDİNE,
2-)Görevsizlik kararının kesinleşmesine müteakiben 2 hafta içerisinde mahkememize başvurulması halinde, dosyanın görevli İSTANBUL 6,7,8,9 ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİNDEN BİRİNE TEVZİ EDİLMEK ÜZERE İSTANBUL HUKUK MAHKEMELERİ TEVZİ BÜROSUNA GÖNDERİLMESİNE,
3-)HMK 20.maddesi uyarınca dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için süresinde başvurulmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-)HMK 331/2 maddesi gereğince yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
5-)Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde görevli mahkemeye başvurulmadığı takdirde harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda ek karar yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf başvurma ve karar harçları ile istinaf gider avansının tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 19/01/2023
BAŞKAN
ÜYE
ÜYE
KATİP