T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/553 Esas
KARAR NO: 2023/373
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/04/2022
KARAR TARİHİ: 05/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında ... 25. İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyası ile ilgili olarak 27/12/2019 tarihinde gayrimenkul satışı ile ilgili olarak uluslararası pazarlama aracılığı sözleşmesi akdedildiğini ve imza altına alındığını, müvekkilinin İran uyruklu ... için davalıya ait ... adlı projede istisnai yoldan Türk Vatandaşlığını kazanması için 01/10/2020 tarihinde ... İli, ... İlçesi, Kıraç Mahallesi 1088 ada, 1 Parsel 18 Blok Kat no: 29 bağımsız bölüm no: 257 adresinde yer alan gayrimenkul satışına aracılık ettiğini, sözleşme gereğince %10 + KDV olacak şekilde müvekkile komisyonunun ödendiğini, müvekkiline 06/10/2020 tarihinde 109.300,00 TL ödeme yapıldığını ve geri kalan kısmının ödemesinin yapılmadığını beyanla icra takibi başlatıldığını beyanla davalının itirazının iptali ile takibin devamına davalının alacağının %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sözleşmenin akdedilmesinin ardından müvekkiline ulaştığını ve müvekkilinin kendisine ...'a ilişkin bakiye bir borcu olduğunu ifade ettiğini, müvekkilinin ise ilgili müşteriyi tanımadığı gibi kendisine aracılık hizmeti de vermediğini, dava dilekçesi ve eklerinde de ilgili müşteri ile müvekkilinin ilişkisini ortaya koyan herhangi bir döküman bulunmadığını, sözde ödeme dekontuna ait ödeme müvekkili tarafından değil üçüncü bir şirketçe yapıldığını, davacının ilgili takip ve davayı yanlış kişiye ikame ettiğini, dava dilekçesinin ekindeki dekonttan da görülebileceği gibi ödeme müvekkili tarafından değil ... isimli bir şirketçe gerçekleştirildiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-Esenyurt Tapu Müdürlüğünden celbedilen tapu kaydı ve satış resmi suretleri.
2-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Davacının davası simsarlık sözleşmesinden doğan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Dava dosyası ... 26. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ...Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize gönderilmiştir.
Davacının simsarlık sözleşmesine konu edildiğini iddia ettiği taşınmazın takyidatlı ve tedavüllü tapu kaydı ilgili tapu müdürlüğünden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Dosyaya celp edilen takip dosyasının incelenmesinde özetle, davacı tarafından davalı aleyhine ... 25. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ilamsız takip başlatıldığı, takibe dayanak olarak taraflar arasında imzalanan 27.12.2019 tarihli Uluslararası Pazarlama Aracılığı Sözleşmesi uyarınca 01.10.2020 tarihli gayrimenkul satışından doğan bedel gösterildiği, davalının süresi içinde takibe itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Sözleşme ilişkisine girmek isteyen tarafların birbirlerini bulmaları, çeşitli sebeplerden dolayı güçlük arz eder. Bu güçlüğü ortadan kaldırmak, sözleşme yapmak isteyen kişileri bir araya getirmek, sözleşmenin yapılabilmesi için uygun bir ortam hazırlamak üzere simsar (tellal) denilen aracıdan yararlanılır (Arkan, Sabih: Ticari İşletme Hukuku, 19. Baskı, Ankara 2014, s. 190; Cevdet, Yavuz: Türk Borçlar Hukuku Özel Hükümler, 10. Baskı, İstanbul 2012, s. 1312; Yıldız, Şükrü: Taşınmaz Simsarlığı Sözleşmesinin Şekli Ve Şekle Uyulmamasının Hukuki Sonuçları, Cevdet Yavuz’a Armağan, s. 3046, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/373685 - erişim tarihi 03.06.2022).
Yürürlük tarihi itibariyle somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 520 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.
Kanun koyucu 520. maddede simsarlık sözleşmesini “simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşme” olarak tanımlamış, maddenin ikinci fıkrasında bu sözleşmelere kural olarak vekâlete ilişkin hükümlerin uygulanacağını, üçüncü fıkrada ise taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmelerinin, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmayacağını belirlemiştir.
Kanun’un 521 ve devamı düzenlemelerine göre, simsarın ücret alacağının doğumu için şu şartların birlikte gerçekleşmesi aranır:
Simsarın aracılık ettiği asıl sözleşmenin iş sahibi (vekâlet veren) ile üçüncü kişi arasında kurulması gerekir. Bu şart, iş sahibinin, kendisine teklif olunan üçüncü kişilerle sözleşme yapmayı sebepsiz olarak reddetmesi hâlinde de gerçekleşmiş sayılmalıdır. Bu konu, TBK’nın 175. maddesinin kapsamı çerçevesinde değerlendirilmelidir. Fakat asıl sözleşmenin geçerli olarak kurulması lazım ve yeterli olup ücret alacağının doğumu için, bu sözleşmenin ifa edilmesi gerekmez. Geciktirici şarta bağlı olarak yapılmış sözleşmelerde, şartın gerçekleşmesi beklenmelidir. Bu düzenlemeyi getiren TBK m. 521/1 hükmü, emredici nitelik taşımaz. Taraflar, asıl sözleşme kurulmamış olsa bile, ücret ödenmesini kararlaştırabilecekleri gibi ücretin, sözleşmenin ifa edilmesi hâlinde ödeneceğini de kararlaştırabilirler.
Asıl sözleşmenin kurulması ile simsarın faaliyeti arasında nedensellik ilişkisi bulunmalıdır. TBK. m. 521/1 bu şartı, “yaptığı faaliyet sonucunda” sözleriyle ifade etmiştir. Bu şartın aksi de kararlaştırılabilir.
Türk Borçlar Kanunu’nun 523. maddesinde düzenlenen ve simsarın ücret ve giderlere ilişkin alacağının kaybı sonucunu doğuracak durumlardan birinin gerçekleşmemesi gerekir.
Anılan mevzuat hükümlerinde kanun koyucu tellallık sözleşmesinin genel hatlarını çizmiş olup tarafların sözleşme serbestisi ilkesi gereği bu sınırlar dâhilinde hukukî ilişkilerini şekillendirebileceklerdir (Hukuk Genel Kurulunun 13.12.2018 tarihli ve 2017/13-621 E., 2018/1929 K. sayılı kararı).
Yapılan yargılama, toplanan deliller, celp edilen tapu kaydı ve tüm dosya kapsamına göre, taşınmaz malikinin dava dilekçesinde bildirilen İran asıllı dava dışı 3. Kişi olan ... olduğu, bu kişiden önce taşınmazın malikinin ... Ticaret A.Ş. olduğu, dava dilekçesi ekinde sunulan dekont suretinden de yapılan kısmi ödemenin dava dışı ...A.Ş. tarafından yapıldığı, eş deyişle davalının davaya dayanak taşınmaz satış sözleşmesinde taraf olmadığı, taşınmazın satışına ilişkin davacının aracılık ettiğine dair bir belge bulunmadığı anlaşılmakla, davacının sübut bulmayan davasının reddine karar vermek gerkmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle
Davacının davasının REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 179,90 TL maktu karar harcının, peşin yatırılan 815,91 TL harçtan mahsubu ile bakiye 636,01 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red olunan miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 05/05/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 815,91 TL
Karar Harcı: 179,90 TL
Bakiye Harç: 636,01 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 440,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Posta Giderleri : 225,00 TL