T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/568 Esas
KARAR NO : 2025/552
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 29/12/2015
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle: davacılardan ...'nın eşi ve diğer davalıların çocuğu olan muris ...'ın 12/07/2013 tarihinde karşıdan karşıya geçmeye çalışırken davalı ...'e ait sürücüsü çalışırken davalı ... olan ... plakalı aracın çarpması sonucu vefat ettiğini, 1.000,00 TL cenaze giderinin, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere ... için 1.000,00 TL, ... için 500,00 TL, Süriye için 500,00 TL olmak üzere üçü toplam 2.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle davalılardan müştereken müteselsilen tahsili; eş ... için 10.000,00 TL, baba ... için 10.000,00 TL, anne ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'ten müştereken müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesi için dava açmışlardır. Ayrıca ... plakalı araca tedbir konulması talep edilmiştir.
SAVUNMA/
Davalı sigorta şirketi cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın şirketlerince sigortalandığını, kusur raporunun ATK tarafından belirlenmesi gerektiğini, SGK'dan rücuya tabi ödeme olup olmadığının sorulması gerektiğini, davanın reddini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... cevap dilekçelerinde özetle; olayda araç sürücüsünün kusuru olmadığını, kusurun ölen ...'de olduğunu, hak sahiplerine SGK'dan gelir bağlandığını, ... 19. İş Mahkemesi'nin ... Esaslı dosyada rücu davası açıldığını, ölenin anne ve babasının maddi desteksen yoksun kalma durumlarının olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, destekten yoksun kalma sebebi ile maddi ve manevi tazminat davasıdır.
... 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasından verilen birleştirme kararı doğrultusunda dosyanın dosyamız arasına alındığı görülmüş, Mahkememizin 27/04/2021 tarihli duruşmasının 3 Nolu ara kararı ile birleşen davanın HMK 167. Md uyarınca yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için iş bu dosyadan tefriki ile mahkememizin başka bir esasına kaydına karar verilmiş olup, dosya tefrik edilerek mahkememiz işbu dosyasından ayrılmıştır.
Dosya Mahkememizin ... Esasını almış, mahkememizin... Esas -...Karar ve 26/10/2021 tarihli ilamı ile Olayın ve ölümün iş taşımacılığı sırasında olduğu, dolayısıyla iş kazası olduğu, ... 19. İş Mahkemesi'nin ...Esas -...Karar, ... 6. İş Mahkemesi'nin ...Esas -...Karar, İstanbul BAM 31. Hukuk Dairesi...Esas -...Karar, Yargıtay 21. HD. ... Esas - ... Karar sayılı kararları ile sabit olduğundan davacıların davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, Kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde dosyanın yetkili ve görevli İstanbul İş Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, davacı vekili tarafından yapılan karara karşı istinaf başvurusu üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin ... Esasına kaydı yapılmış ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin ...Esas -... Karar ve 25/05/2022 tarihli ilamı ile Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/3. maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılarak yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, dosya mahkememizin 2022/568 Esasına tevzi edilmiştir.
Mahkememiz 2015/1243 Esas sayılı dosyasının 27/04/2021 tarihli duruşmasının 4 nolu ara kararı ile ... 6. İş Mahkemesi ... esas, ...karar sayılı davada alınan bilirkişi raporunda davalı sürücü ...'e %20 kusur atfedildiği karara karşı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ve akabinde Yargıtay 20. Hukuk Dairesi tarafından onandığı ve yine ... 19. İş Mahkemesi ... esas, ... karar sayılı karara konu kusura ilişkin davalı sürücü ...'e %20 kusur atfedildiği ve kararın Yargıtayca onanmak suretiyle kesinleştiğinin bildirildiği anlaşılmakla yeniden kusur yönünden rapor alınmasına yer olmadığına ve meydana gelen trafik kazası neticesi davalı sürücü ...'in %20 kusur oranı esas alınarak dosyanın asıl davada tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, tüm dosya kapsamı nazara alınarak dosya üzerinde inceleme yapmak suretiyle davacılarca talep edilebilir maddi tazminat olup olmadığı, varsa miktarının tespiti açısından celse arasında resen belirlenecek Sigorta Konusunda Uzman Aktüerya Bilirkişisi vasıtasıyla 6100 Sayılı HMK 266 vd maddeleri gereğince inceleme yapılmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişi ...'a tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 27/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Müteveffanın eşi ...'ın destekten yoksun kalma tutarının %20 kusur oranına göre (rücu edilmiş peşin sermaye tutarı düşüldükten sonra) 79.165,63 TL'sı olduğu, şimdilik talebin 1.000,00 TL olduğu, Müteveffanın annesi ...'ın destekten yoksun kalma tutarının “%20 kusur oranına göre 19,488,95 TL'sı olduğu, şimdilik talebin 500,00 TL olduğu, Müteveffanın babası ...'ın destekten yoksun kalma tutarının %20 kusur oranına göre 5.667,06 TL olduğu, şimdilik talebin 500,00 TL olduğu, Def'in giderinin (lahit, ortalama ... mezar yeri, inşaat ruhsatı giderinin kabulü halinde) ortalama 1.505,00 TL olacağı, cenazede ise örf ve adetlere göre de bir takım giderler yapılmakta olup, örf ve adetler kapsamında yapılanlara ilişkin ayrıntı verilmediğinden bu husustaki hukuki takdir ve değerlendirmenin Sayın Mahkeme'ye ait olacağı, şimdilik cenaze ve defin gideri için toplam 2.000,00 TL talep edildiği, Sigorta şirketinin bakiye teminat limitinin 241.673,97 TL'sı olduğu, söz konusu tutarların toplamının teminat limiti içerisinde kaldığı, araç maliki, sürücü, sigorta şirketi açısından haksız fiil ve temerrüt tarihleri açısından nihai hukuki takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olacağı, Manevi tazminat talebi konusundaki hukuki takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olacağı, Uyuşmazlık hakkında yalnızca görüş bildirildiği" şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizin 28/02/2023 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı ile davaya dayanak trafik kazasına ilişkin ATK Trafik İhtisas Dairesinden kusur durumuna ilişkin rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmiş ve Adli Tıp Kurum Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 16/09/2023 tarihli raporunda özetle: "Davalı sürücü ...’in % 20 ( yüzde yirmi ) oranında kusurlu, Maktul yaya ...’ın % 80 ( yüzde seksen ) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu uyuşmazlık, 12/07/2013 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında davalı ...'in sürücü davalı ...'in maliki olduğu ... plakalı aracın yaya olan davacılar desteği ...'a çarpması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
12.07.2013 günü davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile ... istikametinden ... istikametine doğru seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde, istikametine göre sağ tarafından kaplamaya girip, karşıdan karşıya geçmek isteyen müteveffa yaya ...'a çarpması sonucu ölümlü trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.
... 9.Asliye Ceza Mahkemesine sunulmak üzere hazırlanan Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'nin 10.10.2014 tarihli bilirkişi raporunda; sürücü ...’in tali oranda kusurlu olduğu, yaya ...'ın asli oranda kusurlu olduğu belirtilmiştir.
... 9.Asliye Ceza Mahkemesine sunulmak üzere hazırlanan 06.01.2014 tarihli keşfe binaen hazırlanmış dosyada mevcut 01.03.2014 tarihli bilirkişi raporunda; sürücü ...’in tali oranda kusurlu olduğu, yaya ...'ın asli oranda kusurlu olduğu belirtilmiştir.
... İş Mahkemesine sunulmak üzere hazırlanan 06.10.2015 tarihli raporunda; sürücü ...’in % 20 oranında kusurlu olduğu, yaya ...'ın % 80 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
... 19. İş Mahkemesine sunulmak üzere hazırlanan 09.11.2015 tarihli raporunda; sürücü ...’in % 20 oranında kusurlu olduğu, yaya ...'ın % 80 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
... 6. İş Mahkemesine sunulmak üzere hazırlanan 18.05.2015 tarihli raporunda; sürücü ...’in % 20 oranında kusurlu olduğu, yaya ...'ın % 30 oranında kusurlu olduğu, davalı işveren ... Tic. A.Ş'nin % 50 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin 19/06/2023 tarihli raporunda; davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri sırasında olay mahalline geldiğinde, önceden fark ettiği yayaya karşı hızını düşürüp, zamanında etkin fren ve direksiyon tedbiri alması gerekirken bu hususlara riayet etmediği olayda %20 kusurlu olduğu, müteveffa yaya ... olay mahallinde karşıdan karşıya geçişini; istikametine göre sol tarafından gelmekte olan davalı sürücü idaresindeki otomobilin hızını ve konumunu dikkate alarak yapması gerekirken bu hususa riayet etmediği, ilk geçiş hakkını bu otomobile vermeden kendi can güvenliğini tehlikeye atacak şekilde kontrolsüzce karşıdan karşıya geçmek istemesi neticesi meydana gelen olayda % 80 kusurlu olduğu tespit edilmiş işbu rapor hükme esas alınmıştır.
Müteveffa ...'ın 12.07.2013 tarihli trafik kazası nedeniyle vefat etmesinden kaynaklı davacı eş, anne ve babanın müteveffanın destekten yoksun kalması nedeniyle eldeki davayı açmış oldukları görülmüştür.
Destekten yoksun kalma tazminatının konusu desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Yani olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, bunun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşanabilmesi için muhtaç olunan paranın ödetilmesidir. Destekten yoksun kalma tazminatının mahiyeti ve amacı ölenin eylemli yardımını alanların desteğin ölümünden sonra da bu yardımdan mahrum kalmaması olduğuna göre; destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilebilmesi için her şeyden önce destek alma hakkı olan kişinin destek alma ihtiyacının devam etmesi gerekir.
Müteveffanın aile babası olduğu, davacı eş, anne ve babanın müteveffanın vefatı nedeniyle desteğinden yoksun kaldıkları anlaşılmıştır. Davacıların dosya kapsamında çalışarak gelir elde ettiğine dair dosyada belge bulunmadığı anlaşılmakla asgari ücret esas alınarak 27/09/2021 tarihli aktüerya raporu dikkate alındığında, müteveffanın eşi ...'ın destekten yoksun kalma tutarının %20 kusur oranına göre (rücu edilmiş peşin sermaye tutarı düşüldükten sonra) 79.165,63 TL'sı olduğu, müteveffanın annesi ...'ın destekten yoksun kalma tutarının %20 kusur oranına göre 19,488,95 TL'sı olduğu, müteveffanın babası ...'ın destekten yoksun kalma tutarının %20 kusur oranına göre 5.667,06 TL olduğu, Def'in giderinin ortalama 1.505,00 TL olacağı, Davalı ... AŞ. yönünden yapılan incelemede ZMSS Trafik sigorta poliçesi incelendiğinde 12.11.2012- 12.11.2013 tarihleri arasında poliçe teminatının kaza tarihi içerisinde olduğu; ölüm ve sakatlanma kişi başı teminatın 250.000,00 TL olduğu; Müteveffanın meydan gelen kaza neticesinde vefatı nedeniyle davacı eş, anne ve babanın eşi ve çocukları olan müteveffa yönünden desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarar talep edebileceği anlaşılmakla Sigorta şirketinin bakiye teminat limitinin 241.673,97 TL'sı olduğu, söz konusu tutarların toplamının teminat limiti içerisinde kaldığı anlaşıldığından davacı vekilinini bedel artırım dilekçesi dikkate alınarak hüküm kurulmuştur.
Davacı eş, anne ve babanın müteveffanın trafik kazasında vefat etmesi nedeniyle manevi tazminat talepleri yönünden yapılan değerlendirmede, TBK 56. maddesi hükmüne göre "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmü gereğince hakimin özel durumları göz önünde tutarak hükmedeceği manevi tazminat miktarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ...gün ve ...sayılı kararında da vurgulandığı gibi, hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminatın miktarını takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. Mahkememizce tüm bu hususlar dikkate alındığında, müteveffanın vefatı nedeniyle davacıların yaşadığı acı, elem, ızdırap, davaya konu kazanın 2013 yılında meydana gelmesi, maddi tazminat miktarı ile kaza nedeniyle müteveffanın kusuru da dikkate alındığında ... yönünden 2.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 12/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ... yönünden 2.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 12/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ... yönünden 2.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 12/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; davacılardan ... yönünden 79.165,63-TL, ... yönünden 5.667,06-TL ve ... yönünden 19.488,95-TL olmak üzere toplam 104.321,64-TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-)1.505,00-TL cenaze masrafının 12/07/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
3-)... yönünden 2.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 12/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)... yönünden 2.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 12/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)... yönünden 2.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 12/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Maddi Tazminat Yönünden;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 7.229,02-TL harcının, 112,75-TL peşin harç ve 348,00 TL ıslah harcından mahsubu ile noksan kalan 6.768,27-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacılar lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
Manevi Tazminat Yönünden;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 615,40-TL karar harcının, 112,75-TL peşin harç ve 348,00 TL ıslah harcından mahsubu ile noksan kalan 154,65-TL harcın davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacılar lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 6.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'ten tahsili ile davacılara verilmesine,
Davalı ... lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 6.000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalı ...'e verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 2.811,30-TL yargılama gideri ve 1.578,00 TL ATK fatura ücreti toplamı 4.389,30 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 3.613,72-TL yargılama giderinin ve 112,75-TL peşin harç ve 348,00 TL ıslah harcı, 44,40-TL başvurma harcı toplamı 4.118,87 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacılar vekilinin ve davalılar ... ve ... vekilinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/07/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır