T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/582 Esas
KARAR NO: 2024/585
DAVA:Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ: 18/07/2022
KARAR TARİHİ: 09/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ...'nın ... A.Ş'den 83.250,66-TL alacağının bulunduğunu, Müvekkilinin alacağının henüz ödenmediğini, Müflis ... Bankası A.Ş tarafından borçlu ...A.Ş. Lehine düzenlenen ...Tarihli ... seri numaralı 4.005-USD tutarlı şartsız, süresiz, kesin teminat mektubunda bulunan meblağa istinaden 83.2550,66-TL alacağın, ... 1. İflas Dairesi'nin ...İflas dosyasına ... sıra numarası ile alacak kaydı yaptırmaları üzerine iflas idaresince yapılan sıra cetvelinde müvekkilinin vakfın " alacağının 12.244,49-TL lik kısmının şarta bağlı olarak kabulü ile sıra cetvelinin 4. Sırasına kaydına ve müflis bankadan başkaca alacağı olmaması nedeniyle 71.006,17-TL'nin ise reddine karar verilmiştir." şeklinde karar verilerek kararın taraflarına 13/07/2022 tarihinde e-tebligat yoluyla tebliğ edildiğini, müvekkilinin vakfın alacağının davalı müflis bankanın müşterisi ...A.Ş. Lehine düzenlediği ... Tarihli ... seri numaralı 4.005 USD tutarlı şartsız, süresiz, kesin teminat mektubundan kaynaklandığını, teminat mektubunun şartsız süresiz ve kesin olması nedeniyle iflas idaresince düzenlenen sıra cetvelinde bu hususun dikkate alınmasının zorunluluğunun bulunduğunu, sıra cetvelinin düzenlenmesinin yerinde olmadığını, Müflis bankanın müvekkiline verdiği teminat mektubunun şartsız, süresiz ve kesin olduğunu, mektubun içeriğinin borcun bulunup bulunmadığı hususunun iflas idaresince tartışılmasının yerinde olmadığını, müvekkilinin talebinin kısmen kabul, kısmen red etmesinin yerinde olmadığını, bu nedenle iflas idaresinin kararı ve düzenlendiği Sıra Cetveline itiraz ettiklerini, alacaklarının tamamının sıra cetveline kaydının ve kabulünün yapılabilmesi için işbu davayı açtıklarını, müvekkilinin vakfın alacağı ... tarihli ... seri numaralı 4.005-USD tutarlı şartsız, süresiz, kesin teminat mektubunda teminat mektubuna dayandığından alacağın imtiyazlı alacak olduğu da dikkate alınarak teminat mektubuna bağlı 4.005 USD miktarın iflas idaresince ödeme tarihindeki kur üzerinden ödenmesine şeklinde sıra cetveline alınmamasının hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle davalarının kabulüne, müvekkilinin vakfın teminat mektubu alacağı 4.005 USD'nin tamamının sıra cetveline kaydına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının huzurdaki davayı hak düşürücü süre içinde açmamış ise dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın alacak kayıt talebine konu teminat mektubuna ilişkin tazmin talebine konu teminat mektubunun şarta bağlı olarak kabul edildiğini, davacı tarafın teminat mektubunun ödeme tarihindeki kur karşılığının ödenmesini talep ettiğini bu haksız ve hukuka aykırı talebinin kabulünün mümkün olmadığını, Fon Kurulunun vermiş olduğu ... Tarih ve ... nolu kararın uygulanmasının hukuka uygun olup yabancı para cinsinden alacak kayıt taleplerinin fon kurulunun almış olduğu karar doğrultusunda değerlendirilmesinin gerektiğini, Müflis bankanın yargı harçlarından muaf kurum olduğunu bu hususun mahkememizce gözetilmesini talep ettiklerini, öncelikle davanın İİK.m.235 gereği hak düşürücü sürede açılmamış ise dava şartı yokluğundan reddine, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK m.235'e dayalı olarak açılan kayıt kabul davasıdır.
İflas müdürlüğünün cevabi yazısında, ... İflas dosyasında ''Alacaklı tarafından masaya toplam 83.250,66 TL alacak talebinde bulunulmuştur. Sunulu evrak ve Müflis banka kayıtları değerlendirilmek sureti ile alacağının 12.244,49 TL'lik kısmının şarta bağlı olarak kabulü ile sıra cetvelinin 4. Sırasına kaydına, müflis bankadan başkaca bir alacağının olmaması nedeni ile 71.006,17 TL'nin ise reddine karar verildi" şeklinde karar verilmiş ve mahkemeniz dosyasına bildirilmiştir.
Alacağa ilişkin kararın davacıya 07/07/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu görülmüştür.
Uyuşmazlığın, davacı ile dava dışı üçüncü kişi arasında akdedilmiş olan sözleşmeden kaynaklanan borcu garanti etmek amacıyla müflis bankadan alınmış olan teminat mektubundan kaynaklanan alacağın sıra cetveline kaydına ilişkin hususlarından kaynaklanmış olup, davacı alacağının varlık ve miktarı ile bu alacağın sıra cetveline kaydı gereken bir alacak olduğunun ispat yükü altındadır. Ancak davacının alacağının tespiti hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olması ve 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden bilirkişi incelemesine başvurması mümkün olduğundan taraf defterlerinin bilirkişi tarafından incelenmesine karar verilmiştir.
Bu kapsamda Bankacı ... ile bilgisayar mühendisi bilirkişi ... tarafından müştereken düzenlenen 08/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda: " Tüm inceleme ve tespit ile rapor içerisinden açıklanan nedenlere binaen; Dava konusu olayın Davacı ...” nın dava dışı ...A.Ş'den 83.250,66 TL alacağına istinaden Davalı Müflis ...Bankası A.Ş. Tarafından düzenlenmiş ...tarih ve ... seri numaralı teminat mektubunu iflas idaresi nezdinde sıra cetveli kaydının yapılması talebine ilişkin olduğu, Davacı tarafın, dava dışı ... A.Ş. tarafından ödenmediği iddia edilen alacağın dayanak noktasının, Davacı tarafından ...A.Ş. ye ...bölgesinden kain İkizler Binası Zemin Katında bulunan taşınmazın kiralanması sonrasında kira bedelinin ödenmemesinden kaynaklandığının belirtildiği, Davacı ile dava dışı ...A.Ş. arasında var olduğu iddia edilen alacağın herhangi bir bilgisayar / yazılım hizmeti konulu olmadığı; kira alacağına ilişkin olarak ise rapor ekinde sunulan bilgi ve belgeler dışında heyetimiz tarafından bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı" şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizin 01/11/2023 tarihli ara kararı ile bilirkişi olarak Bilgisiyar Mühendisi ... ve Bankacı ... görevlendirilmiş ve rapor alınması hususunda ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, talimat mahkemesince aldırılan ve bilirkişiler ...ile ... tarafından düzenlenen 11/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda: "Tüm dosya kapsamının ayrıntılı incelenmesi sonucu ; ... antetli olarak ... Bankası A.Ş adres ve logosu ile ... Bankası A.Ş ... Şubesi tarafından şube yetkililerinin imzası ile düzenlenen ... seri numaralı 03.06.2010 tarihli 4.005.-USD taahhüt bedelli olarak kesin ve süresiz teminat mektubunun muhatabının ...Üniversitesi Geliştirme Vakfı olduğu konusunun kira teminatı olduğu, 4734 sayılı kanun ve 4375 sayılı kanun ile ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerini yerine getirmek üzere işi yüklenici ve taahhüt eden ... A.Ş'nin vermek zorunda olduğu kesin teminat mektubu olduğu tespit edilmiştir. İlgili teminat mektubunun davacının dava dışı ... A.Ş'ye kiraladığı gayrimenkullerinin kira alacakları için garanti olarak alındığı anlaşılmaktadır. Heyetimizin teknik görüşü olarak ; -Teminat Mektupları muhatabına alacağının tahsili amacıyla alacağın muaccel hale geldiği tarihte teminat mektubunun garantörü bankaya alacağın tahsili için teminat mektubunun nakde çevrilmesi talebi hakkı doğurur. Dava konumuz olayda davacı ...'nın ilgili teminat mektubunun lehtarı dava dışı ... A.Ş'den kira alacağı olması nedeniyle ve kira ödemelerinin kiracı tarafından yapılmayarak alacağın muaccel hale gelmesiyle teminat mektubunun düzenleyicisi ve garantörü müflis banka ... Bankası A.Ş' den teminat mektubunun nakde çevrilmesini talep hakkı olduğu , -Teminat mektubu lehtarın borcuna karşılık garantör banka tarafından verilmiş bir garanti olduğundan dava dosyamızda davacının kira alacağının icra takipli bir alacak da olması nedeniyle davacının alacağını teminat mektubuna istinaden tahsil etmek için garantör bankanın müflis olması dolayısıyla iflas masası sıra cetveline kayıt ettirebilmesi hukuki yorum ve diğer hukuki değerlendirmeler sayın mahkememizin olmak üzere teknik görüşümüzdür. -Kesin ve süresiz teminat mektuplarında zaman aşımı ilgili kanunlarda on yıldır. Dava konumuz olayda zaman aşımı ile ilgili konu kanun yorumu ve hukuki değerlendirme gerektirdiğinden zaman aşımı ile ilgili husus sayın mahkemelerimizin takdirindedir. -Teminat Mektubu garanti limiti ve miktarının yabancı para olması, teminat mektubunu düzenleyen bankanın müflis olması nedeniyle alacak miktarı döviz cinsinin TL ye dönüştürülme kur şartları uygulanacak faiz ve sonucunda davacının alacak miktarının belirlenmesi ilgili kanunların hukuki yorum ve değerlendirmesi olacağından bu konu da sayın mahkemelerimizin takdirindedir. Teknik olarak burada sunabileceğimiz görüşümüz ise ; doktrin ve uygulamalarda müflisin faaliyet izninin kaldırıldığı tarihteki TCMB döviz alış kuru esas alındığından dava konusu teminat mektubunun miktarının da 4.005.-USD den TL ye çevrilirken " teminat mektubunu düzenleyen banka Müflis...Bankası A.Ş'nin faaliyet izninin kaldırıldığı 22.07.2016 tarihi itibariyle T.C Merkez Bankası'nca ilan edilen döviz alış kuru üzerinden hesaplanacak kur ve uygulanacak faiz ile belirlenen toplam miktar üzerinden sıra cetveline kaydı " uygulamalardaki gibi uygun olduğu da teknik olarak belirtebileceğimiz bir husus olmakla sıra cetveline kayıtta hangi tarihli döviz kurunun olacağı ve davacının talebi olan ödeme günündeki döviz kurunun esas alınması talebi kanun yorumu ve hukuki değerlendirme gerektirdiğinden sayın mahkemelerimizin takdirindedir." şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.
Dava konusu teminat mektubunun incelenmesinde; davacının kira alacağının garantisi için lehtarı dava dışı kiracısı olan garantörü teminat mektubunu düzenleyen müflis banka ...olan teminat mektubunun iflas masası sıra cetveline kayıt sırası ve kayıt miktarına, alacağın toplamının tahsiline ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
... veren banka , garanti sözleşmesi ile lehtarın sözleşmede belirtilen işi yerine getirmemesi, eksik getirmesi, tamamlamaması veya bir zarara sebep olması gibi riskleri güvence altına almaktadır. Bankacılık Mevzuatında gayri nakdi krediler de nakit krediler gibi hükümler doğurur. Teminat mektubu verildiğinde bankadan bir nakit çıkışı olmasa da risk oluşması durumunda teminat mektubunu veren banka garanti eden sıfatı ile alacaklı durumundaki teminat mektubunun muhatabına teminat mektubunda yazılan tutarı ödemek durumundadır.
Teminat mektuplarında garanti ve taahhüt edilen iş mektubun lehtarı yüklenici tarafından yerine getirilmediğinde ilgili sözleşme şartlarına göre mektubu düzenleyen borçlu durumundaki banka mektup bedelini muhatabına öder. Eğer işin bir kısmı yerine getirilmiş ise kalan kısım için teminat mektubundaki bedel içinden düşüldükten sonra kalan bakiye muhataba ödenir.
Somut olayda; davacı, 83.250,66.-TL'lık alacağının bulunduğunu, bu alacağın yine dava dosyasındaki ilgili teminat mektubu konusu olan kira alacağı olduğu görülmektedir. Teminat mektubunu düzenleyerek alacağın garantörü olan bankanın müflis olması ve iflas masası kurulması dolayısıyla dava konusu teminat mektubu alacağının muaccel hale geldiği tarih önem arz etmektedir. Dosya içeriğinde kira konusu gayrimenkulün kirasının ve ilgili gayrimenkulün işletme hizmet bedellerinin ocak 2012 tarihinden itibaren temmuz 2012 tarihine itibariyle ödenmemiş olduğu iddiası ile ... 15. İcra Dairesinin ... ve ... sayılı dosya ile icra takipleri başlatıldığı ve kiracının aciz belgesi ile alacağın karşılıksız kaldığı anlaşılmıştır.
Türk Borçlar Kanunu'nun 146. Maddesinde "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir." ifadelerine yer verilmiş olup, aksine bir hüküm bulunmayan durumlar için zaman aşımı süresi 10 yıl olarak belirlenmiştir.
Söz konusu Kanun’un 149 uncu maddesinde; “Zamanşımı, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar ” hükmüne yer verilmiş olup, zamanaşımının başlangıç süresinin alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren başlayacağı ifade edilmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... E.,... K. Sayılı kararında; "Teminat mektuplarının vadeli (süreli) ya da vadesiz (süresiz) olarak düzenlenmeleri mümkündür. Üzerinde belirli bir geçerlilik süresi bulunmayan teminat mektupları vadesizdir. Vadesiz teminat mektuplarında zamanaşımı, bu tür ilişkiler için yasalarda ayrı bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden 10 yıl olup yine genel hükümler uyarınca bu süre alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren başlayacaktır.. (Vahit Doğan, Banka Teminat Mektupları, 3. Baskı, s.234)" demektedir.
Kesin ve süresiz banka teminat mektubu ile garanti altına alınmış bir alacak alacağın muaccel hale geldiği tarihte tahsil edilemediği takdirde teminat mektubunun muhatabı alacaklı teminat mektubunun nakde çevrilerek alacağın tahsili talebi ile teminat mektubunu düzenleyen bankaya başvurulabilir. Dava konusu olayda da davacı tarafın kira alacağının muaccel hale geldiği 2012 tarihinde teminat mektubunun nakde dönüştürülmesi için ilgili bankadan aynı tarihte talepte bulunma hakkı olduğu ancak davacının alacak kayıt talebinin 14/03/2022 tarihinde yapıldığı, teminat mektubuna konu riskin gerçekleşme tarihi üzerinden 10 yıl geçtikten sonra zamanaşımı söz konusu olduğundan ve davacı riskin doğduğu tarihten itibaren 10 yıllık süre bittikten sonra tanzim talebinde bulunduğundan, 2012 Ocak, Şubat ve Mart dönemine ait talepler yönünden davalı iflas idaresi tarafından alacak kayıt talebinin reddi yerinde görülmekle sübut bulmayan davanın reddi cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 427,60 TL karar harcının peşin yatırılan 80,70 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 346,90-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/09/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır